mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/2371 K. 2026/2009

Karar tarihi: 15 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DENİZLİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

KARAR TARİHİ
15/10/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
03/12/2025
NUMARASI
... Esas ...Karar
DAVANIN KONUSU
Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
G.KARAR YAZIM TARİHİ
15/10/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların tekstil işi ile uğraşmakta iken birkaç çekini ödeyemediğini ve davalılar gibi bir çok firmanın davacılara ait çek, senet ve cari alacak ile ilgili birçok icra takibi başlattığını, söz konusu dosyalarla davacıların araçları, taşınmazlarına, banka hesaplarına haciz konulduğunu ve hatta işletmesindeki tüm emtia ve varlıklarının fiilen haczedildiğini, davacıların ticari hayatına devam edemediğini belirterek adli yardım talebinde bulunmuş ayrıca müvekkili ...'in yıllardır ...'de tekstil işleri ile uğraştığını ve davacı şirketin büyük ortağı olduğunu, müvekkilinin son zamanlarda ülkede yaşanan ekonomik kriz nedeniyle finansal olarak zorlanmaya başladığını ve bu sırada da yaklaşık 80.000.000,00 TL civarı alacağını ... ve ...isimli kişilerden alamadığını ve dolandırıldığını, alacaklarını alamadığı için verdiği çeklere karşılıksız şerhi vurulmaya başlandığını, davalı şirketin ise davacıların en büyük tedarikçisi olan iplik firması olduğunu, davacıların davalı firmaya 13/06/2023 tarihi itibarıyla 885.523,02 TL civarında cari bir borcu bulunduğunu, davalı firmanın müvekkiline gelerek kendilerinin ...'nin en büyük iplik firması olduğunu, müvekkili firmayı himayesi altına alacaklarını, müvekkili firmanın dışarıya olan borçlarını ödeyeceklerini ve bu sayede fabrikanın çalışmaya devam edeceğini, ancak bu süreçte müvekkilinin fabrikasını kendilerinin yöneteceğini ve müvekkili firmayı bu ekonomik durumdan kurtaracaklarını vaat ettiklerini, ancak bunun karşılığında da kendilerini garantiye almak manasında müvekkilinden bir takım teminat ve evrak vb. İstediklerini, ekonomik anlamda zor olan davacıların bu durumda davalının vaatlerine ve hileli davranışlarına kandığını ve güvendiğini, davalı firma yetkililerinin 17/07/2023 tarihinde önce müvekkilini kendi ofislerine çağırdığını burada yapacaklarını iddia ettikleri vaatleri ve hususları anlattığını, oradan da kendilerini güvence altına almak amacıyla kendi avukatları olan Av. ...’ün ofisine götürdüğünü, burada resmi evrakların hazırlandığını ve oradan da mesai bitmiş olmasına rağmen saat akşam 19.00 gibi ... 7.Noterliği’ne götürdüklerini ve müvekkilinin davalıya o tarihte 885.523.02 TL borcu varken davalı firmaya; şirket kasasında bulunan ve ...'a verilmek üzere ayırdığı 5.000.000,00 TL nakit para, müvekkili firma da bulunan ve liste de yazılı dokuma tezgahları ve konfeksiyondaki bulunan tüm makinalarının ... 7.Noterliğin’de taşınır rehni konulmuş, müvekkili şirkete ait ..., ..., ..., ... plaka sayılı araçlara yine ... 7.Noterliğinde araç rehni konulduğunu, ... Başkanlığında bulunan 7.403.390,00 TL alacağını yine ... 7. Noterliğinde temlik ettiğini, ayrıca davalı firmanın, müvekkilinden; 25.000.000,00 TL bedelli senet aldığını, ancak daha sonra bu senet ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile İhtiyati haciz kararı aldığını ve ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile müvekkilinin iş yerinde haciz işlemi yaptığını, ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası açılış tarihinde müvekkilinin davalı firmaya borcu 885.523.02 TL olduğunu, bunlara karşılık davalı firmanın, müvekkilinin ...’a olan borcuna karşılık 2 aylık kendi çeklerini vereceklerini, müvekkili firmada çalışan işçilerin maaşlarını yatıracaklarını, diğer vadesi gelen çekleri de sırası ile ödeyeceklerini beyan ettiğini, ancak müvekkili davalı şirket ve yetkililerinin hileli davranışları ile davalı şirket ve