mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E. 2025/713 K. 2026/1625

Karar tarihi: 15 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

ESAS NO
2025/713
KARAR NO
2026/1625
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI
2023/643 Esas 2025/136 Karar
VEKİLİ
DAVALI
DAVANIN KONUSU
Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ile davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 09.11.2018 tarihinde, davacının yolcu olarak bulunduğu dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketi tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalı ... plaka saylı araç ile dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı çekicinin çarpışmaları neticesinde davacının ağır şekilde yaralanarak sürekli bakım ihtiyacı doğduğunu, kazanın meydana gelmesinde davacının hiçbir kusuru bulunmadığını, maddi zararların tazmini için davalıya başvuruda bulunulmasına rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabuluculukta taraflar arasında anlaşmaya varılamadığını belirterek, belirsiz alacak davası şeklinde şimdilik 20.000,00-TL bakıcı gideri tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında 28.11.2024 tarihli dilekçe ile sürekli bakıcı giderine ilişkin taleplerini 360.000.00-TL olarak artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını, arabuluculuğa da başvurulmadığını, bu nedenle öncelikle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini, davacının bakıcı ihtiyacı doğup doğmadığının tespiti gerektiğini, davalı şirketin yalnızca kaza tarihindeki teminat limiti olan 360.000,00-TL'ye kadar sorumlu olacağını ve bakiye teminat limitinin 274.000,00-TL olduğunu, tazminat hesaplamasının TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,8 teknik faiz ile asgari ücret esas alınarak yapılması gerektiğini, dava konusu taleplerin haksız fiilden kaynaklandığını faiz tarihi kaza tarihi olarak belirlenemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile uygulanacak faizin yasal faiz olması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, olay tarihinde davalı tarafından sigortalı çekici sürücüsü ...'un olayda dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı davranışıyla % 85 oranında asli, davacının yolcu olarak bulunduğu otomobil sürücüsü ...'un ise % 15 oranında tali kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ...'un sevk ve idaresindeki otomobilde yolcu olarak bulunduğu sırada meydana gelen kazada yaralanan davacı ...'un ise yaralanma biçiminden, kaza sırasında emniyet kemerinin takılmamasının davacıda meydana gelen zararı artırıcı nitelikte olduğu, emniyet kemerini takmış olması halinde yaralanmanın bu düzeyde meydana gelmeme ihtimalinin olduğu, meydana gelen kazadaki yaralanmada davacının müterafik kusurunun bulunduğu, meydana gelen kaza nedeniyle davacının sürekli iş göremezlik oranının kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik uyarınca % 80 oranında sürekli iş göremez kaldığı, ömür boyunca bakıma muhtaç olduğunun tespit edildiği, ömür boyu bakıcı giderinin ise 9.865.542,70-TL olduğu, davalının iş bu zarardan sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında sorumlu olduğu, hükmedilen tazminattan % 20 oranında müterafik kusur indiriminin yapılması akabinde bile davacının talep edebileceği sürekli bakıcı ihtiyacının 6.708.569,03-TL olduğu, belirtilerek, davanın kabulü ile davacının sürekli bakıcı giderinden kaynaklanan 360.000,00-TL maddi tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiş karara karşı davacı vekili ile davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının istinaf başvurusunun yerinde olmadığını, Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/376 E. sayılı dosyası kapsamında sürekli bakım ihtiyacı talep edilmediğini, söz konsusu dava dosyasın davalı ile sürekli ve geçicici iş göremezlik talepleri yönünden yapılan protokol neticesinde sulhen sona erdiğini, sulh protokolünde sürekli bakım ihtiyacına yönelik tüm hakların açıkça davalı yönünden saklı tutulduğunu, davalı tarafından süresi içerisinde aktüer raporuna itirazı bulunmadığını, tazminat hesabının yerinde olduğunu, mahkeme tarafından hükmedilen faiz başlangıç tarihi ve türünün usul ve yasaya aykırı olduğunu, faiz başlangıç tarihi olarak kaza tarihi olan 09.11.2018 olduğunu, kararda yasal faize hükmedilmiş ise de sigortacılık hukuku Türk Ticaret Kanununda düzenlendiğinden ve Türk Ticaret Kanununda düzenlenen her husus mutlak ticari dava niteliğinde olduğunu, 09.11.2018 tarihinden itibaren avans faize hükmedilmesi gerektiğini, davacının maluliyet oranı, tespit edilen oranlardan daha yüksek olduğunu, dava dosyası kapsamında yeniden yargılama yapılacak olması ve yeniden yargılama yapılması halinde; maluliyet ve kusur oranları ile hesaplamaya esas gelir ve ücretler, hesaplama yöntemi ile yine hesaplamaya esas diğer verilerde meydana gelmiş ve gelecek artış ve lehe değişiklikler yönünden tüm yasal haklarını saklı tuttuklarını, yeniden yargılama yapılması halinde yeni yargılamada verilecek hüküm tarihindeki güncel verilerin dikkate alınması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın, kesin hüküm sebebiyle esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafından, dava konusu bakıcı talebini de içeren talepleri ile Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/376 esas sayılı dosya ile dava açtığını, davacı tarafa, önce davalı şirket tarafından, ardından da diğer davalı ... Sigorta AŞ tarafından sulh ile ödeme yapılması üzerine davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiğini, TRH tablosu ve progresif rant yöntemi dikkate alınarak karar verilmiş olmasının yerinde olmadığını, TRH tablosu ve 1,8 teknik faiz kullanılarak yeniden tazminat hesabı yapılması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve istinaf edenlerin sıfatına göre dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazası nedeniyle yaralanarak cismani zarara uğradığını ileri süren davacının zorunlu mali mesuliyet sigorta (ZMMS) poliçesi kapsamında bakıcı gideri istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davacının maddi tazminat davasının kabulüne karar verilmiştir.

