- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E. 2024/2993 K. 2026/2539
Karar tarihi: 13 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 352
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 361
Karar metni
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- DOSYA NO
- 2024/2993
- KARAR NO
- 2026/2539
- KATİP
- İNCELENEN DOSYANIN
- MAHKEMESİ
- ... Asliye Ticaret Mahkemesi
- NUMARASI
- 2021/309 Esas, 2024/869 Karar
- TARİHİ
- 17/07/2024
- DAVA
- Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
- KARAR TARİHİ
- 13/10/2026
- GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH
- 13/10/2026
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/07/2024 tarih, 2021/309 Esas, 2024/869 Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının yolcu olarak bulunduğu ve dava dışı ...'in sevk ve idaresinde olup KZMMS poliçesi bulunmayan ... plakalı motosiklet ile dava dışı ...'in sevk ve idaresinde olup davalı ... Sigorta A.Ş.'ye KZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 20.11.2019 tarihinde çarpışması şeklinde meydana gelen taraflı trafik kazası sonucu davacının yaralandığını, bu nedenle maluliyetten kaynaklı maddi zarara uğradığını, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, zararın tazmininden davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı ... tarafından bir miktar ödeme yapılmış ise de bu ödemenin yetersiz olduğunu ileri sürerek ve fazlaya ilişkin tüm haklar saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'nin (Daimi İş Gücü Tazminatı), 1.000,00 TL (Geçici İş Gücü Tazminatı) olmak üzere toplam 2.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile ödenmesine, karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya %5 maluliyeti, ... plakalı sigortasız aracın 2/8 kusur oranı ve davacının ehliyetsiz olduğunu bildiği sürücünün sevk ve idaresindeki araca binmesi nedeniyle %20 müterafik kusur indirimi uygulanarak 28.05.2021 tarihinde 16.427,00 TL ödeme yapıldığını ve bu şekilde sorumluluğun yerine getirildiğini, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğunu, geçici iş göremezlik taleplerinin poliçe teminat limiti dahilinde olmadığını, tazminatın poliçe genel şartlarında belirlenen usul ve esaslara göre belirlenmesi gerektiğini, savunarak neticede davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ettiği maluliyet miktarının ve illiyet bağının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilmesini, kusur oranı ve tazminat miktarının tesbiti yönünden mahkemece hazineye kayıtlı bir aktüer tarafından bilirkişi tetkikatı yaptırılmasını, herhangi bir kabul beyanı olmamak kayıt ve şartıyla yukarıda açıklandığı üzere müvekkili şirkete ait poliçenin tedavi masrafları ve bedeni tazminat talepleri sorumluluğunun, poliçe teminatı dahilinde ve sigortalısının kusuru ile sınırlı olduğunu belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ 17/07/2024 TARİHLİ KARARI: Mahkemece Davacının davasının Kısmen Kabulü İle; 1-) 491.099,38 TL kalıcı iş göremezlik tazminatından %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılarak 392.879,504 TL'den oluşan kalıcı iş göremezlik tazminatının (davalı ... sigorta şirketi yönünden kaza tarihindeki 390.000,00 TL poliçe limitiyle, davalı ...'nın kaza tarihindeki 373.753,00 TL poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) davalı ... yönünden temerrüt tarihi olan 08/01/2020 tarihinden itibaren, davalı ... A.Ş yönünden temerrüt tarihi 17/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-) 3.062,03 TL geçici iş göremezlik tazminatından %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılarak 2.449,624 TL'den oluşan geçici iş göremezlik tazminatının davalı ... A.