- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E. 2026/932 K. 2026/1012
Karar tarihi: 16 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 337
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 341
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b-2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 362/1-f
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 72/3
Karar metni
T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 16/10/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
- ARA KARAR TARİHİ
- 03/06/2026
- DAVANIN KONUSU
- Menfi Tespit
- YAZIM TARİHİ
- 16/10/2026
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Başkanın görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili adli yardım talepli dava dilekçesinde özetle; davalı tarafca Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyası ile haksız icra takibine girişildiğini ve takibin halen derdest olduğunu, bu takibin haksız olduğunu iptal edilmesi gerektiğini ve taraflarının borçlu olmadığına karar verilmesi gerektiğini, takip konusu çekin bedelsiz olduğunu, verilen çek mukabilinde davalı tarafın taahhüt ettiği malı teslim etmediğini, bu hususun iki tarafın da tacir olması sebebiyle ticari defterler vasıtasıyla ispat olunacağını, çekin geriye cirolu havi bir çek olduğunu, ciro silsilesinin de kopuk olduğunu, bu yönden de borcunun bulunmadığını, açıklanan nedenlerle ilgili şirketin davalı tarafından açılmış Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafın haksız takibi nedeniyle takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmayan haksız takip tazminatına mahkumiyetine, takibin dava sonuna kadar tedbiren İİK'nın 72/3. maddesine dayalı durdurulmasına şirketin içine düştüğü ekonomik sıkıntılar sebebiyle adli yardımdan faydalandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 15/04/2026 tarihli ara karar ile; "... İİK'nın 72/3. maddesine göre, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında tedbir yoluyla takip durdurulamayacağından davacının icra takibinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir isteminin reddine, İİK'nın 72/3. maddesi gereği icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin tedbir isteminin ise adli yardım talebi kabul edilmiş olmakla teminatsız olarak kabulüne" karar verilmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili; Mahkemenin kanuna aykırı adli yardım kararını dayanak göstererek, icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki ihtiyati tedbir kararını teminatsız olarak verdiğini, oysa İİK madde 72/3 uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında verilecek tedbir kararlarının mutlak surette teminata tabi olduğunu, ihtiyati tedbir talep edenin, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorunda olduğunu, somut olayda davacı şirketin kanunen adli yardımdan yararlanamayacağı için, teminat gösterme yükümlülüğünden muaf tutulmasının da imkansız olduğunu, talebin dayandığı kesin bir delilin veya resmi belgenin de bulunmadığını, davacı şirketin haksız ve mesnetsiz iddialarla, üstelik zorunlu arabuluculuk yolunu tüketmeden açtığı bu davada müvekkili şirketin mülkiyet hakkının ağır şekilde ihlal edildiğini beyan ederek adli yardım kararının kaldırılmasıyla dayanaksız kalan ve İİK 72/3 emredici hükmüne aykırı olan teminatsız ihtiyati tedbir kararının itirazen kaldırılmasına, mahkeme aksi kanaatte ise alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere belirlenecek teminat yatırılması şartıyla tedbirin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece 03/06/2026 tarihli ara karar ile; ".... İhtiyati tedbir isteyen davacının ve ihtiyati tedbire itiraz eden davalının tacir olduğu, hakkında adli yardım verilemeyeceği belirtilmiş ise de, Anayasa Mahkemesi tarafından tüzel kişiler hakkında şartların bulunması halinde adli yardım kararı verilebileceğine ilişkin kararlar dikkate alınarak, tüzel kişiler hakkında adli yardım kararı verilebileceği, adli yardım kararı verilen davacı yönünden Mahkememizce İİK 72/3.maddesi kapsamında verilen tedbir kararının teminatsız olmasının da usul ve yasaya aykırı bulunmadığı hususunun kabulü ile, ihtiyati tedbire itirazın reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Ara karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava şartı yokluğu ve taraf sıfatındaki hatanın dikkate alınmadığını, sermaye şirketlerinin adli yardımdan yararlanmasının kanunen imkansız olduğunu, İİK'nın 72/3. maddesi uyarınca menfi tespit davalarında teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini, ihtiyati tedbir kararlarında genel kuralın teminatın alınması olduğunu, ihtiyati tedbir isteyen tarafın haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesinin zorunlu olduğunu, davacı tarafın soyut, mesnetsiz ve tahsilatı geciktirmeye yönelik iddialarının yaklaşık ispat seviyesine ulaşmadığını istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne ilişkin ara karara yapılan itirazın reddine dair ara kararın kaldırılması isteminden ibarettir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince adli yardım talebinin kabulü yönünde verilen karara yönelik davalı vekilinin istinafı bulunmakta ise de, adli yardım talebinin incelenmesi başlıklı HMK'nın 337 vd. maddelerinde adli yardım talebinin kabulü kararlarının istinaf incelemesine tabi olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmadığı gibi HMK'nın 341. maddesine göre de istinafı kabil kararlardan olmadığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf isteminin usulden reddi gerekmiştir.
İİK'nın 72/3. maddesi uyarınca “İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.” düzenlemesi yer almakta olup, ilgili anlatımdan da anlaşılacağı üzere, borçlunun icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde istemde bulunabileceği, söz konusu madde uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için talep koşulunun yeterli olduğu anlaşılmaktadır.
İİK'nın 72. maddesinin gerekçesinde de "Menfi tespit davası başlı başına takibin seyrine tesir etmez. Yalnız bunun zımmında borçlu alacaklıya paranın, ancak teminat mukabilinde ödenmesi hususunda, ihtiyati tedbir alabileceği gibi, alacaklı böyle bir teminat göstermeyeceğini beyan ederse, alacaklının hakkını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını temin etmek şartı ile borçlu paranın alacaklıya icra dairesinde ödenmemesi hususunda tedbir kararı almaya yetkili kılınmıştır. Alacaklının, maruz kalacağı tedbirlerin kendisine verebileceği zararlar bu babta tedbir isteyen borçlu tarafından gösterilecek teminatla karşılanmış olacağından bu tanzim tarzı karşılıklı menfaatleri telif etmiş olacaktır..." şeklinde açıklamaya yer verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince İİK'nın 72/3- son cümlesi uyarınca icra veznesine ödenecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde verilen ihtiyati tedbir kararı dosya kapsamına ve yasal düzenlemeye uygun ise de, adli yardımdan yararlanıldığından bahisle teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesi isabetli olmamıştır. Davacı lehine verilen adli yardım kararı harç ve masrafların ileride haksız çıkacak taraftan alınmasına yönelik olup, adli yardım kararında teminattan muaf tutulacağına ilişkin herhangi bir ibare bulunmadığı gibi İİK'nın 72. maddesi gereği %15'den aşağı olmamak üzere teminat alınması yasadan kaynaklı bir zorunluluktur. Bu nedenle davalı vekilinin bu yöndeki istinafının kabulü gerekmiştir.
Sonuç olarak; davalı vekilinin adli yardım talebinin kabulüne ilişkin ara karara yönelik istinaf talebinin usulden reddine, 02/06/2026 tarihli ara karara ilişkin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi ara kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin adli yardım talebinin kabulüne ilişkin 15/04/2026 tarihli ara karara yönelik istinaf talebinin USULDEN REDDİNE,
2-Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin 03/06/2026 tarihli ara kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/04/2026 tarih ve ... Esas sayılı ARA KARARININ KALDIRILMASINA,
a-Davacının ihtiyati tedbir talebinin KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ İLE;
Davacı tarafın icra takibinin durdurulmasına yönelik talebinin İİK'nın 72/3. maddesi uyarınca reddine ancak İİK'nın 72/3. maddesinin son cümlesi gereğince, dava konusu 3.487.000,00 TL borcun %15'i oranına tekabül eden 523.050,00 TL teminat, (nakdi veya bu meblağı karşılayan kesin ve süresiz teminat mektubu) karşılığında icra veznesine girecek paranın alacaklıya tedbiren ÖDENMEMESİNE,
b-Ara karara ilişkin müteakip işlemlerin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
4-İstinaf incelemesi yönünden;
a-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince davalıya İADESİNE,
b-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
d-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. 16/10/2026
...
