- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2019/898 K. 2026/904
Karar tarihi: 14 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
Av.
DAVALI:
VEKİLİ: Av.
KAYYIM:
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/04/2016
KARAR TARİHİ: 14/10/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 06/11/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında davacıya ait ... ... İlçesi, ... Mh. 791 parsel sayılı taşınmaz üzerine tatil köyü ve kır kahvesi inşaatı yapımı için 1.270.032,37 TL bedel karşılığında 25/06/2015 tarihli, "Yapım İşleri Tedarik Sözleşmesi'' adı altında eser sözleşmesi yapıldığını, davalı şirketin üstlendiği inşaat yapım işinde projeye aykırı imalat yapmaya başladığını, bu nedenle davalıya ihtarname çekildiğini, sözleşmenin feshedildiğini, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/... D.İş sayılı tespit dosyasıyla tespit raporu alındığını, rapora göre davalının 348.864,84 TL tutarında akde ve projeye aykırı inşaat yaptığının tespit edildiğini, imalatın projeye uygun yapılması halinde proje bedelinin %50'si oranında hibe desteği alma imkanları bulunduğunu, projeye aykırı imalat sebebiyle davacının ... Destekleme Kurumu ... İl Koordinatörlüğü aracılığıyla alabileceği ... fonunu kullanamadığından dolayı zarara uğradığını, ayrıca sözleşmeye güvenen davacının 1.178.180,00 TL ödeme yaptığını, davalının ise projeye uygun imalatı ve malzeme bedelinin toplam 687.855,72 TL olduğunu, 1.178.180,00 TL - 687.855,72 TL = 490.327,28 TL davacının davalıya fazla ödeme yaptığı anlaşıldığından, tespit giderleri ile birlikte 492.831,28 TL'nin 15/01/2016 temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı taraf ise, davanın reddi gerektiğini savunmuş, usul yönünden davacı şirket müdürü ...'ın şirket müdürlüğünden azli için ... Asliye Hukuk Mahkemesine 2016/... Esas sayılı dava açıldığını, davacı şirketin temsil sıfatının ihtilaflı olduğunu, dava sonucunun beklenmesi gerektiğini, sözleşmenin yapıldığı 25/06/2015 tarihi itibari ile davalı ve davacı şirketi fiilen ...'ın yönettiğini, davalı şirket yetkilisi ... davacı şirket yetkilisine bu konuda vekalet verdiğini, esas yönden ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/....D.İş tespit sayılı dosyasında düzenlenen raporun usule aykırı ve hesap hataları ile dolu olduğunu, davalı şirket fiilen davacı şirketin yöneticisi ...'ın yönetiminde iş yaptığından davacının dava açmada kötü niyetli olduğunu, bütün işlerin ...'ın talimatı ile yapıldığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/157 D.İş sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Derdest dava eser sözleşmesinden kaynaklanan ve iş sahibi tarafından açılan alacak davasıdır. Mahkememizce daha önce 06/06/2018 tarih ve 2016/... Esas 2018/... sayılı kararı ile verilen red kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 03/10/2019 tarih ve 2018/... Esas 2019/.. Karar sayılı ilamıyla kaldırılmış, kaldırma kararı sonrası bilirkişi raporu aldırılmıştır.Kaldırma ilamında; ''Taraflar arasındaki sözleşmenin götürü usul ile yapılmasına rağmen bilirkişi raporunda tamamlanan imalatın değerinin bu usule göre belirlenmemesi de doğru değildir. ... 