- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/205 K. 2026/790
Karar tarihi: 16 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 21/2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 222
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 345
Karar metni
T.C. İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2026/205 Esas
- KARAR NO
- 2026/790
- DAVA
- Alacak
- DAVA TARİHİ
- 08/09/2025
- KARAR TARİHİ
- 16/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında gümrük müşavirliği hizmeti alınmasına yönelik mutabakat
bulunduğunu, davalının davacının bazı ithalat işlemlerinde gümrük müşavirliği hizmetini
üstlendiğini, davalının malların limandan 3 gün içerisinde çekilebileceğini bildirmesine rağmen
işlemleri sürüncemede bırakması nedeniyle makinelerin 20-25 gün boyunca limanda kaldığını ve
davacının fazladan liman ardiye ve demuraj bedelleri ödemek zorunda kaldığını, bu kapsamda
dava dışı ... A.Ş. tarafından 22.04.2025 tarihli 128.069,47
TL tutarlı, ... Konteyner ve Lojistik San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ise 06.05.2025 tarihli 114.689,40 TL tutarlı faturaların düzenlendiğini ve bu bedellerin davacı tarafından ödendiğini,
davalının kusuru nedeniyle katlanılan bedellerin yansıtılması amacıyla davalı adına 114.123,16 TL
bedelli demuraj yansıtma faturası ile 105.988,06 TL bedelli liman ardiye yansıtma faturasının
düzenlendiğini ancak faturaların davalı tarafından ödenmediğini, davalı tarafından davacı adına
düzenlenen 27.03.2025 tarihli ... numaralı 38.375,69 TL ve 22.04.2025 tarihli
... numaralı 130.651,44 TL tutarlı faturalarda davacı tarafından alınmadığı ileri sürülen danışmanlık, Sanayi Odası danışmanlık ve ... danışmanlık hizmet bedellerinin yer
aldığını, söz konusu faturalara .... Noterliği’nin 29.04.2025 tarihli ve ... yevmiye
numaralı ihtarnamesi ile itiraz edilerek faturaların iade edildiğini, bu kalemler çıkarıldığında
davalının söz konusu iki faturadan toplam 67.626,44 TL alacaklı olması gerektiğini, davalının
diğer alacak kalemleriyle birlikte toplam alacağının 232.921,46 TL olduğunu, buna karşılık davacı
tarafından 27.03.2025 tarihinde 80.772,90 TL, 22.04.2025 tarihinde 8.992,74 TL ve 250.000,00
TL olmak üzere toplam 339.765,64 TL ödeme yapıldığını, bu ödemeler sonrasında davacının
davalıdan 106.844,18 TL cari hesap bakiye alacağının bulunduğunu, davalının ayrıca 30.04.2025
tarihli ... numaralı 155.172,00 TL tutarlı fatura düzenlediğini ve bu faturaya da
... 6. Noterliği’nin 08.05.2025 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz
edilerek iade edildiğini, davalının bir taraftan verilmeyen hizmetleri faturalandırdığını diğer taraftan hizmeti kusurlu şekilde yerine getirerek davacının ilave liman, ardiye ve demuraj
giderlerine katlanmasına sebebiyet verdiğini, taraflar arasındaki görüşmelerden sonuç alınamaması
üzerine Bakırköy Arabuluculuk Bürosu’nun 2025/... sayılı dosyası kapsamında yapılan
arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını, neticeten 106.844,18 TL cari hesap
bakiye alacağı, 114.123,16 TL demuraj yansıtma faturası ve 105.988,06 TL liman ardiye yansıtma
faturası olmak üzere toplam 326.955,40 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans
faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerine
bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı, davacının 114.123,16 TL demuraj bedeli, 105.988,06 TL liman ardiye bedeli
ve 106.844,18 TL cari hesap bakiye alacağı olmak üzere toplam 326.955,40 TL’nin tahsilini talep
ettiğini, söz konusu taleplerin gerçek dışı, hukuken dayanaksız ve ticari teamüllerle
bağdaşmadığını, davalının yalnızca gümrük müşavirliği hizmeti veren bir şirket olduğunu, taşıma
