- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E. 2026/1107 K. 2026/1015
Karar tarihi: 16 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6325 sayılı HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU, m. 18/A
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/A
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 166
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-a
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 492 sayılı HARÇLAR KANUNU, m. 30
Karar metni
T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 16/10/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
- KARAR TARİHİ
- 20/01/2026
- DAVANIN KONUSU
- Tazminat
- YAZIM TARİHİ
- 16/10/2026
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkili ile davalı ... arasında bir protokol yapıldığını ve bu protokol çerçevesinde 26.02.2016 tanzim 28.02.2017 vade tarihli 250.000,00-TL bedelli kambiyo senedinin müvekkili tarafından imza edilerek davalı ...'ya teslim edildiğini, ...'nın bu senedi protokol şartları çerçevesinde Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas (Kapatılan Antalya 2.İcra Dairesi ... Esas) sayılı dosyası altında icraya koyduğunu, işbu icra takibinde davacı adına kayıtlı taşınmazlar üzerine haciz konulduğunu, aradan geçen zaman dilimi içinde yine bu protokol kapsamında müvekkilinin, davalı ...'dan bu senedi geri istediğini fakat davalı ...'ın senedi müvekkiline iade etmek yerine takibe devam ettiğini ve yine sözleşme hükümlerine aykırı olarak icra takip alacağını diğer davalı ...'a devir ve temlik ettiğini, akabinde de müvekkilinin dosyadan hacizli Antalya, Kepez, ... , ... Mah. ... Sok. ... Ada ... Parselde kayıtlı taşınmazının 2.010.000,00-TL bedelle ihaleye çıkartıldığını ve sonuç olarak taşınmazın satıldığını, müvekkili aleyhine bu işlemler devam ederken, müvekkilinin davalılara karşı Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası altına icra takibinin iptali ve borcun bulunmadığının tespiti amacıyla dava açtığını, bahse konu davanın taşınmaz satışını önlemediğini ancak icra dosyasına yatan paranın davalıya ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararının verilmiş olduğunu ve tedbirin de halen devam ettiğini, davalıların 26/02/2016 tarihli protokole aykırı davrandıklarını, protokolün 2. maddesinde davaya konu kambiyo senedinin taraflar arasında danışıklı olarak imzalandığının, ciro edilemeyeceği gibi takibin devir ve temlik edilemeyeceğinin belirtildiğini, davalı yanın kötü niyetli hareket ettiğini, sonuç olarak bu dava ile HMK'nın 166. maddesi vd. çerçevesinde yargı düzeyi ve çevresi aynı olan konusu, hukuki dayanağı ve tarafları aynı olması nedeniyle eldeki dosyanın Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı davası ile birleştirilmesine karar verilmesini, kabul görmez ise hem haksız ve kötüniyetli fiil ve davranışlar nedeni ile hem de taraflar arasında imza edilen Protokol başlıklı belgenin 3., 4. ve 5. maddelerine aykırılıklar nedeniyle davacının uğradığı 1.500.000TL'lik maddi ve 50.000,00TL'lik manevi zarar olmak üzere toplam 2.000.000,00TL'lik zararın davalılardan sorumlulukları oranında, müteselsilen ve müştereken tahsiline ve müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, söz konusu tazminat miktar ve bedellerine olay tarihinden itibaren geçerli olmak üzere en yüksek faiz miktar ve oranının yürütülmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalılar vekili; eldeki dava ile Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının görevsizlik kararı verilmesi üzerine ilgili Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi için davacı vekilince talep gönderildiğini, ancak aynı tarihte de eldeki davanın açıldığını, öncelikle davanın derdestlikten reddi gerektiğini, aynı konuda iki adet davanın bulunmasında davacının korunmaya layık menfaatinin bulunmadığını, yine davacı tarafça Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından 11/05/2023 tarihinde feragat ettiğini, davadan feragat eden davacının aynı davayı tekrar açmasının mümkün olamayacağını, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasının ise davanın en başından beri ölü doğmuş bir dava olduğunu, davanın reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da; müvekkilinin davacıya herhangi bir protokol veya ibraname vermediğini, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği imzalı belgelerdeki imzaların müvekkiline ait olmadığını, buna ilişkin olarak da savcılığa şikayette bulunulduğunu, ayrıca davacının, müvekkiline borcu olduğunu kabul ettiğini, ödeme için ne yapacağı, bu dosyalar için yapacağı iş ve işlemlere ilişkin talimatlarının bulunduğu, bunları da müvekkiline borcunun olması nedeniyle yapmış olduğu şeklinde beyanlarının olduğunu, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddinin gerektiğini, yine ... yönünden ise; kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı ile davalı arasında yapılan muvazaalı iş ve işlemin yine müvekkili ...'a yükletilemeyeceğini, müvekkili ...'