- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/1514 K. 2026/961
Karar tarihi: 13 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 109
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 90
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 91/1
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 97
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 02/11/2025
- KARAR TARİHİ
- 13/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde meydana gelen kazada sigortalı aracın %100 kusurlu, müvekkile ait aracın ise %100 haklı olduğunu, bu durumun kaza tespit tutanağı, fotoğraflar ve ekspertiz raporuyla sabit bulunduğunu, müvekkilin aracında herhangi bir kusur veya önceki hasar kaydı bulunmadığını, ancak kaza hasarının tramer kaydına işlenmesi nedeniyle araç değerinde azalma meydana geldiğini, kazaya karışan araçlarla karışmayan araçların piyasa fiyatları arasında ciddi fark bulunduğunu ve Anayasa Mahkemesinin en son iptal kararında da değer kaybı hesabında bu faktörlerin gözetilmesi gerektiğinin vurgulandığını, araca orijinal parça yerine çakma sanayi ve yan ürün takıldığından orijinal parça bedelinin ödenmesi gerektiğini, hasar onarım bedelinin hesabında KDV'nin ödenmesi ve iskonto uygulanmaması gerektiğini, sigorta şirketine yapılan başvuruya rağmen ödeme yapılmadığını, ara buluculuğa başvurulmasına rağmen sürecin anlaşmama ile sonuçlandığını, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca zarar görenin dava yoluna gidebileceğini, değer kaybı ve hasar onarım bedelinin maddi zararlar teminatı kapsamında bulunduğunu belirterek, Karayolları Trafik Kanunu, Borçlar Kanunu ve HMK'ya dayanıp kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, ekspertiz raporu, bilirkişi, ara buluculuk tutanağı, keşif ve tanık dahil tüm yasal delillere başvurarak, HMK 109 uyarınca fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak suretiyle şimdilik 100,00 TL değer kaybı ile 100 TL hasar onarım bedelinin davalıdan avans faiziyle tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın KTK ZMMS (Trafik Sigortası) ile sigortalanan aracın karıştığı kaza sonucu davacıya ait aracın uğradığı bakiye maddi zararın talebine ilişkin olduğunu, şirketin ZMMS kapsamında araç başına maddi zarar sorumluluğunun 200.000,00TL, İMM teminatının 100.000,00TL olduğunu, davacının başvurusu üzerine .....numaralı hasar dosyasının açıldığını, .....tarihinde 39.243,67TL maddi zarar, .....tarihinde 35.688,30TL değer kaybı tazminatı ödendiğini ve bu ödemelerle yükümlülüğün yerine getirildiğini, dava tarihi itibarıyla 2 yıllık zamanaşımının dolduğunu, sorumluluğun KTK m.91 ve poliçe uyarınca sigortalının kusur oranı ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, kusurun belirlenmesi için Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi ile Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti'nden seçilecek uzman heyetten rapor alınması gerektiğini, Karayolları Genel Müdürlüğü kaynaklı yol kusuru, işaret ve lamba ile yapısal görüş engeli ihtimallerinin kaza tutanağında değerlendirilmediğini, değer kaybının kilometre, hasar büyüklüğü ve rayiç değer gibi teknik verilerle hesaplanması gerektiğini, aracın geçmiş tramer kaydı nedeniyle daha önce hasar alan kısımlar için değer kaybı oluşmayacağını, hasar dosyasındaki ekspertiz raporunda da değer kaybı oluşmadığının tespit edildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte bu konuda bilirkişi raporu alınması gerektiğini, aracın kullanılamadığı süredeki kayıpların dolaylı zarar olup Trafik Sigortası Genel Şartları A.6/k uyarınca teminat dışında kaldığını, bu yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2011/2123 E., 2011/8057 K. ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2004/6128 E., 2005/2898 K. sayılı ilamlarına dayandığını belirterek poliçe, hasar evrakları, ödeme dekontu, bilirkişi incelemesi, kurum yazıları, hasar dosyasının celbi ve yemin dahil her türlü delile dayanıp davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER:
Trafik bilirkişisinin mahkememize sunmuş olduğu raporda davalı .....Sigorta Şirketi tarafından ZMMS poliçesiyle sigortalanan .....plakalı otomobilin sürücüsü .....(dava dışı), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84/d maddesi kapsamındaki arkadan çarpma kuralını ve bununla ilgili olarak şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlamayı düzenleyen 56. maddenin belirtilen fıkra ve bendini ihlal ettiğini, bu nedenle %100 oranında asli kusurlu olduğunu, .....plakalı araç sürücüsü Ferman Açar'ın ise kusur ve kural ihlalinin bulunmadığı yönünde rapor hazırlandığı görülmüştür.
