mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/579 K. 2026/751

Karar tarihi: 13 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

VEKİLİ
Av. ...-
DAVA
İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İSTİNAF KALDIRMA KARARI ÖNCESİ BEYANLAR:

DAVA: Müvekkili şirket ile davalı arasında TKDK kapsamında ...-... Çatı GES kurulumu için sözleşme yapıldığını, iş bedelinin 42.000 Dolar, proje ve evrak işlerinin bedelinin ise 1.500 Dolar olarak kararlaştırıldığını, bu kapsamda ... ile 27.09.2023 tarihinde bağlantı sözleşmesinin imzalandığını, müvekkilin tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen davalının sözleşmeden cayarak herhangi bir ödeme yapmadığını, bu nedenle 1.500 Dolar tutarındaki proje işlerine ilişkin alacak için davalı hakkında Ilgın İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında ilamsız icra takibi yapıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Ilgın İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında davacı şirketin ticaret unvanının eksik yazıldığını, bu nedenle alacaklının gerçek kişi mi yoksa tüzel kişi mi olduğunun anlaşılamadığını, taraflar arasındaki işin ticari nitelikte olması sebebiyle davanın Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülmesi gerektiğini, davacı tarafından sunulan sözleşmedeki unvan ile davayı açan şirketin unvanının farklı olduğunu, bu nedenle davacıyla hukuki ilişki bulunmadığını, davacının iddia ettiği hizmeti verdiğini ispat etmek zorunda olduğunu, alacağın likit olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:

Bilirkişi (...) 25.09.2026 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Taraflar arasında çağrı mektubu başvuru ve takip işlemleri, TKDK/IPARD teknik evraklarının hazırlanması, elektrik güç artışı projesi, statik projenin hazırlanması ve üniversite onayı, GES elektrik projesinin hazırlanması ve ... onayı ile bağlantı anlaşması başvuru ve takip işlemlerini kapsayan proje işleri için ayrıca 1.500 USD götürü bedel kararlaştırıldığını, çağrı mektubu, statik proje ve üniversite onayı, GES elektrik projesi ve ... onayı ile bağlantı anlaşması işlemlerinin %100 oranında tamamlandığını, elektrik güç artışı projesinde kurum başvuru ve onay aşamasının, TKDK/IPARD çalışmalarında ise kurum nezdindeki sonuç aşamasının dosya kapsamındaki belgelerle doğrulanamaması nedeniyle bu iki iş kaleminin ayrı ayrı %50 oranında tamamlandığının kabul edildiğini, proje işlerinin teknik ağırlıklarının GES elektrik projesi için %30, statik proje için %30, elektrik güç artışı projesi için %15, TKDK/IPARD teknik evrakı için %10, çağrı mektubu ve bağlantı anlaşması işlemleri için ayrı ayrı %7,50 olarak belirlendiğini, bu ağırlıklar ve gerçekleşme oranları dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucunda proje işlerinin toplam tamamlanma oranının %87,50 olarak tespit edildiğini, sözleşmede kararlaştırılan 1.500 USD götürü bedele bu oranın uygulanması sonucunda tamamlanan proje işlerinin bedelinin 1.312,50 USD olarak hesaplandığını, söz konusu tutarın hukuken talep edilip edilemeyeceği, sözleşme tarihinden önce gerçekleştirilen iş ve işlemlerin hukuki sonuçları ile muacceliyet, temerrüt ve faiz hususlarındaki takdirin mahkemeye ait olduğunu belirtmiştir.

KALDIRMA ÖNCESİ MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR:

Mahkememizin 09.09.2025 tarih ... Esas ve ... Karar sayılı kararında özetle: "...Tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında uyuşmazlık konusunun Bankacılık Sözleşmesine dayalı itirazın iptaline ilişkin olduğu görülmüştür.

İtirazın iptali davası, takip alacaklısı tarafından takip borçlusuna karşı itirazla duran takibin devamını sağlama amacıyla açılan bir davadır. Alacaklı davayı kazanır; yani borçlunun itirazı hükümden düşürülürse bununla aynı zamanda borçlunun itirazı da iptal edilmiş olur.