veya liman hizmetlerine ilişkin herhangi bir sözleşmenin tarafı olmadığını, demuraj ve ardiye
bedellerinin taşıyıcı ve liman işletmesi tarafından mal sahibi veya ithalatçıdan talep edilen bedeller
niteliğinde bulunduğunu, davalının 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında ithalat işlemlerinde yalnızca beyan sahibi adına ve hesabına vekil sıfatıyla hareket ettiğini, taşıma, elleçleme, depolama ve liman bekleme süreçleri üzerinde herhangi bir tasarruf veya kontrolünün
bulunmadığını, bu nedenle demuraj ve liman ardiye bedelleri yönünden davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca söz konusu gecikmenin davalının kusurundan kaynaklanmadığını,
dava konusu eşyanın 01.04.2025 tarihinde limana ulaştığını, 02.04.2025 tarihinde ordino
alındığını, CE uygunluk değerlendirmeleri ile ... başvurusunun gerçekleştirildiğini ve
03.04.2025 tarihinde TPS numarasının tanımlandığını, aynı tarihte gerekli muafiyet kontrollerinin
yapılarak gümrük beyannamesinin tescil edildiğini, risk analizi sonucunda eşyanın kırmızı hatta
yönlendirildiğini ve 04.04.2025 tarihinde muayenesinin gerçekleştirildiğini, muayene sırasında
eşyanın GTİP tespiti ve Yatırım Teşvik Belgesi kapsamına uygunluğunun değerlendirilmesi
amacıyla Sanayi Odasından eksper görüşü alınmasına gümrük idaresince karar verildiğini, davalı
tarafından 09.04.2025 tarihli dilekçe ile gerekli açıklamaların idareye sunulduğunu, ...
Sanayi Odası eksperlerinin 21.04.2025 tarihinde sahada inceleme yaptığını ve 22.04.2025 tarihli
rapor ile beyanın uygunluğunun teyit edildiğini, aynı tarihte gümrük işlemlerinin tamamlandığını
ve dava dışı iç taşımacıya eşyanın çekilebileceğinin bildirildiğini, sürecin uzamasının davalının
işlem veya ihmali nedeniyle değil gümrük idaresinin teknik görüş alınmasına yönelik
prosedüründen kaynaklandığını, davalının beyanlarında GTİP, menşe, kıymet, CE belgesi veya
muafiyet kodları bakımından herhangi bir hata bulunmadığını ve hakkında herhangi bir idari
yaptırım uygulanmadığını, davacının dayandığı ... Konteyner Lojistik
faturalarının davalı ile üçüncü kişiler arasındaki herhangi bir hukuki ilişkiye dayanmadığını,
zararla davalının eylemleri arasında kusur ve illiyet bağının bulunmadığını, davacının 106.844,18
TL cari hesap bakiye alacağı iddiasının da gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasındaki hizmet
bedellerinin sözlü mutabakat ve Ticaret Bakanlığınca yayımlanan Asgari Gümrük Müşavirliği
Ücret Tarifesi esas alınarak belirlendiğini, davalı tarafından düzenlenen faturaların tamamının
fiilen gerçekleştirilen hizmetlere ilişkin olduğunu, Sanayi Odası danışmanlık ve ...
danışmanlık bedellerinin de yürütülen zorunlu işlemler kapsamında verilen hizmetlerin karşılığını
oluşturduğunu, davacı tarafından yapılan ödemelerin cari hesapta mahsuplaştırıldığını ve ticari
defterler incelendiğinde davacının değil davalının alacaklı olduğunun görüleceğini, davacının
faturalara yönelik itirazlarının büyük kısmının TTK m.21/2’de öngörülen sekiz günlük süre
içerisinde yapılmadığını, davalının hizmet bedellerinin Asgari Gümrük Müşavirliği Ücret
Tarifesine ve verilen hizmetlerin niteliğine uygun olduğunu, davalının tüm işlemleri gerekli
mesleki dikkat ve özen içerisinde yerine getirdiğini, meydana gelen gecikmenin idari işlem ve
prosedürlerden kaynaklandığını, davacının iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu
nedenlerle davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerine
bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, arabuluculuk anlaşamama tutanağı, Ticari defter ve kayıtlar, fatura, bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır.
