- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/19 K. 2026/736
Karar tarihi: 13 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
KONYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
BEYANLAR:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; müvekkili ile davalı arasında ticari ilişki kapsamında 14/09/2025 tarihinde sözleşme kurulduğunu, sözleşme uyarınca davalının edimlerini yerine getirmesinin kararlaştırıldığını, bu kapsamda her biri 51.000,00 TL bedelli toplam 11 adet ve 561.000,00 TL tutarındaki senedin müvekkili tarafından davalıya teslim edildiğini, ancak davalının sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediğini ve kararlaştırılan teslimatı gerçekleştirmediğini, senetlerin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla değil, sözleşme kapsamındaki edimlerin teminatı olarak verildiğini, bu nedenle müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, davalının senetleri iade etmediğini ve icra takibi başlatma tehdidinde bulunduğunu, taraflar arasındaki WhatsApp yazışmaları ve diğer belgelerin de iddialarını desteklediğini ileri sürerek; müvekkilinin davalıya dava konusu senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, dava konusu senetlere dayalı icra takibinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:
Bilirkişi (... ) 27/04/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 1. Davacı İşletmenin, 2025 Yılı Envanter defterleri muhasebe usul ve esaslarına göre tanzim edildiği TTK ve VUK hükümlerine göre düzenlendiği. ticari defterler birbirlerini teyit ettiği, 2025 Yılı Yevmiye ve Defteri-i Kebir defterlerin E-Defter olarak tutulduğu. 1 Sıra nolu E-Defter Genel Tebliğine Göre açılış tasdiklerinin usulüne uygun olarak süresinde GİB İntranetten yapıldığı, 2025 Yılı Yevmiye ve Defter-i Kebir’in sistem üzerinden süresi içerisinde Vedop’a yüklendiği, kayıtların TTK ve VUK hükümleri ve muhasebe usul ve esaslarına uygun tutulduğu. Davacı ... İşletmesinin 2025 Yılı ticari defterini kendi lehine delil olarak kullanabileceği, Davacı Ticari defterlerinde, Davalı adına bir cari hesap bulyunmadığını. Davaya konu olan senetler defterlerinde kayıtlı olmadığını, 3-Davacı defterlerinde, Davalı adına hiçbir ticari işlem (Senet, Fatura, Ödeme vb.) bulunmadığı hususlarını bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Tarafların iddia ve savunmaları beraber değerlendirildiğinde; uyuşmazlık konusunun Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
istemine ilişkin olduğu görülmüştür.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Eş söyleyişle kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise, ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (... : İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233).
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Y.HGK; ... E, ... K, 10/06/2021 T).
İspat yükünün yer değiştirdiği istisnai hallerden biri de; davalının alacağının senede dayanıyor olmasısıdır. Buna göre, senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer. Kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir. Karine olarak bir kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiği kabul edilir. Kambiyo senedinin ticari defterlere kaydedilmemiş olması kambiyo senedinin geçerliliğini etkilemez. Kambiyo senetleri birer ödeme aracıdır. 6098 Sayılı TBK'nın 207.maddesi gereğince sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir adet bulunmadıkça satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü olup, davacının yaptığı ödeme kural olarak mevcut bir borcun ifası anlamına gelir. Senede karşı senetle ispat kuralı gereği çekin ödendiği, teminat olarak verildiği vs...nedenlerle borçlu olmadığını iddia eden davacı, bu husustaki iddialarını ancak yazılı delillerle ispatlamak zorundadır. Bu konuda tanık dinletilmesi de mümkün değildir (Konya BAM . HD, ... E, ... K, 27/11/2025 T).
Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; taraflar arasında ticari faaliyete ilişkin ilişki olduğu, kurulan ilişkinin hukuki değerlendirmesinin eser sözleşmesi olduğu, davacının sözleşmede iş sahibi davalının ise yüklenici olduğu, davacının davalının ifa yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle ihtarname gönderdiği, davalının edim yükümlülüğünü ifa ettiğine ilişkin ihtara cevap vermediği gibi cevap dilekçesi de sunmadığı, taraflar arasında edimlerin ifasının temini amacıyla davacının keşideci davalının lehtar olduğu senetler düzenlendiği, davacının davalının asli edim yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahisle iş bu davayı dermeyan ettiği, her ne kadar menfi tespit davasında ispat yükü davalı alacaklı üzerinde bulunsa da istisnai olarak kıymetli evraktan kaynaklanan uyuşmazlıklarda davacı borçlu üzerinde bulunduğu, davacının bir takım sosyal medya konuşmalarını dosyaya sunduğu, davalının isticvabı için tebligat yapıldığı fakat davalının duruşmaya gelmediği, yine davacının "YEMİN" deliline dayandığı, ilgili yemin davetiyesinin davalıya tebliğ edilmesine duruşma gün ve saati itibariyle hazır bulunmadığı, ilgili davetiyenin ihtarlı ve usulüne uygun olduğu görülmekle davacının davasını ispat ettiği değerlendirilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacının kötü niyet tazminatı talebi hususu değerlendirildiğinde; İcra ve İflas Kanunu madde 72/5 gereğince, borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. Buna göre, kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için, alacaklının takibinde haksız ve kötü niyetli olması gerekmektedir.
Somut olayda; davacıya yönelik herhangi bir icra takibi bulunmadığı, kötü niyet tazminatı talep edebilme şartının oluşmadığı dikkate alındığında talebin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
DAVANIN KABULÜ İLE;
1--Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.10.2025 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.11.2025 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.12.2025 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.01.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.02.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.03.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.04.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.05.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.06.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.07.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.08.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2- Davacının %40 tazminat talebinin şartlar oluşmaması sebebiyle REDDİNE,
3- Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 38.321,91 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç ve ıslah harcının toplamı olan 9.580,48 TL nin mahsubu ile eksik kalan 28.741,43 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin ve ıslah harcı toplamı olan 9.580,48 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan: 732,00 TL başvuru harcının davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan masraf olan: 8.870,00 TL'nin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 89.760,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
8-Karardan sonra yapılacak masrafların davalıdan alınmasına,
9-Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/10/2026
Katip Hakim
TASHİH ŞERHİ
Mahkememizin 13/10/2026 tarih ve ... Esas sayılı duruşmasının HÜKÜM bölümünün 1 nolu fıkrasında "-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.10.2025 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.11.2025 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.12.2025 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.01.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.02.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.03.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.04.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.05.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.06.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.07.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 15.08.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,"şeklinde SEHVEN YAZILDIĞI ANLAŞILMAKLA;
"-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 14.11.2025 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 14.12.2025 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 14.01.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 14.02.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 14.03.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 14.04.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 14.05.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 14.06.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 14.07.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 14.08.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Davacı ...'ın davalı ...'a karşı 14.09.2026 vade tarihli ve 51.000,00 TL Bedelli senet yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE" olarak DÜZELTİLMESİNE ilişkin bu tashih şerhi düzenlenmiştir. 02/11/2026
