mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E. 2024/4120 K. 2026/5257

Karar tarihi: 23 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

YARGITAY

8. HUKUK DAİRESİ

MAHKEMESİ
Kadastro Mahkemesi
SAYISI
2017/2 E., 2021/214 K.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davacı ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında Sivas ili Zara ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 06... parsel sayılı taşınmaz Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

2. Davacı ... tarafından, davalılar ..., ... ve ... aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu taşınmaz hakkında (tapu kaydından kaynaklı) mülkiyet hakkına dayalı olarak açılan el atmanın önlenmesi davası davaya konu parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

II. CEVAP

Davalılar, taşınmazın kendi zilyetliklerinde bulunduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda 08.06.2011 tarihli ve 2003/2 Esas, 2011/12 Karar sayılı kararı ile "...dava, el atmanın önlenmesi ile gelen, kadastro davasıdır. Dava konusu taşınmaza ve komşu taşınmazlara ait kadastro tespit tutanak asılları, komşu parsel tutanak suretleri, komisyon kararları, parsellerin komşu parselleride gösterir şeklide ölçekli krokisi getirtilerek dosya arasına alınmıştır. Dava konusu taşınmazın malik hanesinin boş olduğu görülmüştür. Mahallinde daha önce, 09.07.1988 tarihinde 1. keşif, 21.07.1989 tarihinde 2. keşif, 23.05.1992 tarihinde 3. keşif, 07.07.1997 tarihinde 4. keşif, 26.08.1999 tarihinde 5. keşif olmak üzere 5 adet keşif icra edilmiştir. Son olarak Mahkemizce 16.05.2011 tarihinde 6. kez keşif icra edilmiş; yapılan keşifte, kadastro fen bilirkişisine raporunu hazırlarken, şimdiye dek yapılan tüm keşiflerden istifade etmesi ve hazırlanan tüm teknik raporları inceleyerek bir rapor hazırlaması hususu tembihlenmiştir. Kadastro fen bilirkişileri 25.05.2011 havale tarihli raporlarında özetle; davacının talep ettiği kısımları krokilerinde; (A), (B), (C), (D) ve (E) harfi ile gösterdiklerini, 22.04.1987 tarih, cilt 163, sayfa 14, sıra 18'de kayıtlı bulunan dayanak tapu kaydının, üç hududunun zemine uyduğunu, "su" olarak okunan ... Irmağının sabit sınır kabülü halinde kaydın taşınmaza tamamen uyduğunu; "su" okunan yerin sabit sınır kabul edilmeyerek, miktara bakılarak uygulama yapıldığında ise, kaydın (D) harfi ile gösterilen yere uyduğunu tespit etmişlerdir. Jeoloji mühendisi 20.05.2011 havale tarihli raporunda özetle; davalı parsel ile (tapu da "su" okunan) ... Deresi yatağı arasında en az 3 metre kot farkı olduğunu, davalı parsel ile olan sınırda kıyı oyulması oluştuğunu, bu nedenle sınırda değişiklik olabileceğini tespit etmiştir. Zirat bilirkişisi 20.05.2011 havale tarihli raporunda özetle; taşınmazın uzun süredir ekilip-biçilmediğini, içinde kendiğiliğinden yetişen, alıç ve yabani ahlatların bulunduğunu, (B) ve (C) ile gösterilen yerler haricinde taşınmazın özel mülkiyete konu olduğunu beyan etmiştir. Her iki bilirkişi raporu ve ziraat bilirkişisi raporu denetime elverişli ve yeterli görülmüştür. Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan deliller neticesinde; öncelikle davaya konu taşınmazın özel mülkiyete elverişli olduğu ziraatçi bilirkişlerin ittifakı ve tüm dosya mündercatı ile ile sabittir.

