mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2023/356 K. 2026/890

Karar tarihi: 20 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
Alacak

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine Mahkememize açılan "Alacak" davasının yapılıp bitirilen açık yargılaması sonunda;

HEYETİMİZCE GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili 14.06.2023 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil davacı şirketin, karşı taraftan 23.01.2023 tarihli Makina Satış Sözleşmesi ile çikolata üretiminde kullanılmak üzere makina satın aldığını, söz konusu makineısı; Çikolata Kaplama Makinası (Temperleme Sistemli), Çikolata Soğutma Tüneli 7 HP Soğutma Sistemli (Çift Bölge), Çikolata Bilyeli Mikser 250 Kg-PLC-LCD Ekranlı, Çikolata Stok Tankı-250 Kg kapasiteli, Çikolata Alt Kaplama Ekipmanından oluştuğunu, müvekkili şirkete teslimi yapılan ürünün, ilk muayenesinde gözle görülür bir ayıp olmamasına ve çalıştırılmakla üretimde kullanılmasına rağmen, 26.04.2023 tarihinde üretimde arıza yapmaya başladığını, bu aşamada ürünün ısıtma soğutma sistemi dahil olmak üzere bir çok ayıp olduğu ve bu haliyle üretimin mümkün olmadığını, pompa devir daim ve temperleme sisteminin arıza yaptığı ve çalışmadığı ve diğer ayıpların, Ankara . Noterliği’nin 28.04.2023 tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı şirkete bildirildiğini, bu aşamada ürünün ısıtma soğutma sistemi dahil olmak üzere bir çok ayıp olduğu ve bu haliyle üretimin mümkün olmadığının ihtarnamede belirtildiğini, ayıp ihbarı ile birlikte satılan ürünün ayıpsız yenisi ile değiştirilmesi ya da iade alınması talepleri ihtaren bildirilmiş ise de karşı tarafça ayıba karşı tekeffülden doğan sorumlulukların yerine getirilmediğini ve zararların tazmin edilmesi yoluna gidilmeyeceğinin Konya . Noterliği’nin 09.05.2023 tarih ve ... Yevmiye Nolu Cevabi ihtarnamesi ile bildirildiğinden bahisle; Müvekkil davacı şirkete satışı yapılan ayıplı ürün sebebiyle sözleşmeden dönme ile 48.500 EURO + 8.730 KDV olmak üzere toplam 57.230 EURO satış bedelinin müvekkili şirkete iadesini, ayrıca müvekkili şirketin üretim yapamamasından kaynaklı uğranılan zararlardan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL maddi zarar, ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL manevi zararın davalıdan, Türk Lirası talepler toplamı için temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi, döviz cinsi alacak için ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile tahsili, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin UYAP sistemi üzerinden mahkememiz dosyasına sunmuş olduğu 01.09.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın taleplerinin yasal dayanaktan yoksun, usule aykırı ve kötüniyetli olup; reddinin gerektiğini, iddiaları kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı tarafından müvekkiline gönderilen ihtarname ile kullanılan seçimlik hakkın deiştirilemeyeceğini, ancak seçimlik hakların yenilik doğuran haklar olduğunu ve tek tarafın kullanmasıyla tüketileceğini, bu haklar kullanımla tüketilen inşai haklardan olup, daha sonra seçimlik hakkın değiştirilmesinin mümkün olmadığını, iddiaların kabul anlamına gelmemesi kaydıyla davacı tarafından ihtarname ile kullanılarak tüketilen ürünün ayıpsız yenisi ile değiştirilmesi yönündeki seçimlik hakkının eldeki davada sözleşmeden dönme ve bedel iadesi olarak değiştirilemeyeceğini, üstelik davacının ayıp bildiriminin yalnızca kendi kanaatinden ibaret olup; var olduğu öne sürülen ayıbın tespiti için herhangi bir delil tespiti de yaptırılmadığını, davacının satılan ürünlerde var olduğunu iddia ettiği ayıpların tamamen davacının makinenin kontrol edilip tesliminin sağlandığı şartların dışındaki taleplerden ibaret olduğunu, müvekkili firma tarafından taraflar arasındaki sözleşme doğrultusunda üretimi sağlanan makinelerde, davacının talepleri doğrultusunda bir takım revize ve eklemeler yaparak tesliminin sağlandığını, makinelere yapılan revize ve eklemelerin tamamen davacının talepleri doğrultusunda yapıldığını, davacı şirket yetkililerinin bu hususta onayının alındığını, gerekli denemelerin yapılarak, makinenin çalışmasına ilişkin kullanıcıya eğitim verildiğini, bu nedenle davacının ayıp ya da gizli ayıp olarak öne sürdüğü iddialarının tamamen gerçek dışı ve davacının kullanımından kaynaklandığını, davacının makinelerin üretiminde mevcut olmayan bir takım ek parça ve sistemlere yönelik isteklerinin gizli ayıp olmayacağının ise aşikar olduğundan bahisle; Davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının öncelikle usulden reddine, Mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda esastan reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Tarafların bildirmiş oldukları delilleri ve banka kayıtları, Noterlik evrakları, taraflar arasındaki ticari alışverişe ilişkin taraflarca düzenlenen ve ibraz edilen BA ve BS formları, vergi kayıtları, tarafların ticari kayıtları ilgili yerlerden dosyamız içerisine celbedilmiş, talimat Mahkemesi kanalıyla dava konusu makinenin bulunduğu mahalde keşif yapılmış ve dosyamızda bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