15.HD’nin 2016/... – 2017/... sayılı kararında da açıklandığı üzere, götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması yada iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplama yapılması, sözleşme dışı imalatlar var ise, bunların bedellerinin de TBK'nın 526. maddesine göre vekâletsiz iş görme hükümlerine göre yapıldığı yıl piyasa fiyatlarına göre bedellerinin hesaplattırılması gerekir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplamalar açıklanan ilkelere uygun olmadığından mahkemece yapılması gereken iş bilirkişiden alınacak ek rapor ile açıklanan ilkelere göre hesaplama yaptırılıp sözleşme kapsamı ile sözleşme dışı imalatların bedellerinin belirlenmesi, bulunacak bedelden ödendiği belirlenen tutarın mahsubu ile sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir. Teslim gerçekleşmeden sözleşmeye aykırı imalat yapıldığı gerekçesiyle sözleşmenin feshinde kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın yüklenici gerçekleştirdiği imalât bedeline hak kazanacağından, iş sahibinin bedelin iadesi istemi incelenirken yüklenicinin gerçekleştirdiği imalât (iş) bedelinin gözönünde tutulması gerektiğinden tamamlanan inşaat oranına göre davalının sözleşmeye uygun yaptığı bedeli davacının istemesi mümkün değildir.( ... 15.HD’nin 2017/...- 2018/... sayılı kararı) Ancak söz konusu imalatta projeye aykırı işler de olduğunun belirlenmesine ve aykırılığın niteliğine göre bu aykırılıkların tadilat projesi ile ruhsata uygun hale getirilip getirilemeyeceği, projeye uygun hale getirilecek ise gerekli masrafın ne kadar olacağı, davacının bavşurusu üzerine Tarım Ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun 10/12/2015 tarihli zeyilname ile iş bitirilme süresi/faaliyet dönemini 5 ay 9 günden 11 ay 16 güne çıkartarak faaliyet dönemi bitişinin 10/6/2016 tarihine uzatılması, fesih tarihinin ise bu tarihten önce olması dikkate alındığında tadilat projesinin zamanında alınmış olması halinde davacının hibeden faydalanma imkanının olup olmadığı da incelenerek bu konuda bilirkişilerden ek rapor alınmadan karar verilmesi de yerinde '' olmadığı belirtilmiştir.Taraflar arasındaki eser sözleşmesinde davacı iş sahibi dava öncesinde eser sözleşmesini akde aykırılık gerekçesiyle feshetmiştir. Eldeki davada davalının projeye aykırı imalat yaparak akde aykırı davrandığını, davalı tarafa yaptığı imalattan fazla ödeme yapıldığını ispat etmelidir. Eser sözleşmesinde iş sahibi eser karşılığında bir ücret ödemeyi, müteahhit taraf da sözleşmeye uygun biçimde imalat yapıp meydana getirdiği eseri teslim etmeyi vaat eder. Yüklenici taraf edimini yerine getirirken işin hem sözleşmeye hem de sözleşme konusu eserin özelliğine göre fenne uygun eser meydana getirmek, bu eseri zamanında ve eksiksiz teslim etmek zorundadır. Müteahhidin iş sahibi için üreteceği eserin emsallerine göre yeterli vasıf ve niteliğe sahip olması beklenir. Bu yönden yüklenici imalat sırasında özenli davranmalı, iş sahibinin menfaatlerini zedelememeli, kendine bir eser üretir gibi sadakatle hareket etmelidir. Bir inşaat işini üstlenen müteahhidin birinci ödevi kendisine verilen projeye uygun imalat yapmaktır. Elbette imalat/inşaat sırasında iş sahibince verilen talimatlara uygun davranmak da sözleşmenin tabiatı gereğidir. Projeye aykırı ancak iş sahibinin isteklerine uygun imalat yapılmışsa bunu ispat külfeti yüklenici taraf üzerinde olacaktır.
