- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E. 2026/2244 K. 2026/2562
Karar tarihi: 15 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6325 sayılı HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU, m. 18/A
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 115
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 323
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b-1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 361
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 50/2
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 52
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 78
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 97
Karar metni
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
- KARAR TARİHİ
- 15/10/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- KARAR TARİHİ
- 30/04/2026
- NUMARASI
- ... Esas ... Karar
- DAVA
- Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
- İSTİNAF KARAR TARİHİ
- 15/10/2026
- İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ
- 15/10/2026
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; 19/07/2024 günü saat 13:00 sıralarında davalı sürücü ........'ın sevk ve idaresindeki ........ plakalı sayılı kamyoneti ile ........ istikametinden Akşehir İlçesi, istikametine ........ Caddesi üzerinden seyir halindeyken ........ Caddesi kavşağına geldiğinde kavşaktan geçiş yapmak istediği esnada aracının sağ ön far ve tampon kısımları ile ........ istikametinden ........ istikametine ........ Caddesi üzerinde seyir eden sürücülüğünü müvekkili ........'ün yaptığı ........ plakalı motosikletin sol yan kısımlarına ........ Caddesi kavşağında çarpması neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası medyana geldiğini, olay mahallinde tutulan kaza tespit tutağında davalı ........'ın asli kusurlu olduğu, müvekkilinin kusuru olmadığının bildirildiği, bu olay ile ilgili Akşehir Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numarası ile soruşturma başladığını ve halen derdest olduğunu, müvekkili adına sigorta şirketine 03/09/2024 tarihinde başvuru yapıldığını, ancak yapmış oldukları başvuruya sigorta şirketi tarafından olumlu ya da olumsuz herhangi bir cevap verilmediğini, bu kaza sebebi ile müvekkilinin tedavilere gittiğini, çeşitli ameliyatlar geçirdiğini, hala sağlığına kavuşmadığını, değil bir işte çalışmak, günlük ev işlerini dahi birinin yardımı olmaksızın yapmadığını, tüm bu nedenlerle öncelikle dava neticesinde hak kaybına uğramamak için davalı ........'a ait taşınmaz ve taşıtlarına bedelsiz olarak ihtiyati haciz konulmasına, fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydı ile, davalılardan sigorta şirketinin poliçe limitleri dahilinde tazminattan sorumlu olmak kaydıyla, davalı ........ aleyhine müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla, geçici iş göremezlik 100,00 TL, çalışma gücü ve meslekten kazınma gücü tazminatı 100,00 TL, geçici iş göremezlik süresi içerisinde birisinin sürekli bakımına muhtaç kalınması sebebi ile bakıcı tazminatı 100,00 TL, faturalandırılmayan tedavi gideri 100,00 TL olmak üzere toplam 400,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankasınca kısa vadeli kredilere uygulanan reeskont (avans) faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Başvurucu vekili tarafından, komisyon nezdinde maddiL tazminat talepli işbu huzurdaki dava ikame edildiğini, yapılan talep, haksız ve hukuka aykırı olduğunu, reddi gerektiğini, ........ plakalı kazaya karışan araç müvekkil şirkete, 22.05.2024 -22.05.2025 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 1156062920 numaralı Karayolu Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi ile sigortalı olduğunu, işbu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olmak üzere, bedeni zararlarda şahıs başına azami 1.800.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, poliçe limitini bildirmenin davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, ilgili davanın dava şartı eksikliği sebebiyle usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedebilmek için öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, ancak sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, ancak sürücünün kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmadığını, uzman mütalaası içermeyen kolluk kuvvetleri tarafından tespit edilen kaza tespit tutanağındaki kusur durumlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığının sabit olduğunu, bu halde müvekkili şirket sorumluluğunun tespit edilebilmesi için kusur oranlarının alanında uzman bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi gerektiğini, kabul etmemek şartıyla aleyhlerine bir karar verilmesi durumunda hesaplanan tutardan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kaza tespit tutanağı incelendiğinde başvuran tarafın yeterli ehliyet belgesine sahip olmadığı görüleceğini, müvekkili şirketin geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı tedavi gideri tazminatına ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından bu talepler yönünden davanın reddi gerektiğini, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren trafik sigortası genel şartlarının hükümlerinin uygulanması gerektiğini, genel şartlar uyarınca maluliyet tazminatı hesaplamalarının Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre değil, ZMM genel şart ekinde yer alan TRH-2010 kadın/erkek tablosu ve %1,65 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle müvekkili sigorta şirketi aleyhine ikame edilen işbu davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle; "Somut olayda, davacı sürücünün ehliyetsiz trafiğe çıkmış olması trafik cezasını gerektiren eylem olup, müterafik kusur indirim sebebi olmadığı gibi, davacının kusurlu olup olmadığı değerlendirildiğinden ehliyetsizlik ayrı kusur olarak atfedilemeyeceğinden müterafik kusur indirimi yapılmamıştır. Kaldı ki kazada davacının kusuru bulunmamaktadır. Yine davacının yaralanma bölgeleri, kırığın meydana geldiği yer itibariyle koruyucu ekipman olup olmamasının zarara bir etkisi yoktur. Nitekim bu hususta ATK'dan rapor da alınmıştır.
ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;
Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.
Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim Yargıtay 4 HD'nin 2021/23273 esas, 2022/901 karar; 2021/21911 esas, 2023/14297 karar; 2021/14429 esas, 2021/5729 karar; Konya BAM 3. HD 2025/1571 esas 2025/1498 karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmış ve;
DAVACININ MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KABULÜ İLE;
Davacının 19/07/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 171.541,33 TL geçici iş göremezlik maddi zararının DAVALI ........ (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 1.800.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 19/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak), DAVALI ........'dan kaza tarihi olan 19/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Davacının 19/07/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 969.227,76 TL sürekli iş göremezlik maddi zararının DAVALI ........ (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Ölüm/Sakatlanma Limiti: 1.800.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 19/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak), DAVALI ........'dan kaza tarihi olan 19/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Davacının 19/07/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 60.007,50 TL geçici bakıcı gideri maddi zararının DAVALI ........ (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 1.800.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 19/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak), DAVALI ........'dan kaza tarihi olan 19/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Davacının 19/07/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 18.000,00 TL faturalandırmayan tedavi gideri maddi zararının DAVALI ........ (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 1.800.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 19/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak), DAVALI ........'dan kaza tarihi olan 19/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine," şeklinde hüküm kurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı ........ vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; huzurdaki başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, usul yönünden itirazlarının dikkate alınmadığını, keza hükme esas alınan maluliyet oranının davacı tarafça sunulan rapor olup Adli Tıp Kurumu yahut bilirkişi raporu mahiyetinde olmadığını, maluliyet raporunun yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlendiğini, bilirkişi raporunun eksik inceleme sonucu tanzim edildiğini, sigortalı araç sürücüsü ........'a kusur atfedilmesinin taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, karşı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunu, bilirkişi kusur raporunun kaza yerinde keşif yapılmadan düzenlendiğini, hükme esas alınan kusur raporunda kazanın meydana gelmesine etki edebilecek Karayolları Genel Müdürlüğünden kaynaklanan yol kusuru ve araçlarda bulunan teknik arızanın varlığının da irdelenmediğini, müvekkil şirketin geçici iş göremezlik ve tedavi gideri tazminatına ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığından bu talepler yönünden davanın reddinin gerektiğini, kazazedenin kaza sonrası dönemde geçici iş göremez olduğu ve bu süre için geçici iş göremezlik tazminatı talebi olduğu görülmekle, kazazedenin kaza tarihi itibari ile fiili bir çalışması olmadığı anlaşıldığından yerleşik Yargıtay kararları gereği davanın reddinin gerektiğini, konu dosyada iddianame hazırlandığı görülmekle ceza mahkemesi evrakları dosyaya dahil edilmeksizin kusur raporu düzenlendiğini ve buna göre karar verildiği görüldüğünü, eksik inceleme ile hüküm kurulamayacağını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun tazminat hesaplanmasında kullanılan TRH 2010 mortalite tablosu ve progresif rant yöntemine itiraz ettiklerini, tüm bu nedenlerle Konya ....Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen ... E. ... K. 30/04/2026 tarihli kararın kabul edilen kısmının bozularak müvekkil sigorta şirketi aleyhine ikame edilen davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Mahkemece verilen karar, davalı sigortaca aşağı belirtilen yönlerden istinaf edilmiştir.