yetkililerinin her istediğini yapmış ise de, davalı şirketin daha sonradan müvekkiline vaat ettikleri hiçbir şeyi yapmadığını hatta bu defa müvekkiline bize olan borcun dolar idi dolar kur farkın var, faizi var vb. bahaneler ile müvekkilinin kendilerine 14-15 Milyon TL borcu olduğunu, ödenene kadar bu borcun zaten 25 milyon olacağını bu nedenle hem 25 milyon senetten hem de rehin vb den kendilerine borcu olduğunu beyan ettiğini, hatta 02/08/2023 tarihinde müvekkilinin işyerine tekrar haciz göndererek müvekkilinin tüm eşyalarını haciz ettiklerini, olayların gerçekleştiği tarihlerde müvekkilinin davalı firmaya sadece 885.523,02 TL gibi borcu bulunmakta iken milyon liralık makine ve araçların şüphelilere rehin verilmesi, yaklaşık 7.500.000,00 TL’lik alacağını davalı firmaya temlik etmesi ve davalı firmaya ortada böyle bir miktarda borç yokken 25.000.000,00 TL bedelli senet vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkilinin çeklerinin vurulmaya başlaması, iç ve dış piyasadaki talebin azalması ve bu sebeple işlerinin kötüye gitmesi sebebiyle paniğe kapıldığını, işletmesi ve fabrikasını kaybetmeme korkusuyla davalının her dediğini yaptığını ve olmayan bir borç nedeni ile davalı firma tarafından müvekkillerinin bütün şirket malvarlığı üzerine rehin ve haciz koyulduğunu, ancak davalı firmanın müvekkiline verdikleri hiçbir sözü tutmadığını müvekkilinin içinde bulunduğu zor durumdan faydalanarak yoktan borç yatarak müvekkilinin bütün malvarlığı üzerinde hak sahibi hale geldiklerini ve müvekkilinin finansal olarak bitmesine sebebiyle verdiklerini belirterek, davacıların davalı yana ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alınan ve ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu olan 25.000.000,00 TL bedelli senetten bir borcu olmadığının menfi tespitine, ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında tahsil edilen bedellerin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının, davacı taraftan 15/05/2023 tarihli 25.000.000,00-TL bedelli senet nedeni ile alacaklı olduğunu, bu alacağını tahsil edebilmek için de ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş-... K. Sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alarak ... İcra Dairesi ... Esas sayılı icra dosyasından icra takibi başlattığını, davalı tarafa açılan işbu menfi tespit davasında sunulmuş olan dava dilekçesinde yer alan iddiaların davalının alacaklı olduğu işbu senet ile bir ilgisinin bulunmadığını, işbu davanın konusunu teşkil eden borcun sebebinin 15/05/2023 tarihli 25.000.000,00-TL bedelli kambiyo senedi olduğunu, kambiyo senedi karşısında borçlu olmadığını iddia eden davacı-borçlu bu iddiasını yazılı belge ile ispatla mükellef olduğunu, ayrıca senetle ispat kuralı gereği davacı tarafça senede karşı borçlu olunmadığı yönündeki tüm iddialarının senetle ispat edilmesi gerektiğini, davacı tarafın iddialarının kambiyo senetlerinin mücerretliği ilkesi uyarınca bir geçerliliğinin bulunmadığını ve bu sebeple davacının iddialarının dinlenmesinin mümkün olmadığını, zira bononun bir kambiyo senedi olup; herhangi bir illete bağlı olmadığını, bağlı olmasının da gerekmediğini, eğer davacı tarafın iddiası dinlenecek ve değerlendirilecek olursa kambiyo hukukunun hiçbir ehemmiyetinin kalmayacağını savunarak, davanın reddi ile kötü niyetli olmaları nedeniyle davacıların %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesi 02/10/2024 tarihli ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davanın esastan reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 06/02/2025 tarihli ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dinlenen tanık anlatımları ve dosyaya celbedilen belge ve bilgiler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı tarafın ekonomik yönden oldukça sıkıntılı bir sürece girdiği, taraflar arasında tekstil ham maddesi olan iplik ticaretinden kaynaklı cari alışverişin