​Dava, ticari satıştan kaynaklanan ayıplı mal iddiasına dayalı sözleşmeden dönme, bedel iadesi ile tazminat taleplerine ilişkindir.

28/06/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle :

​A. Çikolata Sektörü Uzmanı İncelemesi

​Makinelerin Mevcut Durumu: Keşif ve inceleme sırasında makinelerin streç filmlerle sarılarak tamamen kapatıldığı, giriş şifresi ile kilitlendiği ve çalıştırılamadığı gözlemlenmiştir.

​Teknik Hususların Tespiti: Streç filmle kaplı olması ve çalıştırılamaması sebebiyle; temperleme sıcaklık değerleri, pompa devir daim sistemi, tel bant titreşimi, kuyruk mili, tünel yüksekliği, bant kayması/sensörleri ve soğutma yeterliliği gibi iddia edilen hususlarda kesin bir teknik kontrol/tespit yapılamamıştır.

​Değerlendirme: Sağlıklı ve yeterli bir tespitte bulunulabilmesi için makinelerin çalıştırılması ve buna bağlı olarak tetkik edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

​B. Makine ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği İncelemesi

​Ürün Amacına Uygunluk: Katalog ve faturada "çikolata kaplama makinesi" olarak tanıtılmasına karşın, makinenin gerçek çikolatayı kullanmaya ve işlemeye uygun olmadığı; Kakao yağı dışındaki farklı yağlarla üretilen "kokolin" türü ürünleri işlemeye uygun olduğu tespit edilmiştir.

​Kullanıcı Yanıltması ve Zayiat: Çikolata gibi hassas ürünleri işleyemeyen makine nedeniyle alıcı firmanın yanıltıldığı, yılbaşı ve bayram gibi en yoğun dönemlerde firmayı üretim yapmaktan yoksun bırakarak maddi kayba uğrattığı değerlendirilmiştir.

​Makinaya Müdahale ve Mesafe Ölçümü: Alıcı firmanın ücretin tamamını ödemiş olmasına rağmen satıcı firmanın makineyi uzaktan kilitlediği vurgulanmıştır. Ayrıca davalının 19 metre olduğunu iddia ettiği soğutma motoru-makine uzaklığının yerinde yapılan ölçümde 9 metre olduğu tespit edilmiştir.

​C. Mali ve Nitelikli Hesaplamalar İncelemesi

​Defter ve Fatura Kayıtları: Davacı ve davalının ticari defter ve kayıtlarının birbirini doğruladığı; davacının toplam 1.610.433,87 TL ödeme yaptığı, davacı tarafın davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığı sabit görülmüştür.

​Sözleşmeden Dönme ve Bedel İadesi: Davacı her ne kadar ihtarname ile önceden ayıp ihbarında bulunarak değişimi talep etmişse de; mahkemenin ayıplı ürün sebebiyle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talebini kabul etmesi halinde, ödenen toplam 1.610.433,87 TL'nin davacıya iade edilmesi gerektiği hesaplanmıştır.

​Maddi Zarar Hesabı: Davacı şirketin ayıplı iddia edilen makine nedeniyle üretim yapamamasından kaynaklı uğradığı maddi zararlara ilişkin dosya kapsamında somut bilgi ve belge bulunmadığı bildirilmiştir.