Dava, trafik kazası nedeniyle oluşan yaralanma nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.
- Davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığı, dolayısıyla temerrüt/faize ilişkin istinafı;
2918 sayılı KTK'nın 97.maddesinde, 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik neticesinde, 97.maddenin eski metninde, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında ön görülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi, dava açabilme hakkı mevcut iken 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik sonucunda madde hükmü "Zarar görenin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 Sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir" denilmiştir.
Yukarıda maddede yapılan değişiklikle, zarar gören hak sahipleri ZMMS sigortacısına (ya da Güvence Hesabına) karşı artık doğrudan dava açamayacaklardır. Öncelikle sigortacıya tazminatın ödenmesi için genel şartlarda belirtilen belgeler ile yazılı olarak başvuracaklar ve yazılı başvurudan itibaren 15 gün içinde kendilerine cevap verilmez ya da verilen cevap hak sahibinin talebini karşılamaz ise, hak sahibi tazminat için dava açabileceği gibi tahkime de başvurabileceklerdir. Bu hali ile trafik kazaları nedeniyle zarara uğrayanlar sigortaya davadan açmadan önce mutlaka sigortacıya yazılı başvuruda bulunmak zorundadırlar. Dava açabilmeleri için yazılı başvurudan itibaren 15 günlük sürenin dolmuş olması gerekmektedir. Bu sebeplerle davadan önce yazılı başvuruda bulunmak ve başvurudan itibaren 15 günlük sürenin geçmesi ZMMS sigortacısına tazminat davası açılmasının ön şartıdır. Bu husus anılan maddenin değişiklik gerekçesinde vurgulanmıştır.
6100 sayılı HMK'nın dava şartlarının düzenlendiği 114.maddesinin 2.fıkrasındaki düzenlemeye göre "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır".
HMK 115. maddenin 1.fıkrasında ise, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." denilmiş,
2.fıkrada ise, "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." düzenlemesi mevcut olup;
6407 sayılı Kanunla değişik 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, meydana gelen trafik kazasın nedeniyle davacı tarafın, dava tarihinden önce davalı sigortalara belgeler ile birlikte başvuru dilekçesi ile başvurduğu, dolayısıyla davacının dava açmadan önce yasada öngörülen sigortaya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşıldığı, bu halde yasada belirtilen başvuruya ilişkin ön koşulun yerine getirildiği, temerrütün de başvuru tarihinden itibaren geçmesi gerekli sekiz günlük yasal süre de nazara alındığında bu tarih itibariyle oluştuğundan, davalı vekilinin bu hususlara ilişkin itirazı yerinde değildir.
- Kusura yönelik itirazında;
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
Karayolları Trafik Kanunun 86/1 maddesinde, "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" denilmektedir.
Birbirini teyit eden nitelikteki kaza tespit tutanağı ile Mahkemece alınan, kazaya ilişkin kamera görüntülerinin de incelendiği ek rapor sunularak ayrıntılı, gerekçeli, oluşa ve delillere uygun kusur raporuna göre davalı taraf sürücünün tamamen kusurlu olduğu biçimdeki belirlemenin, kazada başkaca kişi veya kuruluşlara yöneltilecek kusur olmadığı da görüldüğünden, dosya kapsamındaki delillere ve oluşa uygun olduğundan buna yönelik itirazların reddine karar verilmiştir.
-Geçici iş göremezlik teminatının kapsamı ile bu tazminatın, tedavi ve bakıcı giderlerinin teminat dışı olduğuna ilişkin yapılan istinaf incelemesinde;
Geçici iş göremezlik zararı bedensel zarar niteliğinde bir zarar türü olup geçici iş göremezlik zarar kaleminin sürekli sakatlık teminat limiti içinde değerlendirilmesi gerekmekte olup belirtilen teminat limiti göz önüne alınarak davalı sigortanın sorumluluğu bulunmaktadır.
