- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2023/381 K. 2026/838
Karar tarihi: 20 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 677
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 683
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 687
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 757/1
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 764
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 788
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 790
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 792
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 818
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 72/2
Karar metni
T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2023/381
- KARAR NO
- 2026/838
- DAVA
- 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit)
- DAVA TARİHİ
- 09/06/2023
- KARAR TARİHİ
- 20/10/2026
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ...İşletmesinden almış olduğu 3 adet çeki şirket merkezine gönderimi sırasında kaybettiğini, bunun üzerine takip dayanağı 30.04.2023 keşide tarihli çekin de aralarında bulunduğu 3 adet çeke ilişkin olarak taraflarınca 06.01.2023 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi .... Esas sayılı dosyada " zayi sebebiyle çekin iptali" istemi ile dava açıldığını ve muhatap bankadaki çek hesabına ödeme yasağı konulduğunu, davalı tarafından iptali istenen çeke dayalı olarak müvekkili şirket aleyhine ... İcra dairesi ... Esas sayılı dosyasından kambiyo yolu ile takip başlatıldığını, müvekkili şirkete ödeme emrinin tebliğ edildiğini, alacaklı tarafından çeke dayalı olarak ... Asliye Ticaret mahkemesi ... D.İş- .... Karar nolu dosyadan, ihtiyati haciz kararı alınarak müvekkil şirkete ait tüm mal varlığına haciz konulduğunu ve müvekkili şirketin mal varlığına konulan ihtiyati haciz müvekkili şirket faaliyetlerini olumsuz etkilediğini, davalı taraf çekin arkasına muhatap banka tarafından şerh edilmiş olan ödeme yasağını ve dolayısı ile çekin müvekkili tarafından zayi edildiğini bilmesine rağmen, taraflarına veya çek iptal davasının görüldüğü mahkemeye bir müracaatta bulunmaksızın, icra takibine konu ederek, kusurlu ve kötü niyetli davrandığını, çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığını iddia ederek; davaya konu ... Bankası ... Şubesi ... İBAN nolu hesaptan keşide edilmiş olan 30.05.2023 keşide tarihli, ... çek nolu 23.840,00.-TL bedelli çeke ilişkin olarak müvekkil şirket aleyhine icra takibi yapılmaması, icra takibi yapılması halinde takibin durdurulması, yönünde İİK 72/2 gereğince teminat karşılığı tedbir kararı verilmesine, ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası yönünden müvekkil şirketin alacaklıya herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, davanın açılmasından sonra icra dosya borcunun tarafımızdan ödenmesi halinde ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak müvekkil şirkete verilmesine, davalı taraf icra takibinde haksız ve kötüniyetli olduğundan müvekkil şirkete dava tutarının % 20 si tutarında kötüniyet tazminatı ödemesine, ... Bankası ... Şubesi ... İBAN nolu hesaptan keşide edilmiş olan... keşide tarihli, ... çek nolu 23.840,00.-TL bedelli çeke ilişkin olarak müvekkil şirketin davalıya borcu olmadığının tespitine, yargılama harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Hukuki yarar yani dava şartı nedeniyle açılan davanın reddi gerekmekte olduğunu, müvekkili ..., davacıdan alacaklı olduğunu, ... İcra Müdürlüğü'nün ....E. sayılı dosya numarasından başlatılan icra takibinde alacaklı olarak bulunmakta olduğunu, davaya konu çek, 6361 Sayılı Kanun ve TTK hükümlerine uygun şekilde temlik alındığını, davacı, söz konusu Borçsuzluk defiini müvekkiline karşı ileri sürememekle birlikte; müvekkilinin çeki iktisap ederken bile bile davacı aleyhine hareket ettiğine dair somut bir delil de ileri sürülememekte olduğunu, bu açıdan da; açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğu ... 1.ATM ....E. Sayılı dosyanın bekletici mesele yapılması, HMK.md.114/1-d bendi uyarınca '' Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunmaması'' nedeniyle açılan davanın dava şartı nedeniyle reddini, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, %20 den az olmamak kaydıyla davacının tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE/