​Mali Açıdan: Davacının ödemelerini eksiksiz yaptığı ve davalıya borcunun olmadığı, davanın kabulü halinde iade edilecek ödeme tutarının 1.610.433,87 TL olduğu tespit edilmiştir.

​Teknik Açıdan: Makinenin hakiki çikolata imalatı yerine kokolin imalatına uygun olduğu ve alıcıyı yanılttığı; ancak makinedeki fiziki/mekanik arıza iddialarının tam netleşmesi için makinelerin kilitlerinin açılarak çalışır vaziyette incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

​Hukuki Takdir: Delillerin nihai değerlendirmesi ve karar verme yetkisinin Mahkemeye ait olduğu vurgulanarak 28/06/2024 tarihinde rapor imza altına alınmıştır.

07/02/2025 tarihli Bilirkişi Heyeti Ek Raporunda özetle :

​1. Belge ve Servis Formu İncelemeleri

​Tartışmalı Servis Formu: Davalı tarafça sunulan 08.04.2023 tarihli ve ... nolu Servis Formu'nda yer alan "Soğutma boruları +9 metre fazla çekildi, verimin düşeceği belirtildi, müşteri kabul etti" ibaresine ilişkin olarak; davacı şirket yetkilisi ... , bu belgeyi ilk defa gördüğünü ve üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını ifade etmiştir. Nitekim heyet incelemesinde de belgedeki müşteri imza kısmının eksik olduğu tespit edilmiştir.

​2. Taraf İtirazlarına Karşı Heyetin Teknik Cevapları

​Çalıştırılamama ve Şifre/Kilit Durumu: Keşif esnasında makinenin naylon/streç filmlerle kaplı olması ve ekranında şifre kilit kodlarının bulunması nedeniyle canlı üretim testi yapılamamıştır. Bu durum, arızaların kesin teknik tespitini ve iddianın gizli/açık ayıp niteliğinin netleştirilmesini engellemiştir.

​Temperleme ve Isıtma-Soğutma: Normal şartlarda çikolata için temperleme süresi 3 saat civarında iken özel imal edilen bu makinelerde hazne kapasitesine göre sürenin 30–45 dakikaya inebileceği; ancak makine çalıştırılamadığı için performans ölçümü yapılamadığı ifade edilmiştir.

​Cidar ve Fan Sistemi: Pompa devir daim sisteminde dışarıdan cidar bulunmamasının özellikle soğuk havalarda çikolatanın boru içinde donmasına yol açabileceği, üreticinin bu hususta alıcıyı bilgilendirmesi gerektiği teknik bir görüş olarak yinelenmiştir.

​Soğutma Tüneli Yüksekliği ve Ölçüler: Soğutma tünelinin yerden yüksekliğinin yaklaşık 9 metre olarak ölçüldüğü, yüksekliğin alçak olması sebebiyle kalıplı ürünlerin tünel tavanına değme ihtimalinin bulunduğu ve ürünlerin istenilen raf ömrüne ulaşamadan eriyebileceği teknik kanaati açıklanmıştır.

​Mekan Darılığı: Makinenin kurulduğu yerin dar olduğu, daha geniş bir alanda kurulması halinde çalışma veriminin artabileceği belirtilmiştir.

​Mali ve Cari Hesap Açısından: ​24.06.2024 tarihli ilk kök rapordan sonra dosyaya yeni bir belge girmediği, mali yönden heyet görüşünün değişmediği teyit edilmiştir. ​Davacı taraf tüm ödeme yükümlülüklerini yerine getirmiştir.

​Mahkemenin sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talebini haklı bulması halinde davalının davacıya iade etmesi gereken tutar 1.610.433,87 TL'dir.

​Davacının üretim yapamamaktan kaynaklı kâr/kazanç kaybı talebine ilişkin ise dosyada somut hesaplamaya elverişli belge bulunmadığı belirtilmiştir.

​Teknik Açıdan: ​Makinenin keşif esnasında çalıştırılamamış ve streçle sarılı tutulmuş olması nedeniyle, ileri sürülen arızaların gizli ayıp mı yoksa açık ayıp mı olduğu hususunda kesin bir tespite ulaşılamamıştır. ​Sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesi için makinenin kilitlerinin açılarak çalışır vaziyette detaylı tetkik edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

24/10/2025 tarihli Bilirkişi Heyeti 2. Ek Raporunda özetle :

​1. Yerinde İnceleme ve Mali Değerlendirme (09/10/2025)

​Yerinde İnceleme: Davacı tarafın talebi üzerine 09/10/2025 tarihinde davacı şirketin iş yerinde mali müşavir bilirkişi tarafından yerinde inceleme yapılmış ve tutanak altına alınmıştır.

