- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E. 2026/2047 K. 2026/1781
Karar tarihi: 15 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU, m. 4
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b-2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 361
Karar metni
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
- ESAS NO
- 2026/2047
- KARAR NO
- 2026/1781
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 13/10/2022
- NUMARASI
- 2021/205 E. - 2022/322 K.
- DAVANIN KONUSU
- Marka YİDK Kararının İptali ile Hükümsüzlük
Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 13/10/2022 Tarih ve 2021/205 Esas - 2022/322 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkilinin uçak ve otobüs bileti, otel, kredi, İnternet gibi hizmetleri arayan kimselere kıyaslamalı olarak fiyat listesi çıkaran ve buradan ucuz ürün veya hizmet tedarik etmelerini sağlama faaliyetinde bulunduğunu, müvekkilinin web sitesi aracılığıyla satın alınan diğer hizmetler de gözetildiğinde "..." markasının tanınmış bir marka olduğunu, davalının 2020/13581 sayılı "..." ibareli başvuru markasına itiraz ettiğini ancak itirazlarının reddedildiğini, oysa ki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 5/1(b), (c) ve (ç) hükümleri kapsamında markasal hüviyette ayırt edici niteliği haiz olmayan, tanımlayıcı ve halkı yanıltabilecek nitelikte bir ibare olduğunu, ayrıca müvekkilinin önceki tarihlerde tescilli markalarıyla ayırt edilemeyecek derecede benzer bir marka olduğunu, müvekkilinin 2014/37965 sayılı markasının hükümden düşmemiş olduğunu, bu markayla ilgili davanın henüz Yargıtay aşamasında olduğunu, müvekkilinin bu markasının SMK'nın 5/1-ç ve 6/1 hükmü kapsamında korunması gerektiğini, taraf markaları arasında iltibas tehlikesinin de mevcut olduğunu, davacının bu markayı kesintisiz olarak kullandığını ve bu markaların davacı tarafından piyasada maruf ve meşhur hale getirildiğini, "...." ibaresi üzerinde önceki markasal kullanımlarından doğan gerçek hak sahipliğinin de bulunduğunu ileri sürerek, 2021-M-3817 sayılı kararının iptaline ve davalı adına tescili talep edilen 2020/13581 sayılı markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, Kurum kararının yerinde olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı vekili, somut uyuşmazlıkta karşılaştırılan markaların birbirlerine benzemediğini ve aynı/benzer/türdeş emtialarda kullanılmayacaklarını, davacının 38. sınıfa giren emtiaları kapsayan tek markasının 2014/37965 sayılı markası olduğunu, ve bu markanın da hükümden düştüğünü, taraf markalarında ortak olan 35 ve 36. sınıflar açısından da taraf markaları birbirlerine benzemediğinden karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, uyuşmazlık konusu edilen "..." ibaresinin davacının tek bir markasında yer aldığını ve bu markanın da hükümden düşmüş olduğunu, zaten de "..." ibaresinin markasal hüviyette ayırt ediciliğinin zayıf olduğunu, başvuruya konu ibarenin kimsenin tekeline verilemeyeceğini, davacının eskiye dayalı kullanımı ispat edemediğini, davacının markasının kullanımına dair sunduğu delillerin de "ciddi kullanım" kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, davacının markasının tanınmış bir marka da olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, dava konusu "..." ibareli ve 2020/13581 sayılı dava konusu başvurunun marka olabilecek nitelikte soyut ayırt ediciliğinin bulunduğu, ancak kapsamına giren 35. Sınıftaki "alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (intemet silesi) sağlama hizmetleri” ve "müşterilerin mallan elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için malların biraraya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, loptan salış mağazalım, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri yönünden somut ayırt ediciliğinin bulunmadığı, keza belirtilen bu hizmetler yönünden markanın tanımlayıcı olduğu, davacı markaları ile SMK m. 5/1(ç) hükmü anlamında, herhangi