- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E. 2025/2220 K. 2026/1631
Karar tarihi: 14 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-a-6
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 359/4
- 4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU, m. 2
- 4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU, m. 48
Karar metni
T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- DAVANIN KONUSU
- Alacak
Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacı vekili, müvekkilinin . . bölgelerine kuru gıda gönderimi işi ile uğraştığını, gelen talep üzerine yurt dışına gönderilmek üzere davalı firmalardan un alınması için anlaştıklarını, alım satım sözleşmesi yaptıklarını, .. numaralı faturada toplam sözleşme bedelinin .. USD olduğunu ve bu tutarın ..'sinin peşin ödeneceğinin belirtildiğini, .. proforma numaralı sözleşme bedelinin .. USD olduğunu ve bu bedelin de % 30'unun peşin ödeneceğinin belirtildiğini, .. proforma numaralı sözleşmeye göre..tarihinde davalı .. Un Gıda...Ltd. Şti.'ye .. USD, ..tarihinde .. USD, . tarihinde .. USD ve .. tarihinde ise .. olmak üzere toplamda . USD ödeme yapıldığını, her iki sözleşmede de vade tarihi olarak .. günün belirlendiğini, belirtilen tarihlerde malların teslimatının yapılmadığını, .. konteyner gönderilmesi gerekirken sadece 8 konteyner gönderildiğini, davalı tarafından acente bedeli ödenmediğinden bu 8 konteynerinde .. kaldığını, her konteyner için günlük .. USD ödenmesi gerektiğini, malların limanda kalması ve un fiyatlarının düşmesi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, davalı şirketler arasında organik bağ olduğunu, her iki şirketin ticaret sicil adreslerinin aynı olduğunu, müvekkilinin ticari itibarının zedelendiğini, bunun üzerine davalılara ihtarname gönderildiğini, zararın tanzim edilmesinin talep edildiğini, ancak ödemenin yapılmadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalılara ödenen .. USD'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı . . Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkili firmanın ticari işletme olduğunu, para giriş çıkışlarının resmi muhasebe üzerinden yapıldığını, davacı tarafın resmi muhasebelerinde görünmeyen bir para alacağını tahsil etmeye çalıştığını, huzurdaki dava da parayı ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine gönderildiğinin sabit olmasına rağmen kötü niyetli olarak aleyhlerine dava açıldığını, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacı tarafından müvekkili bankaya gönderilen herhangi bir para olmadığı için davacı adına kesilmiş herhangi bir fatura olmadığını, davacı tarafından BA-BS formlarının da sunulmadığını, davacı tarafça sunulan ödeme dekontları incelendiğinde husumetin diğer davalı şirkete yönelik olması gerektiğini, paranın diğer davalı şirkete gönderildiğini, davacı tarafın davalı şirketler arasında organik bağ olduğunun iddia edildiğini, tamamen varsayımsal olarak soyut beyanlarda bulunulduğunu, .. . kayıtları celp edildiğinde haklılıklarının ortaya çıkacağını, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .. . Gıda San. Tic. Ltd. Şti., yetkilisi olduğu şirketin davacı şirkete herhangi bir borcu olmadığını, müvekkili şirketten haksız kazanç elde etmek amacıyla davanın ikame edildiğini, davacının .. numaralı proforma ile anlaşma sağlandığını belirtmiş olmasına rağmen davalı şirketi temsile yetkili olanlar tarafından böyle bir proformanın kabul edilmediğini, bahsi geçen proformanın davalı tarafından imzalanmadığını, taraflar arasında sözleşme olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, dava konusu faturaların şirketlerine tebliğ edilmediğini, salt fatura tebliğinin dahi fatura düzenleyene alacak hakkı vermeyeceğini, geçersiz bir sözleşmeye 8 gün içinde itiraz etmemenin muteber olmayan sözleşmeye geçerlilik sağlamayacağını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI: Mahkemece, taraf dilekçelerinden, özellikle dava dilekçesinde 8 konteynerlik bir gönderinin yapıldığının anlaşıldığı, bu kısmi ifanın teslim alınmamasının sebebinin acente ücretinin ödenmediği, bu ücretten ... Şirketinin sorumlu olduğu .. tarihli bilirkişi raporu ile anlaşıldığı, yani bu kısmi ifa davalının üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediği için teslim alınamamış olup, bu ifanın davacıya yapılmadığının kabul edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı .. . Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davalı şirketler arasında organik bağın mevcut olduğunu, her iki şirketinde ticaret sicil gazetesinde aynı adreste bulunduğunu, davalı firmaların organik bağ sebebiyle davalılar konumunda bulunduğunu, davacının, davalı şirketler arasında alacaklılardan mal kaçırma kastı ve saikiyle muvazaalı işlemler yapıldığı yönünde bir iddia dahi ortaya atmadığını, hal böyle iken davacı tarafça, davalı şirketler arasında alacaklıyı zarara uğratma saiki ile muvazaalı işlemler yapıldığı iddia bile edilmediğini ve .. . Fıda San. Ve Tic. Ltd. Şti ile müvekkili şirket olan . . Gıda San ve Tic. Ltd. Şti arasında muvazaalı olarak mal varlığı devir işlemleri yapıldığına, avans gönderildiği sabit olan davalı Un firmasının borca batık olduğuna, alacaklılardan mal kaçırma kastı ve saikiyle diğer davalı müvekkili şirkete mal varlığını aktardığına yönelik herhangi bir işlemler silsilesi ortaya konulmuş değilken üstelik, dava dilekçesinde de davalı .. UN firmasının alacaklılardan mal kaçırdığı yönünde somut bir maddi vakıa da ileri sürülmemişken, müvekkili şirket yönünden de davanın kabulüne karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda, şirketler arasında organik bağ olduğu konusunun takdirinin mahkemede olduğunun da bildirildiğini, dolaysıyla davalı şirketler arasında organik bağ olduğu hususunda dosyada bilirkişi raporunun dahi olmadığını, kaldı ki, kabul anlamına gelmemek kaydı ile velev ki bir an için müvekkili şirket ile diğer davalı şirket arasında bir organik bağında bulunmuyor olması halinde dahi, organik bağın varlığının bile tek başına tüzel kişilik perdenin aralanması teorisinin uygulanmasına cevaz vermeyecek olması dışında zaten davacının davalı şirketler arasında alacaklıdan mal kaçırmak amacı ile muvazaalı ve kötüniyetli işlemler yapıldığı iddia bile edilmemiş olması karşısında artık organik bağ ve tüzel kişilik perdenin aralanması hususunun yargılamada nazara bile alınmayacak olması karşısında müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekli iken aksi yöndeki gerekçesiz karar verilmesinin yerinde olmadığını, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, sözleşmeden dönme nedeniyle ödenen bedelin tahsili ve sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davasıdır. İnceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.
İstinaf denetimine konu uyuşmazlık; davacı tarafça ödemenin davalı .. . Gıda San. Tic. Ltd. Şti. hesaplarına yapıldığı somut olayda, akdi ilişkinin doğrudan tarafı olmayan davalı . . Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin borçtan sorumlu tutulup tutulamayacağı, her iki şirket arasında tüzel kişilik perdesinin aralanması ve/veya organik bağ nedeniyle müteselsil sorumluluk şartlarının oluşup oluşmadığı ve bu hususlarda mahkemece yapılan araştırmanın ve delil toplama safhasının yeterli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
6102 sayılı . . Kanunu'nun 125. maddesi uyarınca ticaret şirketleri bağımsız tüzel kişiliği haiz olup, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 48. maddesi kapsamında kendi nam ve hesaplarına borç altına girerler. Ticaret şirketlerinde temel ilke "mal varlığının bağımsızlığı" ve "mal ayrılığı" ilkeleridir. Ayrılık ilkesi gereğince, tüzel kişiliği oluşturan ortaklar ve yöneticiler ile tüzel kişinin kendisi birbirinin borçlarından kural olarak sorumlu tutulamazlar.
Söz konusu ilkelerin istisnası olan "tüzel kişilik perdesinin aralanması" (özellikle kardeş şirketler arasında perdenin çapraz aralanması) ve "organik bağ" kavramları; TMK'nın 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağına dayanmaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile Yargıtay .. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere..
Şirketlerin adreslerinin aynı olması,
Ortaklık yapılarının, yönetim organlarının veya yetkililerinin benzer/akraba olması,
Aynı sektörde faaliyet göstermeleri,
gibi hususlar şirketler arasında organik bağın varlığına karine teşkil edebilirse de; bu hususlar tek başına tüzel kişilik perdesinin aralanması ve doğrudan taraf olunmayan bir borçtan dolayı diğer şirketin sorumlu tutulması için yeterli değildir.
