mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E. 2026/2006 K. 2026/2621

Karar tarihi: 16 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

KARAR TARİHİ
16/10/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ
14/04/2026
NUMARASI
... Esas ... Karar
DAVA
Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ
16/10/2026
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ
16/10/2026

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkilinin maliki bulunduğu ve dava dışı sürücünün

sevk idaresindeki ........ plaka numaralı aracın ........ Caddesini takiben

Çevre Yolu Caddesi istikametine seyir halinde iken; sigortalı aracın sürücüsü ........'nin sevk ve idaresindeki sigortalı İbrahim Göçergi adına tescilli ........ plaka numaralı aracın Çevre Yolu Caddesi istikametinden gelip ........

Caddesini takiben seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybedip savrulup orta

refüje çıkıp orta refüjde bulunan çalılı alanı geçip karşı şeride geçerek aracının ön

kısımları ile müvekkilin aracının ön kısımlarına çarpması sonucu ağır maddi hasarlı

trafik kazası meydana geldiği, kazaya sebebiyet veren aracın davalı sigorta şirketi

nezdinde ........ poliçe numaralı 17.11.2024 başlangıç tarihli zorunlu mali

sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, dava konusu trafik kazasının meydana

gelmesine tam kusuru ile sebebiyet verdiği, kazanın meydana gelmesinde müvekkili

araç sürücüsünün hiçbir kusur ve ihmali bulunmadığı, sigortalı aracın sürücüsünün

müvekkilinin mülkiyet hakkını ağır ve tam kusuru ile zedelediği, müvekkile ait ........

plaka numaralı BMW marka X6 model aracının kaza sırasında ağır hasar aldığı, bu nedenlerle haklı davalarının kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107 gereğince araçta oluşan maddi zarar için

şimdilik 100 TL alacağın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte

davalıdan poliçe limitleri dahilinde tahsili, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı

kalmak kaydıyla HMK 107 gereğince; araçta oluşan değer kaybı için şimdilik 100 TL

alacağın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan poliçe

limitleri dahilinde tahsili, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde

bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Belirsiz alacak davası açmada başvuranın hukuki yararı

bulunmadığı, alacak miktarı belirlenebilir olmasına rağmen davacının dava

dilekçesinden HMK madde 107 doğrultusunda belirsiz alacak davası niteliğinde

istemde bulunduğu, başvuran tarafın ekspertiz incelemesi yaptırıp zararı tespit ettiğini,

aynı zamanda da belirsiz alacak davası olarak bu başvuruyu ikame ettiği, ancak bu iki

hususun çelişkili olduğu, işbu başvurunun usulden reddi gerektiği, KZMSS Sigortası

kapsamında müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında

poliçe teminat limitine kadar olduğu, itirazları baki kalmak kaydıyla hasar bedelinin

genel şartlara göre hesaplanması gerektiği, hasar gören parçanın onarımının mümkün

olup olmadığının, mümkün ise onarılması, değil ise eşdeğeri parça ile değiştirilmesi,

bu da mümkün değilse ancak yenisi ile değiştirilmesi durumlarının değerlendirilerek hasar miktarının tespiti gerektiği, hesaplanan tazminat bedeli üzerinden asgari

%41,42’den az olmamak üzere iskonto uygulanmasını talep ettiklerini, mevzuatta

belirtilen hususların aksine yapılan hesaplamaların taraflarınca kabul görmeyeceği,

müvekkili şirketin KDV’den sorumlu tutulmaması gerektiği, huzurdaki davanın yetkisiz

mahkemede açıldığı, davanın reddi gerektiği, değer kaybı tespitinde önceki

hasarlarının olup olmadığının araştırılarak dikkate alınması gerektiği, bu nedenlerle belirsiz alacak davası açmakta başvuranın hukuki yararı

bulunmadığından huzurdaki davanın reddi, davanın yetkisiz mahkemede ikame

edilmiş olması sebebiyle usulden reddi, her halde değer kaybı bedelinin tespit

edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılması, her

halükârda hasar bedelinin Genel Şartlar Eki’ne göre hesaplanması, fazlaya , ikame araç bedeline ve faize ilişkin taleplerin reddi, ekspertiz, baro pulu ve vekalet harcı ücreti

talebinin reddi, her durumda müvekkili şirketin temerrüde düşmediği dikkate alınarak

müvekkili şirketin yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmamasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; "

Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE;

Davacının 28/09/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 300.000,00 TL hasar/onarım bedeli maddi zararının DAVALI ........'DEN (kaza tarihinde geçerli poliçe(Poliçe No: ......../0) teminat limitleri ile sınırlı olmak (Araç Başına Maddi Teminat Limiti: 300.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 19/11/2025 tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla değişen oranlarda) işleyecek YASAL faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