bulunduğu, davacı tarafın davacı dışındaki üçüncü kişilere de borcunun bulunduğu, bu sıkıntılı sürecin atlatılabilmesi bakımından taraflar arasında birtakım görüşmelerin gerçekleştirildiği, nitekim bu görüşme sürecinde tarafların avukatlarının da sürece dahil oldukları ve müvekkillerini hukuki açıdan bilgilendirdikleri, davanın taraflarının 6102 sayılı TTK anlamında "tacir" vasfını haiz oldukları, anılan yasanın 18/2 maddesine göre; her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği, tacirin ticari faaliyetlerinde tedbirli, öngörülü ve kendi menfaatlerini koruyabilen "basiretli bir iş adamı" gibi hareket etmek zorunda olduğu, bu ilkenin, ticari hayatta güveni sağlamak amacıyla sıradan bir kişiden daha ağır, objektif bir özen ve sorumluluk yüklediği, davacı tarafın kendisinden beklenen basireti göstermemiş olmasının sonuçlarına katlanması gerektiği, bononun sebepten mücerret olup, düzenleme sebebini ispat yükünün davacıda olması, davacı tarafın bonoyu irade bozukluğu sonucu imzaladığı yönündeki iddialarını yazılı delil veya tanık deliliyle usulünce kanıtlayamadığı, davacının iddiasını ispat bakımından son olarak yemin deliline başvurabileceği, ancak delillerinde açıkça yemin deliline de dayanıldığını belirmemiş oldukları görülmekle, yemin delili bu nedenle hatırlatılmaksızın toplanan tüm deliller kapsamında ispatlanamayan davanın reddine karar verildiği gerekçesiyle, davanın esastan reddine ve asıl alacak tutarı olan 25.000.000,00 TL üzerinden 2004 Sayılı İİK'nın 72/4. Maddesi uyarınca %20 oranıyla hesaplanan 5.000.000,00 TL icra inkar tazminatının davacılardan müteselsilen (dayanışmalı olarak) alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; yerel mahkeme tarafından tesis edilen davanın reddi kararının, somut uyuşmazlığın en somut ve teknik verisi olan bilirkişi raporu bulgularını tamamen göz ardı ettiği, senedin mücerretliği ilkesini maddi gerçeğin üzerinde bir zırh olarak konumlandırdığını, oysa ki huzurdaki dava bir menfi tespit davası olup, tarafların tacir sıfatı ve uyuşmazlığın temelinde yatan ticari ilişki, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri uyarınca ticari defterlerin delil vasfı üzerinden değerlendirilmek zorunda olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu, taraflar arasındaki borç ilişkisinin miktarını ve senedin bu ilişki içindeki konumunu teknik olarak saptamış olmasına rağmen, mahkemenin bu tespitlerin hukuki sonuçlarını karara yansıtmadığını, dosya kapsamında inceleme yapan Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 18/07/2024 tarihli bilirkişi raporunun, uyuşmazlığın teknik anatomisini net bir şekilde ortaya koyduğunu, raporun sonuç bölümünde açıkça ifade edildiği üzere; "takibe konu 25.000.000,00 TL tutarındaki senedin ne davacı ne de davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında yer almadığı" net bir şekilde tespit edildiğini, bir ticari işletmenin, özellikle de tekstil gibi sermaye yoğun bir sektörde faaliyet gösteren ve defter tutma düzeni TTK ve Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre sıkı denetime tabi olan bir anonim şirketin, 25 Milyon TL gibi fahiş bir tutarı kayıt dışı bırakmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkillerinin durumunda da, senedin her iki tarafın defterlerinde yer almaması, senedin gerçek bir borç-alacak ilişkisine dayanmadığını, müvekkillerinin içinde bulunduğu ekonomik darboğaz ve davalının hileli yönlendirmeleriyle teminat veya baskı unsuru olarak oluşturulduğunu kanıtladığını, yerel mahkemenin bilirkişi raporundaki bu teknik "yokluk" tespitini, senedin mücerretliği ilkesiyle geçiştirerek hatalı bir hukuki nitelendirme yaptığını, müvekkili şirketin davalı firmaya 13/06/2023 tarihi itibarıyla gerçek cari borcu sadece 885.523,02 TL civarında olduğunu, buna karşılık davalı tarafın müvekkillerinden aldığı senedin tutarının 25.000.000,00 TL olduğunu, aradaki bu