(Bkz. aynı yönde geçici iş göremezlik tazminatının sakatlık ve ölüm teminat limitinde yer aldığına dair Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/9892 Esas, 2025/17135 Karar; 2025/10719 Esas, 2025/16838 Karar; 2024/9922 Esas, 2025/16425 Karar sayılı ilamları)
Öte yandan; Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler sağlık gideri teminatı kapsamında sayılmıştır.
Ayrıca, 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.
Bu halde, kaza tarihi itibariyle sakatlık ve ölüm teminat limitini aşmayan, hükmedilen geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile sağlık giderleri teminatında yer alacak tedavi ve bakıcı giderlerinin teminat dışı olduğuna yönelik istinaf itirazları yerinde değildir.
- Aktüer ve maluliyet raporuna yönelik itirazlarda;
ANAYASA MAHKEMESİNİN 09/10/2010 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 17/07/2020 TARİHLİ VE 2019/40 ESAS, 2019/40 SAYILI KARARINA GÖRE VE YİNE ANAYASA MAHKEMESİNİN 14/02/2023 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 2021/82 ESAS ,2022/167 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,
YİNE DANIŞTAY 8.DAİRESİNİN 2022/786 ESAS 2025/6004 KARARI İLE YİNE DANIŞTAY 8. DAİRESİNİN 2022/772 ESAS 2025/4513 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,
DAİREMİZCE HER İKİ ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARI VE SONRASI DANIŞTAY DAİRESİNİN İPTAL KARARLARI GEREĞİNCE AKTÜER HESABININ PMF YAŞAM TABLOSUNA ve ZARAR GÖREN MAĞDURLARIN MALULİYETLERİNİN ÖZÜRLÜLÜK ÖLÇÜTÜ YÖNETMELİĞİ İLE ERİŞKİNLER İÇİN ENGELLİLİK YÖNETMELİĞİNİN UYGULAMA YÖNETMELİĞİNİN UYGULANMA İMKANI OLMAYACAĞINDAN BAHİSLE ÇALIŞMA GÜCÜ VE MESLEKTE KAZANMA GÜCÜ KAYBI ORANI TESPİT İŞLEMLERİYÖNETMELİĞİNE GÖRE BELİRLENMESİNE YÖNELİK DAİREMİZİN 2024/1471 VE 2024/1331 ESAS SAYILI DOSYALARINDA BUNA YÖNELİK VERİLEN DİRENME KARARLARIMIZIN YARGITAY HUKUK GENEL KURULU'NUN 08/04/2016 TARİHLİ 2025/488 ESAS 2026/223 KARAR VE 2025/489 ESAS VE 2026/224 SAYILI DOSYALARIYLA BOZULMAKLA VERİLEN, BU BOZMA KARARLARI ESAS ALINARAK, DAİREMİZİN YERLEŞİK UYGULAMASINDAN DÖNÜLMEK SURETİYLE BU ÇERÇEVEDE;
Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, kaza tarihi itibariyle geçerli yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Bu yönetmelikler ve geçerli olduğu tarihler;
- 11.10.2008 tarihine kadar “Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü”,
- 11.10.2008-01.09.2013 tarihleri arasında “Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği”,
- 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası “Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği” (Bu yönetmeliğin eki %60 maluliyeti belirlemek için düzenlenmiştir. %60‘ın altı ve üstü yoktur. Bu nedenle bir önceki yönetmelik çizelgesi uygulanacaktır.) (Maluliyet Bilirkişi Kongresi)
- 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Genel Şartlar Ek 6. Maddesine göre 30/3/2013 tarihli “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik”,
- 20 Şubat 2019 tarihinden sonra “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” şeklindedir.
Buna göre somut olayda, Mahkemece yukarıda anlatıldığı biçimde usul ve yasaya uygun, ayrıntılı, gerekçeli aktüer hesabının TRH 2010 yaşam tablosuna ve Progressif Rant sistemine göre yapıldığı, ayrıca usul ve yasaya uygun şekilde uzman (davalının iddiasının aksine Ortopedi ve Fizik Tedavi Uzmanlarının da bulunduğu) Adli Tıp Heyeti'nce kaza tarihinde geçerli olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin de uygulandığı maluliyet raporunun ayrıntılı, gerekçeli, usul ve yasaya uygun olduğu görülmektedir.