Mali Müşavir, Gümrük müşavir ve Taşıma alanında uzman bilirkişi heyet raporunda özetle; tarafların e-defter sistemine uygun tutulan ticari defterlerinin usulüne uygun ve lehlerine delil vasfına haiz olduğu belirtilerek, davacının kayıtlarında 395.774,02 TL alacaklı, davalının kayıtlarında ise 148.536,33 TL alacaklı göründüğü ve iki taraf arasında toplam 544.310,35 TL tutarında cari hesap mutabatsızlığı bulunduğu, bu farkın davalının düzenlediği 324.199,13 TL’lik danışmanlık faturaları ile davacının düzenlediği 220.111,22 TL’lik demuraj ve ardiye yansıtma faturalarının (ve bunlara karşılık davalının kestiği iade faturalarının) karşılıklı olarak tarafların defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı, uyuşmazlığa konu bu hizmet ve yansıtma faturaları dikkate alınmaksızın yalnızca fiilen gerçekleşen ödeme ve gider kayıtlarının mahsubu neticesinde davacı lehine 175.662,80 TL ara bakiye oluştuğu tespit edilmiş olup; fahiş olduğu ileri sürülen danışmanlık hizmetlerinin fiilen verilip verilmediği ile limandaki gecikmelerde davalı gümrük müşavirine atfedilebilir bir kusur bulunup bulunmadığına dair mahkemece yapılacak hukuki değerlendirmelere esas olmak üzere, davacının alacak miktarının uyuşmazlıkların çözüm şekline göre sırasıyla 395.774,02 TL (1. seçenek), 175.662,80 TL (2. seçenek), 71.574,89 TL (3. seçenek) olabileceği veya davalının 148.536,33 TL (4. seçenek) alacaklı çıkabileceği belirtilerek nihai takdirin mahkemeye bırakıldığı mütalaa edilmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME VE GEREKÇE:
Dava; gümrük müşavirliği sözleşmesinden kaynaklanan özen yükümlülüğünün ihlali iddiasına dayalı tazminat ile cari hesap bakiye alacağının tahsili istemine ilişkin olup; taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı gümrük müşavirinin ithalat işlemlerinde kusurlu veya gecikmeli davranıp davranmadığı, davacı tarafından ödenen demuraj ve ardiye bedellerinden davalının sorumlu tutulup tutulamayacağı, haksız olduğu iddia edilen danışmanlık faturalarının ticari teamüllere uygunluğu ile tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre bakiye alacağın miktarı hususlarına ilişkindir.
Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ticari ilişki (gümrük müşavirliği hizmeti) ve faturadan kaynaklı alacak istemine dair olup davalı gümrük müşavirinin ithalat işlemlerinde kusurlu veya gecikmeli davranıp davranmadığı, davacı tarafından ödenen demuraj ve ardiye bedellerinden davalının sorumlu tutulup tutulamayacağına ilişkindir.
Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması; borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi, şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraflar arasında gümrük müşavirliği hizmet sözleşmesi bulunduğunu ve davalı gümrük müşavirinin ithalat işlemlerinde kusurlu veya gecikmeli davrandığının ve dava konusu 26.05.2025 tarihli, ... numaralı, 114.123,16 TL ve
30.05.2025 tarihli, ... numaralı, 105.988,06 TL tutarlı olmak üzere toplam
220.111,22 TL bedelli demuraj ve ardiye bedellerinden davalının sorumlu olduğunu ve ayrıca 106.844,18TL cari hesap alacağının bulunduğundan bahisle alacak talebinde bulunmuş olup bu kapsamda toplanan delillerden sonra alınan bilirkişi raporu, sunulan deliller üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, tarafların incelenen defter ve kayıtlarına göre ticari ilişkilerinin bulunduğu, taraflar arasında gümrük müşavirliği hizmet sözleşmesi bulunduğu, davacı ve davalı yanın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla yasal defterlerin tarafların lehine delil olarak kullanılabileceği, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği oluşan ticari kayıtlarda yapılan bilirkişi incelemesi ile yapılan tespitler sonucunda cari hesap farklılığına konu davacı tarafından düzenlenen 26.05.2025 tarihli, ... numaralı, 114.123,16 TL ve
30.05.2025 tarihli, ... numaralı, 105.988,06 TL tutarlı faturaların davalı tarafından kayıtlarına işlendiği ancak süresi içerisinde iade faturası düzenlendiği ve kabul edilmediği, yine davalı tarafından davacı adına düzenlenen
27.03.2025 tarihli, ... numaralı 38.375,69 TL bedelli, 22.04.2025 tarihli,
... numaralı 130.651,44 TL bedelli ve 30.04.2025 tarihli, ...
numaralı 155.172,00 TL bedelli faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı görülmüş olup Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması gerektiğinden bu kapsamda davalı tarafında verilen hizmetlere ve demuraj ile ardiye bedelinden sorumluluğunun bulunup bulunmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmış ve ardiye, demuraj bedelinden sorumluluk yönünden yapılan incelemede, davacı tarafından davalının işi sürüncemede bırakıldığını malların 20-25 gün ardiyede kaldığını iddia etmiş ise de eşyanın ithalat işlemlerinin sonuçlanma süresinin uzamasının, gümrük idaresince
eşyanın teknik özellikleri ve yatırım teşvik kapsamına uygunluğu hakkında İdarenin takdir ve yetkisi ile Sanayi Odasından
görüş alınmasına ilişkin süreçten kaynaklandığı, dosya kapsamında davalıya atfedilecek ispatlanan bir kusurun bulunmadığı anlaşılmakla davacı tarafından düzenlenen 26.05.2025 tarihli, ... numaralı, 114.123,16 TL ve
30.05.2025 tarihli, ... numaralı, 105.988,06 TL tutarlı faturalar davalının sorumluluğu bulunmadığından davacının fatura bedellerini davalıdan talep edemeyeceği, yine taraflar arasındaki cari hesap farklılığına ve cari hesaba konu olan davalı tarafından davacı adına düzenlenen davacı kayıtlarında bulunmayan
27.03.2025 tarihli, ... numaralı 38.375,69 TL bedelli, 22.04.2025 tarihli,
... numaralı 130.651,44 TL bedelli ve 30.04.2025 tarihli, ...
numaralı 155.172,00 TL bedelli faturalara konu hizmetin verilip verilmediği konusunda yapılan incelemede ise taraflar arasında gümrük müşavirliği hizmet sözleşmesi bulunduğu konusunda ihtilaf bulunmaması, alınan bilirkişi raporu ile faturalara konu hizmetlerin fiilen gerçekleştiği ve ücretin makul, emekle orantılı olduğu tespit edildiğinden faturalara konu hizmetin verildiğinin davalı tarafında ispat edildiği ve davacı tarafından toplam 339.715,64TL ödeme yapıldığı, davalı tarafından davacı hesabına 3. Kişilere 164.052,84TL ödeme yapıldığı defter ve kayıtlarda görülmüş ve neticeden 324.199,13TL +164.052,84TL-339.715,64TL davacı tarafından yapılan ödeme=148.536,33TL davalının cari hesap bakiye alacaklı olduğu tespit edildiğinden davacı tarafından alacaklı olduğunun ispat edilememesi sebebi ile davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 732,00-TL nispi karar harcının peşin yatırılan 5.583,60-TL harçtan mahsubu ile artan 4.851,60TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 52.312,86 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
16/10/2026