yaklaşık 28 katlık farkın, ticari mantıkla, basiretli iş adamı ölçütüyle veya herhangi bir finansal gereklilikle açıklanabilir nitelikte olmadığını, müvekkillerinin davalıya olan borçlarına karşılık zaten 32.932.614,97 TL bedelli müşteri çeklerini, 4.650.000,00 TL bedelli kendi çeklerini ve 1.000.000,00 TL bedelli müşteri senedini (toplamda 38 Milyon TL'yi aşan bir ödeme ve teminat silsilesini) teslim ettiğinin bilirkişi raporuyla da doğrulandığını, 885 bin TL'lik bir cari bakiye için, halihazırda 38 Milyon TL'lik kıymetli evrak teslim edilmişken üzerine bir de 25 Milyon TL'lik senet verilmesinin, senedin bedelsizliğinin ve müvekkillerinin iradesinin davalı tarafından hile ve korkutma ile sakatlandığının en açık göstergesi olduğunu, bilirkişi raporunda müvekkili şirketin defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin tam olduğu ve sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunun açıkça saptandığını, müvekkilinin usulüne uygun defterlerinde yer almayan bir borcun, sadece senedin varlığına dayanılarak müvekkiline yüklenmesinin HMK 222'nin ruhuna aykırı olduğunu, ayrıca bilirkişi raporunda davalı tarafın kayıtlarında yer alan avukatlık ve icra masrafları ile haciz teminatlarının, doğrudan müvekkili aleyhine başlatılan haksız takibe ilişkin olduğunun saptandığını, bu durumun davalının müvekkilden tahsil etmeye çalıştığı bedellerin temelinde bir ticari satışın değil, müvekkili finansal olarak bitirmeye yönelik icrai işlemlerin yattığını ispatladığını, senedin tanzim tarihinde müvekkilinin davalıya sadece 885.523,02 TL borcu varken, 25 Milyon TL'lik senedin takibe konulmasının Türk Borçlar Kanunu anlamında aşırı yararlanma ve dürüstlük kuralının ihlali mahiyetinde olduğunu, yerel mahkemenin senedin temel ilişkiden bu radikal kopuşunu görmezden gelerek, bilirkişi raporundaki teknik verileri hukuki bir sonuca bağlamayarak eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile hüküm kurduğunu, dosya kapsamındaki bilirkişi raporu ve tarafların ticari defterleri arasındaki devasa uçurumun, ispat yükünün artık yer değiştirdiğini ve davalı alacaklının bu denli yüksek meblağlı bir senedin temel borç ilişkisini somutlaştırmak zorunda olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, somut olayda müvekkili şirketin davalıya olan gerçek borcu, senedin tanzim edildiği tarihlerde sadece 885.523,02 TL seviyesindeyken, 25.000.000,00 TL tutarında bir senedin "nakden" veya "borç karşılığı" verildiğinin iddia edilmesinin, ticari hayatın olağan akışına ve rasyonaliteye tamamen aykırı olduğunu, senedin mücerretliği ilkesi, senedin temel ilişkiden bağımsızlığını ifade etse de, bu bağımsızlığın mutlak olmadığını; taraflar arasında görülen davalarda (inter partes) temel ilişkinin her zaman inceleme konusu yapılabileceğini, özellikle bedelsizlik (lack of consideration) iddiasının ileri sürüldüğü durumlarda, senedin arkasındaki ekonomik gerçekliğin hukuki denetime tabi olduğunu, mali müşavir bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 18/07/2024 tarihli raporda, takibe konu 25.000.000,00 TL bedelli senedin ne davacı ne de davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında yer almadığının açıkça saptandığını, Türk Ticaret Kanunu uyarınca tacirler, ticari işletmeleriyle ilgili her türlü ekonomik değeri ve kıymetli evrakı defterlerine kaydetmekle yükümlü olduğunu, 25 milyon TL gibi, tarafların toplam ticari hacmini sarsacak büyüklükteki bir değerin her iki tarafın defterlerinde de "yok" hükmünde olmasının, senedin bedelsizliğine dair teknik bir kesinlik sunduğunu, ayrıca bilirkişi raporuyla saptanan bir diğer hususun müvekkilinin davalıya olan gerçek borcunun çok üzerinde (yaklaşık 38 milyon TL değerinde) çek ve senet vermiş olması olduğunu, davalı tarafın bir yandan bu çekleri tahsil etmeye çalışırken, diğer yandan defterlerinde yer almayan 25 milyonluk bir senedi takibe koymasının, senedin mücerretliği ilkesinin kötüye kullanılması olduğunu, yerel mahkemenin davanın esasına girip taraflar arasındaki temel borç ilişkisini derinlemesine incelemek yerine, şekli bir inceleme ile senedin varlığını yeterli gördüğünü, yerel mahkemece tesis edilen hükmün en temel yanılgılarından biri, müvekkillerinin irade fesadı ve hile iddialarını "tacir sıfatı" ve "basiretli iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü" arkasına sığınarak adeta yok sayması olduğunu, müvekkili ... ve ... Dokuma A.