Davacının 28/09/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı değer kaybı maddi zararı olmadığından 100,00 TL üzerinden açmış olduğu davasının REDDİNE, " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı ........ A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu sayıldığı bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, pert-total hesaplamasında araç rayiç değerinin kaza tarihi ilanlarına göre belirlenmesi gerektiğini ve tespit edilen sovtaj bedelinin çok düşük kaldığını, ilk derece mahkemesince sunulan ayrıntılı savunmaların ve poliçe şartlarının gerekçeli kararda hiç tartışılmayarak adil yargılanma ile savunma hakkının zedelendiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını ve kesin yetkili mahkemenin müvekkili şirketin yerleşim yeri olan İstanbul Mahkemeleri olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, rayiç bedel tespitinin soyut bırakıldığını, sovtaj bedeli tespitinin gerekçesiz olduğunu, raporun müvekkilinin somut itirazlarını karşılamadığını, kaza öncesi değer artırıcı yeniliklerin bakım ve onarım geçmişi rayiç bedelin ayrılmaz parçası olduğunu, 09.03.2026 tarihli bilirkişi raporunda ........ plakalı aracın piyasa değeri, sovtaj tutarı ve hasar miktarının somut verilerden uzak, hatalı belirlendiğini ve özel plaka değerinin göz ardı edildiğini, aracın tamirinin ekonomik olmadığı gerekçesiyle değer kaybı talebinin reddinin hukuka aykırı olduğunu, gerçek zararın yeniden tespiti ve arabuluculuk ücretinin davalıya yüklenmesini, mahkeme kararının kaldırılmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava trafik kazasından kaynaklı hasar bedeli ve değer kaybına ilişkindir.

1-Davalı sigortanın kusura yönelik itirazlarının incelenmesinde;

Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.

Karayolları Trafik Kanunun 86/1 maddesinde, "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" denilmektedir.

Bu itibarla, mahkemece benimsenen ayrıntılı, gerekçeli, oluşa uygun kusur raporu ile kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağının uyumlu olduğu anlaşılmakla kusur itirazının reddine karar verilmiştir.

2-Tarafların hasar bedeline yönelik itirazının incelenmesinde;

Davalı oluşan gerçek zarardan sorumludur. Hasar yönünden davacı aracının modeli, yaşı, özellikleri, hasarlı kısımları v.s. gözönünde bulundurularak olay tarihi itibariyle aracın 2.el piyasa rayiç değerinin tespit edilmesi, tamirinin ekonomik olup olmadığı ve hurdaya ayrılmasının gerekip gerekmediğinin tespit edilmesi, Yargıtay 17.HD İçtihatlarına göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının değerlendirilmesi, hasar bedelinin piyasa rayiç değerinin belirlenmesi ve akabinde bu duruma göre tamirinin ekonomik olmadığı belirlendiği halde, tamiri ekonomik olmadığı için piyasa koşullarına göre kazadan önceki 2.el piyasa rayiç bedelinin ve kazadan sonraki hurda (sovtaj) değeri belirlenmesi ve belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Bilirkişi raporunda kaza tarihi itibariyle resimlerde de görülen kaza sonrasındaki aracın durumu ve değişen parçalar nedeniyle aracın onarımının ekonomik olmadığı, davacı aracının pert total işlemi görmüş olması nedeniyle aracın Sigorta Gözetim Merkezinden araştırılan hasar geçmişi de gözetilerek, belirtilen şekilde hesaplama yapılan ayrıntılı, gerekçeli, belgelere ve oluşa uygun, kaza tarihine göre belirlenen araç rayiç değerinde bir isabetsizlik olmayıp tespit edilen pert hasar miktarının usul ve yasaya uygun olması nedeniyle, hasar tazminatına yönelik itirazın yerinde olmadığı görülmüştür.

3-Davacının değer kaybına yönelik itirazının incelenmesinde;

Dosya kapsamındaki belgelere göre aracın pert total işlemi görmüş olması nedeniyle davacının araç değer kaybı talep edemeyeceği gözetilerek araç değer kaybına hükmedilmemesi doğru olmuştur. Davacı vekilinin buna yönelik itirazı yerinde değildir.(Nitekim emsal Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/9274 E 2017/3378K sayılı ilamı)

4 -Davacı vekilinin arabuluculuk ücretine yönelik itirazının incelenmesinde;

Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.

Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılması doğrudur. Nitekim Yargıtay 4 hd nin 2021/23273 esas 2022/901 karar, 2021/21911 esas 2023/14297 karar 2021/14429 esas 2021/5729 karar sayılı ilamları.

5-Davalının yetki itirazının incelenmesinde :

6100 sayılı HMK.'nin genel yetkiyi düzenleyen 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. "7. maddesinde de, "davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir." denilmektedir. Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır. HMK 16.madde hükmü, HUMK.’daki düzenlemeye oranla daha genişletilmiş ve ayrıntılandırılmıştır. Ancak, HMK.'nda kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir. ” (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 27.05.2015 tarih, ve 2013/11-2359 Esas, 2015/1443 Kararı)

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, dava trafik kazasından kaynaklanmakta olup, trafik kazası netice itibari ile bir haksız fiildir.Davacının dava tarihindeki yerleşim yeri ve kazanın gerçekleştiği yer Konya'dır. Davacının kanunda öngörülen genel ve özel yetkili mahkemelerden birinde dava açtığı dikkate alındığında davalı vekilinin itirazının reddi gerekmiştir.

Bu halde, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf eden davalıdan alınması gereken 20.493,00 TL karar ve ilam harcından istinaf aşamasında yatırılan toplamda 5.123,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.369,75 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafça yatırılan harcın yeterli olduğundan bakiye harç alınmasına yer olmadığına,

4-İstinaf aşamasında davacı ve davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

Dair, 7550 sayılı yasanın 20. Maddesi ile değişik 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; dava tarihi olan 2026 yılı itibari ile (682.000,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.

16/10/2026

.....

Başkan

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Katip

...

e-imzalı

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.