- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2018/183 K. 2026/750
Karar tarihi: 13 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/183 Esas
KARAR NO :2026/750
DAVA:Menfi Tespit (Finansal Kiralama İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/02/2018
KARAR TARİHİ:13/10/2026
Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Finansal Kiralama İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... İnş. Malz. Tic. San. Ltd. Şti. ile davalı ...Ş. arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmelerine diğer müvekkillerinin şahsen kefil olduklarını ve teminat ipoteği verdiklerini, taraflar arasında düzenlenen tadil sözleşmeleri kapsamındaki aylık kira ödemeleri düzenli olarak davalı banka hesabına yatırılmaya devam edilirken, davalı şirketçe yasada belirtilen ödeme sürelerine uyulmayan, tadil sözleşmesinde yer almayan sigorta, hukuk masrafı gibi afaki borç kalemlerini içeren haksız ödeme ihtarnameleri keşide edildiğini, bu ihtarnamelere süresinde itiraz edildiğini, ardından davalı tarafından .... Noterliği’nin 06.02.2018 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmenin hukuka aykırı şekilde tek taraflı feshedilerek iş makinelerinin iadesinin talep edildiğini; oysa ödeme ihtarnamelerinde talep edilen tutarlar ile fesih ihtarnamesindeki kira alacağı ve kira karşılığı verilen bonoların miktarları arasında çelişki bulunup alacak miktarının belirsiz olduğunu, ayrıca .... İcra Müdürlüğü’nün 2017/... Esas sayılı dosyası ile başlatılan kambiyo senetlerine mahsus icra takibine konu bonolarda "nakden" ibaresi yer alsa da Finansal Kiralama Kanunu uyarınca bu senetlerin ödünç paraya değil finansal kiralama borcuna karşılık verildiğini, ihtarname şartı yerine getirilmeden takibe konulamayacağını beyan ederek; öncelikle sözleşme konusu iş makinelerinin davalıya iadesinin engellenerek dava sonuna kadar müvekkili şirkette kalması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, icra takibine konu bonoların finansal kiralama borcuna karşılık verildiğinin tespitiyle takibin iptalini, taraflar arasındaki gerçek borç miktarının belirlenmesini, tadil sözleşmelerinin geçerli olarak devam ettiğinin ve finansal kiralama sözleşmelerinin fesholmadığının tespitiyle muarazanın (çekişmenin) giderilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı kiracı ... Hafriyat Nak. İnş. Malz. Tic. San. Ltd. Şti. arasında akdedilen ve daha sonra üç kez tadil sözleşmeleri ile revize edilen finansal kiralama sözleşmelerine konu iş makinelerinin satın alınarak kiracıya teslim edildiğini, ancak davacının kira bedelleri ile sigorta borçlarını ödemeyerek temerrüde düştüğünü, bunun üzerine davacıya 6361 sayılı Kanun'un 31. maddesine uygun olarak 60 günlük ödeme süresini ve fesih ihtarını içeren .... Noterliği’nin 20.10.2017 tarihli ihtarnamelerinin keşide edildiğini, yasal süreye rağmen borcun ödenmemesi ve malların iade edilmemesi üzerine .... Noterliği’nin 06.02.2018 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini; davacı tarafın ihtarnamelerdeki borç tutarlarının afaki ve hayali olduğu iddialarının tamamen hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, talep edilen miktarların sözleşme ve kanun hükümlerine dayanan gecikmiş kira, sigorta alacağı ve işlem faizlerinden ibaret olduğunu, davacının bu borçların ödendiğine dair hiçbir delil sunamadığını, müvekkili şirketin iyi niyetle sözleşmeyi üç kez revize ederek ek vadeler tanımasına rağmen davacının düzensiz ödeme alışkanlığını sürdürdüğünü ve huzurdaki davayı yalnızca iş makinelerinin iadesini geciktirip süre kazanmak amacıyla açtığını beyan ederek, haksız, mesnetsiz ve yasal dayanaktan yoksun açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce bilirkişi raporu alınmış dosya arasına konulmuştur.
Dava: Finansal Kiralama İlişkiden Kaynaklanan Menfi Tespit İstemine İlişkindir.