1-6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49/1. maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile oluşan davacının maddi zararından davalı sigorta şirketleri, sigortalı araç sürücülerinin kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.

Kazaya karışan aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davalı sigorta şirketi poliçe hükümlerine göre, bedeni zararlarda kişi başına 360.000,00-TL, yine tedavi giderlerinde de kişi başına 360.000,00-TL poliçe limiti ile davacıya karşı sorumludur. Bu iki limit birbirinden bağımsız olup, birinin tüketilmesi halinde sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirerek sorumluluğunun sona erdiğinden bahsetmek olanaklı değildir. Kazada yaralanan kişi, maluliyetinin oluşması halinde oluşacak geçici ve sürekli iş göremezlik zararını bedeni zararlar klozundan, bakıcı gideri, tedavi giderlerini ise tedavi giderleri klozundan karşılanmak üzere sigorta şirketinden talep edebilir. Buna göre, sürekli bakıcı gideri tazminatı davalı sigorta şirketinin tedavi giderleri klozu içinde sorumluluğu dahilinde olduğundan, bakıcı gideri tazminatının tedavi gideri klozundan kabulüne karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 4.HD'nin 28.09.2022 tarih ve 2021/16145 E.- 2022/11039 K)

Somut olay değerlendirildiğinde, dosyaya kazandırılan açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli maluliyet, aktüerya hesap ve Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/376 Esas sayılı dosyasında alınan kusur bilirkişi raporlarıyla, davalı sigorta şirketi tarafından kaza tarihinde geçerli ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası neticesinde karşı araçta yolcu olarak bulunan davacının Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre trafik kazasına bağlı % 80 oranında sürekli, 12 ay süresince geçici iş göremezlik oluşacak ve olay tarihinden itibaren ömür boyu bir başkasının sürekli bakım ve yardımına muhtaç durumda kalacak şekilde yaralandığı, olayın oluşumunda sigortalı araç sürücünün % 85 oranında asli, davacının yolcu olarak bulunduğu otomobil sürücüsü ...'un ise hızını azaltmamış olması nedeniyle % 15 oranında tali kusurlu olduklarının tespit edildiği, belirlenen kusur, maluliyet oran ve süreleri de dikkate alınarak bakıcı süresi ve brüt asgari ücret üzerinden davacının bakiye ömrünün sonuna kadar yapılan hesaplama doğrultusunda belirlenen bakıcı ihtiyacı tazminatının poliçe limiti ile sınırlı olarak hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan bu hukuki ve maddi vakıalar ile toplanan tüm deliller karşısında; hükme esas alınan kusur, maluliyet ve aktüerya bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, olaya ilişkin belirlenen maddi olgular çerçevesinde kaza tespit tutanağı da değerlendirilmek suretiyle olayın oluş şekline uygun düşecek biçimde taraflara kusur atfını gerektiren sebeplerin somut olarak açıklanması suretiyle kusur değerlendirilmesi yapılmak suretiyle tarafların kusur oranlarının takdir ve tayin edilmesine, davacının son durumunu gösterir muayenesi yapılıp tüm raporları incelenerek olay tarihinde geçerli olan yönetmelik hükümlerine esas alınmak suretiyle anılan yönetmelikte belirlenen ilke esaslar ile mevcut yaralanması ve tedavi evraklarıyla uyumlu şekilde bakıma muhtaç olduğu dönemin belirlenmesine, bakıcı tazminatının uygulamada benimsen ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde dosya kapsamına ve davacının mevcut yaralanmasına uygun olarak tespit edilmesine, trafik kazasından kaynaklı bakıcı gideri bakımından ZMMS poliçesi kapsamında sigortalı araç sürücülerinin kusuru oranında sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmasına, emniyet kemerinin takılmamış olması nedeniyle hesaplanan tazminattan müterafik kusur nedeniyle yerleşik uygulama doğrultusunda %20 olacak şekilde indirim yapılması halinde dahi bakiye bakıcı gideri tazminatının davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limitinin