- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/303 K. 2026/136
Karar tarihi: 16 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 115
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 50
- 5684 sayılı SİGORTACILIK KANUNU, m. 30/13
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 67
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 85
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 91/1
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 99
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 18/04/2025
- KARAR TARİHİ
- 16/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kayapınar İlçe Emniyet Müdürlüğü hizmetinde kullanılan .....plaka sayılı .....model .....marka aracın .....tarihinde Talaytepe Mahallesi Necmettin Erbakan Bulvarı ile Mapa Yolu kesişiminde DEDAŞ görevlilerinin elektrik arızası ve kaçak elektrik kullanımı tespiti çalışması sırasında Devriye Ekipleri Amirliğine bağlı ekiplerin telsiz marifetiyle yaptığı takviye çağrısına .....kod nolu ekip olarak intikal ettiğini, olay yerinde bulunan kalabalık grup içerisinden ayrılmaya çalışan DEDAŞ ekiplerinin idaresindeki .....plakalı aracın .....plakalı resmi araca çarpması neticesinde hasar meydana geldiğini, hasarın giderilmesi amacıyla bahse konu aracın .....Parça firmasına sevk edilerek onarımının yaptırıldığını ve tanzim edilen .....tarihli faturaya istinaden 23.592,00 TL tutarındaki onarım bedelinin devlet bütçesinden ödendiğini, kaza sonrasında mahallinde gerçekleştirilen araştırma ve düzenlenen tespit tutanağı uyarınca .....plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunun belirlendiğini, mezkur aracın maliki olan davalı .....Yatırım A.Ş.'nin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi ve ilgili fıkraları uyarınca sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi müteselsilen sorumlu bulunduğunu, anılan yasanın 91. maddesi gereğince zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamındaki zararlardan dolayı bahse konu aracın .....-.....vadeli .....numaralı poliçesini düzenleyen davalı .....Sigorta A.Ş.'nin de poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğunu, meydana gelen maddi zararın tazmini amacıyla sigorta şirketi ve işleten şirket ile irtibata geçilerek resmi yazışmalar yapılmasına ve Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunun .....dosya ile .....arabuluculuk numarası üzerinden yürütülen arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamamış olmasına dayanarak ve kaza tutanağı, olay yeri tutanağı, sigorta başvuru evrakı, ödeme dekontları, arabuluculuk son tutanağı, tanık, keşif, bilirkişi incelemesi ile yasal delillere istinaden, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik tespit edilen 23.592,00 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden başvuru tarihinden, davalı araç maliki şirket yönünden ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalı .....Enerji ve süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davalı .....vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının .....tarihinde müvekkili şirket adına kayıtlı .....plakalı araç ile davacıya ait .....plakalı aracın çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği yönündeki iddialarını ve kusur tespitini kabul etmediklerini, bahse konu kaza ile ilgili şirket kayıtlarında herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamadığını, kazanın oluşumunda tarafların kusur oranlarına ilişkin somut bir tespit yapılmaksızın zararın müvekkilinden talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın iddialarına dayanak oluşturacak, kusur oranlarının belirlenmesine elverişli resmi bir belge veya somut bir delil sunamadığını, kazanın müvekkiline ait araçtan kaynaklandığı kabul edilmemekle birlikte sürücünün kusuru bulunmaması halinde müvekkili şirkete dava yöneltilemeyeceğinden tarafların kusur durumunun denetime elverişli şekilde belirlenebilmesi için dosyanın bilirkişiye tevdii edilmesi gerektiğini, ayrıca dava konusu zararların sigorta şirketi tarafından karşılanmış olma ihtimaline binaen ilgili sigorta şirketine müzekkere yazılarak davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının sorulması ve davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddedilmesi gerektiğini, bu doğrultuda araç ruhsatları, sigorta poliçeleri, kaza tespit tutanağı, emniyet kayıtları, hasar dosyası, tanık, bilirkişi incelemesi ve sair delillere dayandıklarını belirterek davanın öncelikle usulden reddine, bu talebin kabul görmemesi halinde dosyanın kusur bilirkişisine gönderilerek kusur incelemesi yaptırılmasına, kusur tespitinin ardından zararın tespiti bakımından dosyanın hesap bilirkişisine tevdiine, sigorta şirketlerine müzekkere yazılarak meydana geldiği iddia edilen araç zararına yönelik davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının sorulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve davanın reddini savunmuştur.
