mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/2890 K. 2026/1949

Karar tarihi: 8 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DENİZLİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

KARAR TARİHİ
08/10/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
14/08/2026 Ara karar
NUMARASI
... Esas
VEKİLİ
Av. ...- ...
VEKİLİ
Av. ...- ...
DAVANIN KONUSU
İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
G.KARAR YAZIM TARİHİ
09/10/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ile davalı ... arasında, takibe konu edilen fakat süresinde bankaya ibraz edilemeyen çekten kaynaklı TTK.m.732 gereğince alacak ilişkisi mevcut olduğunu, takibe dayanak olarak gösterdikleri ve ekte bir sureti sunulan ...a ait 16/06/2025 keşide tarihli ve ... seri numaralı çek olduğunu, takibe konu çek, ciro silsilesi ile müvekkiline ulaştığını, müvekkilinin, çeki tahsil etmek üzere bankaya başvuracağı esnada davalı keşidecinin, müvekkili ile iletişime geçmek suretiyle çekin bankaya ibraz edilmemesini, kısa süre içerisinde kendisine ödeme yapılacağını belirttiğini, müvekkilinin, davalı/keşidecinin bu isteği üzerine çeki bankaya ibraz etmediği ve ödemenin yapılmasını beklediğini, ancak aradan geçen süre içerisinde söz konusu çek bedelinin müvekkiline ödenmediği gibi maalesef bu süre zarfında çekin bankaya ibraz süresi de kaçırıldığını, dolayısıyla takibe konu çek, yasal süresinde bankaya ibraz edilmemiş olduğundan artık kıymetli evrak vasfını yitirdiğini, alacağın tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, davaya konu icra takibi olan çekin kıymetli evrak vasfını kaybettiğinden, kambiyo takibine değil, çekten kaynaklanan ekonomik menfaatin iadesi amacıyla TTK m.732 gereğince sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandığını, kanun koyucu tarafından getirilen yasal düzenleme karşısında davalı/çek keşidecesinin, söz konusu çek bedeli kadar müvekkiline karşı sebepsiz zenginleşmiş olduğu kabul edildiğinden; müvekkilinin, çek bedelini, davalı çek keşidecesinden tazmin etmek hakkına sahip olduğunun açık olduğunu, davalı borçlunun sebepsiz zenginleşmediğini ispatla mükellef olduğunu, alacağın akim kalmaması adına ihtiyati haciz taleplerinin bulunduğunu, teminatsız, mahkeme aksi kanaatte ise uygun görülecek bir teminat karşılığında davalı/borçluya ait menkul, gayrimenkul ve üçüncü kişiler nezdindeki hak ve alacaklar üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini, davanın kabulü ile itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi 24/07/2026 tarihli ara kararında; "1)-Talebin KABULÜNE,

2)-a) İhtiyati haciz talep edilen 1.400.000,00-TL üzerinden %15 oranına tekabül eden 210.000,00-TL teminat mukabilinde, 2004 sayılı İİK.nun 257 vd. maddeleri gereğince karşı taraflar/borçlu "... (T.C.K.N.: ...)"in 1.400.000,00-TL borcuna yetecek kadar menkul, gayrimenkulleri ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,

