mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/363 K. 2026/607

Karar tarihi: 15 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

SAKARYA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

Av.

DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: ...

KARAR TARİHİ: ...

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH: ...

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; sürücü ...sevk ve idaresindeki 54 .. ... plakalı aracı ile davacıya ait 54 ... ... plakalı araca çarpmasıyla meydan gelen trafik kazası neticesinde davacının aracı ağır hasar aldığını ve perte ayrılıp trafikten çekildiğini; kaza tespit tutanağına göre 54 ... ... plakalı araç sürücüsü tam kusurlu olduğunu; kusurlu aracın ZMM sigorta poliçesini düzenleyen Doğa Sigorta Şirketi ile davacının 25.01.2025 tarihinde imzaladığı Pert Mutabakatnamesinde aracın rayiç bedelinin 1.125.000,00 TL , sovtaj bedelinin 889.999,00 TL, kalan bedelin 235.001,00 TL tazminat bedelinin, poliçe limiti dahilinde ödenmesine karar verildiğini, davacı fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğunu; davacının gerçek hasarını bu kaza neticesinde trafik sigortasından alınan miktar karşılayamadığını, Kusurlu araç, davalı Sigorta Şirketi tarafından 20.07.2024 başlangıç tarihli 17861352 poliçe numarasıyla ihtiyari mali mesuliyet kasko poliçesi kapsamında teminat altına alındığını belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.

Davalı sigorta şirket vekili cevap dilekçesi ile özetle; huzurdaki davada görevli yargı makamı tüketici hakem heyeti olduğunu; davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini, davayı kabul etmemek şartı ile davalı şirketten talep edilebilecek bakiye tutar 609.501,00 TL olduğunu; davacı taraf ile zmms şirketi arasında imzalanan ibranameye konulan ihtiraz-i kayıt sigorta şirketine karşı ileri sürülemeyeceğini, davacı tarafından zmms şirketince düzenlenen eksper raporuna itiraz edilememsi nedeniyle mezkur raporun kesin delil niteliğine haiz olduğunu; davacı tarafça sunulan rapordaki araçlara ilişkin rayiç bedellerin dava konusu araç için örnek teşkil edemeyeceğini, dava konusu aracın kaza tarihindeki km' si 220.404 iken emsal olarak gösterilen araçlar sırasıyla 79.00 km ve 163.000 km' de olduğunu; Sigortacılık Ve Özel Emeklilik Düzenleme Ve Denetleme Kurumu'nun (SEDDK) 05.12.2024 Tarih ve 855 Sayılı kurul kararı ile davalı şirketin faaliyetlerinin durdurulmuş ve ödemeler listeye alınmış olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava; trafik kazası nedeniyle "54 ... ..." Plaka sayılı araçta oluştuğu iddia olunan bakiye pert bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.

Kazaya karışan "54 ... ..." plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu hususu uyuşmazlık konusu değildir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; mahkememizin görevli olup olup olmadığı, davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılmayacağı,davacı taraf ile ZMMS şirketi arasında imzalanan ibranameye konulan ihtiraz-i kayıt sigorta şirketine karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği, davacı tarafından eksper raporuna itiraz edilip edilmediği, ZMMS şirketince düzenlenen eksper raporunun (itiraz edilmemesi nedeni ile) kesin delil niteliğine haiz olup olmadığı ve davacının maddi tazminat zararının varlığı ve varsa davacının talep edebileceği bakiye pert bedeli miktarına ilişkindir.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Davalı Sigorta Şirketinden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.

Makine Mühendisi Bilirkişisinden aldırılan 23/03/2026 tarihli raporda; "... Araç rayiç değeri 1.109,430 TL olduğu, tazminat parası olarak 200 bin TL Doğa Sigorta tarafından davacı tarafa ödendiği, sovtaj değeri olarak 889.999 TL aksam otogong tarafından ödendiği, burdan yola çıkacak olur isek bakiye pert bedeli; 1.109.430 - 200.000 - 889.999=19.431 TL olduğu, karşı tarafın kusur oranı %100 olduğu ..." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

