- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E. 2025/1079 K. 2026/1637
Karar tarihi: 14 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 222
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 359/4
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 361/1
Karar metni
T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- DAVANIN KONUSU
- Alacak
Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişkinin .. yılında başladığını, davacının davalıya ., ., . ve.. yıllarında toplam .. TL değerinde mal teslim ettiğini, davalının .. TL ödeme yaptığını, davalının bakiye borç için keşidecisi olduğu .. TL bedelli 19 adet çeki davacı lehine keşide ettiğini, çeklerin ödeme günü yaklaşınca davalının zor durumda olduğunu belirterek çeklerin yazılmamasını talep ettiğini, davacının iyi niyetli olarak çekleri bankaya ibraz etmediğini, borcun ödemesi yapılmayınca davalı hakkında .. İcra Müdürlüğünün.. Esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, tüm bu süreçte davalının borcu ödeyeceğini belirterek davacıyı oyaladığını, nihayet huzurdaki alacak davasını açmak zorunda kaldıklarını, dava dilekçesi ekinde sunulan . . . tarafından düzenlenen rapora göre davacının ticari defter kayıtları ile dayanak belgelerin ..´nun kayıt nizamına ilişkin hükümlerine uygun olarak düzenlendiğinin tespit edildiğini, bu kayıt ve belgeler esas alınarak düzenlenen beyan ve bildirimlerin usulüne uygun olarak bildirildiğini, şirketin defter kayıtları ve bu kayıtlara mesnet olan belgelerin gerçek durumu yansıttığını, VUK’nu hükümlerine ve ticari muamelelerin gerçek mahiyetlerine uygunluğunun tespit edildiğini, sunulan uzman mütalaası gereğince davalının davacıya .. TL borçlu olduğunun anlaşıldığını, bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, davalının davacıya olan borcu için ipotek tesis edildiğini, davacının ...İcra Dairesinin ..Esas sayılı dosyası üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi için takip başlattığını, bu dosyadan istinabe talep edilmesi üzerine .. İcra Dairesinin .. Talimat sayılı dosyasının oluşturulduğunu, talimat dosyasından taşınmazın kıymet takdirinin yapıldığını, taşınmazın .. TL kıymetinde olduğunun belirlendiğini, davacının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlattığı takibin dışında, .. İcra Dairesinin .. Esas sayılı dosyasından başka bir ipotek alacaklısı olan . ..takip başlattığını, davacının bu banka ile birlikte hareket ederek taşınmazın satışa çıkarılmasını sağladığını, yapılan satış ihalesinde taşınmazı .. TL bedel ile .. tarihinde satın aldığını, taraflarınca ihaleye yönelik fesih davası açıldığını ve davanın kabulüne karar verilerek hükmün kesinleştiğini, taşınmaz üzerindeki takyidatlara konu bir çok borcunda bu arada ödendiğini, ilk sıradaki ipotek alacaklısı . . Bankası ile de anlaşmaya varılarak kısmi ödeme yapıldığını, davacının başlattığı .. İcra Dairesinin ..Esas sayılı dosyasına taraflarınca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, itirazın iptali davası açılmamasına rağmen bir zaman sonra itirazın iptali davası açma imkanı olmasına rağmen huzurdaki alacak davasının açılmasının usul ekonomisine aykırı olduğunu, davaya dayanak yapılan çeklerin arkasının dahi yazılmamış olduğunu, zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, faturalara ve uzman görüşüne dayanan davacı yönünden bunun yeterli olmadığını, tarafların tüm ticari kayıtları ve banka kayıtları dikkate alınarak bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, davacının .. İcra Dairesinin.. Esas sayılı icra dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapmış olduğu icra dosyasının sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacının ipotek ile teminat altına alınan alacağından başka bir alacağı varsa bunu ispat etmesi gerektiğini, davacının başlattığı takip sebebiyle temerrüte düştüklerinin kabul edilemeyeceğini, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI: Mahkemece, davacı defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, kayıtlara göre davacının davalıdan .. TL alacaklı olduğu anlaşıldığı, davalı defterlerindeki kayıtlara göre ise davalnın .. yılından devirle gelen .. TL borcunun olduğu, davalı tarafından düzenlenen tüm faturaları davalının kendi defterlerine kaydettiği, ancak yine davalı kayıtlarına göre nakit ve çek ile ödeme yaptığını defterlerine işlediğinin anlaşıldığı, bu durumda davalı yaptığını iddia ettiği ödemeleri ispat külfeti altında olduğu, davalı bu yönde bir delil hasredemediği, bilakis davacıya sunduğu çeklerinde bankaya ibraz edilmediği, dolayısı ile bedellerinin tahsil edilmediğinin anlaşıldığı, davacı tarafça bu çeklerin suretleri dosyaya sunulduğu, davacı defterlerinde de davalının yaptığı bir ödeme kaydına rastlanmadığı gözetildiğinde, davalı taraf ödeme yaptığı yönündeki vakıaları ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı vekili, davacı taraf dava dilekçesinde; dava konusu yapmış olduğu alacaklarının rehinle temin edilmemiş olduğunu beyan ettiğini, şöyle ki, davacı tarafın, iş bu bahsettiği alacağı ipotek ile teminat altına alındığını, daha evvelden yerel mahkemeye sunmuş oldukları . . .. yevmiye nolu ipotek belgesi ile müvekkilim davalıya ait ....sayılı taşınmaz üzerine, davacı lehine ..