- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/2067 K. 2026/2048
Karar tarihi: 15 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU, m. 887
Karar metni
T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 15/10/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ..ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 11/03/2026
- NUMARASI
- ... Esas-... Karar
- VEKİLLERİ
- Av.... Av....
- DAVANIN KONUSU
- Ticari Satımdan Kaynaklanan
- G.KARAR YAZIM TARİHİ
- 15/10/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili ... Pet.Paz.AŞ firmasının, grup şiretlerinden ... A.Ş tarafından üretilen kedi-köpek mama, kedi kumu ve diğer pet ürünlerin pazarlanması ve dağıtımı alanında faaliyet gösterdiğini, davalı ... Veterinerlik Ltd.Şti firmasının, müvekkili firmadan kedi-köpek ürünleri satın alan müşterisi olduğunu, taraflar arasında süregelen ticari ilişkinin olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden, davalı borçlu ... Ltd.Şti firmasının müvekkili firmaya olan mevcut ve doğacak borçlarını teminen, davalı borçlu ... LTD.ŞTİ firma ortaklarından ve aynı zamanda diğer ortak ...'ın eşi, dava dışı ... tarafından, maliki olduğu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... parsel ...nolu bağımsız bölüm taşınmazı , serbest dereceden istifade etme hakkıyla, 1.derece, bilafaiz, fekki ipotek alacaklısı tarafından bildirilinceye dek ipotek bedeli olan 4.500.000 TL'ye kadar sınırlı olmak üzere ipotek verildiğini, iş bu ipotek işlemi ile ilgili olarak ... Veterinerlik Ltd.Şti ortaklarından olan ve aynı zamanda ipotek borçlusu ...'ın eşi ... tarafından tapu dairesine sunulmak üzere ... Noterliği'nin 30.05.2024 tarih ... yevmiye numaralı "ipotek tesis edilmesine eş muvafakatnamesi" başlıklı belgesi tanzim edildiğini, akabinde tapuda ipotek sözleşmesi ve resmi senet işlemlerine bizzat iştirak edilerek imzası ile yapılan tüm işlemlere muvafakat verildiğini, esasen lehine ipotek verilen ... Veterinerlik Ltd.Şti'nin ortakları tapu maliki ... ve muvafakat eden eş Tansu Kocapınar Yorulmaz olduğunu, davalı borçlu ... Veterinerlik Ltd.Şti firmasının müvekkili firmaya, taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden açık(cari) hesap alacağından kaynaklı 1.653.418,51 TL borcuna istinaden müvekkili tarafından, davalı borçlu ... Veterinerlik Ltd.Şti ve ipotekli taşınmaz maliki ... aleyhine ...Noterliği'nin 21.03.2025 tarih ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek, söz konusu borcun belirtilen sürede ödenmesi aksi taktirde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine başlatılacağının ihtar olunduğu, ihtarnamelerin davalı borçlu ... Veterinerlik Ltd.Şti firmasına ve dava dışı ...'a 26.03.2025 tarihinde tebliğ olduğunu, verilen süreye rağmen söz konusu borcun ödenmemesi üzerine müvekkili tarafından davalı borçlu ... Veternerlik Ltd.Şti ve dava dışı ipotekli taşınmaz maliki ile ilgili olarak ... İcra Dairesi'nin ... E sayılı dosyası ile "9 örnek ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız icra takibi" başlatıldığını, takibe konu ödeme emrine dava dışı ipotekli taşınmaz maliki ... tarafından itiraz edilmediğini, kendisinin ve eşi ...'ın ortakları olduğu davalı borçlu ... Veterinerlik Ltd.Şti tarafından takibe itiraz edilerek durdurulduğunu, davalı borçlunun itirazı haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalı ve dava dışı ...'ın, müvekkili tarafından keşide edilen ihtarnameye de itiraz edilmediğini, davalının itirazında şekil şartlarına uygun kefalet sözleşmesi kurulmadığını belirtmiş ise de tüm işlemlerin tapu dairesi ve memuru huzurunda, üstelik eş muvafakati de alınarak yapıldığını, davalının itirazının tamamen zaman kazanmaya yönelik olduğunu, müvekkili olduğu firmanın takip tarihi itibariyle taraflar arasındaki açık(cari) hesap ilişkisi gereğince davalı firmadan 1.653.418,51 TL alacaklı olduğunu, o takibe konu ipotek senedi, açık(cari) hesap tablosu, davalı ve dava dışı ipotekli taşınmaz malikine gönderilen ihtarname ve tebliğ mazbatalarının davalı aleyhine ... İcra Dairesi'nin ...E sayılı icra dosyası ile ikame edilen icra takip talebi ekinde dosyaya sunulduğunu, tüm kayıtların ödeme emri ekinde davalı ... Ltd.