Makine mühendisinin mahkememize sunmuş olduğu raporda plakası .....olan .....model ....model aracın .....tarihli kaza sonrasında, kaza tarihi itibarıyla araçta KDV dahil 47.092,404 TL maddi hasar ile 15.000 TL değer kaybı olmak üzere toplamda 62.092,404 TL maddi zarar meydana geldiği yönünde rapor hazırlandığı görülmüştür.
Davacı vekili tarafından sunulan ıslah dilekçesi ile komisyon dosyasındaki davanın, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 200 TL (100 TL hasar onarım bedeli, 100 TL hasar değer kaybı) üzerinden açıldığını, dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu doğrultusunda dava değerini rapordaki tutarlara ıslah etme zaruretinin doğduğunu, bu nedenle 100 TL olarak talep edilen hasar onarım bedeli tazminatını 7.748,734 TL artırarak 7.848,734 TL'ye yükselttiğini belirterek, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla ıslah talebinin kabulüne, artırılan kısım ile dava dilekçesindeki miktarların birleştirilmesi sonucu 7.848,734 TL hasar onarım bedeli ile 100,00 TL hasar değer kaybının avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davaya konu .....tarihli kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile hasar bedeli, değer kaybı bedellerinin talep edilip edilemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.
Dosyanın incelenmesinde, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, dosya içerisinde yer alan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre .....tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, dava açılmadan önce arabuculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.
Anılan ilkeler doğrultusunda düzenlenen makine mühendisi bilirkişi raporunda özetle; " plakası .....olan .....model .....model aracın .....tarihli kaza sonrasında, kaza tarihi itibarıyla araçta KDV dahil 47.092,404 TL maddi hasar ile 15.000 TL değer kaybı olmak üzere toplamda 62.092,404 TL maddi zarar meydana geldiği." raporda ibraz edilmiştir.
Anılan ilkeler doğrultusunda düzenlenen trafik uzmanı bilirkişi raporunda özetle; "plakası .....olan .....model .....model aracın .....tarihli kaza sonrasında, kaza tarihi itibarıyla araçta KDV dahil 47.092,404 TL maddi hasar ile 15.000 TL değer kaybı olmak üzere toplamda 62.092,404 TL maddi zarar meydana geldiği. " raporda ibraz edilmiştir.
Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve davacı tarafından sunulan ıslah dilekçesi neticesinde davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı zararının 280.416,81 TL olduğu kabul edilmiştir.
Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında doğrudan zarar olan değer kaybı ve araç onarım bedeli tazminatlarından sorumlu olup, tespit edilen değer kaybı ile araç onarım bedeli tazminatından poliçe teminat limiti dahilinde ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile ıslah dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı miktarının 100,00 TL ve araç onarım bedeli 7.848,734 TL olmak üzere toplam 7.948,734 TL olduğu kabul edilerek ilgili miktara davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
7.848,734 TL araç onarım bedeli ile 100,00 TL değer kaybı bedeli toplamı olan 7.948,734 TL bedelin davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
2- Kabul edilen bedel 7.948,734 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 732,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın ve sonradan yatırılan 150,00 TL ıslah harcının düşümü ile bakiye kalan mahsubu ile bakiye kalan 33,40 TL harcın davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL peşin harç ve 615,40 TL başvuru harcı ve 150,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.380,8 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından tebligat ve posta masrafı ve bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 10.122,90 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 7.948,734 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
7- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda verilen kararın miktar itibariyle KESİN olduğundan istinaf kanun yolu KAPALI olmak üzere açıkça okundu, usulen anlatıldı.