Somut olayda davalı tarafından imal edilen eserin mevcut haliyle projeye aykırılıklar içerdiği konusunda uyuşmazlık yoktur. Davalı taraf dahi cevap dilekçesinde işin projeye uygun yapıldığı savunulmamıştır. Davalı taraf imalatın davacı şirket yetkilisi ...'ın denetim ve gözetiminde, onların istek ve ihtiyaçları doğrultusunda yapıldığını ileri sürmektedir. Bu savunma projeye aykırılığı dolaylı biçimde ikrar eden, ancak iş sahibinin onay, istek ve rızasıyla hareket edildiğini gerekçe gösteren bir savunmadır. Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin kaldırma kararında bekletici mesele yapılması gerektiği belirtilen taraflar arasındaki ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/ Esas sayılı dosyasında (Eski Esas: 2016/...) ... arasında davalı şirketin yöneticiliğinden azil istemli dava açıldığı, dosya davacısının ... davalısının ise ... olduğu, yöneticinin istifa etmesi nedeniyle 09/04/2019 tarihli karar ile dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, bu kararın 29/11/2023 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/ Esas sayılı dosyasında fesih tasfiye davası açıldığı bu davada şirkete kayyım olarak ...'nin atandığı görülmüş, bundan sonraki tebligatlar kayyıma yapılmıştır.Davacı taraf eser sözleşmesinde projeye aykırı imalatlar yapıldığı ve ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/... D.İş sayılı dosyasında tespit raporu alındığı ve daha sonra ... Noterliğinin 12/01/2016 tarih, yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini, sözleşme nedeniyle davacıya fazladan yapılan ödeme nedeniyle 492.831,28 TL'nin iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Bu hususta bilirkişi incelemesi yapılmış davacının davalıya sözleşme kapsamında 1.178.180,00 TL ödeme yaptığı, davalının ruhsat eki projesine uygun olarak yaptığı imalat tutarının 314.841,00 TL olduğu, ihzarat malzemeleri bedelinin 196.250,00 TL olduğu, ruhsat eki projesine aykırı olarak yapılan imalat bedelinin 123.574,00 TL olduğu toplam 634.665,00 TL imalat yapıldığı, davacının davalıya yaptığı 1.178.180,00 TL alacaktan 634.665,00 TL alacak yapılan imalat mahsup edildiğinde 543.515,00 TL alacak talebinde bulunabileceği anlaşılmıştır.Davacının davalıya yaptığı ödemeler konusunda ticari defter ve belgeler incelenmişse bu durumun davalı defterlerinde de belirlenmesi gerekmektedir. Davalı taraf bilirkişiye ticari defter ve belgelerini incelemesi için açmamış Mahkememizce bunun üzerine ticari defter ve belgelerin ibraz edilmesi hususunda inceleme günü belirlenerek ihtarlı tebligat çıkartılmıştır. Davalı şirket kayyım eli ile temsil edildiğinden bu ihtaratta kayyıma yapılmıştır.Bilindiği üzere HMK 222. Maddesine göre; ''Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.''Davalı taraf incelemeye ticari defter ve belgelerini sunmadığından davacının davalıya 1.178.180,00 TL ödeme yaptığı kabul edilmiştir.Yapılan inceleme sonucunda; davalı yüklenicinin yapmış olduğu, imalat ve izharat bedeli toplamının 634,665,00 TL olduğu, davacının davalıya 1.178.180 TL ödeme yaptığı kabul edilmesi halinde; Davacının davalıdan 1.178.180 TL – 634.665 TL =. 543.515 TL alacak talebinde bulunabileceği, Davacının hibeden yararlanma imkanı olup olmadığının irdelenmesi; İnşaatın 15.01.2016 tarihindeki seviyesi , sözleşmenin fesih tarihi ( 15.01.20216 ) ve ... kararında belirtilen 10.06.2016 tarihi gözetildiğinde davacının hibeden yararlanma imkanına esas süresinin mevcut olmadığı tespit edilmiştir.Davacı taraf sözleşme kapsamında 490.324,28 TL fazladan ödeme ile ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/... D.İş sayılı dosyasında ortaya çıkan 2.507,00 TL zararını dava etmiştir. Taleple bağlılık ilkesi uyarınca 492.831,00 TL alacağa hükmolunarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-DAVANIN KABULÜ İLE; 492.831,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 33.665,29 TL harçtan başlangıçta alınan 8.416,33 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 25.248,96 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 8.416,33 TL peşin harç, 29,20 TL başvurma harcı toplamı 8.445,53 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 11.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.844,30 TL keşif ve posta gideri olmak üzere toplam 12.844,30 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine göre belirlenen 78.852,96 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı şirket kayyımının yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya Mahkememize ulaştırılmak üzere aynı nitelikteki başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde kullanılabilecek ... olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 14/10/2026