Dava konusu uyuşmazlık, ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... ve ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı dosyaları ve dayanağa konu çekler nedeniyle menfi tespit ve bedellerin ödenmesi halinde davacı tarafça yapılan ödemelerin istirdatına ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, davacı şirket yetkilisine ait imza örneklerinin bulunduğu belge asılları celp edilmiş, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dava konusu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası icra takip dosyasının incelenmesinde; Davalı alacaklı tarafından davacı borçluya karşı ... Şubesine ait ... seri nolu ... keşide tarihli 23.840,00 TL bedelli çeke istinaden 29.202,56 TL toplam alacak üzerinden 30/05/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, icra dosyasına davacı tarafından 08/06/2023 tarihinde 35.870,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu .....Şubesine ait ... seri nolu ... keşide tarihli 23.840,00 TL bedelli çekin incelenmesinde; Keşidecisinin ...işletmesi olduğu, lehtarın dosyamız davacısı şirket olduğu, çekin arkasındaki ciroların sırasıyla, dosyamız davacısına, ...Ş.tine, ... Ş.tine, dosyamız davalısı ...'ye ait olduğu, dosyamız davalısı şirket tarafından ilgili bankaya ibraz edildiği,... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı tedbir kararına istinaden ödeme yapılmamış olduğunun şerh düşüldüğü anlaşılmıştır.
Dava konusu ... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası icra takip dosyasının incelenmesinde; Davalı alacaklı tarafından davacı borçluya karşı .... Şubesine ait ... seri nolu ... keşide tarihli 23.840,00 TL bedelli çeke istinaden 29.440,96 TL toplam alacak üzerinden 20/07/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, icra dosyasına davacı tarafından 07/09/2023 tarihinde 13.700,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu ... Şubesine ait ... seri nolu ... keşide tarihli 23.840,00 TL bedelli çekin incelenmesinde; Keşidecisinin ... işletmesi olduğu, lehtarın dosyamız davacısı şirket olduğu, çekin arkasındaki ciroların sırasıyla, dosyamız davacısına, ...tine, ... Ş.tine, dosyamız davalısı ...'ye ait olduğu, dosyamız davalısı şirket tarafından ilgili bankaya ibraz edildiği,... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı tedbir kararına istinaden ödeme yapılmamış olduğunun şerh düşüldüğü anlaşılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Dosyamız davacısı şirket tarafından dava konusu çeklerinde aralarında bulunduğu 3 adet çeke istinaden zayi nedeniyle iptal davası açıldığı, mahkemece 09/01/2023 tarihli tensip zaptı 8 nolu ara kararı ile çekler hakkında ödeme yasağı tedbir kararı verildiği anlaşılmıştır.
Davacı şirketin celp edilen ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde; Dava konusu çeklerin keşide tarihlerini de kapsar şekilde 18/08/2014-18/08/2024 tarihleri arasında davacı şirketin yetkilisinin ... olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce grafoloji uzmanı bilirkişi ...'dan alınan 13/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ...şubesine ait ... keşide yer ve tarihli, keşidecisi "..." isimli şirket yetkilileri olan, "..." isimli şirket emrine yazılı "23.840" TL meblağlı, ... numaralı çek aslı, ...