-TL ipotek tesis edildiğini, burada davacı şirketin, ısrarla ayrı bir alacağı bulunduğunu iddia ettiği tutarın aslında ipotekle teminat altına alındığını, davacı şirketin iş bu ipotek belgesini konu yaparak ..sayılı icra dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlattığını ve ipotek konusu taşınmaz hakkında satış talebinde bulunduğunu, bu amaçla da .. İcra Dairesi'nin .. talimat sayılı icra dosyası açıldığını ve satışa esas olmak üzere kıymet takdir raporu aldırıldığını, iş bu kıymet takdir raporuna göre de, ipotekli taşınmazın değerinin arsa + fabrika + idare binası olmak üzere kıymet takdiri yapıldığını, sonuç olarak taşınmazın belirlenen değerinin de göz önüne alındığında, iş bu taşınmazın, dava konusu yapılan alacağı temin etmek maksadıyla verildiğinin de ortaya çıktığını, müvekkili şirket tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan icra takibinde yer alan borcun tamamının fer'ileri ile ödendiğini, iş bu ödemeye ilişkin dekont mahkemeye sunulduğunu, burada mahkeme tarafından, davanın konusuz kalması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar vermesinin yerinde olmadığını, müvekkili şirketin davacı tarafa hiçbir borcunun bulunmadığını, davacı tarafın iddia ettiği alacağın, ipotekle teminat altına alınmış olması ve öncelikle ipotekle takip yapma yükümlülüğünün de bulunması nedeniyle, haksız surette açıldığı belli olan .. İcra Dairesinin .. esas sayılı dosyası ile davalı şirketin temerrüde düşürülmesinin asla söz konusu olmadığını, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki ve cari hesap alacağından kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla açılmış alacak davasıdır. İnceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Dairemizce yapılan inceleme neticesinde;Tarafların Ticari Defter ve Kayıtları Yönünden:
Dosya kapsamına sunulan bilirkişi raporları ve ekleri ile tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde; davacı şirketin .. dönemine ilişkin ticari defterlerinin yasal süreler içinde açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, e-defter beraatlarının süresinde alındığı ve HMK'nın 222. maddesi gereğince sahibi lehine delil teşkil ettiği tespit edilmiştir. Davalı tarafça sunulan muavin hesap dökümleri ve ticari kayıtlar ile davacı kayıtları arasındaki uyuşmazlıklar denetlenmiş, davacının fatura muhteviyatı malları teslim ettiği ve takip tarihi itibariyle talep edilen bakiye alacak miktarının usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerle sabit olduğu anlaşılmıştır.
Ödemeler ve Çekler Yönünden:
Davalı tarafça ileri sürülen ödeme iddiaları ve defter kayıtlarında yer alan çek çıkışlarının, yasal ciro silsilesiyle veya nakden davacı tarafından tahsil edildiğinin somut delillerle kanıtlanması gerekmektedir. Davalının kendi defterlerinde ödeme olarak kaydettiği ancak karşılıksız çıkan veya bedeli tahsil edilmeyen çeklerin davacı alacağından mahsubunun hukuken mümkün olmadığı, mahkemenin bu husustaki değerlendirmesinin yerinde olduğu görülmüştür.
İpotek Tesisi ve Takip Yolu Yönünden:
Davalı tarafın "öncelikle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılması gerektiği" ve "rehnin paraya çevrilmesine ilişkin takibin borçlusu tarafından ödenmiş olması nedeniyle davanın konusuz kaldığı" yönündeki savunmaları hukuki dayanaktan yoksuldur. Dosya içerisinde yer alan .. tarihli ve .. yevmiye numaralı resmi senet ile tesis edilen ipoteğin, resmî senedin içeriğinde belirtilen "Diğer Kredi" ilişkisine yönelik olduğu, işbu davanın ise taraflar arasındaki ticari cari hesap alacağına/faturalara ilişkin bulunduğu anlaşılmaktadır. Alacaklı alacağını tahsil yolunda seçimlik haklarını kullanmakta serbest olup, rehnin paraya çevrilmesi takibine konu edilen alacak ile işbu davanın konusu olan ticari cari hesap alacağı farklı hukuki sebeplere dayanmaktadır. Ayrıca, davalı tarafça anılan rehne ilişkin paraya çevrilme takibindeki borcun ödenmiş olmasının, işbu bağımsız cari hesap alacağına ve görülmekte olan itirazın iptali davasına hukuki bir etkisinin bulunmadığı, bu nedenle davanın konusuz kalmasının söz konusu olmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin bu istinaf sebebi de dairemizce yerinde görülmemiştir.
Tahsilde Tekerrür Hususu:
Yargılama ve takip aşamalarında, karşılıksız çıkan çeklerin farklı icra dosyalarına konu edilmesi ihtimaline binaen verilecek kararlarda "tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla" infaz yapılacağı kuralı gözetilmiş olup, yerel mahkeme kararında bu yönüyle de usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 129.657,12 TL istinaf harcından peşin alınan 32.406,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 97.250,34 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf masrafları bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleşince ilgili tarafa iadesine,
5-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
6-HMK'nın 359/4. maddesine göre kararın taraflara Dairemizce tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 14.10.2026
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
..
Üye ..
e-imzalıdır
..
Katip
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."