Bu nedenlerle davalı vekilinin bu hususlara ilişkin itirazının yerine olmadığı anlaşılmıştır.
- Davalıların müterafik kusura ilişkin itirazlarında;
Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 nci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat yükümlüsünün durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir veya tamamını kaldırabilir. Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde 6098 sayılı Kanun'un 52 nci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 78 inci maddesinde "Belirli sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmaları zorunludur... Kullanma ve yolların özelliği gözetilerek hangi tip araçlarda sürücülerinin ve yolcularının şehiriçi ve şehirlerarası yollarda hangi şartlarda hangi koruyucu tertibatı kullanacakları ve koruyucuların nitelikleri ve nicelikleri ile emniyet kemerlerinin hangi araçlarda hangi tarihten itibaren kullanılacağı yönetmelikte belirtilir." düzenlemesi yapılmıştır.
Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesinde "Belirli sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmaları mecburidir.
(Değişik ikinci fıkra:RG-19/2/2014-28918) Sürücü ve yolcular için, nicelik ve nitelikleri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (1) sayılı cetvelde ve Karayolları Trafik Kanununa göre çıkarılan diğer yönetmeliklerde gösterilen koruyucu tertibatlardan;
a) Üç tekerlekli yük motosikletleri hariç, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı,” şeklinde düzenlenme bulunmaktadır.
Somut olayda; davacının yaralanma bölgesinin klavikula yani omuz bölgesinden olması nedeniyle bu bölgeye ilişkin koruyucu ekipman bulunmadığı gibi KTY'nin ilgili maddesinde motosiklet sürücüleri için bu bölgeler için koruyucu ekipman kullanımı zorunlu tutulmadığından buna ilişkin itirazın son derece yersiz ve soyut nitelikte olduğu görülmüştür. (Bkz. aynı yönde Yargıtay 4. HD 2023/546 Esas, 2024/13772 Karar sayılı ilamı)
- Geçici iş göremezlik döneminde efor tazminatına ilişkin itirazında;
Sorumluluk hukukunun temel amacı, bir kimsenin malvarlığında iradesi dışında meydana gelen eksilmeleri aynen veya nakden gidererek zarar görenin zarar verici olay sonucunda malvarlığında eksilen değer yerine nitelik veya nicelik yönünden eş bir değer koymaktır. Zarar görenin malvarlığında eksilen değer yerine aynı nitelikte bir değer konulması mümkün olduğu takdirde bu değer; bu mümkün olmadığı takdirde, nicelik yönünden, yani para ile ona denk bir değer konulur ve zarar verenin yerine getirmek zorunda olduğu bu yükümlülüğe tazminat yükümlülüğü adı verilir. Tazminat yükümlülüğünün, bir diğer ifadeyle zarar verenin ödeyeceği tazminat miktarının tespit edilebilmesi için, öncelikle zararın hesaplanması gerekmektedir. Zarar görenin malvarlığının zarar verici olaydan sonraki durumu ile böyle bir olay meydana gelmeseydi göstereceği durum arasındaki farkı ifade eden zarar, eşyaya ilişkin olabileceği gibi kişiye ilişkin de olabilecektir. Vücut bütünlüğünün ihlalinden doğan zararların da kişiye ilişkin zarar kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Çalışma gücü, zarar görenin iş gücünün, yani beden ve fikir gücünün, gelir getirici şekilde kullanılması demektir. Burada asıl önem arz eden kazanç kaybı veya azalması değil, kazanma gücünün kaybı veya azalmasıdır. Bu kayıp ve azalmadan doğan olumsuz ekonomik sonuçlar, zararı oluşturur (EREN Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, B. 9, İstanbul 2006, s. 713).