a) Davacı taraf, iddiasını 22.04.1987 tarih, cilt 163, sayfa 14, sıra 18'de kayıtlı bulunan tapu kaydına dayandırmıştır. Davalı taraf ise zilyetlik hukuki durumuna dayanmaktadır. Davacı tarafın dayandığı 22.04.1987 tarih, cilt 163, sayfa 14, sıra 18'de kayıtlı tapu kaydının tüm geldi-gittileri incelendiğinde; davacı yan açısından "tapu" hukuki kuvvetine haiz, hukuken geçerliğini koruyan bir tapu kaydı olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda tapunun uygulanması gerekmiş, ilgili tapu kaydı yapılan keşiflerde bir çok kez uygulanmıştır. Netice olarak; kayıtta okunan "..."nin ... ... ya da ... ... diye bilenen bir şahıs olduğu yerini davalıların atalarına sattığı, mevcut hali ile kuzeyde kalan 1 06... parsel olduğu kayıtta okunan "... ve ..."ın ise mevcut taşınmazımızın güneyinde kalan, ... ...'a intikal eden, mevcut hali ile, 1 06... parsel sayılı taşınmaz olduğu kayıtta okunan "su" adlı yerin ise halk arasında ... yada ... ırmağı olarak bilinen ve davalı taşınmazın hemen batısında kalan ırmak olduğu, yargılama boyunca dinlenen bilirkişi, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamından anlaşılmıştır. Bu izahlar bağlamında; her ne kadar tapu kaydının okunan tüm sınırları bulunmuş ise de, tapu kaydında okunan "Su" hududunun genişlemeye elverişli sınır olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda bir plan ve krokiye dayanmayan davaya konu tapu kaydının, miktarına itibar edilerek, kadastro fen bilirkişileri 25.05.2011 havale tarihli raporlarında krokide (D) harfi ile gösterdikleri yerin davacılara ait olduğu kanaati ile bu yerin dayanak tapu malikleri adına tesciline karar verilmiştir.

b) Davacı yanın dayandığı tapunun, krokide (D) ile gösterilen yeri kapsadığı, davalı yanın ise tapuya dayanmadığı anlaşıldığına göre, davalı taşınmazın tapu kapsamı dışında kalan özel mülkiyete konu kısmının (krokide E olarak gösterilen yer) malikinin tespiti amacı ile dosya "Zilyetlik" açısından ele alınmıştır. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 14. maddesinde "Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan ( 40... dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir." denilmek sureti ile zilyetlikle iktasap koşulları belirlenmiştir. 20 yıla ulaşması gereken zilyetlik aralıksız gerçekleşmelidir. Yani kesintiye uğramadan başlangıç tarihinden itibaren 20 yıl boyunca sürmelidir. Zilyetliğin iradi olarak terki, mülkiyetin kazanılmasına engeldir. 3-5 yıllığına başka şehre taşınmak, kuraklık nedeniyle bir-iki yıl kullanmamak, nadasa bırakmak v.s. gibi terkler mülkiyetin kazanılmasına engel olacak olan zilyetliğin terki sayılmaz. Yine; değişik nedenlerden dolayı bölgeyi terk edip ancak başkasına kiraya vermek,ödünç vermek, izni ile başkasını bedelsiz kullandırmak da terk sayılmaz. İradi terkten sonra zilyetlik kopmuş olacağından mülkiyetin kazanılması ve 20 yılı tamamlamak için sıfırdan zilyetliğe başlamak gerekir. Süre bakımından kalınan miktara ekleme yapılmaz. Somut olayımızda; ilk davanın açıldığı tarih 15.12.1987'dir. O halde bu tarihten geriye taşınmaza 20 yıl boyunca nizasız ve fasılasız olarak kimin zilyet olduğunun tespiti gerekecektir; davacı tanıkları ... ... ve ...; taşınmazın (15.12.1987'den geriye) son 20 yıldır kullanılmadığını, ancak öncesinde davalıların cedlerince taşınmazın kullanıldığını beyan etmişlerdir. Yine davacı tanıklarından ... ise davalıların 1973 yılına kadar taşınmazı ektiğini beyan etmiştir. Davalı tanıkları ... ..., ... ve ... ise; davalıların davalı taşınmaza ilk dava tarihine kadar aralıksız zilyet olduklarını beyan etmişlerdir. Mahalli bilirkişilerden ..., ... ... ve ... ... benzer beyanlarında; taşınmazın (15.12.1987'den geriye) son 20 yıldır kulanılmadığını, ekilmediğini, ancak öncesinde davalıların babası ... tarafından kullanıldığını beyan etmişlerdir. 2. keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ... ... ise; davalıların cedlerinden 40 yıl önce çayır satın alıp biçtiğini, o tarihten beri davalıların zilyetliklerinin sürdüğünü beyan etmiştir. Dinlenen diğer mahalli bilirkişiler zilyetliğe ilişkin somut beyanlar vermemişlerdir. Bu bilgi, beyanlar ve tüm dosya kapsamı birlikte ele alındığında; davalı tanıklarının birbirinin aynısı ve somut vakaya dayanmayan soyut beyanlar ile mahalli bilirkişi ...'in çelişkili(davaya konu taşınmaz hakkında çok detaylı bilgi verirken, taşınmazın sınır komşuları hakkında sorulan sorulara ise hiçbir cevap verememesi çelişkili görülmüş, hayatın olağan akışına aykırı bulunmuştur) beyanlarına itibar edilmeyerek; beyanları somut vakalara dayalı bilgi ve görgülerden oluşan mahalli bilirkişiler ..., ... ... ve ... ... ile tanıklar ... ... ve ...'ın beyanlarına üstünlük verilmiştir. Bu itibarla, hem davalı hemde davacı tarafın ilk dava tarihi olan 15.12.1987'den geriye doğru davalı taşınmaza malik sıfatı ile davasız ve aralıksız 20 yıl boyunca zilyet olmadıkları, bu süre boyunca taşınmazın iradi olarak sahipsiz kaldığı ve kimse tarafından kullanılmadığı, zorlama veya mecburi terke dair bir delil bulunmadığı husuları da gözetilerek, dava konusu taşınmazın kadastro fen bilirkişileri 25.05.2011 havale tarihli raporlarında krokide (E) harfi ile gösterdikleri yerin Hazine adına, tesciline karar vermek gerekmiştir.