ın iyi niyetli 3. kişi olduğunu, sözleşmeye taraf olmayan temlik yapılan dosyada tahsilatını yapan müvekkili ... yönünden açılan davanın husumetten reddi gerektiğini, sonuç olarak davanın tümden reddinin gerektiğini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece; "... Davacı, dava konusu senede ilişkin olarak Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasında aynı gerekçeler ile menfi tespit davası açmış fakat mahkemece yapılan yargılama sonunda menfi tespit davasının reddine karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir. Davadaki talep haksız icra takibi nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararların tahsili talebi olup davalılar tarafından yürütülen icra takibinin haksız olmadığı 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasında verilen kesin hükümle anlaşılmış olmakla davanın reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemenin davanın reddine gerekçe olarak, müvekkili tarafından Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasında açılan menfi tespit davasının reddedilmesini ve bu kararın kesinleşmiş olmasını gösterdiğini, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/10/2023 tarihli kararında; müvekkilinin menfi tespit talebinin esastan değil, kesin hükme ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle "usulden reddine" karar verildiğini, usulden reddedilen bir davanın uyuşmazlığın esasına girilerek borcun varlığı veya icra takibinin haklılığı konusunda verilmiş maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyeceğini, davanın salt bir menfi tespit veya haksız takip davası olmadığını, taleplerinin taraflar arasında akdedilen 26/02/2016 tarihli protokole aykırı davranılması ve bu aykırılık neticesinde müvekkilinin malvarlığında meydana gelen zararların tazmini istemine ilişkin olduğunu, ilgili protokolün 3. maddesi uyarınca kambiyo senedinin ve icra takip dosyasının devir ve temlik edilemeyeceğinin kararlaştırıldığını, protokolün 4. maddesine göre senedin icra dosyasından geri çekilmesi gerektiğini, davalı ...'nın bu açık protokol hükümlerini ihlal ederek senedi iade etmediğini, icra takibine devam ettiğini ve alacağı diğer davalı ...'a kötü niyetli olarak temlik ettiğini, davalı ...'ın iyiniyetli üçüncü kişi sayılamayacağını, Yerel Mahkemenin, taraflar arasındaki bu bağlayıcı protokol hükümlerini, temlikin muvazaalı yapısını ve sözleşmeye aykırılık nedeniyle doğan tazminat sorumluluğunu kararında hiçbir şekilde tartışmadığını ve incelemediğini, davalıların sözleşmeye aykırı ve kötü niyetli eylemleri neticesinde müvekkilinin Antalya ... Mah. ... Sok. ... Ada ... Parselde kayıtlı taşınmazının haczedildiğini ve icra kanalıyla 2.010.000-TL gibi rayiç değerinin çok altında bir bedelle ihaleye çıkartılarak satıldığını, taşınmazın haksız yere satılmasının müvekkilini yaklaşık 1.500.000 TL maddi zarara uğrattığını istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, haksız haciz ve protokol hükümlerine aykırılık iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede; davacı taraf haksız haciz ve protokole aykırılıktan kaynaklı maddi manevi tazminat talep etmiş olup, dava dilekçesinin talep sonucunda 1.500.000,00-TL maddi, 50.000,00-TL manevi olmak üzere 2.000.000,00-TL'nin tahsilini talep etmiş, yine dilekçenin davanın konusu kısmında da dava değerini aynı miktarlar ile 2.000.000,00-TL olarak belirlemiştir. İlk Derece Mahkemesince dava açılışında dava değeri açıklatılarak dava değeri üzerinden yatırılması gereken nisbi karar harcı tamamlatılmaksızın 200.000,00-TL üzerinden eksik harç ile yargılamaya devam olunduğu anlaşılmaktadır.
492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30. ve 32. maddeleri uyarınca davacı, dava harçlarını ödemek zorundadır. Anılan kanun maddelerinde, harcın ödenmemesi halinde yargılamaya devam olunamayacağı ve müteakip işlemlerin yapılamayacağı öngörülmüştür. Dava açılırken peşin olarak ödenmesi gereken harcın eksik ödenmesi halinde, eksik harcın ne şekilde tamamlatılacağı 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30. maddesinde açıklanmıştır. Buna göre; dava harçlarının eksik ödendiğinin yargılama sırasında anlaşılması halinde, yalnızca o celseye devam olunur ve davacı tarafa eksik harcı tamamlaması için uygun bir mehil verilir. Harç tamamlanmadıkça yargılamaya devam olunmaz. Mahkemece verilecek süre içinde eksik harcın tamamlanmaması halinde, dosyanın işlemden kaldırılmasına karar vermek gerekir. Bu doğrultuda, harç eksikliğinin verilecek süre içinde giderilmemesi durumunda dava dosyası hakkında öncelikle işlemden kaldırma kararı verilmesi, işlemden kaldırma tarihinden itibaren üç ay içinde harç tamamlanarak dava yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekir.
