mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/1663 K. 2026/959

Karar tarihi: 13 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DİYARBAKIR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
27/11/2025
KARAR TARİHİ
13/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkil şirketin dava dışı DEPSAŞ'a bağlı .....no'lu aboneliği için davalı DEDAŞ tarafından 73.756,50 TL ana tutarlı .....no'lu kaçak elektrik faturasının tahakkuk ettirildiğini, faturanın P koduyla düzenlenmiş olsa da hukuki niteliği itibarıyla eski Y kodlu faturaya tekabül ettiğini, hukuka ve hakkaniyete aykırı olan bu fatura yönünden kısmi dava olarak şimdilik 10 TL borçlu olunmadığının tespiti için dava açma zorunluluğu doğduğunu, faturanın usule ve yasaya uygun düzenlenmediğini, yetkili olmayan davalı DEDAŞ tarafından düzenlendiğini, Enerji Piyasaları Yönetmeliği ve diğer mevzuat gereği izlenmesi gereken prosedüre uyulmadığını, faturanın müvekkile tebliğ edilmediğini, müvekkile ödeme veya itiraz hakkı tanınmadığını, müvekkilin haberdar edilmediğini ve mühürleme işlemi yapılmadığını, davalının normal dönem tüketim faturası düzenleme yetkisinin bulunmadığını, davaya konu faturanın Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42/1/ç maddesi kapsamında düzenlenen Y seri nolu fatura olduğunu, bu tür faturanın düzenlenebilmesi için tahakkuk eden borcun son ödeme tarihine kadar ödenmemiş olması, görevli tedarik şirketi DEPSAŞ tarafından en az 5 iş günü ödeme süresi içeren yazılı ikinci bildirimin yapılması ve kalıcı veri saklayıcılarından en az biriyle ayrıca bilgilendirme yapılması, ardından dağıtım şirketi DEDAŞ'ın enerjiyi sahada fiilen kesip sayacı mühürlemesi, kesme bildirimi düzenleyip bir örneğini aboneye bırakması (kesme tarihi, saati, mühür bilgileri, endeks değerleri ve çalışan sicil numarası veya kodunun yer alması), tüketicinin mührü kırarak enerjiyi yeniden kullanması halinde 43/3 uyarınca kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenmesi ve 43/7 uyarınca tespitlerin kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanması gerektiğini, 43/5 uyarınca tespitin doğru bulgu ve belgelere dayanması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğunu, bu şartlar sağlandıktan sonra ilk tüketimin 1,5 katı, sonraki tüketimlerin 2 katı bedelle faturalandırılabileceğini, oysa dava konusu Y faturaların yönetmelik hükümlerine uyulmadan masa başında düzenlendiğini, enerji gerçekte kesilmediği için tüketimde değişiklik olmadığını, fotoğraf veya video gibi ispat belgelerinin bulunmadığını ve her endeks okuma döneminde normal fatura gibi yazıldığını, bu nedenle tüketimin 1,5 veya 2 katıyla tahakkuk ettirilemeyeceğini, normal dönem tüketim faturası tahakkuk yetkisinin dağıtım şirketi DEDAŞ'a değil tedarik/perakende şirketi DEPSAŞ'a ait olduğunu, dağıtım şirketlerinin lisansları gereği elektriğin ulaştırılması, tesis kabulü ve bağlantısı, proje kontrolü, arıza bakım ve onarım, abone kontrolü ve kaçak kullanımın tespiti ile kaçak cezasının faturalandırılması ve tahsili işleriyle, perakende şirketlerinin ise abonelik işlemleri, sözleşme yapılması, endeks okuma, normal fatura tahakkuku, tebliği ve tahsilatıyla görevli olduğunu, faturanın DEPSAŞ tarafından düzenlenmesi gerekirken DEDAŞ tarafından düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu hususun Gaziantep BAM 13. Hukuk Dairesi'nin 28.09.2023 tarih, 2022/594 Esas, 2023/1658 Karar sayılı ilamı (davalının istinaf başvurusunun esastan reddi), Diyarbakır BAM 4. Hukuk Dairesi'nin 23.12.2022 tarih, 2022/408 Esas, .....Karar sayılı ilamı (tüketime dayalı fatura nedeniyle tahakkuk ve tahsil yetkisinin DEPSAŞ'ta olduğu, DEDAŞ'ın takip yetkisinin bulunmadığı) ve Gaziantep BAM 13. Hukuk Dairesi'nin 09.11.2023 tarih, 2022/746 Esas, 2023/2265 Karar sayılı ilamında (kaçak tutanağı sunulmadığı, kaçak kullanımın ispatlanamadığı) benimsendiğini, ayrıca Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 