- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E. 2026/1633 K. 2026/1653
Karar tarihi: 9 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 4
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114/1-c
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 115
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 138/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 470
- 213 sayılı VERGİ USUL KANUNU, m. 177
Karar metni
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 03/06/2026
- NUMARASI
- ... Esas - ... Karar
- DAVANIN KONUSU
- İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
- İSTİNAF KARAR TARİHİ
- 09/10/2026
- G. KARAR YAZIM TARİHİ
- 13/10/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının Akşehir Ticaret Odasına "..." unvanıyla "......-Akşehir" sicil numarasıyla kayıtlı gerçek kişi tâcir olduğunu, davacının, 20/01/2025 tarihli, 168.288,00 TL bedelli ve 27/01/2025 tarihli 138.000,00 TL bedelli faturalara konu işleri teslim ettiğini, fatura konusu işlerin davacının ticari iştigal alanındaki ve ticari işletmesiyle ilgili işler olduğunu, davalının davacıya olan borçlarını ödemeyince davacı bakiye 271.288,00 TL'lik alacağı için Akşehir İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla davalı borçlu aleyhine icra takibi başlattığını, ödeme emri ve takip dayanağı belgeler usulüne uygun olarak davalı borçluya tebliğ edildiğini, davalı borçlu, borcunu ödemediği gibi vekili vasıtasıyla icra dosyasına sunduğu dilekçesinde "ödeme emrine, borca, takibe, yetkiye, faiz oranına, faize, işlemiş faize ve takibin tüm ferilerine" açıkça itiraz ettiğini bildirdiğini, davalı borçlu tarafın bu haksız ve kötü niyetli itirazı üzerine İcra Dairesince takibin durdurulmasına karar verildiğini, öncelikle teminatsız olarak, olmadığı takdirde sayın mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında davalının menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, davalı tarafın Akşehir İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazlarının iptaline, takibin devamına, davacının Akşehir İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına konu alacağının ve fer'ilerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, yetki itirazlarının olduğunu, dava yetkisiz icra takibine dayalı olarak açıldığını, mahkemenin görevsiz olduğunu, uyuşmazlığın ticari dava olmadığını, dava şartı arabuluculuk bakımından uyuşmazlığın ticari dava olmadığının gözetilmesi gerektiğini, icra takibine konu fatura davalıya tebliğ edilmediğini, davalı faturadan bilgi sahibi olmadığını, davalının faturaya konu bir alımı bulunmadığını, faturanın içeriği kabul edilmiş sayılamayacağını, temerrüt oluşmadığını, davalının ihtar edilmeden takip başlatıldığını, davacının ticari iş ve ticari alacak iddiası ispatlanamadığını, davacının alacak iddiasını ispatlayamadığını, faturanın davalıya tebliğ edilmediğini, mal/hizmet tesliminin ve sözleşme ilişkisinin kanıtlanamadığını, temerrüt şartlarının oluşmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda, ''... Davacı vekilinin davalı aleyhine İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davası açtığı, davalının cevap dilekçesini ibraz ettiği görülmüştür.
6102 Sayılı TTK'nın 4. maddesi; "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki ... ve ..., rekabet yasağına ilişkin ... ve ..., yayın sözleşmesine dair ... ilâ ..., kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen ... ilâ ..., komisyon sözleşmesine ilişkin ... ilâ ..., ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan ... ilâ ..., havale hakkındaki ... ilâ ..., saklama sözleşmelerini düzenleyen ... ilâ ... inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. (2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri beş yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır. 2. Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler." 5. Maddesi gereğince; "(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. (2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.(3) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. (4) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder."
