mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/626 K. 2026/762

Karar tarihi: 15 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

İSTANBUL

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO
2026/626 Esas
KARAR NO
2026/762
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
07/10/2022
KARAR TARİHİ
15/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirketle yaklaşık beş altı yıldır ticari ilişki içinde olduğunu, davalının talebi üzerine 23.04.2022 ile 16.06.2022 tarihleri arasında 95 adet fatura ile tekstil karton bobin, ambalaj ve benzeri ürünler sattığını, faturaların toplam bedelinin 6.254.954,80 TL olduğunu, faturaların e-fatura olarak davalıya gönderildiğini ve süresinde itiraz edilmediğini, bedellerin ödenmemesi üzerine ... 15. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek; itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına ve alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; salt fatura düzenlenmesinin alacak hakkı doğurmayacağını, davacının satış ve teslimi ispatlaması gerektiğini, taraflar arasında davacının iddia ettiği şekilde bir alım satım ilişkisi bulunmadığını, davacıdan hizmet alındığını, davacının davalı işletmesinde ikinci kalite iplik sarılı bobinlerin temizlenmesi işini yaptığını ve bu çalışma sırasında davacı yetkilisi ve çalışanlarının davalıya ait ürün ve hammaddeleri fabrika dışına çıkardığını, bu nedenle davalının davacıdan alacaklı olduğunu, davacı aleyhine ... Asliye Ticaret Mahkemesinde (sonradan ... İş Mahkemesine aktarılan) 6.500.000,00 TL talepli tazminat davası açıldığını, ayrıca ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyasında şikayette bulunulduğunu, bu dosyaların bekletici mesele yapılmasını, aksi halde takas ve mahsup hakkını kullanacağını belirterek davanın reddine ve davacı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ VE DELİLLER

Dava, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sırasında görülmekte iken, Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin ... tarihli ve .. sayılı kararı ve 09.07.2026 tarihli dosya paylaşım mutabakat tutanağı uyarınca Mahkememize devredilmiş ve ... Esas sırasına kaydedilmiştir. Devir nedeniyle düzenlenen 30.07.2026 tarihli tensip tutanağı ile önceki ara kararlar aynen uygulanmak üzere yargılamaya devam edilmiştir.

Yargılama sırasında ... 15. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası, taraflara ait ticari defter ve kayıtlar, e-faturalar ve diğer belgeler getirtilmiş, mali müşavir bilirkişiden kök rapor (11.06.2024) ve ek rapor (05.11.2024) alınmıştır. Taraflar rapor ve ek rapora itirazlarını sunmuşlardır. Davalı tarafın dayandığı ... 4. İş Mahkemesinin ...Esas sayılı (sonradan ... 6. İş Mahkemesinin ...Esas sırasına aktarılan) dosyası ve ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası bekletici mesele yapılmış, soruşturma dosyasında 03.04.2026 tarih ve... karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, bu karara yönelik itirazın ... 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 09.07.2026 tarihli ve ... D.İş sayılı kararıyla reddedildiği, ... 6. İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında ise 24.09.2026 tarihli celsede davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Davalı, davacı ve davacı yetkilisi aleyhine yürütülen ceza soruşturması ile iş mahkemesinde açtığı tazminat davasının sonucunun bu davayı etkileyeceğini ileri sürmüştür. HMK'nın 165. maddesi uyarınca bekletici mesele yapılabilmesi için, bakılmakta olan davada verilecek hükmün, diğer davada çözümlenecek hukuki ilişkiye bağlı olması gerekir. Somut olayda davacının fatura alacağı ile davalının haksız fiile dayalı tazminat iddiası ayrı hukuki sebeplere dayanan, birbirinden bağımsız iki ayrı talep olup, davalının tazminat iddiası ancak takas defi olarak ileri sürülebilir ise de İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar sayılı "6098 sayılı TBK'nun 139. maddesi uyarınca, takas yetkisinin kullanılabilmesi için alacağın muaccel olması şart olup; ifa edilebilirlik, bu yetkiyi kullanabilmek için yeterli değildir. Somut olayda, dava tarihi itibariyle davalının henüz iş mahkemesi dosyaları sebebiyle dava dışı işçilere yaptığı bir ödemenin olmadığı, dolayısıyla davalının henüz takasa konu olabilecek muaccel bir alacağının bulunmadığı anlaşılmakla davalının şartları oluşmayan takas savunması yerinde görülmemiştir." şeklindeki ilamı ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar sayılı "davaların müstakiliyeti ilkesine göre her talebe kendi davasında hükmedilmesi gerektiğinden, birleşen davada tespit edilen alacağın asıl davada takasa konu edilerek birleşen davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur." şeklindeki ilamları değerlendirilerek davaların müstakiliyeti ilkesine göre ... 6. İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının sonuçlanmasının beklenilmesine dair ara kararda dönülmüştür. Ceza soruşturması ise delil yetersizliğinden kovuşturmaya yer olmadığı kararı ile sonuçlanmış ve bu karara karşı yapılan itiraz da reddedilmiştir. Mahkememizce yapılan araştırma sonucunda ulaşılan Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.09.2020 tarihli ve ... Esas, ...Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, ceza davası açılmaksızın verilmiş kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, TBK'nın 74. maddesi anlamında hukuk hakimini bağlayan bir ceza mahkemesi hükmü niteliğinde değildir; hukuk hakimi iddiayı kendi toplayacağı delillere göre değerlendirir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK'nın 67. maddesi uyarınca açılmış itirazın iptali davasıdır.