Bununla birlikte Yargıtay'ın yerleşik uygulaması gereğince kişinin vücut bütünlüğünün ihlâli nedeniyle ortaya çıkan beden gücü kayıplarının gelirinde veya malvarlığında bir azalma meydana gelmese dahi tazminat gerektirdiği kabul edilmekte ve bu husus güç kaybı tazminatı olarak ifade edilmektedir. Bu durum, ilk bakışta sorumluluk hukukundaki zarar kavramına aykırı gibi görünse de, burada vücut bütünlüğü ihlâl edilen kişinin aynı işi zarardan önceki durumu ve diğer kişilere göre daha fazla güç sarf ederek yaptığı gerçeğinden hareket edilmekte ve zararı, fazladan sarf edilen bu gücün oluşturduğu kabul edilmektedir.
Zarar hesabında pasif dönem için dayanak teşkil eden “efor kaybına” ilişkin görüş, eforun tamamen %100 oranında kaybedildiği geçici iş göremezlik süresi için de kabul edilmelidir. (Aynı yönde) Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2013/9064 E- 2014/8672 K. Sayılı 29.5.2014 tarihli ilamı.
(Bkz. aynı şekilde ev hanımı gibi veya emekli olup çalışmayan bireyler için de geçici iş göremezlik döneminde efor kaybı nedeniyle net asgari ücret üzerinden geçici iş göremezlik tazminatı verileceğine dair; Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2025/8856 Esas, 2025/13985 Karar; 2025/5509 Esas, 2025/10192 Karar; 2022/16210 Esas, 2025/7073 Karar sayılı ilamları)
Bu nedenle mahkemece, iyileşme döneminde efor tazminatı kapsamında, davacının yapılan ekonomik sosyal durum araştırmasında emekli olmasına karşın çiftçilik yaptığı da ayrıca gözetilerek, kaldı ki kişinin herhangi bir geliri bulunmasa veya daha az bulunsa dahi efor tazminatı kapsamında belirlenen geçici iş göremezlik döneminde asgari ücret seviyesinde zararlarının bulunmasına göre geçici iş göremezlik tazminatı hesaplaması yapılması yerinde olup buna yönelik itirazların reddi gerekmiştir.
- Faturasız tedavi giderine yönelik itirazında;
Genel olarak sağlık hizmeti giderleri, fatura ile ispat edilmelidir. Ancak bazı giderlerin belge ile ispatlanması zordur. Biz bunlara faturalandırılmayan giderler olarak adlandırıyoruz. Örneğin yol giderleri gibi. Bu gibi giderler için hakimin belgelendirilmediği gerekçesi ile reddedilmesi doğru değildir. Çünkü TBK 50/2 maddesi gereği uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirleyecektir. Bu nedenle kişinin haksız eylemden zarar gördüğünün ve bedensel zarara uğradığının ispatlaması yeterli olup, ayrıca iyileşme harcamaları için fatura ve makbuz gibi belgeler bulup getirmesi şart değildir. Hiçbir belge sunulmasa bile, hakim, görevlendireceği uzman bilirkişilere tedavi ve tüm iyileşme giderlerini hesaplatmakla ve hüküm altına almakla yükümlüdür. (HGK.26.04.1995, E. 1995/11-122 K.1995/430)
Bu kapsamda, uzman doktor bilirkişiden (Necmettin Üniversitesi Adli Tıp Heyetince) faturasız tedavi konusunda rapor alınmak suretiyle değerlendirme yapılarak buna göre karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. İtiraz yersizdir.
Bu halde, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından, davalı ........ vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf eden davalı ........'den alınması gereken 83.254,62 TL karar ve ilam harcından istinaf aşamasında yatırılan 20.813,66 TL nin mahsubu ile bakiye 62.440,96 TL eksik harcın bu davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davalı ........ tarafından istinaf aşamasında yapılan masrafların bu davalı üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, tarafların yokluğunda HMK nun 361.maddesi gereğince kararın davalı ........ yönünden kararın taraflara tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde TEMYİZ YOLU AÇIK, davacı ve diğer davalı yönünden KESİN olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verildi.15/10/2026
.....
Başkan
...
e-imzalı
.....
Üye
...
e-imzalı
.....
Üye
...
e-imzalı
.....
Katip
...
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.