bir takdir yetkisi ve şüpheye yer vermeyen bir biçimde benzer olmadığı, tescilli olduğu hiçbir emtia yönünden halkı yanıltıcı niteliği haiz olmadığı, davacının markaları ile SMK m. 6/1 hükmü anlamında, görsel, işitsel ve kavramsal açılardan ve genel görünümü itibariyle benzer olmadığı, bu yüzden de, karşılaştırılan markalar arasında, karıştırılma ihtimali/iltibas tehlikesinin bulunmadığı, davacının "önceki kullanıma dayalı gerçek hak sahipliği” iddiasının 35. sınıftaki: "alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri” ve "müşterilerin malları elverişli bir şekilde gömesi ve salın alması için malların bir araya getirilmesi hizmetleri;(belirtilen hizmetler perakende, loptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) "ve 36. Sınıftaki; "Sigorta hizmetleri, finansal ve puansal hizmetler” yönünden davalı markasının tesciline kısmen engel olabileceği, davacının "tanınmışlık” iddiasının davalı markasının tesciline bir etkisinin olamayacağı, kötü niyet iddiasının ispat olunamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 2021-M-3817 sayılı YİDK kararının 35. sınıftaki "alıcı ve satıcılar için online pazar yeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri ve müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın almışı için malların bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazalan, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler İle sağlanabilir) ve 36. sınıf "sigorta himmetleri, finanssal ve parasal hizmetler" yönünden kısmen iptaline, davaya konu markanın yukarıda belirtilen mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/6588 Emsal ve 2018/481 Karar sayılı ve 22.1.2018 tarihli kararında vurgulandığı üzere, dava konusu ibarenin hem soyut hem de somut ayırt ediciliğe sahip olmadığından markanın tamamen hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, başvuru markasının 35, 36, 38 ve 42. sınıfta tescil edilmesinin, 35. sınıfta da geniş bir nice sınıfında tescil edilmesinin, "...” ibaresine ''-...” ibaresine ile getirilen bu eklemenin, e-ticaret haricindeki faaliyet ve hizmetler açışından ayırt edicilik katmadığını, bu hususta benimsenen raporun eksik incelemeye dayalı olduğunu, "...." markası çatısı altındaki diğer markalarının değerlendirilmesinin gerektiğini, taraf markaları arasında iltibas tehlikesinin de mevcut olduğunu, davacının bu markayı kesintisiz olarak kullanıldığını ve tanınmış olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, Kurum kararının yerinde olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: 1- Dava, YİDK kararının iptali ile hükümsüzlük istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.
2- Davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine gelince; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 4. maddesinde; "Marka, bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlaması ve marka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir olması şartıyla, kişi adları dahil, sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların biçimi veya ambalajlarının biçimi olmak üzere her türlü işaretten oluşabilir” hükmüne yer verilmiştir. Keza, SMK'nın "Marka tescilinde mutlak red nedenleri" başlıklı 5. maddesinin 1/b bendinde ise; "Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler marka olarak tescil edilemez". hükmüne yer verilmiştir. Belirtilen bu şartları yerine getiren işaretler 4. madde anlamında marka olma niteliğine sahiptir. Şekiller de kural olarak markanın belirtilen bu fonksiyonlarına sahiptir, yani soyut ayırt edicilik niteliği vardır. Bir işaretin herhangi bir mal veya hizmet bakımından marka olma niteliğine, soyut ayırt edici niteliğe, sahip olup olmaması ile işaretin ilgili olduğu somut mal ve hizmetler bakımından ayırt edici niteliğinin bulunup bulunmamasının, somut ayırt edici gücü, birbirinden ayırt etmek gerekmekte ve her bir marka için ayırt edicilik incelemesi her iki nitelik açısından da ayrı ayrı yapılmalıdır.