Davacı, 26.07.2022 tarihinde 6.254.954,80 TL asıl alacak için ilamsız takip başlatmış, davalı 02.08.2022 tarihinde borca ve tüm ferilerine itiraz etmiş, takip durmuştur.

Davalı, savunmasında salt fatura düzenlenmesinin alacak hakkı doğurmayacağını belirtmiştir. Bu ilke doğru olmakla birlikte, uyuşmazlıkta davacı yalnızca fatura düzenlemekle yetinmemiş, faturalar davalı tarafından kayıtlarına alınmıştır. Mahkememizce yapılan araştırma sonucunda ulaşılan Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.05.2019 tarihli ve... Esas, ... Karar sayılı kararında; tek başına fatura düzenlenmesinin akdi ilişkiyi ispata yeterli olmadığı, ancak satıcı tarafından gönderilen faturanın alıcı tarafından ticari defterlerine kaydedilmesi halinde taraflar arasındaki akdi ilişkinin ve fatura içeriği malın teslim edildiğinin karinesi olarak kabul edileceği, bu karinenin aksini ispat yükünün alıcıya ait olduğu belirtilmiştir. Mahkememiz de bu ilkeyi benimsemektedir.

Dosyadaki bilirkişi raporlarına göre; takibe konu faturalar e-fatura olarak düzenlenmiş, davalı adına Murat Sey isimli kişi tarafından teslim alındığı ve faturaların davalıya tebliğ edildiği görülmüştür. Davalı bu faturalara TTK'nın 21/2. maddesindeki sekiz günlük süre içinde itiraz etmemiş, itiraz ettiğine ilişkin bir belge de sunmamıştır. Davalı, ek raporun düzenlendiği aşamada ticari defterlerini ibraz etmiş; davalının 2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait defterlerinin elektronik ortamda tutulduğu, e-defter beratlarının süresinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine yüklendiği ve kayıtların birbirini teyit ettiği tespit edilmiştir. Davacıya ait 2020 ve 2021 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin de ek rapora esas incelemede tamamlandığı ve kayıtların usulüne uygun tutulduğu anlaşılmıştır. Bu durumda tarafların ticari defterleri HMK'nın 222. maddesi ve TTK'nın 64. maddesi uyarınca birbirleri lehine ve aleyhine delil niteliğindedir.

Ek rapora göre davacının takibe konu faturaların tamamı davalının kayıtlarında yer almakta; 2022 yılında davacı kayıtlarında 20.302.252,21 TL, davalı kayıtlarında 20.299.403,75 TL fatura bulunmakta, aradaki 2.848,46 TL'lik fark tarafların faturaları kaydederken farklı kur esas almasından kaynaklanmaktadır. Her iki tarafın kayıtlarında da 2022 yılı içinde davalı tarafından davacıya 17.156.374,34 TL ödeme yapıldığı görülmektedir. Davalının kendi ticari kayıtlarına göre ise takip tarihinde davacıya 5.882.587,42 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir. Davacı kayıtlarındaki bakiye 5.876.215,40 TL olup, taraf kayıtları arasındaki 6.372,02 TL'lik fark da kur farkı kaynaklı hesaplama farkıdır.

Davalı, savunmasında bu ilişkinin satım değil, davacının kendisine verdiği hizmet olduğunu ileri sürmüştür. Ancak bu savunma, davalının defterlerine davacı adına 20 milyon TL'nin üzerinde fatura kaydedip 17 milyon TL'nin üzerinde ödeme yapmış olması karşısında, taraflar arasında süregelen bir ticari ilişkinin varlığını ortadan kaldırmamaktadır. Faturaların konusunun taraflar arasındaki ilişki gereği teslim edilmediğine ya da fatura bedellerinin ödendiğine dair davalı tarafça herhangi bir belge sunulmamış, yazılı bir delil ile ispat edilememiştir. Davalı vekilinin bilirkişi raporlarına yönelik itirazları da, raporların dosya kapsamı ve ticari kayıtlarla uyumlu, denetime elverişli olması, kök raporda davalı defterlerinin ibraz edilmemesi nedeniyle ortaya çıkan eksikliğin ek raporla giderilmesi karşısında HMK'nın 281. maddesi anlamında yeni bir rapor alınmasını gerektirmemiştir.

Davacının takip talebi 6.254.954,80 TL olup, davacı kayıtlarındaki alacak 5.876.215,40 TL'dir. Aradaki 378.739,40 TL, davacının mali müşavirinin beyanına göre kur farkından kaynaklanmaktadır. Oysa faturaların tamamı Türk Lirası bedelli düzenlenmiş, taraflar arasında döviz cinsinden satış yapıldığına veya kur farkı ödeneceğine dair bir sözleşme ya da mutabakat bulunduğu ispat edilmemiştir. Davalı kayıtlarında yer alan kimi kur hesaplamaları da bu sonucu değiştirmemektedir. Bu nedenle 378.739,40 TL'lik kısım yönünden talep ispatlanamamış olup, davanın bu kısmının reddi gerekmiştir.

Davalı, davacıdan haksız fiil nedeniyle alacaklı olduğunu ileri sürerek takas ve mahsup talebinde bulunmuştur. TBK'nın 139. maddesi uyarınca takasın mümkün olabilmesi için karşılıklı borçların muaccel ve aynı cinsten olması, takas yoluyla borcunu ödemek isteyenin alacağını ispat etmesi gerekir. Davalının takas define dayanak yaptığı alacak, belirsiz alacak davasına konu edilmiş, miktarı kesin olmayan ve yargılama ile belirlenebilecek nitelikte bir iddiadır. Ceza soruşturması delil yetersizliği ile takipsizlikle sonuçlanmış; İş Mahkemesi dosyasında alınan bilirkişi heyet raporunda da davacıya ait araçlara ne kadar ve hangi üründen yüklendiğinin anlaşılamadığı belirtilmiştir. Bu iş mahkemesi dosyasında ise 24.09.2026 tarihinde davanın reddine karar verilmiştir. Davalı ayrıca, takas iddiasını kendi ticari kayıtlarına yansıtmamış, defterlerinde davacıya borçlu görünmeye devam etmiştir. Takas savunmasına dayanak alacak muaccel ve belirlenmiş olarak ispat edilmediğinden savunma yerinde görülmemiştir.

Taraflar tacir olup alacak ticari işten doğmaktadır. Davacı takip tarihinden itibaren avans faizi talep etmiştir. Hüküm altına alınan 5.876.215,40 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına karar verilmiştir.

İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca, itirazın iptaline karar verilen hallerde, alacağın likit olması şartıyla borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilir. Somut olayda alacak, e-faturalara ve taraf defterlerinde yer alan kayıtlara dayanmakta olup davalının kendi ticari kayıtlarında da takibe konu faturalar ve borç bakiyesi bulunmaktadır. Alacağın miktarı yargılamaya gerek kalmaksızın taraf kayıtlarından belirlenebilir niteliktedir. Bu nedenle itirazın iptaline karar verilen 5.876.215,40 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 1.175.243,08 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davalı, davacı aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatı talep etmiştir. Davanın büyük bölümü kabul edildiğinden ve davacının takibi hakkında kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden, reddedilen kısım yönünden de davalının kötü niyet tazminatı talebi reddedilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KISMEN KABULÜ İLE;

1-... 15. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının kısmen iptali ile; 5.876.215,40 TL asıl alacak üzerinden devamına; asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle, İİK'nın 67/2.maddesi uyarınca hükmedilen alacak miktarlarının %20 oranına tekabül eden 1.175.243,08 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Reddedilen kısım yönünden davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine,

4-Kabul edilen alacak talebi yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 401.404,27 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 75.544,23 TL harcın mahsubu ile bakiye 325.860.04 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından yatırılan toplam 75.663,33 TL (75.544,23 TL peşin harç, 80,70 TL BVH ve 38,40 TL vekalet harcı) harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 590,00 TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre 554,27 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 746.097,23 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 60.598,30 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00 TL'nin davadaki kabul ve red oranına göre 1.465,54 TL'sinin davalıdan alınarak, 94,46 TL'sının davacıdan alınarak alınarak hazineye gelir kaydına,

10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda; 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/10/2026

BaşkanÜyeÜyeKatip