​Ciro ve Satış Kaybı Tespiti:

​2022 yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesi'ne göre net satışlar: 64.786.960,11 TL

​Dava konusu makinenin alındığı 2023 yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesi'ne göre net satışlar: 18.768.508,41 TL

​Ciro Düşüşü: Davacı şirketin net satışlarında bir önceki yıla göre 46.018.451,70 TL tutarında bariz bir düşüş yaşandığı tespit edilmiştir.

​Maddi Zarar Değerlendirmesi: Yaşanan bu 46 Milyon TL'lik ciro düşüşünün tek başına dava konusu makinenin verimli çalıştırılamamasından mı kaynaklandığı yoksa başka piyasa/işletme etkenlerinin de bulunup bulunmadığının teknik olarak kesin tespiti mümkün görülmemiş, bu durumun maddi zarar sayılıp sayılmayacağı hususundaki hukuki takdir Mahkemeye bırakılmıştır.

​2. Teknik, Makine ve Elektrik-Elektronik Açısından İnceleme

​Heyet, tarafların soru ve itirazlarına yanıt vererek önceki teknik görüşlerini yinelemiştir:

​Şifre ve Çalıştırılamama Sorunu: İnceleme anında makinenin streç filmle kaplı olduğu ve şifre güncellemesi/kilit sebebiyle çalıştırılamadığı teyit edilmiştir. Tam ve doğru bir teknik değerlendirme yapılabilmesi için streç filmlerin açılması, şifre kilidinin çözülmesi, çikolata kalıntılarının ısı yardımıyla eritilerek temizlenmesi ve makinenin çalışır vaziyette test edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

​Parça ve Tasarım Değerlendirmeleri:

​Pompa devir daim sisteminde cidar olmamasının çalışmaya engel teşkil etmediği ancak boruda çikolata donmasını önlemek için bir tercih olduğu, ​Giriş bandındaki sıyırıcı, tel bant titreşimi, kuyruk mili ve bant kaymalarının kullanıcı ayarları ve bakımla ilgili olabileceği, ​Yerinde yapılan teknik ölçümde soğutma motoru-makine uzaklığının 9 metre olduğunun tespiti korunmuş.

​Ödeme ve İade Tutarı (Sözleşmeden Dönme):

​Davacı tarafın tüm sözleşme bedelini ödediği ve davalıya borcunun olmadığı sabittir.

​Mahkemenin ayıplı ürün sebebiyle sözleşmeden dönme talebini haklı bulması halinde, davalının davacıya iade etmesi gereken ödeme tutarı 1.610.433,87 TL'dir.

​Ayıpların Niteliği (Açık Ayıp / Gizli Ayıp Değerlendirmesi):

​Makine çalıştırılmadan dosya kapsamındaki evrak, fotoğraf ve gözle görülür teknik incelemelere dayanılarak tespit edilebilen hususların AÇIK AYIP niteliğinde olduğu belirtilmiştir.

​Ayıp ihbarının yasal süresinde yapılıp yapılmadığına ilişkin hukuki değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu ifade edilmiştir.

28.06.2024 tarihli Kök Rapor ile 07.02.2025 tarihli 1. Ek Raporda belirttikleri görüş ve kanaatlerini değiştirecek yeni bir unsur bulunmadığını belirterek önceki raporlarını AYNEN TEKRAR ETMİŞTİR.

10/08/2026 tarihli Bilirkişi Heyeti 3. Ek Raporunda özetle :

​1. Mali ve Cari Hesap Açısından Sonuçlar

​Defter ve Fatura Uyumsuzluğu Yoktur: Davacı ve davalı ticari defterlerinde dava konusu faturanın kayıtlı olduğu, davacının borcunun bulunmadığı ve ödemeleri eksiksiz yaptığı bir kez daha teyit edilmiştir.

​Ciro Düşüşü: Davacı şirketin net satışlarının 2022 yılında 64.786.960,11 TL iken, makinenin alındığı 2023 yılında 18.768.508,41 TL'ye düştüğü ve toplam 46.018.451,70 TL'lik ciro kaybı yaşandığı tespiti korunmuştur.