KTK'nun 111/2 maddesi "Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." hükmü mevcuttur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 28. Maddesi "Bir sözleşmede karşılıklı edimler arasında açık bir oransızlık varsa, bu oransızlık, zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmak suretiyle gerçekleştirildiği takdirde, zarar gören, durumun özelliğine göre ya sözleşme ile bağlı olmadığını diğer tarafa bildirerek ediminin geri verilmesini ya da sözleşmeye bağlı kalarak edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini isteyebilir." şeklinde, aynı kanunun 132. Maddesi ise "Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir."şeklinde düzenlenmiştir.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları B.3.3.1.1.'de de "Sigorta şirketi aracı hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına almıştır. Sigorta tazminatının hesabında sigortalı menfaatlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki rayiç değerleri esas tutulur." hükmüne yer verilmiş, Kasko Sigortası Genel Şartları A.4.8. maddesinde de "Aracın sigorta kapsamına giren tam veya kısmi bir zarara uğraması nedeni ile tam hasar halinde tazminatın ödenmesine, kısmi hasar halinde hasarın giderilmesine kadar olan sürede poliçede bu korumaya ilişkin belirtilen limitle sınırlı olmak üzere kullanım ve gelir kaybından doğan zararların" ancak ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilebileceği belirtilerek TTK.'da yer alan maddeler paralelinde düzenlemelere yer verilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 29/01/2025 tarih 2023/1695 esas 2025/1190 karar sayılı ilamı ile, "...Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu davalı sigorta şirketi tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait araçta meydana gelen bakiye pert bedeli talebine ilişkindir. Davacıya ait davalı tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan aracın 12.12.2021 tarihinde gerçekleşen kazada hasar gördüğü, taraflar arasında düzenlenen 29.12.2021 tarihli ibranameye dayalı olarak davalı tarafından davacıya 111.200,00 TL rayiç bedelin ödendiği; davacının, yetersiz ödeme iddiası ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 111 inci maddesine dayanarak eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 111 inci maddesinin; işletenler ve onların hukuki sorumluluğunu üzerine alan zorunlu mali sorumluluk sigortalarını bağlayıcı nitelikte olduğu, eldeki davanın kasko poliçesine dayalı olarak açıldığı, belirtilen maddenin kasko sigortalarında uygulanamayacağı, taraflar arasında düzenlenen davacı tarafından ihtirazi kayıt konulmayan 29.12.2021 tarihli ibranamenin geçerli olduğu, bu konuda taraflar arasında ihtilaf olmadığı anlaşılmakla, davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir..." belirtmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 04/11/2024 tarih 2024/11111 esas 2024/12113 karar sayılı ilamı ile, "...25.08.2015 tarih ve 29456 sayılı Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği'nin 6 ncı maddesinin (2) nci fıkrası ile; "Sigorta şirketince atanan eksper tarafından yapılan tespitlere, 3 iş günü içinde sigortalı veya sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişi tarafından itiraz edilebilir. İtiraz süresi, eksper raporunun EKSİST’e girişine ilişkin olarak muhataba yapılan bildirimle başlar. İtiraz halinde, (Değişik ibare:RG-25/3/2020-31079) Bakanlıkça belirlenecek bölge, branş, iş dağılımı gibi objektif kriterler dikkate alınarak EKSİST üzerinden tesadüfi olarak eksper ataması yapılır." şeklinde düzenlemenin bulunduğu, davacı tarafından eksper raporuna itiraz edilip edilmediğinin anlaşılamadığı, her ne kadar davacı vekilinin imzasının yan tarafında fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulduğunun yazılmış bulunduğu görülse de davacının "İbraname" metni içeriğinde gerçek zararının belgede belirlenen tutar olduğunu kabul ettiği görülmüştür. Hasar dosyasında kaza tarihi için belirlenen rayiç bedel ile hakem heyetince atanan bilirkişi tarafından belirlenen rayiç bedel arasındaki farkın nedeni de anlaşılamamıştır. Somut olayda, "Kasko Pert Mutabakat" başlıklı belge gözetildiğinde imzalandığı tarih itibariyle başvurucunun davalıyı ibra ettiği anlaşılmakla; öncelikle hasar dosyası istenerek itiraz prosedürünün işletilip işletilmediği, rayiç bedel farkının neden kaynaklandığı da kontrol edilmek sureti ile araştırılması, her ne kadar "fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu" beyan edilmişse de anlaşma metnine ne zaman eklendiği anlaşılamayan bu beyanın ve mutabakat metninin içeriği birlikte değerlendirilerek karar verilmesi gerekmektedir. Bu hususlar araştırılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın nedenle bozulması gerekmiştir. belirtmiştir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Dava, trafik kazası sonucu davalı sigorta şirketi tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait araçta meydana gelen bakiye pert bedeli talebine ilişki olup, davacının trafik sigortacısına baş vurusu üzerine, dava dışı trafik sigortacısı sigorta şirketi tarafından davalıya ödemede bulunduğu ve davacı taraf ile trafik sigortacısı arasında 25/01/2025 tarihli ibraname düzenlendiği, ibranamede aracın rayiç bedelinin 1.125.000,00 TL , sovtaj bedelinin 889.999,00 TL olarak belirlendiği, davacı tarafın dava dışı trafik sigortacısı şirketi ibra ettiği, Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile, araç rayiç değerinin 1.109.430,00.-TL olduğu sovtaj değerinin 889.999,00.-TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır. Davacı tarafa sovtaj değerinin 889.999,00.-TL olarak ödendiği ve trafik sigortacısı tarafından da 200.000,00.-TL tazminat olarak ödendiği ve dava dışı sigorta şirketini ibra ettiği ve davacının gerçek zararının ibranamede belirlenen tutarın da altında olduğu aldırılan bilirkişi raporu ile de anlaşılmıştır. Trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörülmemiş, sıralı bir sorumluluğun düzenlenmiş olsa da, KTK'nun 111. Maddesi gözetildiğinde, tazminat miktarlarına ilişkin yapılan anlaşlma yetersiz olmadığı gibi, davacının dava dışı ZMM Sigortacısını "fazlaya ilişkin haklarımızı da içerecek şekilde mutlak ve kesin olarak ibra ettiğimizi; açmış olduğumuz ve açacağımız her türlü dava ve talep haklarımızdan da feragat ettiğimizi" diyerek ibra ettiğini kabul etmiştir. Her ne kadar "fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu" beyan edilmişse de anlaşma metnine ne zaman eklendiği anlaşılamayan bu beyanın, mutabakat metninin içeriği ile de uyuşmadığı ortadadır. Dolayısıyla da, mutabakat metni ve zarar miktarı birlikte değerlendirildiğinde, davacının karşılanmayan bir zararının kalmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):

1-Davacının davasının reddine,

2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 116,60-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,

6-Arabuluculuk ücreti olan 4600-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

7-Gerekçeli kararın HMK 321/2 md gereği taraflara tebliğine,

Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, davalı Sigorta Şirketi yönünden kesin, davacı taraf yönünden ise İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı.

Katip.Hakim.