Nitekim, marka başvurusuna konu edilecek işaretlerin soyut ve somut ayırt edicilik unsurlarını birlikte taşıması, diğer bir ifadeyle işareti (sözcük, renk, şekil, harf, kombine, işaretler) gören ortalama tüketici kitlesinde bu işaretin “herhangi bir firmanın markası” olduğu algısını yansıtması gerekmektedir. Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler tanımlayıcılık sebebiyle marka olarak tescil olunamazlar. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 30.09.2019 tarih 2018/4681Esas ve 2019/6004 Karar sayılı ilamı.)
Bu ilkeler nazara alınarak somut uyuşmazlık incelendiğinde; dava konusu "..." ibareli markanın şekil ve renk unsurlarından yoksun bir kelime markası olduğu gibi işarette ise; "..." ve "..." ibareleri ayrı olarak, aynı puntolarda ve aynı yazım karakterinde, siyah renkli küçük harflerle yazılmıştır. Bu kompozisyonu itibariyle "..." ibaresi, bir bütün olarak "..." ibareli bir alan adı olarak algılandığı ve birleşik hali ile markanın esas ve tek unsurudur. Öte yandan; "davacının marka başvurusuna konu "..." ibaresinin markanın esaslı unsuru olduğu ve bu ibarenin tescil kapsamındaki tüm 35, 36, 38 ve 42. sınıf hizmetler yönünden o hizmetlere değer katan ve vasıf bildiren emsalsiz ve en üstün anlamında süperlatif bir ibare olması, bu özelliği itibariyle internet üzerinde bile olsa kimsenin tekeline bırakılamayacak ve herkesin kullanımına açık, belirli bir ticari kaynağa ait bir işaret olarak algılanması ve o ticari kaynağın mal ve/veya hizmetlerini diğer ticari kaynakların aynı mal ve/veya hizmetlerinden ayırması mümkün olmadığından dava konusu başvurunun bir bütün olarak SMK'nın 5/1-b ve c bentleri uyarınca tescili engeli bulunduğu", Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin; 16.04.2026 tarihli 2025/5225 Esas ve 2026/2118 Karar, 13.05.2019 tarihli 2018/2224 Esas ve 2019/3707 Karar, 30.09.2019 tarih 2018/4681Esas ve 2019/6004 Karar sayılı ilamlarında vurgulanmıştır. Dolayısıyla davalının 35, 36, 38 ve 43. sınıflarda tescil başvurusunda bulunduğu, bu kapsamda 43. sınıf tescilinin ise oteller, konaklama, tatil köyleri ve otel rezarvasyonlarını barındırdığı, geçici konaklama ve barınma hizmetleri bakımından "..." ibaresinin doğrudan sunulan konaklama hizmetinin ekonomik bütçeye elverişli olduğunu betimleyen süperlatif bir ibare olduğu, hizmetin genel karakteristiğini öven bir kelime olduğu, sonuna gramer eki (...) ya da jenerik internet uzantısı (...) ibaresinin getirilmesinin, kelimeyi ayırt edici kılmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Dairemizce de davalının marka tescil başvurusunun bir bütün olarak 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 5/1(b), (c) maddeleri uyarınca tescil edilebilecek markalardan olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir. HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Yukarıda açıklanan (1) no'lu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin tüm istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Yukarıda açıklanan (2) no'lu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 13/10/2022 gün ve 2021/205 Esas - 2022/322 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın KABULÜ ile; YİDK'nın 2021-M-3817 sayılı kararının İPTALİNE, 2020/13581 sayılı ve "...” ibareli markanın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE,
4-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 672,70-TL'nin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 55.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 4.550,00-TL bilirkişi ücreti, 267,50-TL tebligat ve posta masrafı ile istinaf aşamasında yapılan 480,00-TL tebligat masrafı, 2.002,00-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcından oluşan toplam 7.299,50-TL yargılama giderine, 59,30-TL başvurma harcı, 59,30-TL peşin harç tutarı eklenerek oluşan toplam 7.418,10-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar tarafından ilk derece ve istinaf aşamasında yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333),
9-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcı, davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
10-Davacıdan peşin olarak alınan 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
11-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 15/10/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 19/10/2026
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.