çok üzerinde olması nedeniyle sonuca etkili olmamasına, maddi tazminat kalemlerinin poliçe limitleri dahilinde hüküm altına alınmasına, Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/376 esas sayılı dava dosyası kapsamındaki feragat beyanının hakkın özünden feragat niteliğinde olmamasına ve bakıcı gideri tazminatının taraflar arasında düzenlenen sulh protokolü kapsamı dışında bırakılmasına, bakıcı gideri tazminatı yönünden talep hakkının saklı tutulmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin faiz başlangıcı ve faiz türüne yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde; 2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1 inci maddeleri ile Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın B.5. maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda ilke olarak; davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 3 üncü maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." ifadesi yer almaktadır. Bahsedilen yasal düzenleme uyarınca ancak zarara neden olan aracın ticari araç olması halinde tazminata davalının sıfatına göre belirlenen temerrüt tarihinden avans faiz yürütülmesi gerekir.

Eldeki davada; davacı tarafından davalı ZMMS şirketi ... Sigorta AŞ'ye 13.12.2022 tarihinde ekinde zararın tespitine olanacak sağlayacak şekilde usulüne uygun şekilde başvuru yapıldığı anlaşılmış olup davacı tarafından dava dilekçesinde olay tarihinden itibaren faiz yürütülmesi talep edilmiş olmasına göre anılan yasal düzenleme çerçevesinde davalının 26.12.2022 tarihinde temerrüte düşeceği ve bu tarihten itibaren zarara neden olan sigortalı aracın çekici vasfında “ticari araç” olması nedeniyle hükmedilen tazminata davacının talebi gibi avans faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekirken aksi şekilde verilen kararda isabet bulunmamaktadır. Bu itibarla, belirtilen hususlar yönünden istinaf başvurusu yerindedir.

Bu durumda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1.b-2.maddesi gereğince yeniden esas hakkında karar verilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

I-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

II-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,

HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE,

Buna göre;

1)Davanın KABULÜ ile davacının sürekli bakıcı giderinden kaynaklanan 360.000,00-TL maddi tazminatının temerrüt tarihi olan 26.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 24.591,60-TL harçtan, dava açılışında alınan 269,85-TL peşin harç ve talep artırım nedeniyle alınan 1.162,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.431,85-TL harcın düşülmesi ile kalan 23.159,75-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

4) Davacı tarafından yapılan 269,85-TL peşin harç, 1.162,00-TL tamamlama harcı, 269,85-TL başvurma harcı, 715,00-TL tebligat ücreti, 3.250,00-TL bilirkişi ücreti, 32,25-TL posta gideri, 8.815,00-TL ATK gideri olmak üzere toplam 14.513,95-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 57.600,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,

III - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN:

1-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınması gereken istinaf karar ve ilam harcı peşin alındığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan 250,00-TL yargılama gideri ile 1.683,10-TL istinaf başvuru harcının davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,

4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-Başvuran taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

6-Kararın usulüne uygun olarak taraflara tebliğine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nın 361.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde Yargıtay'da TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 15.10.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Üye

Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.n