Bu durumda; Yerel Mahkemece dava değerinin 1.550.000,00-TL mi yoksa 2.000.000,00TL mi olduğu davacı tarafa açıklattırılarak, belirlenen dava değeri üzerinden harç hesaplanmak suretiyle alınması gerekli karar ve ilam harcının 1/4'ü oranında peşin harçtan başlangıçta yatırılan harç mahsup edilerek eksik harcın yatırılması için davacı tarafa uygun bir süre verilerek harcın tamamlanmasının istenilmesi, harç ikmal edilmediği taktirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi, işlemden kaldırma tarihinden itibaren üç ay içinde harç tamamlanarak dava yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, harç tamamlanır ise yargılamaya devam olunarak oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken bu husus gözetilmeksizin eksik harç tamamlatılmadan yargılamaya devam edilerek karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Diğer yandan, 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesinin 1. fıkrası " (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmünü içermektedir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 'Dava Şartı Olarak Arabuluculuk' başlıklı 18/A maddesinde ise "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
(2) Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir.
Bu yasal düzenlemeler doğrultusunda; ticari dava niteliğindeki kambiyo senedinden kaynaklı icra takibinde haksız haciz nedeniyle tazminat istemine ilişkin işbu davada, davanın açıldığı 09/06/2023 tarihi itibariyle dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartı olup, dava dilekçesine ekli son tutanağın incelenmesinde Arabuluculuk Konusu Uyuşmazlık; Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takip dosyasından takibe konu 26.02.2016 tanzim 28.02.2017 vade tarihli 250.000 TL bedelli bir adet bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve bu nedenle takibin iptali ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatı talebi olarak belirlendiği, ... nolu başvuru formunun da aynı şekilde menfi tespit konulu olduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda; dosya kapsamından davanın 09/06/2023 tarihinde Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açıldığı, dava açılmadan önce tazminat istemleri yönünden zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğuna ilişkin arabuluculuk son tutanağının bir örneğinin davacı tarafça dosyaya sunulmadığı, bu hususta Yerel Mahkemece işlem yapılmadığı anlaşılmakla, Mahkemece davacı tarafa dava konusu maddi manevi tazminat istemi yönünden dava tarihinden önce arabuluculuk yoluna başvurulup başvurulmadığı hususunda açıklama yapmak varsa buna ilişkin arabuluculuk son tutanak aslı yahut arabulucu tarafından onaylanmış örneğini ibraz etmek üzere HMK'nın 114.,115. maddeleri gereği kesin süre verilerek, arabuluculuk tutanağının sunulması halinde yargılamaya devam edilmesi, aksi halde davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekirken, davanın esası yönünden karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Bu durumda Yerel Mahkeme tarafından dava değeri davacı tarafa açıklattırıldıktan sonra belirlenen dava değeri üzerinden harç hesaplanmak suretiyle alınması gerekli karar ve ilam harcının 1/4'ü oranında peşin harcın (dava açılışında yatırılan harcın mahsubu ile) yatırılması için Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca davacıya süre verilerek eksik harçların tamamlanmasının istenilmesi, eksik harç ikmal edilmediği taktirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi, işlemden kaldırma tarihinden itibaren üç ay içinde harç tamamlanarak dava yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, eksik harç tamamlanır ise; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi gereği davacı tarafa dava açılmadan önce haksız haciz ve protokole aykırılık iddialarına ilişkin maddi manevi tazminat istemleri yönünden zorunlu arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına dair arabuluculuk son tutanağını yahut arabulucu tarafından onaylanmış örneğini ibraz etmesi amacıyla bir haftalık kesin süre verilerek tanınan bir haftalık kesin sürenin dolması beklenilerek bu süre içerisinde arabuluculuk son tutanağının sunulması halinde yargılamaya devam edilmesi, aksi taktirde 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi uyarınca karar verilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak; yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine ilişkin nedenlerle sair istinaf itirazları incelenmeksizin esastan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun re'sen nedenlerle ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6. maddesi gereğince Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/01/2026 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4-İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırıldığından davacı vekilinin diğer istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine YER OLMADIĞINA,
5-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının İlk Derece Mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
9-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.16/10/2026
...