Tüzel kişilik perdesinin aralanabilmesi ve bağımsız bir tüzel kişinin diğer bir şirketin borcundan sorumlu kılınabilmesi için;
Şirket tüzel kişiliğinin alacaklılardan mal kaçırmak, sorumluluktan kurtulmak veya alacaklıyı zarara uğratmak amacıyla kötü niyetli ve hileli işlemlerle kullanıldığının,
Şirketlerin malvarlıklarının, muhasebe kayıtlarının ve ticari faaliyetlerinin birbirine karıştırıldığının,
Bir şirketin içinin boşaltılarak ticari alanın ve malvarlığının diğer şirkete devredildiğinin,
Şirketlerin organizasyon ve ekonomik açıdan bağımsızlıklarını yitirerek tek bir iktisadi bütünlük halinde hareket ettiklerinin somut veriler ve belgelerle duraksamaya yer vermeyecek şekilde ispatlanması zorunludur.
Somut olay incelendiğinde;
Davacı tarafça sözleşmeye konu ödemelerin davalı . . Gıda San. Tic. Ltd. Şti. banka hesaplarına yapıldığı sabittir. İlk Derece Mahkemesince, yazışmaların davalı Un yetkilisi tarafından yürütüldüğü gerekçesiyle her iki şirket yönünden müteselsil sorumluluk esasına dayalı olarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de; mahkemece tüzel kişilik perdesinin aralanması koşullarının ve organik bağın alacaklıdan mal kaçırma kastı çerçevesinde gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda eksik inceleme ve yetersiz araştırmayla hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.
Nitekim dosya kapsamından; davalı şirketlerin adreslerinin aynı olduğu görülmekle birlikte, şirket yetkilileri ve ortaklarının nüfus kayıtlarının dosyada yer almadığı, şirket yetkililerinin akrabalık derecelerinin resmî nüfus kayıtlarıyla netleştirilmediği, her iki davalı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde uzman bilirkişi heyeti kanalıyla inceleme yaptırılarak şirket malvarlıklarının ve paralarının birbirine karışıp karışmadığının, borçlu görünen şirketten diğer şirkete karşılıksız mal veya kaynak aktarımı bulunup bulunmadığının, alacaklılardan mal kaçırma amacına yönelik hileli bir organizasyonun varlığının tespit edilmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda İlk Derece Mahkemesince;
Davalı şirket yetkilileri ile ortaklarının ayrıntılı nüfus kayıt örnekleri celp edilerek akrabalık bağlarının resmen tespit edilmesi,
Davalı şirketlerin ve gerektiğinde ilgili yetkililerin ticari defter ve belgeleri ile banka hesap hareketleri celp edilerek, konusunda uzman mali müşavir ve nitelikli bilirkişi heyetinden rapor alınması,
Yapılacak incelemede; davalı .. Un şirketinin içinin boşaltılıp boşaltılmadığı, borca batık hale getirilip getirilmediği, davalı .. şirketine hileli ve karşılıksız mal/para aktarımı yapılıp yapılmadığı, malvarlıklarının birbirine karışıp karışmadığı ve tüzel kişilik perdesinin çapraz aralanması şartlarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması,
Toplanacak tüm deliller ve eksiksiz olarak tanzim edilecek bilirkişi raporu değerlendirilerek oluşacak sonuca göre tarafların hukuki sorumluluklarının tayin ve takdir edilmesi gerekmektedir.
Sayılan bu esaslı deliller toplanmadan ve tüzel kişilik perdesinin aralanması şartlarının oluşup oluşmadığı yeterli ve yasal gerekçelerle tartışılmadan verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı .. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, davanın esası hakkında hüküm kurmaya yeterli deliller toplanmadan ve değerlendirilmeden karar verilmiş olması sebebiyle HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı . . Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi uyarınca KABULÜNE,
2-..Asliye Ticaret Mahkemesinin .. tarih, .. Karar sayılı istinafa konu kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın, yukarıda gösterilen ilkelere ve gerekçeye uygun şekilde yeniden yargılama yapılmak ve karar verilmek üzere kararı veren .. Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davalı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesi tarafından talep halinde iadesine,
5-İstinaf sair masraflarının ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda nazara alınmasına,
6-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
7-HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 353. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 14.10.2026
..
Başkan .
e-imzalıdır
.
Üye .
e-imzalıdır
..
Üye .
e-imzalıdır
..Katip .
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."