şubesine ait ... / 30.05.2022 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "..." isimli şirket yetkilileri olan, "..." isimli şirket emrine yazılı "23.840" TL meblağlı, ... numaralı çek aslı, Arka yüzü 1. Ciranta hanelerinde basılı "........." ibareleri ile başlayan siyah mürekkepli kaşe basım izleri üzerinde atılı bulunan 1. Ciranta imzalarının, -... isimli şahsın dosya içerisinde mevcut mukayeseye esas imzalarına kıyasla aralarında farklılıkların bulunduğunun tespit edilmiş olması sebebiyle -... isimli şahsın eli mahsulü olmadıkları yönünde kanaat ve sonuca varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce talimat yoluyla SMMM bilirkişi ...'ten alınan 30/06/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; SONUÇ: Mahkemenin 05.05.2026 tarihli görevlendirmesi çerçevesinde icra dosyaları, dava dosyası ve davacı şirketin 2022-2023 yılı yasal defterleri ve muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemeler sonucunda işbu raporun inceleme, değerlendirme ve tespitler bölümünde ayrıntısı ile görüleceği üzere; Davacı Tasfiye Halinde ...’nin 2022-2023 yılı yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğunu, muhasebe kayıtlarının bu dava özelinde usulüne uygun tutulmadığını, buna karşın yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğunun tespit edildiğini, Davacı şirket ile dava dışı ...İşletmesi arasında Gübre Alım Satım İşi ile ilgili yazılı olmayan ticari bir ilişki kurulduğunu, dava dosyasında yazılı bir sözleşmeye rastlanmadığını, Davacı şirket tarafından 2022-2023 yılında 91.521-TL tutarında 4 adet fatura düzenlendiğini, Davacı yasal defterlerinde dava dışı ... İşletmesi tarafından yapılmış bir ödemeyi gösterir herhangi bir muhasebe kaydına rastlanmadığını, Davacı yasal defterlerine göre dava dışı ... İşletmesi’nin 09.06.2023 dava tarihi itibari ile 91.521-TL tutarında borç bakiyesi bulunduğunun anlaşılmakta olduğunu, Davacının 2022-2023 yılı yasal defterlerinde davalı ... ile arasında gerçekleşen ticari bir ilişkinin varlığını gösterir herhangi bir muhasebe kaydına rastlanmadığını, yine Davacının 2023-2023 yılları yasal defterlerinde dava dışı ... ile arasında gerçekleşen ticari bir ilişkinin varlığını gösterir herhangi bir muhasebe kaydına da rastlanmadığını, ... Bankası ... Şubesi nezdinde bulunan 30.04.2023 vadeli ... no.lu 23.840-TL bedelli ve 30.05.2023 vadeli ... no.lu 23.840-TL bedelli işbu dava konu iki adet çekin davacının yasal defterlerinde kayıtlı olmadığını tespit edildiğini, işbu dava konusu çeklerden 30.04.2023 vadeli ... no.lu 23.840-TL bedelli çekin ... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı dosyasında, 30.05.2023 vadeli 165540 no.lu 23.840-TL bedelli çekin ise ... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı dosyasında icra takibine konu edildiğini, Davacının yasal defterleri üzerinde yapılan incelemelerde ilgili icra dairelerine yapılmış bir ödemeyi gösterir herhangi bir muhasebe kaydına rastlanmadığı yönündeki tespit ve kanaatleri bildirilmiştir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre;
Dava; Sahtelik iddiası nedeniyle, ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... ve ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı dosyaları ve dayanağa konu çekler nedeniyle menfi tespit ve bedellerin ödenmesi halinde davacı tarafça yapılan ödemelerin istirdatına ilişkin olarak açılmış ve dava açıldıktan sonra her iki icra takibine davacı tarafça ödemeler yapıldığından, ödenen bedeller yönünden istirdada dönüşmüştür.
Davalı tarafça, davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararının olmadığı ileri sürülmüş ise de, davacının sahtelik iddiasında bulunduğu, sahtelik iddiası mutlak def'i olup herkese karşı ileri sürülebileceği, bu kapsamda dava konusu icra takipleri ve dayanağı çekler nedeniyle menfi tespit ve icra tehdidi altında ödenen bedellerin istirdadının davacı tarafça talep edilebileceği, bu nedenle iş bu davada davacının hukuki yararının bulunduğu değerlendirilmekle, davalı tarafın hukuki yarar itirazının reddine karar verilmiştir.
Dava şartlarının tam olduğu, incelenecek bir ilk itiraz veya süreler yönünden incelenecek bir itiraz veya def'i olmadığından davanın esasına geçilmiştir.
Davada ispat külfeti öncelikle davalı alacaklıdadır. Davalı taraf, alacağının varlığını ve alacağın dayanağı çeklerin yetkili hamili olduğunu, çeklere istinaden davacıdan alacak talep hakkının bulunduğunu, yani çeklerdeki davacı şirket adına atılı imzaların davacı şirket yetkilisine ait olduğunu ispatlamak zorundadır.
Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenlemelere ilişkin detaylı açıklamaların yapıldığı Yargıtay Hukuk Genel Kararının ... Esas ... Karar sayılı ve 30.11.2021 tarihli kararında da vurgulandığı üzere, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise ortak hükümlere yollama yapmakla yetinmiştir.
Çek, 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabı ile 5941 sayılı Çek Kanunu ve bu Kanun uyarınca çıkarılan tebliğlerle düzenlenen bir kıymetli evraktır. 6102 sayılı TTK’nın 670 vd. düzenlemelerine göre çek de poliçe ve bono gibi bir kambiyo senedidir. 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabında 780-823. maddeleri arasında düzenlenen çeke 818. maddenin yaptığı atıflar çerçevesinde poliçeye ilişkin hükümlerin uygulanması kabul edilmiştir (Bozer, Ali /Göle, Celal: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara, 2018, s. 221).
Çek, 6102 sayılı TTK’da tanımlanmamıştır. Çeke ait hükümler göz önüne tutularak çek şöyle tarif edilebilir: Çek, Kanun’un öngördüğü belirli şekil şartlarına bağlı, soyut ve kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi konusunda sadece bankalar üzerine düzenlenebilen, kıymetli evraktan sayılan özel bir havaledir (Tuna, Ergun/ Göç Gürbüz, Diğdem: Ticaret Hukuku Prensipleri Kıymetli Evrak, Ankara 2018, s. 268).
Bu havalenin yazılı şekilde yapılması, belli şekil şartlarını içermesi ve kayıtsız şartsız bir ödeme yetkisi biçiminde olması gerekir. Çek düzenleyen, muhataba belirli bir bedeli lehtara ödeme, lehtara da tahsil yetkisi veren bir kambiyo senedidir. Çek bir ödeme aracıdır. Ancak poliçe ve bonodaki gibi kredi işlevine haiz değildir. Ticarî hayatta yaygın olarak ileri tarihli çek düzenlenerek çekin kredi veya teminat aracı olarak kullanıldığı görülmektedir. Bu kullanım şeklinin dahi çekin ödeme aracı olma özelliğini ortadan kaldıramayacağı unutulmamalıdır. Çek muhatap banka tarafından görüldüğünde meşru hamil olan kişiye nakden ödenir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 757/1. maddesine göre, iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatap bankayı çeki ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı Kanun’un 759. maddesi uyarınca, çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 764. maddesi uyarınca elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, mahkemece çekin iptaline karar verilir. Çekin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, iptal talebinde bulunan keşideciye karşı çekten doğan istem hakkı ileri sürebilir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 687. maddesine göre, çekten dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’îleri başvuran yetkili hamile karşı ileri süremez. Ancak hamil, çeki iktisap ederken çekin keşidecinin rızası dışında elinden çıktığını ya da çekin karşılığının daha önce çeki elinde bulunduran kişiye keşideci tarafından ödendiğini bile bile keşidecinin zararına hareket etmiş olması durumunda keşideci hamile karşı kötü niyet def’înde bulunabilir.
Çek hakkında iptal kararı verilerek bu karara dayalı olarak keşidecinin lehtara ödeme yapmış olması yetkili hamile karşı 6102 sayılı TTK’nın 687. maddesi gereği ileri sürülemeyeceğinden keşidecinin çekin lehtar tarafından iptal ettirilmesi ve buna dayalı olarak lehtara ödemede bulunması def’ini ancak lehtara karşı ileri sürebilir. Bunu yanında çeki elinde bulunduran yetkili hamile karşı ileri süremez.
Çeklerin devrinin nasıl yapılacağı 6102 sayılı TTK’nın 788. maddesinde poliçeden ayrı ve özel olarak düzenlenmiştir. Bu maddeye göre açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilir. Keza 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinin göndermesi ile aynı Kanun’un 684. maddesine göre, ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile çekten doğan bütün haklar devrolunur.
Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde çekin bir başka anlatımla çek üzerindeki hakkın bir başkasına devri için ciro ve kişiye çekin zilyetliğinin geçirilmesi gerekir. Ciro ise 6102 sayılı TTK’nın 683. maddesine göre, çek arka yüzüne veya çeke bağlı olan ve “alonj” denilen bir kâğıt üzerine yazılması ve ciranta tarafından imzalanması ile mümkündür. Bu nedenle cirantanın imzasını taşımayan ciro geçerli ciro sayılmaz. Böyle bir ciro ise çek üzerinde bulunan hakkın devrini sağlamaz.
Çekte hak sahibi olabilmek için yetkili hamil olmak gerekir. 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Bu maddeden de anlaşıldığı üzere bir çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu yani çek üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu çek üzerinde bulunan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebilir. Çek üzerindeki cirolar birbirini takip etmiyor veya ciro zincirinde bulunan cirolardan biri geçersiz veya sahte olması dolayısı ile ciro zincirinde kopukluk olması durumunda çekteki hak, kopukluktan sonraki kişilere geçmeyeceği için ciro zincirinde kopukluk olan çeki elinde bulunduran hamil yetkili hamil sayılamaz. Yetkili hamil olmadığı için de ciro zincirinin koptuğu kişiden itibaren ciranta ve keşideciden talepte bulunamaz.
Her ne kadar çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu ispat edememiş olması nedeniyle yani ciro zincirinde kopukluk olması durumunda kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye gidemez ise de, 6102 sayılı TTK’nın 677. maddesinde ki; “Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez.” düzenlemesi karşısında “imzaların istiklali (bağımsızlığı) ilkesi” gereği ciro zincirinin kopmasından sonraki cirantalara başvurabilir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olayın değerlendirilmesinde;
Dava konusu ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyası icra takip dosyası ile, Davalı alacaklı tarafından davacı borçluya karşı ... Şubesine ait ... seri nolu ... keşide tarihli 23.840,00 TL bedelli çeke istinaden 29.202,56 TL toplam alacak üzerinden 30/05/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, icra dosyasına davacı tarafından 08/06/2023 tarihinde 35.870,00 TL ödeme yapıldığı; Dava konusu ... ...Şubesine ait ... seri nolu ... keşide tarihli 23.840,00 TL bedelli çekin incelenmesinde, Keşidecisinin ... Odası Ticari işletmesi olduğu, lehtarın dosyamız davacısı şirket olduğu, çekin arkasındaki ciroların sırasıyla, dosyamız davacısına, ... Ş.tine, ...Ş.tine, dosyamız davalısı ...'ye ait olduğu, dosyamız davalısı şirket tarafından ilgili bankaya ibraz edildiği,... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı tedbir kararına istinaden ödeme yapılmamış olduğunun şerh düşüldüğü; Dava konusu ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası icra takip dosyası ile, Davalı alacaklı tarafından davacı borçluya karşı ...Şubesine ait ... seri nolu ... keşide tarihli 23.840,00 TL bedelli çeke istinaden 29.440,96 TL toplam alacak üzerinden 20/07/2023 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, icra dosyasına davacı tarafından 07/09/2023 tarihinde 13.700,00 TL ödeme yapıldığı; Dava konusu .../... Şubesine ait ... seri nolu ... keşide tarihli 23.840,00 TL bedelli çekin incelenmesinde, Keşidecisinin... işletmesi olduğu, lehtarın dosyamız davacısı şirket olduğu, çekin arkasındaki ciroların sırasıyla, dosyamız davacısına, ....Ş.tine, ... Ş.tine, dosyamız davalısı ...'ye ait olduğu, dosyamız davalısı şirket tarafından ilgili bankaya ibraz edildiği,... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı tedbir kararına istinaden ödeme yapılmamış olduğunun şerh düşüldüğü; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, Dosyamız davacısı şirket tarafından dava konusu çeklerinde aralarında bulunduğu 3 adet çeke istinaden zayi nedeniyle iptal davası açıldığı, mahkemece 09/01/2023 tarihli tensip zaptı 8 nolu ara kararı ile çekler hakkında ödeme yasağı tedbir kararı verildiği; Davacı şirketin celp edilen ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde, Dava konusu çeklerin keşide tarihlerini de kapsar şekilde 18/08/2014-18/08/2024 tarihleri arasında davacı şirketin yetkilisinin ... olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce Grafoloji uzmanı Bilirkişi ...'dan alınan 13/10/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre, dava ve takip konusu çeklerdeki davacı şirket adına atılı lehtar ciranta imzalarının, davacı şirket yetkilisi ... isimli şahsın eli mahsulü olmadığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce talimat yoluyla SMMM bilirkişi ...'ten alınan 30/06/2026 tarihli bilirkişi raporuna göre, davacı şirketin 2022-2023 yılı yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğu, davacı şirket ile dava dışı...