Ş yönünden temerrüt tarihi 17/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte davalı ... A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-) Davalı ...'na karşı açılan geçici iş göremezlik talepli davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davalı ... vekili; mahkeme tarafından verilen kararın usul ve yasalara aykırı olduğunu, davacıya ödenen tazminatın eşinden rücu edileceğinden dosyada alacaklı ve borçlu sıfatı birleştiğini, davacı eşi ...'e ait ... plakalı aracın sigortasının bulunmadığından bahisle husumeti müvekkili ...'na yönelttiği ve uğramış olduğu zararın tazminini talep ettiğini, davaya konu kaza sebebiyle müvekkili kurumun ödeme yapması halinde ödenen miktarın sigortasız araç maliki ve sürücüsü olan ...'e rücu edileceğini, alacaklı ve borçlu sıfatı birleştiğinden borçtan da bahsedilemeyeceğini, mahkemece hatalı karar verildiğini, mahkeme tarafından yalnızca %20 müterafik kusur indirimi yapıldığını, oysa ki %20 müterafik kusur indirimine ek olarak ayrıca %20 hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, aktüer bilirkişi tarafından yapılan hesaplama hatalı olup tazminat miktarı hesaplanırken teknik faiz hususu dikkate alınmadığını, kusur raporu ve maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, belirterek hukuka aykırı olarak verilen ... Asliye Ticaret Mahkemesi 17/07/2024 tarihli 2021/309 E. 2024/869 K. sayılı ilamının kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılmasını talep etmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili; somut olayda başvuranın müterafik kusurundan dolayı tazminat tutarından indirim yapılması gerektiğini, aktüer hesaplamasında %1,8 teknik faiz yöntemi uygulanmaması sebebiyle kararın bozulmasını ve Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararından önceki şartlara göre tazminat hesaplaması yaptırılması gerektiğini, başvuran lehine hükmedilecek vekalet ücretinin, tam vekalet ücretinin 1/5’inin aşmaması gerektiğini belirterek Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Sigortası Genel Şartları ve hukukun genel ilkeleri gözetilmeksizin, eksik inceleme ile karşı taraf haksız tazminat taleplerini kabul eden ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/07/2024 tarihli 2021/309 Esas ve 2024/869 Karar yasaya aykırı olduğunu, yeniden incelenerek müvekkili şirket lehine bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, yaralanmalı trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat (geçici/kalıcı iş göremezlik tazminatı) istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı ... vekili ve davalı ... Sigorta vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Kusur raporuna yönelik istinafın incelenmesinde:
20.11.2019 günü saat 19:30 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile 216. Sokağı takiben ... istikametinden 196. sokak istikametine seyri esnasında olay mahalli kavşağa geldiğinde otomobilin ön kısmıyla, seyir istikametine göre yolun solundan, ... Caddesini takiben kavşağa giren sürücü ... sevk ve idaresindeki arkasında davacı ...'in yolcu olduğu ... plakalı motosikletin sağ yan kısmına çarpması sonucu davaya konu trafik kazası meydana gelmiştir.
Mahkemece alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 10.06.2022 tarihli kusur raporunda;
"Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile trafik işaret ve levhası bulunmayan kontrolsüz 4 yönlü kavşağa geldiği esnada seyrini kontrollü sürdürmesi hususuna riayet etmediği,seyir istikametine göre yolun solundan kavşağa giriş yapan motosiklete karşı etkin tedbir almadan motosiklete sağ yan kısmından çarptığı kazada tali (%25 oranında) kusurludur.
Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikleti ile herhangi bir trafik işaret ve levhanın olmadığı olay mahallindeki kontrolsüz 4 yönlü kavşağa geldiğini dikkate alarak durup,yeterli kontrolü yaparak ilk geçiş hakkını kendi seyir istikametine göre sağ tarafında bulunan otomobil sürücüsüne vermesi gerekirken, kontrolsüz şekilde kavşağa girdiği,ilk geçiş hakkını sağ taraftan gelen otomobil sürücüsüne vermediği, gelen otomobil nedeniyle etkili tedbir almadığı anlaşılmakla olayda asli (%75 oranında) kusurludur." denilmiştir. Rapor dosya kapsamı ve olay ve oluşla uyumlu olup mahkemece itibar edilmiş olması yerindedir.
Maluliyet raporuna yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;
Yargıtay 17. ve 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesinin 2019/40-2020/40 Esas-Karar sayılı 17/07/2020 günlü iptali kararından sonra dahi vermiş olduğu yerleşik uygulamasına göre maluliyet oranları Adli tıp Kurumu 3. İhtisas dairesi ya da Üniversitelerin Adli Tıp Anabilim dalı başkanlığından oluşturulacak bilirkişi heyetinden kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan mevzuat yönetmelik hükümlerine uygun olacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.
