- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/149 K. 2026/626
Karar tarihi: 13 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2025/149 Esas
- KARAR NO
- 2026/626
- DAVA
- Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 01/03/2025
- KARAR TARİHİ
- 13/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, "..." adresinde faaliyet gösteren bir şirket olup icra dosya alacaklısının takibe konu, bilgileri "... Çek numaralı, keşidecisi ...ŞTİ olan, 23.12.2023 keşide tarihli ve 688.500,00 TL bedelli" çekin üzerinde ...Şti'nin keşideci, müvekkili şirket ise adına çek düzenlenen lehtar ve aynı zamanda ciranta olduğunu, müvekkilinden sonra ....ŞTİ ve ardından ...'ün ciranta ve ...ŞTİ'nin de çek hamili sıfatı ile çeki yazdıran şirket olduğunu, daha evvel 2024 yılında bu çek ile ilgili olarak çekte hamil olan ...LTD.ŞTİ'nin, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ... D.İş ve...Karar numaralı dosyadan ihtiyati haciz kararı alarak bu kararı, ... İcra Dairesi'nin ... E. (sonradan ...E. olan) sayılı dosyadan takibe koymuş, müvekkilinin araç, taşınmaz ve banka hesaplarına haciz koymuş, müvekkilinin büyük mağduriyet yaşamış, banka hesaplarına konan haksız bloke nedeni ile müvekkilini adeta kilitlenecek duruma getirmiş olduğunu, bahsi geçen ihtiyati haciz ve icra takibine dair olarak hem ihtiyati hacze itiraz edilmiş hem de esas takibe çekteki imza, borca ve yetkiye itiraz edilmiş ve bu hususlara dair olarak verilen ihtiyati haciz kararının Mahkemece kaldırılmış ve ... İcra Hukuk Mahk.... Es.... Karar sayılı kesinleşmiş ilamı ile usule dair olması nedeni ile esasa girilmeden yani çekteki imza incelemesine girilmeden, yetkisizlik kararı verilmiş ve bu kararın kesinleşmiş olduğunu, o tarihte dosya alacaklısı ...Ltd.Şti'nin vekiline imzanın ve kaşenin sahte olduğunun beyan edilmiş, takibe devam etmeyeceklerini beyan etmiş, ancak aradan uzun süre geçtikten sonra kötü niyetle bu defa imzası ve kaşesi müvekkiline ait olmayan aynı çek ile ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin yetkisizlik kararı ile ... 2.İcra Dairesi ... E. sayılı icra dosyasından takip açılmış, takip açıldıktan sonra ise icra dosya alacağı temlik sözleşmesi ile ...'e temlik sureti ile devredilmiş ve halen bu kişinin icra takibinde alacaklı sıfatına sahip olduğunu, işbu sebeple yasal düzenleme gereği işbu davanın ve gerekse aşağıda bahsini ettikleri ihtiyati tedbir kararında bu kişinin muhatap ve davalı olarak gösterilmiş olduğunu, dava konusu icra takibine konan çekteki kaşenin sahte, imzanın da sahtecilik yapılmak sureti ile atılmış olduğunu, imzanın müvekkiline ait olmadığını, ayrıca müvekkilinin dava konusu çekte (çek nama yazılmış olup) lehtar olması nedeni imzanın müvekkiline ait çıkmaması halinde, ciro silsilsilesinin lehtar olmadan mütevellit, kopuk olması nedeni ile takibe dayanak çek kambiyo vasfını taşımadığından hamil olan davalı alacaklının müvekkiline ve diğer borçlulara mürcaat hakkı da olmayacağını ve bu nedenle takibin iptali gerektiğini, somut olaya özgü olarak müvekkilinin lehtar olup, çekte lehtar olan müvekkilinin ... adına olan ciro ve oradaki imza ve kaşenin sahte olup, imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, müvekkilinin çekte, çek adına düzenlenen (hamiline düzenlenmemiş, nama düzenlenmiş) lehtar olup, lehtar imzasının /cirosunun sahte olması halinde, hamil olan alacaklının imzanın müvekkiline ait olmamasından ve ciro silsilesinin kopuk olmasından dolayı, müvekkiline müracaat hakkı olmadığı gibi müvekkili adına çek düzenleyen kendinden önceki keşideci borçlulara da müracaat hakkı olmadığını, zira bu durumda çekin kambiyo vasfını da taşımadığını, müvekkili şirketin son derece saygın ve ticari ilişkilerinde borcu olmayan bir şirket olup çekteki cirantalara da hiçbir surette borcu olmayıp, bu hususun müvekkilinin ticari defter ve dayanakları ile de sabit olduğunu, bu tür sahte kaşe ve imza ile icrai işlemler yapmanın özellikle son yıllarda arttığını, mali durumu iyi olan şirketlere ait sahte kaşe ve imza ile bunlar kıymetli evraklarda borçlu gösterilerek açılan dosyalar ile haciz baskısı ile belirli rakamlarla anlaşmaya zorlanmakta, bu şekilde tahsilat yapılmaya çalışılmakta olduklarını, somut davada keşideci ...Ltd.