İşletmesi arasında ... İşi ile ilgili ticari bir ilişki kurulduğu, davacı şirket tarafından ... İşletmesine 2022-2023 yılında 91.521-TL tutarında 4 adet fatura düzenlendiği, davacı yasal defterlerinde dava dışı ... tarafından yapılmış bir ödemeyi gösterir herhangi bir muhasebe kaydına rastlanmadığı, davacı yasal defterlerine göre dava dışı ...İşletmesi’nin 09.06.2023 dava tarihi itibari ile 91.521-TL tutarında borç bakiyesi bulunduğu, davacının 2022-2023 yılı yasal defterlerinde, davacının çeklerde davacıdan sonra gelen şirketler ve davalı ... ile arasında gerçekleşen ticari bir ilişkinin varlığını gösterir herhangi bir muhasebe kaydına rastlanmadığı, davacının 2023-2023 yılları yasal defterlerinde çeklerde kendisinden sonra gelen dava dışı ... ile arasında gerçekleşen ticari bir ilişkinin varlığını gösterir herhangi bir muhasebe kaydına da rastlanmadığı tespit edilmiştir.
Davalı faktoring şirketi tarafından, dava ve takip konusu çekin faktoring ilişkisi kapsamında kendisine yasal mevzuata uygun olarak geçtiği ileri sürülmüş ise de, sahtecilik iddiası mutlak def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülebilecektir.
Dava konusu çeklerde lehtar ciranta olan davacı şirketin çeklerdeki imzasının sahte olması nedeniyle birbirini takip eden geçerli ciro zinciri olmadığı için davalı şirketin 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre yetkili hamil olduğunu yani kendisine çekler üzerinde bulunan hakkın geçtiğini ispat edemediğinden aynı Kanun’un 792. maddesine göre ispat yükünün davacı lehtar ciranta da olduğu düşünülemez. Çünkü 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesindeki düzenleme, çeki 6102 sayılı TTK’nın 788. maddesine göre geçerli bir ciro ile hakkın devredildiği ve yine 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat eden yetkili hamiller içindir.
Bu durumda dava konusu çekleri elinde bulunduran davalı faktoring şirketi, çeklerdeki lehtar ciranta davacı şirket imzasının sahte olması nedeniyle çeklerdeki hakkın geçerli ve birbirine bağlı ciro zinciri ile hak sahibi olduğunu ispat edemediğinden ve davacıya başvurma hakkı bulunmamaktadır.
Bu nedenler ile, davacı tarafın davasında haklı olduğu, dava konusu ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... ve ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı dosyaları ve dayanağa konu çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığı ve davacı tarafça dava konusu icra dosyalarına yapılan ödemelerin davalı tarafından davacıya iade edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KABULÜ İLE;
1-Dava konusu ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas ve ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı icra takip dosyaları ve dayanağı çekler nedeniyle davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2/1- ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı icra takip dosyasına davacı tarafından yapılan 35.870,00 TL ödemenin 08.06.2023 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
2/2- ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı icra takip dosyasına davacı tarafından yapılan 13.700,00 TL ödemenin 07.09.2023 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Alınması gereken 4.076,92 TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 1.019,23 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 3.057,69 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.019,23 TL peşin harç parasının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı parası, 6.380,00 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 20.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 26.559,90 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davalı tarafça yapılan masrafların kendisi üzerine bırakılmasına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/10/2026