Buna göre,
-11/10/2008 tarihinden önceki kazalar için Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu,
-11/10/2008-01/06/2015 tarihleri arasında gerçekleşen kazalar için Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu,
-01/06/2015 ile 20/02/2019 tarihleri arasındaki meydana gelen kazalar için 30/03/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu ve
-20/02/2019 tarihinden sonra meydana gelecek kazalar içinse Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde heyet rapor alınması gerekmektedir. (Benzer yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/6247 E - 2021/9135 K; 2021/5898 E - 2021/8467 K; 2021/4501 E - 2021/7401 K sayılı kararları)
Mahkemesinde hükme esas alınan 13.09.2023 tarih ve 102352 sayılı ATK 2 İhtisas Dairesinin maluliyet raporunun, kaza tarihi olan 20.11.2019 tarihinde yürürlükte bulunan; Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde düzenlendiği dikkate alındığında, bu yönüyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusu haklı bulunmamıştır.
Davalı vekillerinin hesap raporuna yönelik yapılan istinaf başvurularının incelenmesinde;
Anayasa Mahkemesinin 2019/40-2020/40 E.K sayılı 17/07/2020 günlü kararı sonrasında Yargıtay 17. Hukuk ve sonrasında Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin istikrarlı kararlarında (örneğin 17/06/2021 gün ve 2021/9757 Esas ve 2021/3262 karar sayılı kararları, 2021/3173 Esas ve 2944 Karar sayılı kararları) davacının gerçek zararının belirlenmesi noktasında davacının muhtemel bakiye yaşam süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenerek ve prograsif rant tekniği kullanılmak suretiyle tazminat miktarının hesaplanması gerektiğine işaret edilmiştir.
Buna göre eldeki dosyaya baktığımızda mahkemesince hükme esas alınan hesap raporunda TRH 2010 ve prograssif rant yöntemi kullanılmak sureti ile asgari ücret baz alınarak, davacının zararının belirlendiği anlaşılmakla raporun bu yönüyle hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından davalı vekillerinin bu yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Hatır taşıması ve müterafik kusura yönelik istinafların incelenmesinde:
Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda BK'nın 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söze dilemeyecektir. Ayrıca Hakim tazminattan mutlaka indirme yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.
Davacı ... plaka sayılı motosiklette yolcu konumunda bulunmaktadır. Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır. Taşınan ile taşıyan arasında akrabalık yahut ahlaki bir yükümlülük söz konusu ise hatır taşıması bulunduğundan söz edilemez. Davacı ile yolcu olarak bulunduğu motosikletin sürücüsü karı-koca olduğundan olayda hatır taşıması indirimi yapılmamış olması yerindedir.
Diğer yandan davalı ... Şirketi vekili olayda müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini ileri sürmüşse de mahkemece zaten müterafik kusur indirimi yapıldığından davalı vekilinin bu yöndeki istinafı reddedilmiştir.
Ayrıca Davalı ... alacaklı ile borçlu sıfatlarının birleştiğini ileri sürmüşse de davalının rücu edebileceği kişinin bizzat davacı olmadığı anlaşılmakla bu konudaki iddiası da yerinde görülmemiştir.
Son olarak Davalı ... AŞ vekili davacı lehine fazla vekalet ücreti takdir edildiğini ileri sürmüşse de davacı yararına karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca nisbi vekalet ücreti takdirinin gerektiği, mahkemece de bu yönde ve doğru uygulama yapıldığı anlaşıldığından davalı vekilinin bu yöndeki istinafı da yerinde görülmemiştir.
HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;
İlk Derece Mahkemesince açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin taktirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesince davanın yazılı şekilde karar verilmiş olmasında, usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ... ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk Derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan, davalı ... ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 27.004,93-TL istinaf karar harcının, peşin yatırılan 13.841,98-TL istinaf karar ve ilam harcından mahsubuyla, bakiye 13.162,95- TL harcın davalı ... ve davalı ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı ... ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan istinaf giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının bulunması halinde, karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361. maddesi gereğince; Dairemizin kararının taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde kararı veren Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'ne, yahut temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine veya Dairemize gönderilmek üzere İlk Derece Mahkemesi'ne verilebilecek bir dilekçe ile YARGITAY'A TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile karar verildi.13.10.2026
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır
İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.