Şti 'nin işbu dosyaya konu çek dışında, keşideci ya da ciranta olduğu birçok çekte ülkemizin değişik yerlerindeki kişi ya da tüzel kişilikler mağdur edilmekte ve bu hususun çevreden sıklıkta duyulmakta olduğunu, yani aslında bu şekilde işleyiş organizeli olup, haksız para kazanma ve tahsilat yapma yöntemi olduğunu, işbu dava açılmadan dava şartı olan arabuluculuk yoluna müracaat yasal zorunluluk olup, arabuluculuk hususunda yasada belirtilen süreler içinde arabuluculuk işlemleri ve süreci devam edeceğinden, aradaki sürede takibin işbu menfi tespit davasını açıncaya kadar kesinleşmesi ihtimalinden işbu davadan evvel davadaki hususlara binaen İ.İ.K 72/3 madde kapsamında davaya dayanak icra takibine dair olarak ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi... D.İŞ... K.sayılı dosyadan ihtiyati tedbir kararı talep edilmiş ve ilgili mahkemece kısmen kabulüne karar verildiği, bu karar uyarınca %20 teminat yatırılmış ve ilgili Mahkemenin de icra dosyasına icra dosyasına yatırılan paranın ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verildiği hususunda müzekkere yazmış, akabinde icra dosyası kapak hesabı üzerinden dosya alacağı ibra edilen teminat mektubu ile dosyaya yatırılmış, bu nedenle dava açılmadan ... 21.Asliye Ticaret Mahkemesi ... d.iş ,...Karar sayılı dosyadan İ.İ.K 72/3 madde kapsamında verilen ihtiyati tedbir /paranın alacaklıya ödenmemesi hususundaki kararın hüküm kesinleşinceye kadar devamına karar verilmesini ve bu hususta icra dairesine müzekkere yazılması hususunda karar/ihtiyati tedbir kararı verilerek icra dairesine bu hususta müzekkere /ara kararın gönderilmesini talep ettiklerini, açtıkları davanın menfi tespit davası olup, bu davada mevzuat gereği arabuluculuk dava şartı olduğundan arabulucuya müracaat edilmiş olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla haksız ve kötü niyetli olarak ve TCK bakımından suç teşkil edecek şekilde müvekkil aleyhine başlatılan ... 2. İcra Dairesi ... Es. sayılı icra takibine konu borçtan dolayı müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitini, icra takibinin iptalini /müvekkili yönünden iptalini, takibe konu çekin kambiyo vasfını taşımadığının tespitini, dava konusu icra takibinin haksız ve kötü niyetle başlatılması sebebiyle davalı aleyhine müvekkili şirketin uğradığı zararın karşılığı ve yasal düzenleme gereği %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, dava açılmadan ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi ... d.iş...Karar sayılı dosyadan İ.İ.K 72/3 madde kapsamında verilen İhtiyati Tedbir /Paranın alacaklıya ödenmemesi hususundaki kararın hüküm kesinleşinceye kadar devamına karar verilmesini ve bu hususta icra dairesine müzekkere yazılmasını, celbi gereken yerlere usul ekonomisi ilkesi gereği davanın açılması ile tensip zaptı /tutanağı/ön incelemeye davet tutanağı ile müzekkere yazılmasını, bu kapsamda müvekkilinin ıslak imzasını taşıyan belge asıllarının celbi ile toplanmasını, yine dava açılması ile tensip tutanağı ile müvekkili şirket yetkilisinin imza örneklerinin duruşma /ön inceleme olmadan alınmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında;... Şirketi tarafından 23/12/2023 günlü ... Seri Nolu 688.500,00 TL değerinde çek için çek keşidecisi ... Şirketi, lehtar ve birinci ciranta ...Ltd. Şti., ikinci ciranta ... Şirketi ve üçüncü ciranta ... hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatılmış olduğunu, borçlu ve çek keşidecisi ... Şirketi tarafından ... İcra Hukuk Mahkemesi... Esas sayılı dosya ile imza itirazında bulunulmuş ve mahkemece itiraz haklı bulunarak davanın kabulüne karar verilmiş ve verilen kararın kesinleşmiş olduğunu, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ... Şirketi açısından iptal edilmiş olduğunu, ...Şirketi aleyhine genel mahkemelerde alacak davası açma hakları saklı bulunmakta olduğunu, borçlu ve ikinci ciranta ...Şirketi tarafından konkordato sürecinde olmaları nedeniyle ... İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosya ile şikayet yoluna başvurulmuş ve ... Şirketi açısından ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibi iptal edilmiş olduğunu,.... Şirketi'nin konkordato mühletinin bitmesi akabinde icra takibi açma haklarının saklı olduğunu, borçlu ve üçüncü ciranta ... açısından ise takibin kesinleşmiş olduğunu, icra takibine devam edilmekte olduğunu, lehtar ve birinci ciranta ... Şti. tarafından ... İcra Hukuk Mahkemesi...Esas sayılı dosya ile yetkiye ve imzaya itiraz edilmiş olduğunu, ... İcra Hukuk Mahkemesi... Esas sayılı dosya ile yetki itirazının kabul edilmiş ve .... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında ... İcra Müdürlüğünün yetkisizliğine, ... İcra Müdürlüğünün yetkili olduğuna karar verilmiş olduğunu, bu nedenle ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında .... Ltd. Şti. açısından dosya tefrik edilmiş ve ... 2. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyaya tevzisi yapılmış olduğunu, .. 2. İcra Dairesi ... Esas sayılı icra dosyasında ... Tic. Ltd. Şti.'ye ödeme emri tebliğ edilmiş, herhangi bir itirazda bulunulmaması nedeni ile takibin kesinleşmiş olduğunu, tüm bu süreçler arasında 09.10.2024 tarihinde alacaklı ... Şirketi; ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyayı ve bu dosyadan tefrik edilen ... 2. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyayı müvekkilimiz ...'e temlik etmiş olduğunu, müvekkilinin 09.10.2024 tarihi itibariyle temlik alacaklısı olarak ... İcra Dairesi... Esas sayılı dosyayı ve bu dosyadan tefrik edilen ... 2. İcra Dairesi ...Esas sayılı dosyalarda alacak sıfatını kazanmış olduğunu, ... günlü ... Seri Nolu 688.500,00 TL bedelli çek için keşideci ...Şirketi ve lehtar/ birinci ciranta ... Ltd. Şti. tarafından imza itirazında bulunulması nedeni ile yetkili hamil ... Limited Şirketi ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na sorumluların tespiti ve kamu davası açılması için şikayette bulunmuş olduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma sayılı dosyada, keşideci, lehtar ve cirantaların ifadelerinin alınması için talimatlar yazılmış olduğunu, şu ana kadar ... Şirketi yetkilisi ..., üçüncü ciranta ..., ikinci ciranta ... Şirketi yetkilisi ... ve keşideci ... Şirketi yetkilisi...'un ifadelerinin alındığını, soruşturma dosyası tamamlanmamış olup soruşturma işlemlerinin devam etmekte olduğunu, 23/12/2023 günlü ... Seri Nolu 688.500,00 TL bedelli çekinin, ... Şirketi'nden ciro ile alan ve ... Şirketine ciro eden ...ifadesinde çeki satmış olduğu ayçiçeğine karşılık olarak ... Şirketi'nden aldığını beyan etmiş ve ilgili kantar fişlerini dosyaya celp etmiş olduğunu, 23/12/2023 günlü ... Seri Nolu 688.500,00 TL bedelli çeki .... Şti. 'den ciro ile alan ve ...'e ciro eden...Şirketi'nin yetkililerinden ...ifadesinde; ilgili çekin 25.09.2023 tarihinde çekirdek ve kaju satışı karşılığı .... Ltd. Şti. 'den alındığının beyan edilmiş olduğunu, 23/12/2023 günlü ... Seri Nolu 688.500,00 TL bedelli çek için keşideci ... Şirketi yetkilisi ... ifadesinde çeklerinin kaybolduğu ancak nerede ve nasıl kaybolduğunu bilmediğini beyan etmiş olduğunu, soruşturma dosyasında henüz davacı ... Ltd. Şti. yetkilisinin ifadesinin alınmadığını, menfi tespit davasının borçlu lehine sonuçlanması durumunda, borçlu (davacı) lehine kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi açısından bazı şartların bulunması gerektiğini, davacının (borçlunun) mutlak suretle talepte bulunması, borçlu davacıya karşı bir icra takibi yapılması, takibin haksız ve kötüniyetli olduğunun kanıtlanması gerektiğini, müvekkilinin kambiyo takibini temlik aldığı ... Şirketi, çeki ciranta...'ün kendisine ciro etmesi ile hamil olduğunu, davacı şirket ile müvekkilinin icra takiplerini temlik aldığı ... Şirketi arasında ciro silsilesinde iki ciranta daha olduğunu, bu nedenle; çekin doğrudan davacı şirketten ciro ile alınmadığı için imza hususuna ilişkin bilgi sahibi olunması ve kötüniyetli olma durumunun mümkün olmadığını, menfi tespit davaları genel mahkemelerde açılan bir dava türü olup icra hukuk mahkemesinde açılan imzaya itiraz davalarından farklı olarak yalnızca imza incelemesi yapılarak karar verilen bir dava türü olmadığını, eğer söz konusu çekin, şirket yetkilisi tarafından imza edilmemiş olsa dahi eğer şirket ticari faaliyetlerinde kullanılmak üzere ciro edilmişse, imzanın şirket tarafından kabul edilmiş sayılacağını, davacı ile davacıdan sonraki ciranta ... Şirketi arasında ticari faaliyetler mevcut olduğunu, ... Şirketi tarafından çek üzerindeki imzanın kendilerine ait olduğunun kabul edilmekte olduğunu, ... Şirketi tarafından, soruşturma dosyasında verilen ifadede çekin gerçek bir ticari ilişki karşılığı alındığının belirtilmiş olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; davanın reddini, davanın kabulü halinde koşulları oluşmayacağından kötüniyet tazminatına hükmedilmemesini ve aleyhlerine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, davacı lehtar tarafından İİK 72. Madde uyarınca açılan menfi tespit davasıdır.