c) Kadastro fen bilirkişileri 25.05.2011 havale tarihli raporlarında krokide (B) ve (C) harfi ile gösterdikleri yerin ise gerek mahkememiz gözleminden gerekse Jeoloji mühendisinin raporundan kum ve çakıldan ibaret akarsu yatakları oldukları anlaşılmakla tescil dışı bırakılmalarına karar verilmiştir.

d) Kadastro fen bilirkişileri 25.05.2011 havale tarihli raporlarında krokide (A) harfi ile gösterdikleri yerin ise davadışı 1 05... parsel sayılı taşınmaz içinde kaldığı anlaşılmakla, hakkında bir karar verilmesine gerek görülmemiştir. Her ne kadar hükmün 4 numaralı maddesinde krokide (B) harfi ile gösterilen kısım hakkında da bir karar verilmesine yer olmadığı yazılmış ise de, bunun sehven maddi hata olarak yapıldığı anlaşılmakla bu kısımdan (B) harfi çıkartılarak düzeltme yapılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle davacının davalı ve dahili davalılar aleyhine açmış olduğu davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine; davaya konu Sivas ili Zara ilçesi ... köyü ... mevkinde kain 1 06... parsel sayılı taşınmazın kadastro fen bilirkişileri ibraz ettikleri 25.05.2011 havale tarihli raporlarında krokide (D) harfi ile gösterdikleri kısmının, ölü oldukları anlaşılan, ... oğulları ..., ... ve ... ile yine ölü ... oğlu ... ve ... oğlu ... adlarına tarla vasfı ile ve ayrı bir parsel numarası verilmek suretiyle tapuya kayıt ve tesciline, davaya konu 1 06... parsel sayılı taşınmazın kadastro fen bilirkişileri ibraz ettikleri 25.05.2011 havale tarihli raporlarında krokide (E) harfi ile gösterdikleri kısmının tarla vasfı ile ve ayrı bir parsel numarası verilmek suretiyle Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, davaya konu 1 06... parsel sayılı taşınmazın kadastro fen bilirkişileri ibraz ettikleri 25.05.2011 havale tarihli raporlarında krokide (B) ve (C) harfleri ile gösterdikleri kısımlarının dere yatağı vasfında oldukları anlaşılmakla tescil dışı bırakılmalarına, 25.05.2011 havale tarihli raporlarında krokide (A) olarak gösterilen yerin dava konusu edilmeyen komşu parseller içerisinde kaldığı anlaşılmakla hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı mirasçıları vekili ve davalılardan ... mirasçısı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 23.11.2015 tarihli ve 2014/10053 Esas, 2015/13771 Karar sayılı ilamı ile "...Dava; kadastro tespitine itiraza ilişkindir. Mahkemenin 08.06.2011 tarihli kısa kararının 3. fıkrasında; çekişmeli 1 06... parsel sayılı taşınmazın, fen bilirkişileri tarafından tanzim edilen 25.05.2011 havale tarihli raporda (B) ve (C) harfleri ile gösterilen bölümlerinin tescil harici bırakılmalarına, kısa kararın 4. fıkrasında ise; aynı raporda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, böylelikle taşınmazın (B) harfi ile gösterilen bölümü hakkında çelişki yaratılmıştır. Gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ise; çekişmeli taşınmazın (B) harfi ile gösterilen bölümünün tescil harici bırakılmasına karar verilerek kısa kararın hüküm fıkrası ile gerekçeli kararın hüküm fıkrası arasında çelişki yaratılmıştır. Yasaya göre kısa kararla gerekçeli kararın hüküm fıkrası arasında aykırılık bulunmaması gerekir. Kararlar arasındaki aykırılık yargılamanın aleniliği ilkesine aykırı ve mahkemelere olan güveni sarsıcı nitelikte olup bu şekilde hüküm tesisi doğru değildir. Öte yandan; kadastro hakimi doğru, infaz sırasında duraksamaya neden olmayacak ve dava konusu parsel hakkında sicil oluşturacak nitelikte hüküm kurma yükümlülüğü altındadır. Sicil oluştururken taşınmazın tamamını veya bir bölümünün kim veya kimler adına hangi miktar ile tescil edildiğinin kararın hüküm fıkrasında açıkça belirtilmesi gerekir. Mahkemece; "çekişmeli taşınmazda (D) harfi ile gösterilen bölümünün ayrı bir parsel numarası verilerek ölü oldukları anlaşılan ... oğulları ..., ... ve ... ile ... oğulları ... ve ... adlarına tesciline " şeklinde hüküm kurulmuş, hükümde, ölü olduğu belirtilen kişilerin mirasçılarının adı ve payları gösterilmediği gibi adına tescil kararı verilenlerin de payları gösterilmemiştir. Ayrıca gerekçeli karar başlığında adına tescil kararı verilen kişilerin açık kimlik bilgileri de yer almamaktadır. Dava; genel mahkemeden aktarılan ve bu nedenle re'sen araştırma ilkesine tabi dava niteliğinde olup hak sahiplerinin ve paylarının hükümde açıkça gösterilmemesi suretiyle infaza elverişli olmayacak nitelikte hüküm tesisi de doğru değildir..." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Bozma sonrası taraflara tebligat çıkarılmış ölü şahıs mirasçıları davaya dahil edilmiş davacının dayanağı olan tapu kaydı malikleri teker teker tespit edilmiş, taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği taraflarca yapılan yargılamaya yeni bir belge ve bilgi sunulmamıştır. Böylelikle; davacı ..., 22.04.1987 tarih cilt 163, sayfa 14, sıra 18'de kayıtlı bulunduğunu iddia ettiği taşınmazına vaki el atmanın önlenmesi amacı ile 15.12.1987 havale tarihli dava dilekçesi ile Zara Asliye Hukuk Mahkemesinde el atmanın önlenmesi davası açmıştır. Dosya mahkemenin 1987/425 esasına kaydedilmiştir. Yargılama devam ederken söz konusu yere ilişkin kadastro çalışmalarının yapıldığı ve dava konusu taşınmaz hakkında tutanak düzenlendiği ve taşınmaza 1 06... parsel sayılı numaranın verildiğinden bahisle, mahkeme 19.09.2002 tarihli ve 2002/156 Karar nolu ilamı ile görevsizlik kararı vererek, dosyayı mahkememize göndermiştir. Dosya şimdiki esasımıza kaydedilmiştir. Zara (Kapatılan) Kadastro Mahkemesi 2003/2 Esas ve 2011/12 Karar sayılı dosyasında yapılan yapılan yargılama; dosyanın Mahkememize geldikten sonraki safhasında, hem davacı hem de davalı taraftan ölenler olmuş, ölenlerin yasal mirasçılarının davaya dahil edilmeleri sağlanmıştır. Bu durum taraf teşkilinde sıkıntıları birlikte getirmiş, yargılamanın uzamasına yol açan sebeplerden biri haline gelmiştir. Yine davacı ve dahili davacıların öldükleri, (bu halleri şimdiye dek duruşma tutanaklarına yansımadığından) iş bu gerekçeli kararın yazımı aşamasında fark edilmiş, mirasçılarının mağdur olmaması için adlarına gerekçeli kararın bir örneğinin gönderilmesi yoluna gidilmiştir. Davacı taraf, davanın kabülünü, davalı taraf ise davanın reddini istemektedir. Genel olarak davacı taraf, iddiasını 22.04.1987 tarih, cilt 163, sayfa 14, sıra 18'de kayıtlı bulunan tapu kaydına dayandırmıştır. Davalı taraf ise zilyetlik hukuki durumuna dayanmaktadır. Dava, el atmanın önlenmesi ile gelen, kadastro davasıdır. Dava konusu taşınmaza ve komşu taşınmazlara ait kadastro tespit tutanak asılları, komşu parsel tutanak suretleri, komisyon kararları, parsellerin komşu parselleride gösterir şeklide ölçekli krokisi getirtilerek dosya arasına alınmıştır. Dava konusu taşınmazın malik hanesinin boş olduğu görülmüştür. mahallinde daha önce, 09.07.1988 tarihinde 1. keşif, 21.07.1989 tarihinde 2. keşif, 23.05.1992 tarihinde 3. keşif, 07.07.1997 tarihinde 4. keşif, 26.08.1999 tarihinde 5. keşif olmak üzere 5 adet keşif icra edilmiştir. Son olarak Mahkemizce 16.05.2011 tarihinde 6. kez keşif icra edilmiş; yapılan keşifte, kadastro fen bilirkişisine raporunu hazırlarken, şimdiye dek yapılan tüm keşiflerden istifade etmesi ve hazırlanan tüm teknik raporları inceleyerek bir rapor hazırlaması hususu tembihlenmiştir. Kadastro fen bilirkişileri, 25.05.2011 havale tarihli raporlarında özetle; davacının talep ettiği kısımları krokilerinde; (A), (B), (C), (D) ve (E) harfi ile gösterdiklerini, 22.04.1987 tarih, cilt 163, sayfa 14, sıra 18'de kayıtlı bulunan dayanak tapu kaydının, üç hududunun zemine uyduğunu, "su" olarak okunan ... ırmağının sabit sınır kabülü halinde kaydın taşınmaza tamamen uyduğunu; "su" okunan yerin sabit sınır kabul edilmeyerek, miktara bakılarak uygulama yapıldığında ise, kaydın (D) harfi ile gösterilen yere uyduğunu tespit etmişlerdir. Jeoloji Mühendisi 20.05.2011 havale tarihli raporunda özetle; davalı parsel ile (tapu da "su" okunan) ... deresi yatağı arasında en az 3 metre kot farkı olduğunu, davalı parsel ile olan sınırda kıyı oyulması oluştuğunu, bu nedenle sınırda değişiklik olabileceğini tespit etmiştir. ziraat bilirkişisi 20.05.2011 havale tarihli raporunda özetle; taşınmazın uzun süredir ekilip-biçilmediğini, içinde kendiğiliğinden yetişen, alıç ve yabani ahlatların bulunduğunu, (B) ve (C) ile gösterilen yerler haricinde taşınmazın özel mülkiyete konu olduğunu beyan etmiştir. Her iki bilirkişi raporu ve ziraat bilirkişisi raporu denetime elverişli ve yeterli görülmüştür. Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan deliller neticesinde; öncelikle davaya konu taşınmazın özel mülkiyete elverişli olduğu ziraatçi bilirkişlerin ittifakı ve tüm dosya mündercatı ile ile sabittir.

