- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/657 K. 2026/784
Karar tarihi: 14 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2025/657 Esas
- KARAR NO
- 2026/784
- DAVA
- İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
- DAVA TARİHİ
- 19/09/2025
- KARAR TARİHİ
- 14/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07/05/2025 tarihinde davalı ... TUR. TAŞ. İNŞ. ve SAN. TİC. LTD. ŞTİ.'nin işleteni olduğu ve kaza anında davalı ...'nün sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracı ile geri geri gelirken; kazanın meydana geldiği yerde park halinde müvekkili şirkete ait ... plakalı araca çarpması sonucu çift taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumuna davalı sürücü ...'nün tam kusurlu hareketlerinin neden olduğunu, işbu kaza sebebi ile müvekkili şirkete ait araçta maddi hasar meydana geldiğini, ortaya çıkan hasar sebebi ile müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın onarımda kaldığını, müvekkili şirkete ait aracın, onarım süresi boyunca kullanılamadığından araç mahrumiyetine ilişkin alacak hakkı doğduğunu, işbu alacak nedeniyle davalılar aleyhine .... İcra Dairesi'nin 2025/... E. Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalıların yapmış olduğu itiraz nedeniyle takibin durduğunu beyanla; davanın kabulü ile ıslah edilmek kaydı ile şimdilik 10,00 TL üzerinden iptali ile takibin devamına, davalılar aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiş oldukları görülmüştür.
DELİLLER:
... Sigorta A.Ş. nezdinde oluşturulan ... numaralı hasar dosyası örneği, .... İcra Dairesi'nin 2025/... E. sayılı dosyası örneği, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları, arabuluculuk son tutanak örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 07/01/2026 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde kusur-hasar ve karayolu taşıma alanında uzman bilirkişi heyetinden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 20/03/2026 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"... plakalı aracın sürücüsü ...’ nün % 100 (yüzde yüz ) oranında asli ve tam kusurlu olduğu,
... plakalı aracın sürücüsü ...’nun atfı kabil kusurunun bulunmadığı,
Aracın makul onarım süresinin takdiren 7 gün olacağı,
Mahrumiyet bedelinin 7X3.500= 24.500 olabileceği,
Davacı yana ait araçta davalı şoförün kusuru ile yol açılan zarardan “kullanım kaybı” kaynaklı zararın zorunlu trafik sigortası kapsamında olmadığı; sunulan poliçede ihtiyari teminatta da yer almadığı,
Davalıların işleten ve doğrudan haksız fiili ika eden şoför sıfatı ile davalı tarafta yer alan davalıların, hesaplanan toplam tazminattan müteselsilen sorumlu olacakları" yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; trafik kazası nedeniyle oluşan araç mahrumiyet bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyasının tetkikinden alacaklı ... tarafından borçlular ... ve ... aleyhine 25.000,00 TL 5 günlük araç mahrumiyet bedeli + 1.290,62
TL takip öncesi işlenmiş faiz olmak üzere 26.290,62
TL toplam alacak üzerinden takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği, borçluların süresinde itiraz dilekçeleri sunduğu, itirazların süresinde olduğu ve takibin durdurulmuş olduğu görülmüştür.
İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.
İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 85/1. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek öğretide, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.
Toplanan deliller, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazada; sürücü ...'nün idaresindeki ... plakalı minibüsü ile olay mahalli noktadan yolcu aldıktan sonra geri manevraya başlamadan önce gerekli çevre kontrollerini yapmadığı, dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı olarak hareket ettiği, sol, sağ ve iç dikiz aynalarından geri manevra alanının yeterince kontrol önleyerek, görüş alanı dışında kalma ihtimali olan yol bölümleri için gerekirse gözcü kullanmak gibi önlemleri ve tedbirleri almayarak geri manevra sırasında sağ arka köşe kısımları ile arkasında nizamlara uygun park halinde yolcu almakta olan davaya konu ... plakalı aracın sol arka, çamurluk ön kesimlerine çarpması neticesinde meydana gelen olayda asli derecede ve % 100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...’nun kazanın oluşu itibarı ile herhangi bir kural ve idare hatası bulunmadığı, olayın meydana gelişini engelleyecek herhangi bir tedbirin bulunmadığı; davalı ... firmasına ait aracın, dava dışı ... Sigorta tarafından ... numaralı poliçe kapsamında 30.07.2024-30.07.2025 dönemi için ZMSS teminatında olduğu, araç başına 200.000 TL ve kaza başına 400.000 TL teminatla sigorta güvencesinde olduğu, teminatlar arasında “iş durması” veya “araç kullanım yoksunluğu” gibi risklerin teminat altında olmadığı, ihtiyari mali mesuliyet kapsamında aracın iş durması-kullanım kaybı gibi risklerin sigorta teminatında olmadığı, davalı şirketin “işleten” davalı gerçek kişinin ise ticari araç kullanan “şoför” sıfatı ile işbu davada davacının zararlarını tazmin etmesi gerektiği, aracın ticari araç olması ve tamir bakımda geçen sürede kullanılamaması sebebiyle teknik incelemede belirlendiği üzere, aracın makul onarım süresinin takdiren 7 gün olacağı, mahrumiyet bedelinin de 7X3.500= 24.500 olabileceği teknik bilirkişi raporu ile sabit olup; bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davalının .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 17.500,00-TL asıl alacak ve 891,06-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.391,06-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak likit olmayıp, alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden icra inkar tazminatı isteminin reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
İtirazın iptali davaları, icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalar olduğundan her ne kadar davacı vekilince 19/04/2026 tarihli ıslah dilekçesinde haksız itirazın 25.888,45 TL üzerinden iptaline karar verilmesi talep edilmiş ise de; icra takibinde 5 günlük araç mahrumiyet bedeli talep edildiği anlaşıldığından taleple bağlı kalınarak, 5 günlük araç mahrumiyet bedeli üzerinden karar vermek gerekmiştir.
HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2025/... sayılı dosyasından arabulucuya 4.700,00-TL tarife bedeli üzerinden ödeme yapıldığı tespit edilmiş, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği gözetilerek taraflar aleyhine ret ve kabul oranına göre arabuluculuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1-Davalının .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 17.500,00-TL asıl alacak ve 891,06-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.391,06-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Asıl alacak likit olmayıp, alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden icra inkar tazminatı isteminin reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 1.256,29-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40-TL + 441,94 TL Islah harcının mahsubu ile eksik kalan 198,95-TL harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan 17.290,24-TL yargılama giderinin ret ve kabul nispetine göre 12.282,92-TL'sinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 18.391,06-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
10-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin red ve kabul nispetine göre 3.338,86 TL'sinin davalılardan; 1.361,14 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.14/10/2026
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