​Maddi Zarar Takdiri: Yaşanan bu ciddi satış düşüşünün tek başına dava konusu makineden mi yoksa başka ticari/sektörel etkenlerden mi kaynaklandığının teknik olarak ayrılamayacağı, bu hususun maddi zarar olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin mahkemenin takdirinde olduğu yinelenmiştir.

​2. Teknik, Makine ve Elektrik-Elektronik Açısından İnceleme

​Çalıştırılamama Durumu Devam Etmektedir: Makinelerin streç filmlerle sarılı olduğu ve kilitli bulunması sebebiyle çalıştırılamadığı, önceki rapordaki fiziki durumun aynen korunduğu belirtilmiştir.

​Gerekli Şartlar: Tam ve doğru bir teknik sonuca ulaşılabilmesi için streç filmlerin açılması, şifrenin çözülmesi ve çikolata artıklarının ısıtılarak temizlenmesi suretiyle makinenin çalışır vaziyette test edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

​Ayıpların Niteliği: Makine çalıştırılmadan, dosya kapsamındaki evrak ve gözle görülür incelemelerle tespit edilen hususların AÇIK AYIP niteliğinde değerlendirildiği ve bu konudaki kanaatin muhafaza edildiği açıklanmıştır.

​Sözleşmeden Dönme ve İade Bedeli: Mahkemenin sözleşmeden dönme talebini haklı bulması halinde, davalının davacıya iade etmesi gereken bedel 1.610.433,87 TL'dir.

​Önceki Raporların Aynen Tekrarı: Bilirkişi heyeti; 28.06.2024 tarihli Kök Rapor, 07.02.2025 tarihli 1. Ek Rapor ve 24.10.2025 tarihli 2. Ek Rapordaki tespit ve görüşlerini değiştirecek yeni bir unsur bulunmadığını bildirerek görüşlerini AYNEN TEKRAR ETMİŞTİR.

Tacirler arasındaki ticari satışlarda ve genel borçlar hukukunda açık ayıbın şartları, muayene/ihbar yükümlülüğü ve sonuçları kanun maddeleri (Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu) ile aşağıda detaylandırılmıştır:

​1. Türk Borçlar Kanunu (TBK) Çerçevesinde Açık Ayıp ​TBK Madde 223 – Muayeneden Gelme ve İhbar Yükümlülüğü: ​"Alıcı, devraldığı satılanın durumunu imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve onda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu satıcıya uygun bir süre içinde bildirmekle yükümlüdür. Alıcı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır..."

​Açıklama: TBK genel hükümlerine göre alıcı, teslim aldığı malı makul imkân dâhilinde muayene etmeli ve ilk bakışta görülebilen (açık) ayıpları satıcıya uygun bir süre içinde bildirmelidir.

​TBK Madde 227 – Alıcının Seçimlik Hakları: ​"Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı şu haklardan birini kullanabilir: ​Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, ​Satılanı alıkoyup satış bedelinden indirim isteme,

​Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, ​İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme..."

​Açıklama: Ayıp süresinde ihbar edildiği takdirde alıcı bu dört seçimlik haktan birini kullanabilir. Ancak süre kaçırılırsa mal ayıplı haliyle kabul edilmiş sayılır ve bu haklar kaybedilir.

Türk Ticaret Kanunu (TTK) Çerçevesinde Ticari Satışta Açık Ayıp​Ticari satışlarda taraflar tacir olduğu için basiretli iş insanı gibi hareket etme yükümlülüğü (TTK m. 18/2) gereğince kanun koyucu çok daha sıkı ve kısa hak düşürücü süreler öngörmüştür:

​TTK Madde 23/1-c – Muayeneden ve İhbar Süreleri:​"Tacirler arasındaki satışlarda, emtiadaki ayıp teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmeye mecburdur.

Açıkça belli değilse alıcı emtiayı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemeye veya incelettirmeye ve bu inceleme sonucunda emtianın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için bu süre içinde durumu satıcıya ihbar etmeye mecburdur..."

​Açık Ayıbın Tanımı: Makinenin tünel yüksekliğinin yetersizliği, dışarıdan gözle görülen fiziki noksanlıklar, boyut farklılıkları veya teslimde ilk bakışta anlaşılan eksi/kusurlu parçalar açık ayıp sayılır.

​2 Günlük Süre (Açıkça Belli İse): Teslim anında gözle görülen açık ayıplarda ihbar süresi teslimden itibaren 2 gündür.

​8 Günlük Süre (Basit Muayene İle Anlaşılabiliyorsa): Teslim anında hemen görülmeyip basit bir çalıştırma/fiziki muayene ile anlaşılan açık ayıplarda ihbar süresi 8 gündür.