a) Davacı taraf, iddiasını 22.04.1987 tarih, cilt 163, sayfa 14, sıra 18'de kayıtlı bulunan tapu kaydına dayandırmıştır. Davalı taraf ise zilyetlik hukuki durumuna dayanmaktadır. Davacı tarafın dayandığı 22.04.1987 tarih, cilt 163, sayfa 14, sıra 18'de kayıtlı tapu kaydının tüm geldi-gittileri incelendiğinde; davacı yan açısından "tapu" hukuki kuvvetine haiz, hukuken geçerliğini koruyan bir tapu kaydı olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda tapunun uygulanması gerekmiş, ilgili tapu kaydı yapılan keşiflerde bir çok kez uygulanmıştır. Netice olarak; kayıtta okunan "..."nin ... ... ya da ... ... diye bilenen bir şahıs olduğu yerini davalıların atalarına sattığı, mevcut hali ile kuzeyde kalan 1 06... parsel olduğu kayıtta okunan "... ve ..."ın ise mevcut taşınmazımızın güneyinde kalan, ... ...'a intikal eden, mevcut hali ile, 1 06... parsel sayılı taşınmaz olduğu kayıtta okunan "su" adlı yerin ise halk arasında ... yada ... ırmağı olarak bilinen ve davalı taşınmazın hemen batısında kalan ırmak olduğu, yargılama boyunca dinlenen bilirkişi, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamından anlaşılmıştır. Bu izahlar bağlamında; Her ne kadar tapu kaydının okunan tüm sınırları bulunmuş ise de, tapu kaydında okunan "Su" hududunun genişlemeye elverişli sınır olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda bir plan ve krokiye dayanmayan davaya konu tapu kaydının, miktarına itibar edilerek, kadastro fen bilirkişileri 25.05.2011 havale tarihli raporlarında krokide (D) harfi ile gösterdikleri yerin davacılara ait olduğu kanaati ile bu yerin dayanak tapu malikleri adına tesciline karar verilmiştir.