Davalı .....A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; .....kaza tarihi itibarıyla sigortalı aracın kusurlu olduğu kabul edilmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun mevzuat uyarınca belirlenen 120.000,00 TL'lik poliçe teminat limitiyle sınırlı olduğunu, davacı tarafça 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97 ve 99. maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Ek-6 maddesinde sayılan zorunlu başvuru belgeleri eksiksiz sunulmadan usulsüz müracaatta bulunulduğunu, nitekim açılan .....numaralı hasar dosyasında görevlendirilen bağımsız eksperin serviste aracı görememesi üzerine .....tarihli yazı ile araç ve kaza tespit tutanağı gibi zorunlu evrakın hazır edilmesi istenmesine karşın davacı tarafça talep ve evrak sunulmaması sebebiyle dosyanın kapatıldığını, bu doğrultuda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114 ve 115. maddeleri ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/13. maddesi gereğince özel dava şartı noksanlığından davanın usulden reddi gerektiğini, kaza tespit tutanağının hatalı düzenlendiğini ve sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda atfı kabil kusurunun bulunmadığını, kusur durumunun tespiti için dosyanın yeniden bilirkişi incelemesine tabi tutulmasını istediklerini, talep edilen hasar bedelinin fahiş ve gerçek dışı olduğunu, kazanın gerçekleştiğine dair somut verilerin araştırılması gerektiğini, araç mahrumiyeti tazminatının zorunlu trafik sigortası teminat kapsamı dışında kaldığını, değer kaybı ve hasar tespitinde davacı aracının geçmiş hasar kayıtlarının mutlaka gözetilmesi gerektiğini, sigortacının gerçek zarardan sorumlu olup ilgili mevzuat uyarınca hasarlı parçaların öncelikle onarımı veya eşdeğer parça ile değişiminin esas olduğunu, şirketin bilgisi ve onayı dışında gerçekleştirilen orijinal parça değişimlerinin kabul edilemeyeceğini, aleyhe tazminata hükmedilmesi ihtimalinde genel şartların B.2 maddesi kapsamında anlaşmalı servis iskonto koşulları dikkate alınarak hasar onarım bedeline en az yüzde otuz oranında parça ve işçilik iskontosu tatbik edilmesi gerektiğini, müvekkili şirkete hitaben usulüne uygun yansıtma faturası ibraz edilmeksizin hasar bedeli üzerinden Katma Değer Vergisi talep edilemeyeceğini, davacı yanca tek taraflı olarak temin edilen ekspertiz raporu ücretinin Türk Ticaret Kanunu’nun 1426. maddesi anlamında iyi niyetli ve makul bir masraf niteliği taşımadığından karşılanamayacağını, belgelerin eksiksiz ibraz edilmemesi sebebiyle Türk Ticaret Kanunu’nun 1427. maddesi kapsamında şirket temerrüdünün oluşmadığını, faiz talebinin reddi gerektiğini, aksi kanaat halinde ise ancak yasal faiz işletilebileceğini belirterek öncelikle davanın usulden ve esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep ve savunmuştur.
GEREKÇE:
Dava trafik kazası nedeniyle açılmış maddi tazminat davası olup, davacı vekili dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 23.592,00 TL hasar bedelinin, davalı sigorta şirketi yönünden başvuru tarihinden, diğer davalı yönünden ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olacak şekilde müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Hasar bedeli gerçek zararlardan olup, davacı tarafından hasarın giderilmesine ilişkin belge ibraz edilmemiş olsa dahi, TBK 50. madde uyarınca mahkemece alanında uzman makine mühendisi (otomotiv) bilirkişiden hasara ilişkin tespitler dikkate alınarak, değişmesi ya da tamir edilmesi gereken parçalara göre makul hasar tamir bedelinin hesaplatılması gerekir. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç sahibi/sürücüsü ile aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi müteselsil olarak sorumludur.
Davalı sigorta şirketinin kendisine karşı yöneltilen zarardan sorumlu olmaları için her şeyden önce davalı taraf sevk ve idaresindeki aracın kusuru ile kazaya sebebiyet vermiş olması gerekir. Buna göre sürücü, işleten ve ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi, kusur oranında zarardan sorumlu olurlar.