Şti ve dava dışı ipotekli taşınmaz malikine tebliğ edildiğini, bu nedenlerle; davalarının kabulü ile davalı borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı taşınmaz maliki, üçüncü kişi sıfatındaki borçlu müvekkilinin doğmuş ve doğacak borcunu teminen taşınmazını alacaklı lehine ipotek ettirmiş olup bu yolla üçüncü kişinin borcuna kefil olduğunu ancak taşınmaz maliki ile ipotek alacaklısı arasında şekil şartlarına uygun bir kefalet sözleşmesi kurulmadığından, takibe esas teşkil eden ipoteğin de yolsuz olduğu kabul edildiğini, malik ile borçlu sıfatının aynı kişide buluşmadığı durumlarda tesis edilen ipotek kefalet ipoteği olduğundan taşınmaz maliki, sınırlı ve ayni bir sorumluluk altına girdiğini, lehine ipotek verilen kişi ya da kurumlar tarafından ipotek sözleşmesinde müşterek ve müteselsil kefalete ilişkin hükümler eklenmesi hallerinde ise taşınmaz malikinin aynı zamanda müşterek ve müteselsil kefil olarak kabul edildiği yerleşmiş yargı kararları ile de sabit olduğunu, ipotekin alacağa bağlı bir hak olduğundan ipotek tesisi sebebe bağlı bir işlem olduğunu, davacı tarafından iddia edilen ve takibe konu edilen alacağın gerçeği yansıtmadığı gibi davalı müvekkilinin, böyle bir alacağın borçlusu dahi olmadığını, bu halde mevcut ve gerçek olmayan alacağa istinaden tesis edilen ipoteğin yolsuz olduğu sonucunu doğurduğunu, geçerli bir ipoteğin tesisi için, temelde geçerli bir ipotek sözleşmesinin varlığının gerektiğini, nitekim ipoteğin sebebe bağlı bir işlem olup ayni bir hak doğurduğundan , ipoteğin doğuşu ve varlığı, kendisinden doğmuş veya doğacak alacağı teminat altına alan geçerli bir borç ilişkisine bağlı olduğunu, dolayısıyla geçerli bir hukuki sebebe dayanmayan tescil, yolsuz bir tescil olacağından, buna dayanılarak tesis edilen bir ipotekin de hukuken geçerli olmayacağını, davacının dava dışı ...'ın maliki olduğu taşınmaza serbest dereceden istifade etme hakkıyla, 1.derece, bilafaiz, fekki ipotek alacaklısı tarafından bildirilinceye dek ipotek bedeli olan 4.500.000 TL'ye kadar üst sınır ipoteğinin tesis edildiği 05/07/2024 tarihinden sonra 21/03/2025 tarihine değin taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden açık cari hesap alacağından kaynaklı 1.653.418,51 TL borca istinaden takibe geçildiğini iddia etmiş ise müvekkilinin ticari defter kayıt ve belgeleri ile keza cari hesap dökümlerinde böyle bir borç bulunmadığını, müvekkilinin davacıya böyle bir borcu bulunmadığı gibi alacaklı olduğunu iddia eden davacının bunu ispatlaması gerektiğini, bu halde mevcut olmayan bir alacağa istinaden tesis edilen ipotekin yolsuz olduğu gibi, hukuken bir geçerliliğinin de bulunmadığını, davacı kendisine ait ticari defterlerini delil olarak sunmuş olsa da müvekkilinin ticari defterleri ile davacının ticari defterleri birbirini doğrulamadığından davacının ticari defterlerini lehine delil olarak kullanılamayacağını, davacının alacak iddiasının kesin deliller ile ispatının külfeti altında olduğunu, ancak huzurdaki uyuşmazlıkta takip ve dava konusu edilen alacak ise taraflar arasında düzenlenen ipotek karşılığı sözleşmeye dayanmadığı gibi, mevcut ve gerçek olmaması sebebi ile de likit (bilinebilir, belirlenebilir) nitelikte olmadığından müvekkilleri aleyhine kötü niyetli hareket ederek icra takibi başlatan takip alacaklısı davacı aleyhine takibe konu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; " İpoteğin paraya çevrilmesi talepli olarak ... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasında asıl borçlu olarak yalnızca ... Veterinerlik ve Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti.nin yer aldığı ve ipotek borçlusu olan ...'ın takip talebinde yer aldığı ancak asıl borçlulardan olan ...'ın takip talebinde ve ödeme emrinde yer almadığı anlaşılmaktadır. Ancak İpoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibinde asıl borçlular ile ipotek veren arasında zorunlu takip arkadaşlığının bulunması nedeniyle haklarında birlikte takip yapılması gerektiği,