b) Davacı yanın dayandığı tapunun, krokide (D) ile gösterilen yeri kapsadığı, davalı yanın ise tapuya dayanmadığı anlaşıldığına göre, davalı taşınmazın tapu kapsamı dışında kalan özel mülkiyete konu kısmının (krokide E olarak gösterilen yer) malikinin tespiti amacı ile dosya "Zilyetlik" açısından ele alınmıştır. 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesinde "Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan ( 40... dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir." denilmek sureti ile zilyetlikle iktasap koşulları belirlenmiştir. 20 yıla ulaşması gereken zilyetlik aralıksız gerçekleşmelidir. Yani kesintiye uğramadan başlangıç tarihinden itibaren 20 yıl boyunca sürmelidir. Zilyetliğin iradi olarak terki,mülkiyetin kazanılmasına engeldir. 3-5 yıllığına başka şehre taşınmak, kuraklık nedeniyle bir-iki yıl kullanmamak,nadasa bırakmak v.s. gibi terkler mülkiyetin kazanılmasına engel olacak olan zilyetliğin terki sayılmaz. Yine; değişik nedenlerden dolayı bölgeyi terk edip ancak başkasına kiraya vermek,ödünç vermek,izni ile başkasını bedelsiz kullandırmak da terk sayılmaz. İradi terkten sonra zilyetlik kopmuş olacağından mülkiyetin kazanılması ve 20 yılı tamamlamak için sıfırdan zilyetliğe başlamak gerekir. Süre bakımından kalınan miktara ekleme yapılmaz. Somut olayımızda; ilk davanın açıldığı tarih 15.12.1987'dir. O halde bu tarihten geriye taşınmaza 20 yıl boyunca nizasız ve fasılasız olarak kimin zilyet olduğunun tespiti gerekecektir; davacı tanıkları ... ... ve ...; taşınmazın (15.12.1987'den geriye) son 20 yıldır kullanılmadığını, ancak öncesinde davalıların cedlerince taşınmazın kullanıldığını beyan etmişlerdir. Yine davacı tanıklarından ... ise davalıların 1973 yılına kadar taşınmazı ektiğini beyan etmiştir. Davalı tanıkları ... ..., ... ve ... ise; davalıların davalı taşınmaza ilk dava tarihine kadar aralıksız zilyet olduklarını beyan etmişlerdir. Mahalli bilirkişilerden ... ..., ... ... ve ... ... benzer beyanlarında; Taşınmazın(15.12.1987'den geriye) son 20 yıldır kulanılmadığını, ekilmediğini, ancak öncesinde davalıların babası ... tarafından kullanıldığını beyan etmişlerdir. 2. keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ... ... ise; davalıların cedlerinden 40 yıl önce çayır satın alıp biçtiğini, o tarihten beri davalıların zilyetliklerinin sürdüğünü beyan etmiştir. Dinlenen diğer mahalli bilirkişiler zilyetliğe ilişkin somut beyanlar vermemişlerdir. Bu bilgi, beyanlar ve tüm dosya kapsamı birlikte ele alındığında; davalı tanıklarının birbirinin aynısı ve somut vakaya dayanmayan soyut beyanlar ile mahalli bilirkişi ...'in çelişkili(davaya konu taşınmaz hakkında çok detaylı bilgi verirken, taşınmazın sınır komşuları hakkında sorulan sorulara ise hiçbir cevap verememesi çelişkili görülmüş, hayatın olağan akışına aykırı bulunmuştur) beyanlarına itibar edilmeyerek; Beyanları somut vakalara dayalı bilgi ve görgülerden oluşan mahalli bilirkişiler ... ..., ... ... ve ... ... ile tanıklar ... ... ve ...'ın beyanlarına üstünlük verilmiştir. Bu itibarla, hem davalı hemde davacı tarafın ilk dava tarihi olan 15.12.1987'den geriye doğru davalı taşınmaza malik sıfatı ile davasız ve aralıksız 20 yıl boyunca zilyet olmadıkları, bu süre boyunca taşınmazın iradi olarak sahipsiz kaldığı ve kimse tarafından kullanılmadığı, zorlama veya mecburi terke dair bir delil bulunmadığı husuları da gözetilerek, dava konusu taşınmazın kadastro fen bilirkişileri 25.05.2011 havale tarihli raporlarında krokide (E) harfi ile gösterdikleri yerin Hazine adına, tesciline karar vermek gerekmiştir.