Davalı .....Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde davacının dava açmadan önce KTK'nun 97.maddesinde sayılan belgeleri tamamlamadan başvurduğu dolayısı ile davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddini talep etmiş ise de davalı sigorta şirketinin gönderdiği hasar dosyasının incelenmesinden davacının dava açmadan önce davalıya KTK'nun 97.maddesi kapsamında başvurduğu ve davalı tarafça .....tarihinde hasar dosyasının açıldığı, davalı sigorta şirketi vekilinin itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Nitekim Yargıtay (kapatılan) 17.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2018/3847 Esas 2020/823 Karar sayılı içtihadında da başvuruda eksik evrak var ise bu hususun davanın reddini gerektirmeyeceği, temerrüt tarihinin tespitine etki edeceğine işaret edilmiştir.
Davaya konu kazanın ne şekilde gerçekleştiğine dair taraf delilleri toplanmış, .....tarihli celsede davacı tanığı ....., .....tarihli celsede davacı tanıkları .....ve .....dinlenilmiş, akabinde mahkememizce kusur hususunda bilirkişi raporu alınmış, .....tarihli bilirkişi raporunda özetle; .....plakalı, davalı .....Yatırım Anonim Şirketi adına tescilli sürücüsü tespit edilemeyen kamyonet sürücüsü açısından; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 67. maddesinde (sürücülerin, …duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır.) belirtilen kural ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinde açıklanan araçların manevralarına dair kurallardan madde 137 (Araç sürücülerinin; … Taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, geriye giderken ve gidilen veya engul yarattamaları trafiğin yoğun olduğu yolda dikkatli ve tedbirülo kullanarak iç ve dış yanlarda trafik durumu kontrol ederek, manevraları sırasında manevraları düzenleyen esas ve usullere uymaları mecburidir. Duraklanan ve park edilen yerden çıkılırken, görüş alanları dışında kalan yerler esas veya araçları kamyon, çekici, otobüs veya römork takılı bir araç ise, tehlikesince hareket edebilmeleri ve uyarılmaları için bir gözcü bulundurmaları mecburidir) kuralını ihlal ederek, Trafik Kanunu'nun 84/J maddesinde yer alan asli kusurlardan “Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama” kuralı ile aynı Kanunun 84/L maddesinde yer alan asli kusurlardan “park için ayrılmış yerlerde veya taşit yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpmak" kurallarını ihlal ettiği, %100 oranında kusurlu olduğu; davacı adına kayıtlı .....(.....tahsisli) plakalı aracın park halinde olduğundan, kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı yönünde görüş ve kanat bildirilmiştir.
Mahkememizce zarar hususunda bilirkişi raporu alınmış, .....tarihli bilirkişi raporunda özetle; .....plakalı, model yılı .....olan, .....araçta dava konusu kaza nedeni ile meydana gelen hasarın, .....tarafından düzenlenen .....fatura tarihli .....no’lu faturadaki onarım işlemlerinin hasar ile uyumlu olduğu ve vergiler dahil 23.592,00 TL hasarının bulunduğu görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun bulunmuş, Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Hasar bedeli gerçek zararlar arasında olup, davalı ZMMS sigortacısı şirketi akdî sorumlu olarak, diğer davalı ise işleten sıfatı ile bu tazminattan sorumludur.
2918 sayılı yasanın 26.04.2016 tarihli 6704 sayılı yasayla değiştirilen 97.maddesine göre "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." Davacının başvurusu davalı sigorta şirketine .....tarihli tarihinde tebliğ edildiği, başvuru ekinde sunulması gereken belgelerin tamamının sunulduğu, tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü hesaplandığında, davalı sigorta şirketinin .....tarihinde temerrüte düştüğü görülmüştür. Diğer davalı ise haksız fiil tarihinde temerrüte düşmüştür.
İzah edilen nedenlerle Mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 23.592,00 TL'nin, davalı .....Yatırım A.Ş.'den .....tarihinden ve davalı .....Sigorta A.Ş.'den .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olacak şekilde, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı tarafın harçtan muaf olması nedeni ile dava başında harç alınmadığı nazara alınarak, alınması gerekli 1.611,57 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL ara buluculuk ücretinin davalı .....Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücretleri 8.500,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 876,00 TL olmak üzere toplam 9.376,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 23,592,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
6-Gider avansından artan kısmın Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı .....Yatırım A.Ş. vekilinin yüzüne karşı, davalı .....A.Ş. vekilinin yokluğunda, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