sonradan asıl borçlu ...'ın dahil edilmesi suretiyle takibin sürdürülmesinin mümkün bulunmadığı, asıl borçlu hakkında yeni takip yapılmasının dava şartı eksikliğini ortadan kaldırmayacağı, bu nedenle davalı hakkında geçerli bir takip olduğundan söz edilemeyeceğini, asıl borçluların tamamı hakkında takip yapılmadığı ve asıl borçlulardan ... yönünden TMK 887. Maddesi uyarınca ihbar şartının yerine getirilmediği hususları birlikte göz önüne alınarak davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Müvekkili ... Pet.Paz.AŞ firması, grup şirketlerinden ... A.Ş tarafından üretilen kedi-köpek mama, kedi kumu ve diğer pet ürünlerin pazarlanması ve dağıtımı alanında faaliyet gösterdiğini, davalı ... Veterinerlik Ltd.Şti firmasının müvekkili firmadan kedi-köpek üünleri satın alan müşterisi olduğunu, taraflar arasında süregelen ticari ilişki ilişkinin mevcut olduğunu, taşınmaz maliki dava dışı ... tarafından, davalı borçlu ... Ltd.Şti firmasının ve dava dışı ...'ın müvekkili firmaya doğduğu ve doğacak borçlarınını teminen her biri için ayrı ayrı ve ipotek miktarının tamamı ile sorumlu olmak üzere maliki olduğu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... parsel...nolu bağımsız bölüm taşınmazı, serbest dereceden istifade etme hakkıyla, 1.derece, bilafaiz, fekki ipotek alacaklısı tarafından bildirilinceye dek ipotek bedeli olan 4.500.000 TL'ye kadar sınırlı olmak üzere ipotek verildiğini, taraflar arasında müteselsil borçluluk olmadığını, bu ipotek işlemi ile ilgili olarak ... Veterinerlik Ltd.Şti ortaklarından olan ve aynı zamanda ipotek borçlusu ...'ın eşi ... tarafından tapu dairesine sunulmak üzere ... Noterliği'nin 30.05.2024 tarih ... yevmiye numaralı "ipotek tesis edilmesine eş muvafakatnamesi" başlıklı belgesi tanzim edildiği ve tapu dairesine sunulduğunu, davalı borçlu ... Veterinerlik Ltd.Şti firmasının müvekkili firmaya, taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden açık(cari) hesap alacağından kaynaklı 1.653.418,51 TL borcuna istinaden müvekkili tarafından,; davalı borçlu ... Veterinerlik Ltd.Şti ve İpotekli taşınmaz maliki ... aleyhine ....Noterliği'nin 21.03.2025 tarih ... Yevmiye numaralı muacceliyet ihtarnamesi keşide edilerek, söz konusu borcun belirtilen sürede ödenmesi aksi taktirde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine başlatılacağı ihtar olunduğunu, ihtarnameler davalı borçlu ... Veterinerlik Ltd.Şti firmasına ve dava dışı ...'a 26.03.2025 tarihinde tebliğ olduğunu, verilen süreye rağmen söz konusu borcun ödenmemesi üzerine müvekkili tarafından davalı borçlu ... Veternerlik Ltd.Şti ve dava dışı ipotekli taşınmaz maliki ile ilgili olarak ... aleyhine ... İcra Dairesi'nin ...E sayılı dosyası ile "9 örnek ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız icra takibi" başlatıldığını, takibe konu ödeme emrine dava dışı ipotekli taşınmaz maliki ... tarafından itiraz edilmediği, sadece davalı borçlu ... Veterinerlik Ltd.Şti tarafından takibe itiraz edilerek durdurulduğunu, takibin durması üzerine müvekkili tarafından takibe itiraz eden davalı/borçlu ... Veterinerlik Ltd.Şti aleyhine iş bu istinafa konu hükmü ihdas eden ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası ile itirazın iptali davası ikame edildiğini, ilk derece mahkemesi tarafından, iik madde 149 düzenlemesi ve zorunlu dava arkadaşlığı müessesesi son derece hatalı biçimde yorumlanarak, takibe konu borç ile ilgisi bulunmayan , borcu olmayan ve bu nedenle hakkında takip de yapılmayan dava dışı ...'ın, davalı borçlu ve ipotekli taşınmaz maliki ile zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan bahisle dava şartı yokluğundan davanın reddinin hukuka aykırı olduğunu, 2004 Sayılı İİK ve Yerleşik İçtihatlar gereğince; ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte asıl borçlu ve borçlu lehine ipotek veren taşınmaz sahibi arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan, muacceliyet ihtarnamesinin gerek asıl borçluya gerekse ipotekli taşınmaz malikine tebliği, bilahare her iki tarafın da takipte gösterilerek ödeme/icra emri gönderilmesinin zorunlu olduğunu, dolayısıyla bu zorunluluk sadece asıl borçlu ve ipotekli taşınmaz maliki hakkında olduğunu, bu dava konusu ipotek sözleşmesi ile ipotekli taşınmaz maliki ... tarafından, maliki olduğu taşınmaz davalı ... Veterinerlik Ltd Şti ve ...'