Somut uyuşmazlık; ... İnş. Malz. Tic. San. Ltd. Şti. ile davalı ...Ş. arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmelerine davacıların n şahsen kefil oldukları ve teminat ipoteği verdikleri, taraflar arasında düzenlenen tadil sözleşmeleri kapsamındaki aylık kira ödemeleri düzenli olarak davalı banka hesabına yatırılmaya devam edilirken, davalı şirketçe yasada belirtilen ödeme sürelerine uyulmayan, tadil sözleşmesinde yer almayan sigorta, hukuk masrafı gibi afaki borç kalemlerini içeren haksız ödeme ihtarnameleri keşide edildiği iddiasıyla icra takibine konu bonoların finansal kiralama borcuna karşılık verildiğinin tespitiyle takibin iptali, taraflar arasındaki gerçek borç miktarının belirlenmesi, tadil sözleşmelerinin geçerli olarak devam ettiğinin ve finansal kiralama sözleşmelerinin fesholmadığının tespitiyle muarazanın (çekişmenin) giderilmesi talebine ilişkindir.
... vefat etmiş olup, birinci zümreden tüm mirasçıları mirası reddettiğinden Korkuteli Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/... dosyasından terekesine ... tasfiye memuru olarak atanmış olup, davaya katılımı sağlanmıştır.
Alacaklı şirket vekili tarafından .... İcra Müdürlüğü 2017/... E. sayılı dosyada 08.12.2017 tarihinde, kambiyo senetlerine mahsus takip açıldığı, icra takibine yasal sürede itiraz edilmediği ve takibin kesinleştiği anlaşılmış olup, davaya konu menfi tespit davasında, finansal kiralama borcuna karşılık verildiği belirtilen Kambiyo senetlerine mesnet teşkil eden alacak tutarı 14.103,75 EURO Kira ve 10.729,91 EURO Sigorta poliçe bedelleri olmak üzere 24.833,66 EURO'dur. Takibe konu Bonoların tutarı 16.923,00 EURO olup, tespit edilen alacaktan yüksek olmadığı anlaşılmıştır.
Tarafların Sözleşmeyi imzaladığı tarihte geçerli olan 3226 Sayılı Finansal Kiralama Kanuna göre, Sözleşme ihlali başlıklı 23. maddesine göre, Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de ödenmemesi halinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz.
Sözleşmenin feshinin sonuçları Başlıklı 25. maddesine, Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracı malı iade ile birlikte vadesi gelmemiş finansal kiralama bedellerini ödemek yükümlülüğü altında olduğu gibi kiralayanın bunu aşan zararından da sorumludur. Sözleşme kiracı tarafından feshedilirse kiracı malı geri vermekle beraber uğradığı zararın tazminini kiralayandan talep edebilir.
Davalıların Kira ödemesinde temerrüde düştüğü durumlarda, mülkiyeti kiracıya geçecek Finansal kiralama işlemlerinde kiracıya altmış günden az olmamak üzere süre verilmesi gerekir.
13.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren ve halen geçerli olan 6361 Sayılı Fİnansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf finansman Şirketleri Kanununa göre, Sözleşmenin ihlali Başlıklı 31.maddesine göre, Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
Bilirkişi tarafından yapılan inceleme ve tespitler sonucunda,
İhtar tarihi itibariyle 2017/ Haziran, Temmuz, Ağustos/Eylül Ayı Kiraları ile işlemiş faizi ile birlikte 7.323,75 EURO Muaccel Kira Alacağı ile 10.729,91 EURO Sigorta poliçe alacağı, 25.009,11 TL Sigorta ve masraf alacağı davalı alacağı olduğu,
Davalı şirket tarafından Finansal Kiralama Kanununun 31. maddesi ve Finansal Kiralama Sözleşmesi gereğince, ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ve ihtarname masrafı ile birlikte ödenmesi, aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin fesih edilebileceği, sözleşmenin feshi halinde tüm kira bedellerinin muaccel hale geleceği ve alacakların tahsili için yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği,
Dava konusu Finansal kiralama işleminde davacı şirketin 60 günlük yasal süreye açıkça ihtarname ile talep edilen borçlarını ödemesi gerektiği ancak, davacı kiracı tarafından 17.11.2017 tarihinde her bir kiralama işlemie ait 1 kira ödemesi olmak üzere toplam 2.300,00 EUR ödeme yapıldığı için ihtar gereklerinin tamamının ifa edilmediği,
Davalı ...Ş. tarafında 06.02.2018 tarihinde fesih ihbarnamesi keşide edilerek, .... Noterliği’nin 06.02.2018 tarih, ... no.lu ihtarname ile, Keşide edilen ihtarname ile talep edilen borçların 60 günlük süre içinde ödenmediği için Finansal Kiralama Sözleşmesinin 39-41 ve diğer ilgili maddeleri ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanununun 31. maddesi gereği sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğinin ihbar edildiği,