b)-2004 sayılı İİK.nun 259/1 maddesi gereğince İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçluların ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararları karşılamak üzere ve 6100 sayılı HMK.nun 84 vd. maddeleri gereğince mahkememizce takdir edilen ihtiyati hacze konu 1.400.000,00- TL'nin % 15'i olan 210.000,00-TL'nin ihtiyati haciz isteyen tarafından nakit meblağ olarak Mahkememiz veznesine yatırıldığı veya bu meblağı kapsayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunu Mahkememize sunulduğu takdirde ihtiyati haciz kararının ihtiyati haciz isteyene VERİLMESİNE," karar verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden davalı itiraz dilekçesinde özetle: davacı tarafın yetkili hamil olmadığını, davaya konu çekin arka yüzündeki ilk cirantanın lehtar olmadığı ve çizildiğinin açıkça görüldüğünü, çekin arka yüzündeki lehtar imzasının ...'ya ait olmadığını, davaya konu borcun müvekkili tarafından fazlasıyla ödenmiş ve itfa edilmiş olduğunu, icra takibinin açılmasının üzerinden bir yıl geçmesine 5 - 6 gün kalan icra takibine ilişkin karşı yanın ihtiyati haciz talep etmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili ...'nün ... ilinde ticaretle uğraşan bir esnaf olduğunu, araç alım satımı ve araç kiralama işi ile uğraştığını, ... ile de araç alım satım işi yaptığını, müvekkilinin çek bedelini karşılamak üzere vade tarihini beklemeden ödeme sürecine girdiğini, yapılan ödemelere rağmen çekin iade edilmemesi üzerine müvekkilinin, çeki geri alabilmek maksadıyla 24.06.2025 tarihinde ... aracılığıyla ... plaka sayılı ve 1.200.000,00 TL bedelli aracı da ... Motor'a devrettiğini, müvekkilinin, 1.400.000,00 TL bedelli çek borcunu kapatmak ve çekini geri alabilmek için toplamda 2.202.000,00 TL tutarında ödeme yaptığını, davacı yanın bu çeki ...'dan almadığını, imza incelemesi ve diğer deliller incelendiğinde bu hususun ortaya çıkacağını, müvekkili tarafından sunulan resmi araç devir sözleşmeleri ve banka dekontları karşısında, davacının alacağının varlığının artık kuvvetli bir ihtimal olmaktan çıktığını, tam aksine borcun ödendiği ihtimalinin somutlaştığını, taraflar arasındaki bu karmaşık ödeme zinciri, araç devirleri ve banka/POS kayıtları, uyuşmazlığın basit bir inceleme ile çözülemeyeceğini, aksine derinlemesine bir yargılamayı zorunlu kıldığını gösterdiğini, yargılamayı gerektiren uyuşmazlıklarda ihtiyati haciz kararı verilmesinin, hukuki dinlenilme hakkına ve ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu beyanla 24/07/2026 tarihli haksız ve mesnetsiz ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi 14/08/2026 tarihli duruşmada itirazı değerlendirerek itirazın reddine karar vermiş ve devamında 14/08/2026 tarihli gerekçeli ara kararı ile; "somut olayda, İhtiyati hacze itiraz nedenleri sınırlı olup, takip hukukuna ve alacağın aslına ilişkin itirazlar ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında değildir. Ayrıca ihtiyati hacze itiraz aşamasında şekli ve sınırlı bir inceleme yapılması gerekmekte olup, yasa koyucu tarafından ihtiyati hacze itiraz nedenleri yukarıda belirtilen yasa maddesindende anlaşılacağı üzere sınırlı bir şekilde sayılmıştır. 2004 sayılı İİK'nın 265/1 maddesi gereğince sayılan sebeplerden olmayıp, yargılamayı gerektirdiği ve ihtiyati hacze itiraz duruşmasında incelenemeyeceği anlaşıldığından itiraz eden/karşı taraf vekillerinin itirazlarının reddine" dair karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Çekin, yasal ibraz süresinin geçirilmesi sebebiyle kambiyo vasfını kaybettiğini ve alelade bir adi senet / yazılı delil başlangıcı niteliğine büründüğünü, kambiyo vasfını yitirmiş bir senede dayalı olarak doğrudan alacağın varlığı ve muacceliyeti karinesine dayanılamayacağını, takibe konu çekin arka yüzünde lehtar ...’ya atfen yer alan ciro imzası ...’nın el ürünü olmadığını, sahte olduğunu, ayrıca lehtardan önce yer alan ilk cirantanın cirosu çizilmiş olup ciro silsilesinin mutlak surette koptuğunu, davacı taraf ile müvekkili arasında hiçbir temel ticari ilişki bulunmadığını, müvekkilinin davacıyı ilk kez icra takibi ile tanıdığını, 6102 sayılı TTK m. 732 uyarınca sebepsiz zenginleşme davası açma hakkı ancak meşru ve yetkili hamile ait olduğunu, ciro silsilesi sahtelik ve çizik ciro nedeniyle kopmuş bir belgenin zilyedi yetkili hamil sıfatını kazanamayacağını, bu durumun senet metninden doğrudan anlaşılan ve İİK m. 265 kapsamında ihtiyati haczin dayandığı sebeplere itiraz olarak incelenmesi gereken mutlak bir def'i olduğunu, ilk derece mahkemesinin bu hususu "yargılamayı gerektirdiği" gerekçesiyle peşinen göz ardı etmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin, temel ilişkide traktör alımı karşılığında lehtar ...’ya keşide ettiği 1.400.000,00 TL’lik çek borcunu fazlasıyla ödediği ve itfa ettiğini, dosyaya sunulan resmi senetler ve banka kayıtları borcun ödendiğini kesin ve somut olarak ortaya koyduğunu, ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı işlemi ile ... plaka sayılı araç 430.000,00 TL bedelle lehtar ...’ya devredildiğini, ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı işlemi ile ... plaka sayılı araç 1.200.000,00 TL bedelle ... Motor Ltd. Şti.’ye devredildiğini, 17.06.2025 Tarihli Banka Transferleri ile lehtar yetkilisi Hüseyin ... hesabına üç işlemde toplam 280.000,00 TL havale yapıldığını, ... Traktör/... POS cihazlarından toplam 292.000,00 TL kredi kartı ödemesi yapıldığını, toplam ödemenin 2.202.000,00 TL olup, 1.400.000,00 TL’lik çek borcu fazlasıyla karşılandığını, araç malikleri ... ve ... tarafından verilen yazılı beyannamelerde, bu devirlerin bizzat müvekkilinin dava konusu çek borcuna mahsuben yapıldığı açıkça ikrar edildiğini, hatta yapılan 802.000,00 TL’lik fazla ödeme nedeniyle ... Motor Ltd. Şti. tarafından müvekkiline 28/08/2025 keşide tarihli 1.000.000,00 TL bedelli çek verildiğini, uyuşmazlık esaslı bir yargılamayı gerektirmekte olup ihtiyati haciz şartlarının gerçekleşmediğini, icra takibinden bir yıl sonra ihtiyati haciz istenmesi ivedilik şartına, dürüstlük kuralına ve ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu, ortada gecikmesinde sakınca bulunan bir durumun veya mal kaçırma tehlikesinin olmadığını bizzat davacının eylemiyle gösterdiğini, bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 14/08/2026 tarihli ve ... Esas sayılı "İhtiyati Hacze İtirazın Reddine" dair ara kararının kaldırılmasını, itirazın kabulü ile müvekkili ... aleyhine verilen 24/07/2026 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:

Talep, İİK'nın 257 vd. maddeleri uyarınca verilen ihtiyati haciz kararına ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında ihtiyati haciz kararına karşı davalı tarafça yapılan itirazın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya kapsamının incelenmesinde; ....'ya ait, borçlu keşideci ... tarafından dava dışı lehdar ...'ya keşide edilen, 16.06.2025 keşide tarihli, 1.400.000,00TL bedelli çekin lehdar olan ... tarafından cirolanarak alacaklıya verildiği, çekin keşide yerinin ... olduğu, çekin ibraz süresi içinde ibraz edilmediği anlaşılmaktadır.

Çek alacaklı hamil tarafından süresinde ibraz edilmemiş ise de süresinde ibraz edilmeyen çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir. İhtiyati haciz talebinin dayanağı belgenin kambiyo senedi niteliğinde olmaması, ancak yapılacak icra takibinin mahiyetine etkilidir. Çekin süresi içinde bankaya ibraz edilmemiş olması, alacaklının alacağının ortadan kalktığı anlamına gelmeyeceği gibi borçlu keşidecinin sorumluluğunu da ortadan kaldırmaz. Bu nedenle mahkemece, keşideci borçlu hakkından İİK'nın 257. maddesi uyarınca rehinle temin edildiği belirlenemeyen ve vadesi gelmiş bir para alacağının varlığı konusunda yaklaşık ispatın sağlanması karşısında ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi yerindedir. Çek bankaya ibraz edilmemiş olsa da halen alacaklının elindedir. İİK'nın 258. maddesi uyarınca ihtiyati haciz talep eden, alacağının varlığı ve haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri sunmakla yükümlüdür.

Burada mutlak bir ispat aranmayıp, yaklaşık bir ispatın varlığı yeterli görülmüştür. Çek hamilinin gerek temel ilişkiye dayanarak kendisinden önceki cirantaya başvurması mümkün olduğu gibi, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre keşideciye de başvurması mümkündür. Olayımızda ihtiyati haczin koşullarının, keşideci borçlu yönünden gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Zira sebepsiz zenginleşmediğini ispat yükü keşidecidedir.

İncelemenin ihtiyati hacizle sınırlı olması nedeniyle, işin esası yargılama ile aydınlanacak olup, beyaz ciro nedeniyle, davacının mevcut ciro silsilesi itibariyle, yetkili hamil olmadığına dair istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Davalının sair itirazları da (ilgili çeke ilişkin ödeme yapıldığı, cironun sahte olduğu) yargılama içinde ispat edilecek konulara halel gelmemek kaydıyla, bu konudaki istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.

İİK 265.maddesi uyarınca, ihtiyati hacze itiraz kapsamında yapılacak değerlendirme sınırlı olup, bu kapsam itibariyle, ilk derece mahkemesinin, ihtiyati hacze itirazın reddine dair kararı hukuka uygun bulunduğundan, istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında verilen 14/08/2026 tarihli ara karara karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gerekli istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.08/10/2026

...

Başkan

...

...

Üye

...

...

Üye

...

...

Katip

...

Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.