ın her biri için ayrı ayrı ve ipotek miktarının tamamı ile sorumlu olmak üzere doğmuş ve doğacak borçlarını teminen ipotek verildiğini, taraflar arasında müteselsil borç ilişkisinin olduğunu, iş bu davanın konusu, müvekkili firmanın borçlusu ... LTD.ŞTİ'nin borca itiraz etmesinden kaynaklı olup cari/açık hesap borcu ile ilgisi bulunmayan, borçu olmayan dava dışı 3.kişi ile zorunlu dava arkadaşlığı söz konusu olamayacağını, kaldı ki ... Veterinerlik LTD.ŞTİ'nin kar/açık hesap borcu 1.653.418,51 TL ile ilgili olarak borçla bir alakası bulunmayan ... hakkında muacceliyet ihtarnamesi tebliğinin yada icra takibi ikamesinin hukuki dayanağı ve yararı olmadığı gibi takibe itiraz etmesi halinde itirazın iptalini gerektirecek hukuki bir dayanak da bulunmadığını, bu nedenlerle ... Asliye Ticaret Mahkmesi'nin yasa ve usule aykırı ..., ...K sayılı kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine dair verilen karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
İ.İ.K.’nun 149/1. maddesinde; icra müdürlüğünce ibraz edilen akit tablosunun kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını ihtiva ettiği ve alacağın muaccel olduğunun anlaşılması halinde, borçluya ve taşınmaz üçüncü şahıs tarafından rehnedilmiş veya taşınmazın mülkiyeti üçüncü şahsa geçmişse ayrıca bunlara birer icra emri gönderileceği hükme bağlanmıştır. Anılan yasal düzenlemeye göre, aralarında zorunlu takip arkadaşlığı olan borçlu ile rehin veren 3. şahıslar hakkında birlikte takip yapılmalıdır.
Ayrıca; TMK'nın 887. maddesine göre, "ipotekli taşınmazın maliki borçtan şahsen sorumlu değilse alacaklının ödeme isteminin ona karşı etkili olması, bu istemin hem borçluya, hem kendisine karşı yapılmış olmasına bağlıdır." Burada zorunlu takip ve dava arkadaşlığı söz konusudur. Diğer bir deyimle, alacağın muaccel olması için bir ihbarın yapılması gereken durumlarda, bu ihbarın hem asıl borçluya hem de borçtan kişisel olarak sorumlu olmayan taşınmaz maliki üçüncü kişiye yapılması zorunlu olduğu için alacaklı, hem asıl borçlu hem de üçüncü kişiye ihbarda bulunduğunu belgelemeden icra takibinde bulunamaz.
... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına bakıldığında, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip olduğu, alacaklının davacı şirket, davalı şirketin ise asıl borçlu olduğu, asıl borçlu yanında ipotekli taşınmaz maliki ...’ın da takip talebinde yer aldığı ve kendisine ödeme emrinin tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamı incelendiğinde, 23/05/2024 tarihli İpotek Sözleşmesinde ve 05/07/2024 tarihli ve yevmiye numaralı resmi senette, taşınmaz maliki ...'ın; ... Veterinerlik ve Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. ve ...'ın borçlarının teminatını teşkil etmek ve her birinin borcu için teminat tutarının tamamından sorumlu olmak üzere taşınmazına ipotek tesis ettirdiği anlaşılmakta ise de; eldeki davada takipte istenen alacağın asıl borçlusu ... Veterinerlik ve Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti olup, takibe konu borç ile ...’ın (ortağı olduğu şirketin ayrı bir tüzel kişiliği olduğu gözönüne alındığında) ilgisinin bulunmadığı, bu nedenle takipte istenen alacağın asıl borçlusu ... Veterinerlik ve Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti olup, ...’a yöneltilmiş ayrı bir alacak istemi, müteselsil borçluluk durumu sözkonusu olmadığından adı geçenin takipte asıl borçlu olarak takip edilmesi ya da TMK 887. Maddeye göre ihbar gönderilmesi zorunluluğu talep edilen davalı şirket borcu açısından bulunmamaktadır.
O halde mahkemece, taraf delilleri toplanıp, işin esasına girilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın usulden reddine dair verilen karar yerinde olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/03/2026 tarih, ... Esas ... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.15/10/2026
...
Başkan...
Üye...
Üye...
Katip...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