30.06.2021 tarihli, 2020/2651 Esas, 2021/3672 Karar sayılı ilamına dayanarak alacağın tamamı ihtilaflı olduğundan ve yargılama giderlerinden tasarruf gibi meşru bir hukuki yarar bulunduğundan menfi tespit davasının kısmi dava olarak açılabileceğini, dava şartı olan ticari arabuluculuk başvurusunun olumsuz sonuçlandığını ve son oturum tutanağının ekte sunulduğunu, delil olarak Tesisat Cari Borç Dökümü, ödeme belgesi, icra dosyası, abonelik dosyası, bilirkişi raporları, tanık, yemin, keşif, davalıdan temin edilecek faturalar, KET tutanağı, ödeme emri, arabuluculuk tutanakları ve her türlü yasal delile dayandığını belirterek, fazlaya ilişkin hak ve alacak, ıslah ve artırım hakları saklı kalmak kaydıyla .....no'lu aboneliğe ilişkin 73.756,50 TL ana tutarlı .....no'lu faturadan dolayı davalıya şimdilik 10 TL borçlu olunmadığının tespitine, faturanın iptaline, yargılama gideri, harç, masraf ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle: .....numaralı fatura kapsamında ticarethane abone grubundaki davacıya 42/1-Ç uyarınca mühür sökerek enerji kullanmak sebebiyle 73.756,50 TL kaçak tahakkuku yapıldığını, bedelin ödenmediğini ve taraflar arasında uzlaşma bulunmadığını belirterek, davanın usul ve yasaya aykırı, haksız ve mesnetsiz olduğunu, usul yönünden husumet, derdestlik, zamanaşımı, kesin hüküm, hak düşürücü süre, görev ve yetki itirazlarında bulunduğunu, HMK m. 121 gereği dava dilekçesi eklerinin kendilerine tebliğ edilmediğini ve bu nedenle tebliğini talep ettiklerini, ayrıca menfi tespit ve istirdat davalarının kısmi dava olarak açılamayacağını, bu sebeple eksik harcın tamamlanması için davacıya süre verilmesi, aksi halde davanın reddi gerektiğini, esas yönünden ise müvekkilinin 6446 sayılı Kanun ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği ile perakende satış sözleşmesi çerçevesinde dağıtım faaliyeti yürüttüğünü, kaçak tespit ve hesaplamaya ilişkin düzenlemelerin .....tarihinde değiştirildiğini ve incelemede bu değişikliklerin esas alınmasını talep ettiklerini, davacıya kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini, tutanak, video görüntüleri ve diğer belgelerden davacının mühür sökerek kaçak elektrik kullandığının anlaşıldığını, Yönetmeliğin 42. maddesi uyarınca tutanak tutulup 44. madde kapsamında kaçak ve kaçak ek tahakkuk hesaplamalarının yapıldığını, kaçak tutanakları, görüntüler, yük profilleri ve tüketim ekstrelerinin müzekkere ile kendilerinden istenmesi gerektiğini, kaçak kullanım öncesi ve sonrası günlük ortalama tüketimlerdeki dengesizliğin de kaçak kullanımı gösterdiğini, görüntü kaydı bulunmasa dahi tüketim verilerinden kaçak kullanımın sabit olduğunu, Diyarbakır BAM 4. Hukuk Dairesinin 2022/2617 E., 2024/1968 K. sayılı kararında kaçak kullanım sabit olduğu hâlde ek tahakkuk hesabı yapılmayan bilirkişi raporuna itibar edilemeyeceğinin, aynı Dairenin 2024/1235 K. sayılı ilamında tüketim farklılıklarının endeks dökümüyle kaçak yöntemine uyduğu hâllerde ispatın gerçekleşmiş sayılabileceğinin, Diyarbakır BAM 10. Hukuk Dairesinin 2024/1525 E., 2025/1082 K. sayılı ilamında OSOS verileri incelenmeden alınan raporun eksik olduğunun ve Gaziantep BAM 13. Hukuk Dairesinin 2025/491 K. sayılı ilamında tutanakta belirtilen yerde keşif yapılıp fotoğraf ve video kaydı temin edilerek üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğinin kabul edildiğini, bu nedenle somut dosyada da keşif yapılmasını ve üç kişilik heyetten rapor alınmasını gerektiğini, delil olarak kroki ve koordinat bilgisi, görüntüler, kaçak tespit tutanağı, sayaç yük profili ve varsa OSOS verileri, taahhütnameler, faturalar, endeks dökümleri ve varsa sayaç ayar raporu, tanık, bilirkişi, keşif, yemin ve diğer yasal delillere dayandığını, karşı delil sunma ile kendilerine tebliğ edilmeyen delillere itiraz haklarını saklı tuttuğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini savunmuş ve talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER;