Mahkeme bir alacak davasında olduğu gibi bu davada da tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere inceleyecek, borçlunun ödeme emri itirazının doğru olup olmadığı hususunu araştırır. Burada alacaklı alacağını ispat bakımından İcra ve İflas Kanunu madde 68'de sınırlı sayıda belirtilmiş bulunan belgelere bağlı değildir. Alacaklı bir alacak davasında olduğu gibi alacağını Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre her tür delil ile ispat edebilecektir (... ... ... :İcra ve İflâs Hukuku, Ankara 2018, s. 172-184).

İtirazın iptali davasında davacı alacaklı takip konusu alacağın varlığını ispat etmelidir. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. İtirazında borcunun varlığını kabul edip, ödeme savunmasında bulunan borçlu bu savunmasını ispat etmelidir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu madde 6'ya göre; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her bir taraf hakkını dayandırdığı olguları ispatla yükümlüdür hükmü amirdir.

Somut olayda; taraflar arasında Güneş Enerji Sistemi kurulması ve gerekli işlemlerin yapılması için sözleşme akdedildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin niteliğinin eser sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, davacının sözleşmede yüklenici sıfatına davalının iş sahibi sıfatına haiz olduğu, davacının sözleşmenin asli unsuru olan ve iş sahibinin yükümlülüğü olan bedel ödenmemesi iddiasıyla iş bu icra takibine giriştiği, davalının itirazı üzerine süresinde iş bu davanın açıldığı, davalının vermiş olduğu cevabi dilekçede davacının yüklenici olarak herhangi bir iş yapmadığını bu sebeple ücrete hak kazanmadığını iddia ettiği, mahallinde yapılan bilirkişi inceleme tespitinin "ilgili mahalde herhangi bir güneş enerji sisteminin kurulmamış olduğu, ayrıca dava dışı yetkili şirkete yapılan başvuru hususunda belge bulunmadığı" şeklinde olduğu, tarafların arasındaki sözleşmenin niteliği gereği yüklenici olan davacının işin yapıldığı hususunda ispat yükümünde olduğu, yapılan tespite göre davacının asli edim yükümlülüğünü yerine getirmediği gibi kurulum için yaptığı harcamalar hususunda herhangi bir belgeyi dosyaya sunmadığı gözetilmekle ücrete hak kazanmadığı değerlendirilmiş belirtilen sebeplerle davanın reddine karar vermek gerekmiş..." gerekçesiyle red kararı verilmiştir.

KALDIRMA KARARI VE GEREKÇESİ:

Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 12.06.2026 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile; "...Dairemizce Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalı ... ile davacı şirket arasında, Konya İli, ... İlçesi, ... Mahallesi ... ada ... parselde bulunan çiftlik çatısına 58 kW Güneş Enerjisi Santrali (GES) kurulması amacıyla 19.02.2022 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşmede işin bedelinin 42.000 USD olarak belirlendiği, ayrıca “proje işleri” adı altında 1.500 USD bedel belirlendiği, davacı tarafça sözleşmede belirtilen proje işlerinin tamamlandığı ancak bedeli ödenmediği ileri sürülerek, proje işleri bedelinin tahsili için Ilgın İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı, takibe itiraz üzerine ise eldeki davanın açıldığı, istinaf edenin sıfatı ve istinaf sebepleri yönüyle yapılan değerlendirme ile anlaşılmıştır. Bu halde, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi sabittir.