Ş.'nin dava konusu senedin tanzim edildiği dönemde, küresel ve yerel ekonomik krizin etkileriyle ciddi bir finansal darboğaza girdiğini, müvekkilinin İstanbul’daki alacaklarını tahsil edememesi ve piyasadaki çeklerinin karşılıksız çıkmaya başlaması, onu ticari bir panik ve "fabrikasını kaybetme" korkusuyla karşı karşıya bıraktığını, tam da bu noktada davalı tarafın, bir "kurtarıcı" maskesiyle devreye girdiğini, davalı şirket yetkililerinin müvekkillerine ...’nin en büyük iplik firmalarından biri olduklarını, müvekkili firmayı "himayeleri altına" alacaklarını, dışarıya olan tüm borçları ödeyeceklerini, işçi maaşlarını karşılayacaklarını ve fabrikanın üretimini sürdüreceklerini vaat ettiklerini, bu vaatlerin Türk Borçlar Kanunu’nun 36. maddesinde düzenlenen "aldatma" (hile) kurumunun somut bir tezahürü olduğunu, müvekkilinin iradesinin, davalının sunduğu bu sahte güven ortamıyla sakatlandığını, nitekim 17/07/2023 tarihinde yaşanan olaylar zinciri, hilenin ve baskının boyutunu gözler önüne serdiğini, müvekkilinin mesai saati bitiminden sonra, akşam saat 19.00 sularında davalının avukatının ofisine ve ardından noterliğe götürüldüğünü, henüz o tarihte davalıya sadece 885.523,02 TL borcu varken, müvekkilinden 25 milyon TL’lik senet alınması, araçlarına ve makinelerine rehin konulması, 7.4 milyon TL’lik devlet alacağının temlik edilmesinin hayatın olağan akışına tamamen aykırı olduğunu, müvekkillerinin içinde bulunduğu "ekonomik beka" kaygısı, basiretli hareket etme imkanını ortadan kaldıran objektif bir engel olduğunu, davalının, müvekkilinin bu zayıf anından faydalandığını, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 203/1-ç maddesi, "Hukuki işlemlerde irade bozukluğu ile aşırı yararlanma iddiaları" durumunda tanık dinlenmesini senetle ispat zorunluluğunun açık bir istisnası olarak düzenlediğini, bu madde hükmünün emredici olduğunu ve mahkemenin takdirine bırakılmadığını, müvekkillerinin, dava dilekçesinde senedin hile ve vaatlerle alındığını, aslında böyle bir borcun olmadığını ve senedin müvekkilinin zor durumundan faydalanılarak imzalatıldığını açıkça ileri sürdüklerini, bu iddiaların ispatı için dinlenen tanıklar ..., ...ve ...’in beyanları yerel mahkemece "yetersiz" bulunarak ve "görgüye dayalı değildir" denilerek adeta etkisiz hale getirildiğini, mahkemenin tanık beyanlarını "ispat için yeterli değildir" diyerek dışlamasının HMK 203/1-ç maddesinin emredici hükmünü ve BAM'ın bozma ilamının ruhunu yok saydığını, hilenin, doğası gereği gizli ve sinsi bir eylem olduğunu bunun senetle ispatlanmasını beklemenin maddi imkansızlık olduğunu, yerel mahkeme tarafından davanın reddiyle birlikte müvekkilleri aleyhine hükmedilen %20 oranındaki kötüniyet tazminatının, menfi tespit davalarının doğasına, hak arama özgürlüğüne ve dosya kapsamındaki maddi gerçeklere tamamen aykırı olduğunu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 72/4. maddesi uyarınca, davanın alacaklı lehine sonuçlanması durumunda borçlu aleyhine tazminata hükmedilebilmesi için borçlunun ihtiyati tedbir kararı alarak takibi durdurmuş olması ve en önemlisi, bu davayı açarken "kötüniyetli" olduğunun şüpheye yer vermeyecek şekilde ispatlanmış olması gerektiğini, dosyada bilirkişi tespiti müvekkillerinin iddiasını doğrular nitelikteyken, mahkemenin bu tespitinin "mücerretlik" ilkesiyle bertaraf edip üzerine bir de kötüniyet tazminatına