Yine 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6335 Sayılı Kanun ile değişik 6102 sayılı TTK. nun 5/3.maddesinde; "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." şeklinde düzenlemenin yapıldığı, Bu düzenleme ile Ticaret Mahkemeleri genel mahkemeler içinde yer alan Asliye Hukuk Mahkemelerinin bir dairesi olmaktan çıkarılarak genel mahkemeler arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğunun kabul edildiği, yine 6102 sayılı TTK.nun 4. Maddesinde Ticaret Mahkemelerinin görevine giren dava ve çekişmesiz yargı işlerinin düzenlendiği, dava şartlarına ilişkin düzenlemenin HMK.nun 114. ve 115. maddelerinde düzenlendiği,
Mahkemelerin görevlerine ilişkin düzenlemelerin 6100 sayılı HMK.nun 1.2.3.4. maddelerinde düzenlendiği, HMK.nun 2.maddesinde;"Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." şeklinde düzenlendiği, yine 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6335 Sayılı Kanun ile değişik 6102 sayılı TTK. nun 5/3.maddesinde; "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." şeklinde düzenlemenin yapıldığı, Bu düzenleme ile Ticaret Mahkemeleri genel mahkemeler içinde yer alan Asliye Hukuk Mahkemelerinin bir dairesi olmaktan çıkarılarak genel mahkemeler arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğunun kabul edildiği, yine 6102 sayılı TTK.nun 4. Maddesinde Ticaret Mahkemelerinin görevine giren dava ve çekişmesiz yargı işlerinin düzenlendiği, dava şartlarına ilişkin düzenlemenin HMK.nun 114.ve 115.maddelerinde düzenlendiği, HMK.nun 114/1-c maddesinde mahkemenin görevli olmasının dava şartı olduğunun, aynı kanunun 115.maddesinde mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağının ve taraflarında her zaman ileri sürebileceğinin, dava şartlarının noksan olması halinde davanın usulden reddine karar verileceğinin, HMK'nun 138/1.maddesinde mahkemenin öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebileceğinin düzenlendiği görülmüştür.
Eldeki dava ile ilgili olarak 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca görev dava şartıdır.
HMK'nın 115. maddesine göre Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak zorundadır hükümleri bulunmaktadır.
HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca görev dava şartıdır.
HMK'nın 115. maddesine göre Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak zorundadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK.4.maddesinde tahdidi olarak sayılan dava türlerinden olmadığı gibi davalının gerçek kişi olduğu, tacir olmadığı, eldeki davanın İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davası olduğu davanın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Somut olayımızda davanın İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davası olduğu, davalının ticari işletme ile ilgili olmadığı (oda kayıtları ve vergi kayıtlarına göre tarafların tacir olmadığı) ve tüm dosya kapsamı ve kanunun yukarıdaki maddeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde (Y. HGK 10.02.2016, 2014/17-2389 E, 2016/129 Sayılı İlamının da aynı doğrultuda olduğu görülmüş, (özü; Ticaret Mahkemesi'nin görev alanını belirleyen ilam)) Akşehir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşıldığından dava dilekçesinin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine, Akşehir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir..." gerekçesiyle dava dilekçesinin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi ile görevsizliğine, Akşehir Nöbetçi Asliye Hukuk mahkemelerinin görevli olduğuna karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, müvekkilinin Akşehir Ticaret Odasına kayıtlı gerçek kişi tâcir olduğunu, dava konusu işlerin, davacının ticari iştigal alanındaki ve ticari işletmesiyle ilgili, dolayısıyla eldeki davanın ticari bir dava olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davada görevli Mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava ; dış cephe mantolama işine dair eser sözleşmesinden kaynaklanan ve faturalara dayalı başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde ticari davalar tanımlanmış ve sayılmıştır. Bu maddeye göre “her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları”, “ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri” ve “tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin (a), (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde sayılan davalar ticari dava sayılır. Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için ya tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması; ya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması ya da açılan davanın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.
Somut olayda ; davalı tarafın tacir kaydı bulunmadığı gibi bilanço usulü defter tutma yükümlüsü olmadığı, yine VUK 177. maddesinde düzenlenen esnaflık hadlerin üzerinde işlem hacmi de bulunmadığı, bu haliyle nispi ticari davadan da söz edilemeyeceği anlaşılmakla asliye ticaret mahkemesince asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı tesis edilmesi yerindedir. Davacının tacir olduğu ve eldeki davanın da davacının işletmesiyle ilgili olmakla ticari dava olduğuna dair davacı vekilinin istinaf istemi yerinde değildir. Zira TBK 470 ve devamında düzenlenen eser sözleşmesi mutlak ticari dava değildir.
Bu itibarla; ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/06/2026 tarihli, ... Esas - ... Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacıdan alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcı peşin alındığından harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tebliği, avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.09/10/2026
...
Başkan
...
e-imzalıdır
...
Üye
...
e-imzalıdır
...
Üye
...
e-imzalıdır
...
Katip
...
e-imzalıdır
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında Elektronik İmza ile imzalanmıştır.
