- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/881 K. 2026/755
Karar tarihi: 15 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 20
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114/1-c
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 331
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 345
- 5235 sayılı ADLÎ YARGI İLK DERECE MAHKEMELERİ İLE BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YETKİLERİ HAKKINDA KANUN, m. 35
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 89
Karar metni
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
"TÜRK MİLLETİ ADINA"
T.C. GEREKÇELİ KARAR
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO :
KARAR NO:
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - TCKN:..., ...
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : 3. ŞAHIS TARAFINDAN AÇILAN MENFİ TESPİT
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; müvekkilinin, davalı ... tarafından borçlu ... Tic. Ltd. Şti. aleyhine Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi kapsamında üçüncü şahıs sıfatıyla hareket ettiğini, işbu icra takibi çerçevesinde müvekkiline 29/09/2026 tarihinde üçüncü haciz ihbarnamesinin tebliğ edildiğini, ihbarname ile müvekkilinden toplam 10.352.081,46 TL tutarında borcun talep edildiğini, müvekkilinin daha önceden gönderilen haciz ihbarnamelerine süresi yasal süresi içinde itiraz etmesine rağmen üçüncü haciz ihbarnamesinin tebliği üzerine İİK 89 maddesinin amir hükmü gereği yasal 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde işbu menfi tespit davasını açtıklarını, müvekkili ile icra dosyası borçlu şirket arasında ticari münasebetler bulunduğunu, bu ilişkinin 14/05/2026 tarihli mal satış sözleşmesi ve aynı tarihli iş yeri kira kontratına istinaden tesis edildiğini, mal satış sözleşmesi kapsamında müvekkilinin borçlu şirketten demirbaşlar satın aldığını ve bu alım karşılığında toplam 3.600.000,00 TL borç altına girdiğini, bu borcun farklı vadelerde düzenlenen bonolarla teminat altına alındığını, müvekkilinin borçlu şirkete aylık 60.000,00 TL kira bedeli ödeme yükümlülüğü taşıdığını, söz konusu ticari ilişkiler ve akdedilen sözleşmeler müvekkilinin borçlu şirketle arasındaki hukuksal bağı açıkça ortaya koyduğunu ve zimmetinde belirli bir borç ilişkisinin varlığını teyit ettiğini, dava tarihi itibariyle müvekkilinin dava tarihi itibariyle 1.260.000,00 TL tutarındaki muaccel borcunu ve gelecek dönemlerde işleyecek kira bedellerini icra dosyasına ödeme yükümlülüğünü açıkça ve ihtirazi kayıtla kabul ettiğini, tüm bu nedenle müvekkilinin Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosya kapsamında muaccel borcu haricinde kalan 9.092.081,46 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin teminatsız olarak durdurulmasına, davalı taraf aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 3. haciz ihbarnamesine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamı; "2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına, yukarıda belirtilen Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine, 06.11.2023 tarihinde 5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince oybirliğiyle kesin olarak karar verildi." şeklindedir.
Konya BAM . HD'nin ... E. ... K. sayılı ilamı; "...Dava ve takip dosyası içeriğine, dosyadaki yazılara göre; Her ne kadar ilk derece mahkemesince Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında çeke dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibin söz konusu olması nedeniyle, mutlak ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ise de, ilgili takip dosyasında takibin tarafları alacaklı ile borçlu olup, sadece onlar arasında mutlak ticari dava söz konusudur. İİK'nun 89/4 maddesine dayalı olarak açılan iş bu menfi tespit davasının davacısı olan ... ise, kendisine haciz ihbarnamesi gönderilen 3. Kişi konumunda olup, onun tarafından açılan menfi tespit davası yönünden mutlak ticari dava söz konusu değildir. Kaldı ki, İİK'nun 89. Maddesi uyarınca menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir. Mahkemece bu husus gözetilerek işin esasına girilmesi gerekirken Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru bulunmamıştır. ... " şeklindedir.
İzmir BAM . HD.'nin ... E. ... K sayılı ilamı; "...Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Asliye hukuk mahkemelerinin görevi” başlıklı 2 nci maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanun'da ve diğer Kanun'larda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir. Somut olayda, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir. (Yargıtay . Hukuk Dairesinin 06.11.2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı) Açıklanan nedenlerle, yargı yeri olarak İzmir . Asliye Hukuk Mahkemesinin belirlenmesine karar vermek gerekmiştir. ..." şeklindedir.
Trabzon BAM . Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamı; "...2004 sayılı Kanun'un 89'uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle asliye hukuk mahkemesi olup tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmamaktadır (Yargıtay .HD ... E, ... K). Somut olayda, İİK'nın 89'uncu maddesi uyarınca menfi tespit talep edildiği anlaşılmakla ilk derece mahkemesince görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davanın esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir ..." şeklindedir.
Davaya konu Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasının takip alacaklısının ..., takip borçlusunun ise ... Ltd. Şti. ve ... olduğu, bu takip dosyasında davacı ...'a haciz ihbarnameleri gönderildiği, son gönderilen 3. haciz ihbarnamesinden sonra da eldeki menfi tespit davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Somut olayda, eldeki davanın tarafları arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı, uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu, takibin bonoya dayalı olmasının da görev yönünden sonuca etkili olmadığı sonucuna varıldığından uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olmaması nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davanın, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c. ve 115. maddeleri uyarınca Mahkememizin görevli olmaması nedeniyle USULDEN REDDİNE, görevli mahkemenin ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun TESPİTİNE,
2-Görevsizlik kararı kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK 20. Maddesi uyarınca talep halinde DOSYANIN YETKİLİ VE GÖREVLİ KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
3-6100 sayılı HMK 20. maddesi uyarınca, Mahkememizce verilen görevsizlik kararı sonucunda taraflardan birinin karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde kararı veren mahkemeye başvurarak dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesinin gerektiği, aksi taktirde davaya görevli mahkemede devam edilmemesi halinde re'sen davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin taraflara İHTARINA,
4-6100 sayılı HMK'nun 331.maddesi gereğince; harç, vekalet ücreti ve yargılama giderleri hakkında yetkili ve görevli mahkemece KARAR TAYİNİNE,
Dair ; tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/10/2026
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