c) Kadastro fen bilirkişileri 25.05.2011 havale tarihli raporlarında krokide (B) ve (C) harfi ile gösterdikleri yerin ise gerek mahkememiz gözleminden gerekse Jeoloji mühendisinin raporundan kum ve çakıldan ibaret akarsu yatakları oldukları anlaşılmakla tescil dışı bırakılmalarına karar verilmiştir.

d) kadastro fen bilirkişileri 25.05.2011 havale tarihli raporlarında krokide (A) harfi ile gösterdikleri yerin ise davadışı 1 05... parsel sayılı taşınmaz içinde kaldığı anlaşılmakla, hakkında bir karar verilmesine gerek görülmemiştir..." gerekçesiyle davanın kısmen ve kabulune kısmen reddine, Sivas ili Zara ilçesi ... köyü 1 06... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptaliyle; fen bilirkişileri 25.05.2021 hava tarihli raporlarına ekli krokide (D) harfi ile gösterilen 919.00 m² alanın toplam 560 pay kabul edilerek karar yerinde belirtilen hisselerle ... ve ... ile ölü oldukları anlaşılan ..., ..., ... mirasçıları adlarına tarla vasfı ile ayrı bir parsel numarası verilerek tapuya kayıt ve tesciline, fen bilirkişileri 25.05.2021 hava tarihli raporlarına ekli krokide (E) harfi ile gösterilen 36.606,07 m² alanın tarla vasfı ile ayrı bir parsel numarası verilmek suretiyle Hazine adına tespitiyle tapuya kayıt ve tesciline, fen bilirkişileri 25.05.2021 hava tarihli raporlarına ekli krokide (B) harfi ile gösterilen 2.940,38 m² alanın ve (C) harfi ile gösterilen 2.057,93 m² alanın dere yatağı vasfında olduğunun tespitiyle tescil dışı bırakılarak haritasında gösterilmesine, fen bilirkişileri 25.05.2021 hava tarihli raporlarına ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 883.43 m² alanın dava konusu edilmediği ve komşu parselde kaldığı anlaşılmakla karar verilmesine yer olmadığına, (D) harfi ile gösterilen yere yönelik el atmanın önlenilmesine, davacının fazlaya ilişkin tabinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı mirasçıları vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda geçen (E) harfli kısmın adlarına tesciline karar verilmesi gerekirken Hazine adına tescile karar verilmesinin hatalı olduğunu, bu yerinde (D) harfli yerle bir bütün olarak davacıların kullanımında olduğunun dosya kapsamından sabit olduğunu, davalılardan ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin yasal olmadığını, kararın adil olmadığını ileri sürerek, açıklanan ve resen göz önüne alınacak nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kadastro tespitine itiraz (aktarılan) istemine ilişkindir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, temyiz edenin sıfatına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı mirasçıları ... ve arkadaşları vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı mirasçıları vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 651,30 TL'nin temyiz eden davacılardan alınmasına,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

23.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynakta görüntüle ↗