Uyap sisteminden celp edilen ... 2.İcra Dairesinin ...E. sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının alacağı temlik eden ...Şti olduğu, davalının alacağı temlik aldığı, borçlunun davacı olduğu, takibin ... Şubesine ait ... Çek numaralı keşidecisi ... Şti olan 23.12.2023 keşide tarihli ve 688.500,00 TL bedelli çeke dayalı olarak başlatıldığı görülmüştür.
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesi tarafından hazırlanan 09/06/2026 tarihli raporda; ".... biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede;
İnceleme konusu çekte atılı 1. ciranta imzası ile ...'in mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği hususlarını bildirir KANAAT RAPORUDUR..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklıya ait olup, alacak ilişkisi kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa senede karşı senetle ispat kuralı gereği borçlu tarafından, aynı mahiyette bir belgeyle borçlu olunmadığının ispatlanması gerekmektedir.
Sahtelik iddiası yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilecek itiraz niteliğinde olup, mahkemenin davacı tarafından ileri sürülen sahtelik iddialarını HMK'nın 208 ve 211. ve devamı maddelerine göre tahkik etmesi ve imza inkarına ilişkin itirazın tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirleyip değerlendirmesi, elde edilecek sonucu tüm dosya münderecatı ile birlikte değerlendirerek bir karara bağlaması zorunludur. Takibe dayanak çekteki imzanın davacı borçluya ait olduğu hususunda ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir.
Dosya kapsamı ve toplanılan tüm deliller incelendiğinde; davalı tarafından davacı aleyhine ...Şubesine ait ... Çek numaralı keşidecisi ....Şti olan 23.12.2023 keşide tarihli ve 688.500,00 TL bedelli çeke dayalı olarak icra takibi başlatıldığı, davacının imza inkarına dayalı olarak borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, mahkemece çek aslı üzerinden davacı şirketin yetkilisinin karşılaştırmaya elverişli belge asılları toplanarak ve alınan imza örnekleri ile uzman bilirkişiden rapor alındığı, raporun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, uzman bilirkişi tarafından çek düzenleme tarihi öncesi ve sonrası tarihli borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzaları taşıyan belge asıllarının mukayeseye esas alınması suretiyle ve yeterli teknik optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle usulüne uygun şekilde yapıldığı, tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar , ist,f, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede çekte atılı 1. Ciranta imzasının davacı şirket yetkilisi ...'in mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediğinin değerlendirildiği, raporun denetime elverişli ve yeterli olduğu, iş bu rapor ile davacı tarafın imzaya ilişkin itirazının yerinde olduğu, “imzanın sahte olması” iddiasının senedin hükümsüzlüğüne yönelik olduğu, iyi niyetli olsa dahi her hamile karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmesi gerektiği, davacıya ait olmayan imzanın yer aldığı çek nedeniyle davacının sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla davacının ... 2.İcra Dairesi...Esas sayılı icra takip dosyasında ve takibe konu ..... Gıda İnşaat Tic.Ltd.Şti olan, ...seri numaralı 23/12/2023 keşide tarihli 688.500,00 TL bedelli çekten borçlu olmadığının tespitine ,kötüniyet tazminatı koşullarının mevcut olduğu ispatlanamadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile davacının ... 2.İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takip dosyasında ve takibe konu ...şubesine ait, keşidecisi ...Şti olan,... seri numaralı 23/12/2023 keşide tarihli 688.500,00 TL bedelli çekten borçlu olmadığının tespitine
2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 47.031,43-TL. maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 11.757,86-TL. harcın mahsubu ile bakiye 35.273,57-TL. harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 109.275-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL. başvurma harcı + 11.757,86-TL. peşin harç + 7.500-TL. ATK fatura ücreti+ 1.740-TL. tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 21.613,26-TL. yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600-TL. arabuluculuk ücretinin tamamının, davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize ya da en yakın Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/10/2026
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.