Davacı ... İnş.Malz.Tic.San.Ltd.Şti. tarafından ihtarnameye cevaben davalıya hitaben keşide edilen .... Noterliği’nin 13.02.2018 tarih, ... no.lu ihtarname ile, ... no.lu sözleşmelerden doğan bir borçları ile Sigorta, Gecikme Faizi adı altında bir borçlarının bulunmadığı, Masraf ve Masraf Gecikme Faizinin yasal olmadığının belirtildiği,
6361 Sayılı Fİnansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf finansman Şirketleri Kanununa göre, Kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracının 60 gün içinde borçların ödenmemesi hâlinde kiralayanın sözleşmeyi feshedebileceği; Kanunun 31. maddesinde, Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracı ile kiralayan tarafından Sözleşmenin feshedilebileceğine dair açık hüküm olduğu,
Davalı tarafından keşide edilen ihtarnamede Finansal Kiralama Kanununun 31. maddesi ile sözleşmenin ilgili hükümlerine atıfta bulunularak, yasal süre içerisinde borcun ödenmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği, Sözleşmenin feshi için ihtarnamenin kiracıya tebliğinden itibaren 60 günlük yasal sürenin geçmesi gerektiği, İhtarname tebliğ tarihi ile Fesih İhbarname tarihi arasında 105 gün olduğu,
Yasada öngörülen 60 günlük süre içinde İhtar gereklerinin tamamı ifa edilmediği ve borç ödenmediği için 06.02.2018 Fesih İhbarnamesi tarihi itibariyle sözleşmelerin fesih şartının oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır.
Davalının 20.10.2017 İhtar tarihi itibariyle işlemiş faiz ile birlikte 7.323,75 EURO Muaccel; İhtarname ile muaccel hale gelen 6.780,00 EURO Müeccel toplam 14.103,75 EURO Kira Alacağı ile Sigorta Poliçe bedellerinden dolayı 6.737,36 EURO Ana para, 3.992,55 EURO Faiz olmak üzere toplam 24.833,66 EURO Alacağı ile, Sigorta poliçel ödemeleri ve Masraf Alacaklarından dolayı 19.462,80 TL Ana para ve 5.546,31 TL Faiz olmak üzere 25.009,11 TL Alacağı olduğu bilirkişi raporuyla tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, davalının ihtar tarihi itibariyle tespit edilen 24.833,66 EURO alacağına karşılık Finansal kiralama borcuna karşılık teminat olarak davalıya verildiği anlaşılan 16.923,00 EURO tutarındaki Kambiyo senedini takibe konulduğu, 6361 Sayılı Fİnansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf finansman Şirketleri Kanununa göre Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracı ile kiralayan tarafından sözleşmenin feshedilebileceğine dair açık hüküm olduğu, davalı tarafından Kanun maddesi ve sözleşmen hükümlerine atıfta bulunularak, yasal süre içerisinde borcun ödenmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği, Sözleşmenin feshi için ihtarnamenin kiracıya tebliğinden itibaren 60 günlük yasal sürenin geçmesinden sonra Fesih İhbarnamesinin borçluya tebliğ edildiği, Kanun ve Sözleşme hükümlerine göre fesih şartlarının oluştuğu, sözleşmeye konu makinaların davacı kullanımında kalmaya devam etmesinin bu açıklamalar ışığında mümkün olmayacağı, takip konusu yapılan bono tutarının davacı şirket borcundan yüksek olmadığı, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır. Davacıların aynı alacağa hem ipotek hem kambiyo takibi yapıldığı bu nedenle mükerrer olduğuna ilişkin şikayeti ise icra mahkemesince süresiz olarak incelenecek olup, genel mahkemenin konusu değildir. Mahkememizce salt takibe bağlı menfi tespit istemi incelenecektir. Bundan öte davacıların alacağın tespit edilerek murazaanın giderilmesi talebinde ise hukuki yararı bulunmamaktadır, yine bu durum icra takibine ilişkin şikayet neticesinde, icra mahkemesince değerlendirilebilecek bir durumdur.
Belirtilen açıklamalar ışığında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL harcın peşin yatırılan 1.324,89-TL harçtan mahsubu ile bakiye 592,89-TL harcın talep halinde davacılara iadesine,
Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davalı tarafından 1.150,00-TL yapılan yargılama giderinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
Yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/10/2026
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır
