- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/1049 K. 2026/738
Karar tarihi: 12 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2026/1049 Esas
- KARAR NO
- 2026/738
- DAVA
- İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
- DAVA TARİHİ
- 10/10/2024
- KARAR TARİHİ
- 12/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde ... numaralı ... Sigortta Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan, davalının sigortalatanı olduğu ... çekici, ... dorse plakalı çekici cinsi araç ile park halinde bulunan ... plakalı ve ... plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, davalının sigortalatanı olan ... çekici, ... dorse plakalı, araç sürücüsü asli ve %100 kusuru ile kazaya sebebiyet verdiğini, olaydan sonra olay yerini terkettiğini, gerçekleşen kaza sebebiyle ... plakalı araçta meydana gelen hasara yönelik olarak müvekkili şirket tarafından 25.794,81 TL hasar tazminatı ödendiğini, ... araçta meydana gelen değer kaybı tazminatına yönelik olarak Sigorta Tahkim Komisyonu 2022.E... sayılı dosyası ile başvuru yapıldığını, yürütülen yargılama neticesinde, söz konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirket nezdinde sigortalı bulunan ... çekici, ... dorse plakalı araç sürücüsünün asli, %100 kusurlu olduğu ve kazanın akabinde olay yerini terk ettiği tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından mağdur ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı sebebiyle Sigorta Tahkim Komisyonu 2022.E..., K-2023/... sayılı, 30.09.2023 tarihli kararına istinaden, ... İcra Müdürlüğü 2023/... E. Sayılı dosyasına 22.252,14 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, Kaza sonrasında araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle ZMSS genel şartlarında sayılan sigortacının sigortalıya sayılan rücu etme sebebi gerçekleşmiştir. Bu nedenle ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle zarar görene ödenen tazminatın rücuen tazmin için davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü 2023/... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, aynı kaza sebebiyle ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle zarar görene ödenen tazminatın rücuen tazmin için davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü 2024/... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının her iki takip açısından da takibe, borca ve ferilerine itiraz ettiğini, davalının her iki takip açısından da yapmış olduğu itirazlar haksız, hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalının ... İcra Müdürlüğü 2023/... E. sayılı dosyasına yaptığı tüm itirazların iptali ile takiplerin takip talebindeki şartlarla devamına, davalının ... İcra Müdürlüğü 2024/... E. sayılı dosyasına yaptığı tüm itirazların iptali ile takiplerin takip talebindeki şartlarla devamına, davalının her iki icra takibi açısından da ayrı ayrı olmak ve %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından, haksız olarak başlatılan ... İcra Müdürlüğü 2023/... E., ... İcra Müdürlüğü 2023/... E. Sayılı dosyalarına yaptığımız itiraz sonrasında itirazın iptali dava açtığını, bu takiplerin yetkisiz icra dairelerinde başlatıldığını, bu davada yetkisiz mahkemede açıldığını, davalının yerleşim yerinde açılması gerektiğini, açı kanun maddesi gereğince de, dava yetkisiz mahkemede açıldığını, yetki itirazında bulunduklarını, davanın yetkili mahkemeye gönderilmesi gerektiğini, yetkili mahkemenin İzmir Bayraklı Adliyesi Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirket adına tescilli ... plakalı çekici ve ... aracın karışmış olduğu kaza neticesinde, sigorta şirketi tarafından müvekkilin kusurlu olduğu gerekçesiyle, haksız olarak ... İcra Müdürlüğü 2023/... E., ... İcra Müdürlüğü 2023/... E. sayılı dosyaları ile icra takibi başlatıldığını, bu olayda müvekkilinin kusurlu olmasına imkan bulunmadığını, müvekkili şirket nezninde çalışan araç şoförünün, deneyimli bir şoför olduğunu, aynı şirkete ait birden çok tır ile mal taşıdığını, müvekkili şirket şoförünün, işbu kazanın olmasında herhangi bir kusuru bulunmadığını, müvekkil şirketin kazayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, olay mahallinden kaçmadığını, firar şeklinde değerlendirme mümkün olmadığını, müvekkili şirket şoförünün kazadan haberinin olmadığını, olayda şirket şoförünün herhangi bir kusuru bulunmadığını ,itirazın iptali davasının esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep vetmiştir.
... İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı takip dosyası ilgili UYAP ekranından çıkarılarak dosya kapsamına kazandırılmış, incelemesinde; alacaklısının davacı, borçlusunun davalı olduğu, ZMSS genel şartlarının ihlali nedeniyle rücuen tazminden kaynaklanan 26.411,77-TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin usulüne uygun olarak 28/03/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 28/03/2026 tarihli dilekçesi ile ödeme emrine, borca, takibe, faiz oranına, faize, işlemiş faize ve takibin tüm ferilerine ilişkin itirazları üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
... İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı takip dosyası ilgili UYAP ekranından çıkarılarak dosya kapsamına kazandırılmış, incelemesinde; alacaklısının davacı, borçlusunun davalı olduğu, ZMSS genel şartlarının ihlali nedeniyle rücuen tazminden kaynaklanan 22.707,55-TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin usulüne uygun olarak 18/02/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 13/02/2026 tarihli dilekçesi ile ödeme emrine, borca, takibe, faiz oranına, faize, işlemiş faize ve takibin tüm ferilerine ilişkin itirazları üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Makine Mühendisi, Kusur Konusunda Uzman ve Sigortacı bilirkişiden oluşan heyetin 27/04/2026 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''... plakalı yarı römorkun bağlı bulunduğu sürücüsü tespit edilemeyen çekici sürücüsünün ... ve ... plakalı otomobillerde meydana gelen maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında % 100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu, ... ve ... plakalı park halinde bulunan otomobil maliklerinin kendi araçlarında meydana gelen maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu, dava konusu trafik kazasında Mahkemenizin ara kararı doğrultusunda kusur oranı tespiti yapılmış ise de, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı, müterafik kusur ve hatır taşıması durumu) tespiti Hakim yetkisindedir. Dava konusu trafik kazası sonucu ... plakalı araçta 25.440,82 TL lik hasar ve 5.000 TL değer kaybı, ... plakalı araçta ise 13.445,18 TL lik hasar ve 9.000 TL’lik değer kaybı meydana geldiği, davacı sigorta şirketinin olay yeri terke dayalı olarak davalı sigortalısına ZMM genel şartları B.4 maddesi gereğince rücu edebileceği, davacı şirketin ... plakalı aracın hasarı yönünden dava dışı ...'ne 25.794,81 TL ödeme yaptığı, ancak ... plakalı aracın ... de 25.440,82 TL tutarlı onarım gördüğü, bu nedenle davacı şirketin 25.440,82 TL yi rücu edebileceği, davacı şirketin ... plakalı aracın değer kaybı için Sigorta Tahkim Komisyonunca karar altına alınan 9.000 TL değer kaybını faiz ve ferileri ile birlikte 22.252,14 TL olarak ödediği, davacı şirketin 22.252,14 TL yi rücu edebileceği'' görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu usulüne uygun olarak taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince yasal süresi içerisinde bilirkişi raporuna karşı beyanlarını içerir dilekçe sunulmuştur.
TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE;
Somut olayda taraflar arasındaki temel hukuki uyuşmazlık; sigortalı araç sürücüsünün römork kısmı ile iki ayrı araca çarpması neticesinde, zarar gören üçüncü kişilere ZMMSS kapsamında tazminat ödeyen davacı sigorta şirketinin, bu bedellerin faizleriyle birlikte tahsili amacıyla kendi sigortalısı olan davalı aleyhine başlattığı iki ayrı icra takibine konu rücu alacağının varlığı ve şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitine ilişkindir.
Bu çerçevede yargılamaya konu temel ihtilaf noktaları dört başlık altında toplanmaktadır: Kusur ve ödeme şartı, olay yerini terk olgusu, sürücünün farkındalık ve özen yükümlülüğü.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, motorlu bir aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilerin uğrayacağı bedeni ve maddi zararları teminat altına alan bir sorumluluk sigortasıdır. Bu sigorta türünde sigortacının tazminat ödeme borcunun doğabilmesi, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu sürücünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu sorumlu olmasına bağlıdır. Sigortacı, zarar gören üçüncü kişilere gerçek zararları oranında ödeme yaptıktan sonra kural olarak kendi sigortalısına rücu edemez. Ancak kanun koyucu ve ZMMS Genel Şartları, sigortalı araç sürücüsünün kaza sonrasında yasal zorunluluklara aykırı olarak olay yerini terk etmesi halinde, sigortacıya ödediği tazminatı tahsil için kendi sigortalısına rücu hakkı tanımıştır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, işletenin KTK'nın 85. maddesinden doğan hukuki sorumluluğunu teminat altına alır. Sorumluluk sigortalarının temel prensibi gereği, sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda hiçbir kusuru bulunmuyorsa, işletenin hukuki sorumluluğu doğmayacağından sigortacının da zarar gören üçüncü kişilere tazminat ödeme yükümlülüğü ortaya çıkmaz. Bir başka ifadeyle, sürücü olay yerini terk etmiş olsa dahi kazada kusursuz ise üçüncü kişiye ödeme yapılmaz ve rücu mekanizması işlemez. Dolayısıyla sigortacının kendi sigortalısına rücu edebilmesinin ilk ve temel şartı; sigortalı araç sürücüsünün kazada kusurlu olması ve bu kusura dayalı olarak üçüncü kişilerin gerçek zararlarının ZMMS poliçesi kapsamında ödenmiş bulunmasıdır. Somut uyuşmazlıkta yargılama aşamasında alınan teknik bilirkişi raporu ile; kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu (%100) olduğu, kazadan etkilenen iki ayrı üçüncü kişi aracında meydana gelen gerçek zararların teknik verilere uygun şekilde hesaplandığı ve davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi kapsamında hak sahiplerine eksiksiz olarak ödendiği tespit edilmiştir. Bu tespitler ışığında, sigortacının üçüncü kişilere yaptığı ödemenin hukuki zemini ve rücu hakkının maddi ön şartı tam olarak gerçekleşmiştir.
KTK'nın 81. maddesi uyarınca; trafik kazalarına karışan sürücüler, derhal durmak, trafik güvenliği için ışıklı işaret veya yansıtıcı cihazları koymak, kaza mahallindeki durumu değiştirmemek ve yetkili zabıtaya haber vermekle yükümlüdür. Bu yasal yükümlülüğün ihlali, ZMMS Genel Şartları’nın "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4 maddesinin (d) bendi uyarınca açık bir rücu nedeni olarak düzenlenmiştir. İlgili hükme göre; tazminatı gerektiren olay, zorunluluk halleri dışında sürücünün olay yerini terk etmesi durumunda sigortacıya, ödediği tazminat tutarı kadar sigortalıya rücu etme hakkı verir.
Somut uyuşmazlıkta alınan bilirkişi raporuyla; tam kusurlu olan sigortalı araç sürücüsünün aracın römork kısmıyla tek bir araca değil, iki ayrı araca çarptığı ve buna rağmen hiçbir şekilde duraksamadan sürüşüne devam ettiği tespit edilmiştir. Ağır vasıta ve römorklu araç sürücülerinin, aracın boyutları ve kör noktaları nedeniyle trafikte çok daha yüksek bir dikkat ve özen yükümlülüğü altında hareket etmeleri gerekir. Tek bir temasın dahi sarsıntı ve ses yaratacağı dikkate alındığında, iki ayrı araca römorkla çarpılması sonucunda ortaya çıkan fiziksel darbe, ses ve aracın dengesindeki değişimin sürücü tarafından fark edilmemesi hayatın olağan akışına aykırıdır. Sürücünün çarpma sesini ve sarsıntıyı fark ederek aracını durdurması ve gerekli aksiyonu alması gerekirken, iki ayrı kazaya rağmen sürüşüne devam etmesi KTK m. 81'deki emredici kuralların açık ihlalidir. Bu durum, ZMMS Genel Şartları m. B.4/d kapsamında olay yerini terk rücu sebebini meydana getirmektedir.
Hukuk yargılamasında emsal kararların bir uyuşmazlığa uygulanabilmesi için, karara konu olan maddi vakıalar ile görülmekte olan davadaki maddi vakıaların temel unsurları itibarıyla örtüşmesi gerekir. Her somut olay kendi içerisindeki oluş şekline, kusur dağılımına ve delil durumuna göre müstakil olarak değerlendirilir.
Davalı tarafça bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde dosyaya sunulan güncel tarihli ... Bölge Adliye Mahkemesi kararı incelendiğinde; söz konusu kararın maddi vakıaları ile eldeki davanın vakıalarının birebir örtüşmediği görülmektedir. Emsal gösterilen kararlarda genellikle sürücünün fark edemeyeceği nitelikte çok hafif sürtünmelerin veya tekil ve algılanması güç temasların söz konusu olduğu durumlar değerlendirilmektedir. Oysa somut uyuşmazlıkta, iki ayrı araca zarar verecek boyutta, sürücünün ses ile sarsıntıyı fark ederek aksiyon almasını zorunlu kılan iki ayrı çarpma eylemi ve sürücünün tam kusuru mevcuttur. Dolayısıyla maddi vakıa temelinde farklılaşan ve somut olayın özellikleriyle bağdaşmayan söz konusu kararın, eldeki davada olay yerini terk olgusunu ortadan kaldıracak bir emsal olarak kabul edilmesi mümkün değildir.
Nihayetinde kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olması ve üçüncü kişilere ait iki ayrı araçta oluşan gerçek zararların davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS kapsamında ödenmiş bulunduğunun alınan rapor ile tespit edilmiş bulunması nedeniyle rücu hakkının ön şartları gerçekleşmiştir. Asli ve tam kusurlu sürücünün römork kısmı ile iki ayrı araca çarpmasına ve çarpma sesini fark ederek durması gerekmesine rağmen sürüşüne devam etmesi, KTK m. 81 ve ZMMS Genel Şartları m. B.4/d uyarınca "olay yerini terk" rücu sebebini oluşturmaktadır. Davacı sigorta şirketinin iki ayrı araç için ödediği tazminat bedellerini ve ve tespit edilen işlemiş faizlerini davalı sigortalısından rücuen tahsil etme hakkı doğduğundan tüm talepler hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Ayrıca alacağın tespitinin yargılamayı gerektirmesi ve reddedilen kısma ilişkin ise davacının takip yapmada kötü niyetinin ispatlanmaması nedeniyle tarafların icra inkar ve kötü niyet tazminat talepleri yerinde görülmemiş ve bu talepler hakkında da aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile;
1-... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı takip dosyası yönünden;
a.)Davalının aleyhine yapılan ... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE,
b.)Takibin asıl alacak miktarı olan 25.440,95-TL ve işlemiş faiz olarak 614.76-TL olmak üzere toplamda 26.055,71-TL üzerinden DEVAMINA,
c.)Asıl alacağa davacının takip talebindeki miktarı aşılmamak üzere takip tarihinden itibaren yasal faiz İŞLETİLMESİNE,
d.)Şartları oluşmayan icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
e.)Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
f.)Davalının şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
2-... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı takip dosyası yönünden;
a.)Davalının aleyhine yapılan ... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE,
b.)Takibin asıl alacak miktarı olan 22.252,14-TL ve 455,41-TL olmak üzere toplamda 22.707,55-TL üzerinden DEVAMINA,
c.)Asıl alacağa davacının takip talebindeki miktarı aşılmamak üzere takip tarihinden itibaren yasal faiz İŞLETİLMESİNE,
d.)Şartları oluşmayan icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 3.355,34-TL ilam harçtan, davacı tarafından yatırılan 706,78-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.648,56-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 706,78-TL peşin nispi harç olmak üzere toplam 1.134,38-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 26.900,00-TL toplam yargılama giderlerinin davanın kısmen kabul - kısmen ret oranına göre hesaplanıp takdir olunan 26.703,63-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca ... Arabuluculuk bürosunun arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kısmen kabul - kısmen ret oranına göre hesaplanarak takdir olunan 3.573,72-TL'sinin davalıdan 26,28-TL'sinin davacıdan tahsili hazineye irat kaydına,
6-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen olunan 356,06-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesine, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince tarafların talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin huzurda davalı vekilinin e duruşma sistemi ile yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/10/2026
