mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/1859 K. 2026/2536

Karar tarihi: 12 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

GAZİANTEP

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

BİRLEŞEN..

DAVACI: ..

VEKİLİ: Av...

DAVALILAR: ..

DAVANIN KONUSU: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: ..

KARAR YAZIM TARİHİ: ..

Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir.

.. Asliye Hukuk Mahkemesince, 6102 Sayılı TTK'nın 3. Maddesine göre bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerden olduğu, aynı kanunun 4. ve devamı maddelerine göre her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları.. ve çekişmesiz yargı işleri tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari iş sayılır.Söz konusu kanunun 5. maddesine göre de ''aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret mahkemesi tüm ticari..davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir'' şeklinde düzenlendiği, aynı maddenin 3. fıkrası da .. Asliye ticaret mahkemesi ile Asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır hükmünü içerdiği, taraflar arasındaki sözleşmenin ticari sözleşme olduğu anlaşıldığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince, görev dava şartlarından olup mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılması gerektiği, bu sebeple davacının davasının görev şartı yokluğundan usulden reddi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

.. Asliye Ticaret Mahkemesi, asıl davanın trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı, hasar bedeli ve ikame araç bedeli birleşen davanın ise kazanç kaybı istemine ilişkin olup, uyuşmazlık konusu borç haksız fiil sebebine dayandığı, TTK'nun 4/1. maddesi kapsamında uyuşmazlığın esası dikkate alındığında iş bu dava mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı, aracın trafik kaydındaki ticari ya da hususi olduğuna ilişkin kayıt idari bir kayıt olup araç malikinin sadece bu kayıt nedeniyle TTK anlamında tacir olduğu ya da olmadığı söylenemez. (Aynı yönde .. Bölge Adliye Mahkemesi.. Hukuk Dairesinin.. Karar sayılı ilamı). Asıl davada davalıların; birleşen davada ise davacının ve davalı . . tacir olmadığı anlaşıldığından dava nisbi ticari dava niteliğinde de olmadığı bu haliyle uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğinden HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Merci tayini için dosyanın Dairemize gönderilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda;

Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Somut olayda; davalıların tacir olmadığı, her ne kadar dava konusu araç ticari olsa da bunun ticari dava sayılamayacağı, davanın haksız fiilden kaynaklı tazminat davası olması nedeniyle uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerekir.

İzah olunan gerekçeler ışığında ... Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

HMK'nın 21, 22 ve 23. Maddeleri gereğince.. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

Dosyanın ..Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi amacıyla merci tayinine başvuran ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne GÖNDERİLMESİNE,

Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 23/2 ve 362/1-c maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 12/10/2026

Başkan.ÜyeÜyeKatip