Davacı taraf “Proje işleri” kapsamında olan ve yapılan işlerin;

-Tesis kurulu gücün 58 kW’a çıkarılması, danışmanlık ve proje işlemleri (...),

-58 kW GES çağrı mektubunun çıkarılması ve başvuru işlemleri (...),

-GES statik proje işlemleri ve üniversite onayı alınması,

-GES elektrik proje işlemleri ve ... onayı alınması,

-GES bağlantı anlaşmasının yapılması (...),

-TKDK/IPARD hibe desteği için danışmanlık verilmesi, uygun harcama listelerinin oluşturulması (KONYA TKDK),

-Proje süresince her türlü mühendislik ve danışmanlık desteğinin verilmesi işleri olduğunu belirtmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 266. maddesi hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hâkimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hâkimlik mesleğinin gereği olarak hâkimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her halde seçilecek bilirkişinin mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir. Kanunun 281. maddesinde de tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; Mahkemenin bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla tekrar inceleme yaptırabileceği açıklanmıştır. Bilirkişiler, raporlarını hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. Bilirkişi raporu aynı zamanda üst yargı denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup hüküm kurmaya dayanak yapılabilir. Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim raporu serbestçe takdir eder. Hâkim raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi, gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasında çelişki varsa hâkim çelişkiyi gidermeden karar veremez.

Ancak mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, sözleşme kapsamında olan ve 1500 USD bedel belirlenen işlerin kapsamında işin niteliği olarak hangi işlerin bulunduğu, bu işlerin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanan işin proje işi olarak 1500 USD bedel belirlenen işlerin yüzde olarak ne kadarını oluşturduğu ve yapılan işin, sözleşme götürü bedelli olduğu da anlaşılmakla, tamamlanma oranına göre bedeli araştırılmaksızın eksik inceleme içerir bilirkişi raporunun hükme esas alınması ve eksik inceleme ile hüküm tesisi hatalı olmuştur.

O halde mahkemece, Güneş Enerjisi Santrali (GES) kurulması konusunda alanında uzman yeni bir elektrik mühendisi bilirkişiden, ... kayıtları ve TKDK kayıtları üzerinde inceleme yapılarak, “proje işleri” tanımına hangi işlerin girdiği de değerlendirir şekilde, yukarıda açıklanan eksikliler kapsamında rapor alınarak hasıl olacak sonuç uyarınca hüküm tesisi gerekmektedir.

Açıklanan sebeplerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. Maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına..." gerekçesiyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında uyuşmazlık konusunun ticari ilişkiye dayalı yapılan icra takibine ilişkin itirazın iptali olduğu görülmüştür.

Tacir, ticari işletmesinin ekonomik ve mali durumunu, borç-alacak ilişkilerini ve her iş yılı içinde elde edilen sonuçları belirlemek amacıyla defter tutmakla mükelleftir. Defterler, tacirin ticari işlemleri ile işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap döneminde elde edilen sonuçları, açıkça görülebilir ve üçüncü kişi uzmanlara makul sürede fikir verebilir şekilde tutulmalıdır (... ... ... : Ticari İşletme Hukuku, İstanbul 2022, s.230-232).

Mahkemece istenmesi halinde, taraflar kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar.

Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya tarafların birinin talebi üzerine karar verebilecektir. Ticari defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi için eksiksiz ve usulüne uygun tutulmaları, onaylatılmış olmaları ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (... ... ... : Medeni Usul Hukuku, Ankara 2018, s.410-411).

Defterlerin sahibi lehine delil olabilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gereklidir.

İtirazın iptali davası, takip alacaklısı tarafından takip borçlusuna karşı itirazla duran takibin devamını sağlama amacıyla açılan bir davadır. Alacaklı davayı kazanır; yani borçlunun itirazı hükümden düşürülürse bununla aynı zamanda borçlunun itirazı da iptal edilmiş olur.

Mahkeme bir alacak davasında olduğu gibi bu davada da tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere inceleyecek, borçlunun ödeme emri itirazının doğru olup olmadığı hususunu araştırır. Burada alacaklı alacağını ispat bakımından İcra ve İflas Kanunu madde 68'de sınırlı sayıda belirtilmiş bulunan belgelere bağlı değildir. Alacaklı bir alacak davasında olduğu gibi alacağını Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre her tür delil ile ispat edebilecektir (... ... ... :İcra ve İflâs Hukuku, Ankara 2018, s. 172-184).

İtirazın iptali davasında davacı alacaklı takip konusu alacağın varlığını ispat etmelidir. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. İtirazında borcunun varlığını kabul edip, ödeme savunmasında bulunan borçlu bu savunmasını ispat etmelidir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu madde 6'ya göre; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her bir taraf hakkını dayandırdığı olguları ispatla yükümlüdür hükmü amirdir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 139 ve 140' göre; yapılan ihtara rağmen tarafların dilekçelerinde gösterdikleri belgeleri sunmadıkları veya belgelerin getirtilmesi için gerekli açıklamayı yapmadıkları takdirde bu delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verileceği hükmü amirdir.

Somut olayda; taraflar arasında GES Sözleşmesi başlığında 19/02/2022 tarihli sözleşme akdedildiği, sözleşmenin hukuki olarak eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, davacının yüklenici davalının iş sahibi olduğu, iş bedelinin 42.000 Amerikan Doları, proje işlerinin 1.500 Amerikan Doları olarak belirlendiği, davacının yükümlülüğünü yerine getirdiğinden ve proje işi olarak belirlenen bedelin ödenmediğinden bahisle iş bu icra takibine giriştiği, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, davacının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde iş bu davayı dermeyan ettiği, sözleşmenin bedelinin anahtar teslim (götürü9 şeklinde belirlendiği, uzman bilirkişi marifetiyle yapılan tespite göre, işin yüzde seksen yedi nokta elli oranında (%87,50) bitirme oranı tespit edildiği, böylece davacının 1.312,50 Amerikan Doları karşılığı bedele hak kazandığı, davacı yüklenicinin hak kazandığı bedel yönünden takip tarihinde Türk Lirası karşılığının 35.398,12 TL olduğu (TCMB 25/07/2025 tarihli 1 Amerikan Dolarının karşılığı 26.97 Türk Lirası) dikkate alındığında davalının yapmış olduğu itirazın haksız olduğuna karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacının icra inkar tazminatı talebi hususu değerlendirildiğinde; İcra ve İflas Kanunu madde 67/2 gereğince; alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının talebinin yanı sıra mahkemenin, itirazın iptali yargılaması sonucunda borçlunun ödeme emrine karşı yapmış olduğu itirazın haksız olduğuna karar verilmesi gerekir. Borçlunun itirazının haksız olduğunun tespiti yapabilmek için borçlunun itiraz etmiş olduğu alacağın likit yani muayyen/belirli olması gereklidir. Buna karşılık likit olmayan alacaklarda alacağın miktarı belirli değildir. Yani borçlu tarafından alacağın gerçek miktarını tespit edebilmek için bütün unsurlar bilinmemekte veya bilinememektedir. Bu sebeple borçlu ne kadar borcu olduğunu kendisi tespit edememe durumu içerisindeyse yapmış olduğu itirazda haklı olacaktır (... : İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra ve İflas Hukuku Ders Kitabı, İstanbul 2018).

Somut olayda; taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği dikkate alındığında bitirme oranının tespitinin gerektiği bu bağlamda yargılama yapılması gerektiği bu sebeple alacağın likit olmadığı ve itiraz kapsamının kötü niyetli olmadığı değerlendirilmekle talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);

DAVANIN KABULÜ ile;

1- Ilgın İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin AYNEN DEVAMINA,

-Şartların oluşmaması sebebiyle icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,

2- Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 1.593,17 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç ve ıslah harcının toplamı olan 281,69 TL nin mahsubu ile eksik kalan 1.311,48 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin ve ıslah harcı toplamı olan 281,69 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

4-Davacı tarafından yatırılan: 269,85 TL başvuru harcının davalıdan tahsili davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan masraf olan: 11.864,50 TL'nin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına, (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)

7-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 23.322,64 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,

8-Karardan sonra yapılacak masrafların davalıdan alınmasına,

9-Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,

10-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/10/2026

KatipHakim