​Hak Düşürücü Sürenin Etkisi: 2 veya 8 günlük süre geçtikten sonra yapılan ayıp ihbarı hukuken geçersizdir. Alıcı, kanun gereği malı ayıplı haliyle örtülü olarak kabul etmiş sayılır (TBK m. 223/2) ve sözleşmeden dönme, bedel iadesi veya tazminat haklarını kaybeder.

Türk Ticaret Kanunu'nun 23/1-c maddesinde "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır" düzenlemesi bulunmaktadır. Türk Borçlar Kanunu'nun 223 üncü maddesinde ise;

" Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır" hükmü bulunmaktadır. Bu itibarla, öncelikle; dava konusu malzemenin ayıplı olup olmadığının saptanması, ayıplı olduğunun belirlenmesi halinde ise yukarıda sözü edilen yasa hükmünde belirtilen sürelerde ayıp ihbarı bulunup bulunulmadığı belirlenerek, sorumluluk durumunun değerlendirilmesi icap etmektedir. (Yargıtay . HD ... E., ... K. Sayılı karar) (Konya Bam HD ... E ... K)

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde :

Somut olayda dava konusu makineler, taraflarca imzalanan 30.03.2023 tarihli "Yükleme ve Mal Kabul Taahhütnamesi" ile teslim alınmış ve monte edilmiştir. Dosya kapsamında alınan kök ve ek bilirkişi raporlarında, makinelerde ileri sürülen arıza ve aksaklıkların teslim anında gözle görülebilir, basit bir muayene ile anlaşılabilecek nitelikte olduğu ve hukuki niteliği itibarıyla AÇIK AYIP teşkil ettiği kesin olarak tespit edilmiştir.

​Tacir olan davacı şirketin, TTK m. 23/1-c uyarınca açık ayıpları teslim tarihi olan 30.03.2023 tarihinden itibaren en geç 2 gün içinde (veya en geç 8 günlük makul muayene süresinde) satıcıya ihbar etmesi yasal bir zorunluluktur.

​Oysa davacı şirket tarafından ayıba ilişkin ilk ihtarname 28.04.2023 tarihinde (teslimden yaklaşık 1 ay sonra) keşide edilmiştir. Davacı alıcı, basiretli bir tacir gibi hareket etmeyerek kanunun öngördüğü 2 ve 8 günlük emredici hak düşürücü süreler içerisinde ayıp ihbarında bulunmamıştır.

​Süresinde yapılmayan ayıp ihbarı sebebiyle davacı alıcı, ayıplı olduğu iddia edilen malı TBK m. 223/2 uyarınca mevcut haliyle kabul etmiş sayılır.

​Davacı alıcı, kanuni ihbar sürelerine uymayarak malı örtülü olarak kabul etmiş sayıldığından, malın ayıplı ifasından kaynaklanan sözleşmeden dönme ve bedel iadesi hakkını kaybettiği gibi; süresinde yapılmayan ayıp ihbarına dayalı olarak ciro kaybı, kâr mahrumiyeti veya tazminat da talep edemez. Ayrıca maddi tazminat iddiasına ilişkin ciro düşüşünün doğrudan dava konusu makineden kaynaklandığına dair illiyet bağı şüpheden uzak bir şekilde ispatlanamamıştır.

​Açıklanan bu emredici kanun hükümleri ve yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda; davacının hak düşürücü süre geçtikten sonra yaptığı geçersiz ayıp ihbarına dayanan davanın süreden ve esastan REDDİNE karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının ayıplı mal iddiasına dayalı SÖZLEŞMEDEN DÖNME, SATIŞ BEDELİNİN İADESİ ile MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT TALEPLERİNİN AYRI AYRI REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 25.581,36 TL harçtan mahsubu ile davacı tarafça fazladan yatırıldığı anlaşılan 24.849,36 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya İADESİNE,

3-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin 6325 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince davacıdan tahsili ile Hazineye İrad KAYDINA,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,

5-Davalı tarafından sarfına mecbur kalınan 308,75 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,

6-Maddi tazminat yönünden;Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'nin 13/4. maddesine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,

7-Manevi tazminat yönünden;Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'nin 10/3.maddesine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,

8-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı bulunması halinde ilgilisine İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/10/2026

Başkan Üye Üye Katip

* Bu evrak UYAP-DYS üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.