.....Tarihli Bilirkişi Raporunda; tutanaklar, endeks dökümleri ve görsel deliller ışığında yaptığı teknik inceleme sonucunda sunduğu raporda, davacı abonenin tesisatında "mühür sökerek enerji kullanıldığına" (EPTHY 42/1-ç) dair fiziki mühürleme ve mühür koparma eylemini kanıtlayan teknik bir bulgu ile fotoğraf veya belgenin dosyada mevcut olmadığı, kaçak varsayımıyla hesaplanan tahakkuk formülünde kWh miktarı ve katsayı bakımından bariz hesaplama hataları bulunduğu ve 73.756,50 TL tutarındaki .....seri numaralı faturanın mevzuata ve OSOS endeks verilerine aykırı olduğu, fiziken enerjisi kesilip mühürlenmeyen aboneye kaçak elektrik cezası uygulanamayacağı, okunan endeks farkları üzerinden ilgili tedarik şirketi tarafından yalnızca "normal dönem tüketim faturası" tahakkuk ettirilebileceği ve bu nedenle davacının borçlu olmadığına yönelik itirazının teknik yönden haklı olduğu yönünde rapor hazırlandığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Davanın , kaçak kullanım nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası olduğu anlaşılmıştır.

Davacının dava dışı Depsaş ile abonelik sözleşmesi yapmış olduğu, davaya konu abonelğin ticarethane aboneliği olduğu, davacının ise tacir olduğundan bahisle yargılamaya bakmakla görevli Mahkemenin Mahkememiz olduğu kanaatiyle yargılamaya geçilmiştir.

Davalı Dedaş tarafından sunulan cevap dilekçesi ile kaçak kullanıma dair kaçak kayıt dökümü, cari hesap borç dökümü ve tesisat endeks dökümüne ilişkin evrakların dosya arasına sunulduğu görülmüştür.

Davaya konu edilen faturanın ise .....tesisat numaralı aboneliğine ilişkin tahakkuk edilen .....nolu 73.756,50 TL lik fatura olduğu ve " mühür sökerek enerji kullanmak " gerekçesiyle .....tarihinde tutulan kaçak kullanıma ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlık ise davacıya ait elektrik aboneliğinden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 42/1-ç maddesi kapsamında kaçak elektrik tüketiminin gerçekleşip gerçekleşmediği davalı şirket tarafından düzenlenen kaçak elektrik tespit ve tahakkuk işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı ve davacının dava konusu fatura nedeniyle borçlu bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır .

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42/1-ç maddesinde, perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından ilgili mevzuata uygun olarak kesilen elektriğin mücbir sebep halleri dışında açılması kaçak elektrik tüketimi olarak kabul edilmiştir. Aynı yönetmeliğin 43/3. maddesinde ise anılan bent kapsamında kullanım yerinde kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenmesi ve kullanım yerinin elektriğinin kesilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 44/4. maddesinde ise bu kapsamdaki kaçak tüketim miktarının elektriğin kesildiği tarihteki endeks değeriyle kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplanacağı hükme bağlanmıştır.

Dosya ilgili eksiklikler giderildikten sonra dosya 2 elektrik elektronik mühendisine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince hazırlanmış bulunan .....tarihli rapor ile davaya konu edilen faturanın, "mühür sökerek enerji kullanıldığına" dayandırıldığı ancak buna ilişkin EPTHY 42/1-ç uyarınca fiziki mühürleme ve mühür koparma eylemini kanıtlayan teknik bir bulgu ile fotoğraf veya belgenin dosyada mevcut olmadığı, kaçak varsayımıyla hesaplanan tahakkuk formülünde kWh miktarı ve katsayı bakımından bariz hesaplama hataları bulunduğu ve 73.756,50 TL tutarındaki .....seri numaralı faturanın mevzuata ve OSOS endeks verilerine aykırı olduğu, fiziken enerjisi kesilip mühürlenmeyen aboneye kaçak elektrik cezası uygulanamayacağı, okunan endeks farkları üzerinden ilgili tedarik şirketi tarafından yalnızca "normal dönem tüketim faturası" tahakkuk ettirilebileceği ve bu nedenle davacının borçlu olmadığına yönelik kanaat bildirildiği görülmüştür.

Buna göre toplanan tüm deliller birlikte gözönüne alındığında davacının dava dışı Depsaş nezdinde .....nolu ticarethane abonelik kaydının bulunduğu, davalı DEDAŞ tarafından davacıya ait .....tesisat numaralı .....sayaç numaralı ve 90 kW sözleşme gücüne sahip ticarethane aboneliğinde .....ila .....tarihlerini kapsayan dönem için kaçak elektrik tahakkuku yapıldığı, kaçak kullanım nedeninin mühür sökerek enerji kullanmak olarak belirtildiği ve bu kapsamda davacı adına 73.756,50 TL bedelli fatura düzenlendiği ancak ispat yükü kendisinde bulunan DEDAŞ tarafından dosyaya kaçak kullanım iddiasını doğrulayacak şekilde kesme ve mühürleme tutanağı sunulmadığı, bu kapsamda hazırlanan bilirkişi heyet raporunun yerinde ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu kaçak tahakkukunun EPTHY m. 42, 43/5 ve 7 ye uygun olmadığı anlaşılmakla rapor kapsamında davanın kabulü gerektiği tespit edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM;Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KABULÜNE,

1-Davacının .....tesisat numaralı aboneliğine ilişkin tahakkuk edilen .....nolu fatura dolayısıyla 73.756,50 TL yönünden davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,

2-Kabul edilen 73.756,50 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 5.038,30 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL peşin harcın ve 1.260,00 TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 3.162,90 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harcın ve 1.260,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.490,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacının karşıladığı tebligat gideri. bilirkişi ücreti vb yargılama giderleri olmak üzere toplam 10.102,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine

7-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

KatipHakim