hükmetmesi, müvekkillerinin ekonomik yıkımını derinleştiren haksız bir yaptırım olduğunu, müvekkillerinin fabrikalarını ve tüm malvarlıklarını kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldıkları bir icra takibine karşı yargı yoluna başvurmalarının kötüniyet olarak adlandırılması, hak arama özgürlüğünün özüne dokunduğunu, dava konusu senedin, müvekkillerinin içinde bulunduğu ağır ekonomik kriz ve "fabrikayı kurtarma" vaadiyle davalı tarafça hileli bir şekilde alındığı, dosyadaki tanık beyanları ve ticari hayatın olağan akışıyla sabit olduğunu, yerel mahkemenin senedin "mücerretliği" ilkesini mutlak bir kural olarak uygulayarak, senedin arkasındaki temel ilişkiyi ve bu ilişkinin senedin miktarıyla olan fahiş uyumsuzluğunu göz ardı ettiğini, oysa ki 25 milyon TL gibi bir rakamın, taraflar arasındaki gerçek borç ilişkisi olan 885.523,02 TL ile kıyaslandığında, bu senedin normal bir ticari tedavül amacıyla değil, ancak bir "teminat" veya "baskı aracı" olarak verilebileceğinin aşikar olduğunu, haksız icra takibinin, müvekkillerinin ticari itibarını sıfırladığı, fabrikadaki üretim sürecini durdurduğu ve yüzlerce işçinin çalıştığı bir işletmeyi iflasın eşiğine getirdiğini, bilirkişi raporunda yer alan "takip tarihinde davalının davacıdan sadece 2.531.303,09 TL alacaklı olduğu" tespiti, 25 milyon TL’lik takibin yaklaşık 22,5 milyon TL’lik kısmının en başından itibaren hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ispatladığını, taraflar arasındaki cari ilişkinin 30 katı büyüklüğündeki bir senedin varlığının, hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ve bu senedin hangi mal teslimine veya hangi nakit borca dayandığının ispat yükünün, senedin defterlerinde kaydı bulunmayan davalı alacaklıya geçmesi gerektiğini, mahkemenin ispat yükünü hatalı dağıtarak, teknik raporla borçsuzluğu kanıtlanmış müvekkillerinin davasını reddetmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu denli yüksek montanlı bir senedin, hiçbir ticari karşılığı olmaksızın icra takibine konu edilmesinin, hukuk düzeni tarafından korunmaması gereken bir "haksız zenginleşme" çabası olduğunu, sonuç olarak yerel mahkemenin davanın reddi kararı; bilirkişi raporundaki teknik gerçeklerin göz ardı edilmesi, ispat yükünün hatalı tayini ve müvekkillerinin irade fesadı iddialarının tanık beyanlarıyla desteklenmesine rağmen "mücerretlik" ilkesine kurban edilmesi nedeniyle hukuka aykırı olduğunu, bu ana hatanın beraberinde haksız bir kötüniyet tazminatını ve adli yardımın amacıyla bağdaşmayan ağır yargılama giderlerini getirdiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, kambiyo senedinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.

Dosyadaki belgelere, mevcut delil durumuna, kararın dayandığı delillerle belirtilen gerekçelere, ilk derece mahkemesi tarafından kaldırma kararımız doğrultusunda eksikliklerin giderilmesine, davacının irade fesadına uğratıldığı iddiasının ve illetten mücerret olan kambiyo senedinin teminat senedi olarak verildiği iddiasının ispatlanamamasına göre, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru tanımlandığı anlaşmakla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/12/2025 tarih, ...Esas...Karar sayılı kararına karşı davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gerekli 732,00 TL istinaf karar harcının ve 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacılardan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacılar adli yardımlı olduğundan suçüstü ödeneğinden karşılanan 3 e-tebligat ücreti 60,00 TL ve 700,00 TL posta ücretinden ibaret toplam 760,00 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde re'sen yatırana iadesine,

5-İstinaf kararının dairemizce taraflara tebliğine,

6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/10/2026

...

Başkan ...

Üye ...

Üye ...

Katip...

Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.