mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/681 K. 2026/786

Karar tarihi: 20 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

BEYANLAR:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir;Davacı vekili, müvekkil şirket ile davalı arasında 21.11.2022 tarihli sözleşme ve ekleri kapsamında Konya ili Selçuklu ilçesinde bulunan ... şubesinin mekanik uygulama ve dekorasyon işlerinin anahtar teslimi yapılması konusunda anlaşıldığını, işin teslim tarihinin ek sözleşmeyle 07.01.2023 olarak belirlendiğini, ancak davalının işi süresinde tamamlamadığı, eksik, ayıplı ve projeye aykırı şekilde bıraktığı, bu hususların ... Mimarlığın 09.01.2023 tarihli saha raporu, ... tarafından gönderilen 12.01.2023 tarihli e-posta ve Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuyla tespit edildiğini, eksik ve ayıplı işlerin giderilmesi için gerekli malzeme ve işçilik bedelinin 950.578,53 TL olarak belirlendiğini, müvekkil şirketin mağazanın açılışını gerçekleştirebilmek amacıyla söz konusu eksiklikleri kendi imkânlarıyla gidermek zorunda kaldığını, sözleşmede kararlaştırılan ilk iki ödeme kalemini davalıya ödediğini, teslimde ödenmesi gereken 1.250.000 TL bakımından eksik ve ayıplı işler ile sözleşmede düzenlenen günlük 15.000 TL cezai şart dikkate alındığında müvekkil şirketin davalıya borçlu olmadığını, ayrıca mali müşavir çalışanı ... ’un davalıyla iş birliği yaparak müvekkil şirketin bilgisi ve yetkilendirmesi dışında dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti.’ni borçlandırmaya yönelik temlik sözleşmesi düzenlediğini, bu hususta davalı ve ilgili kişiler hakkında Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasıyla suç duyurusunda bulunulduğunu, davalının aynı alacak için Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas ve Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaları üzerinden mükerrer icra takibi başlattığını, takiplerin müvekkil şirketin bilgisi dışında elektronik tebligatların kontrol edilmemesi nedeniyle kesinleştiğini ve her iki dosyada mükerrer alacak kalemleri ile faize faiz uygulandığını, davalının sözleşmeye aykırı davranışları ve haksız takipleri nedeniyle müvekkil şirketin zarara uğradığını, icra dosyası kapsamında işletmedeki menkul malların, banka hesaplarının, POS cihazlarının ve şirket adına kayıtlı araçların haczedildiğini, bu durumun şirketi vergi ve SGK borçlarını ve çalışan ücretlerini ödeyemez hâle getirerek iflas riskiyle karşı karşıya bıraktığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında takip konusu 1.911.467,18 TL borçtan sorumlu olmadığının tespitine, yargılama süresince icra takibinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına ve hacizlerin kaldırılmasına, bunun mümkün olmaması hâlinde en azından banka hacizlerinin kaldırılmasına, uygun görülmesi durumunda şirket adına kayıtlı araç veya şirket yetkilisine ait taşınmazın teminat olarak kabul edilmesine, davalının kötü niyetli icra takibi nedeniyle takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; davacı tarafından ikame edilen menfi tespit davasının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep ettiğini; davacının iddiaları ile talep konusu arasında uyuşmazlık bulunduğunu, borcun kaynağının taraflar ve dava dışı ... Ltd. Şti. arasında imzalanan Temlik Sözleşmesi olduğunu, dekorasyon sözleşmesinden doğan tüm yükümlülüklerin müvekkilince yerine getirildiğini ve davacının delil tespiti iddialarının gerçeği yansıtmadığını beyan ettiğini savunmuştur. Davacının söz konusu sözleşmeden haberdar olmadığı iddiasının, Konya . İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasındaki haciz sırasında davacı şirket yetkilisinin bizzat istihkak iddiasında bulunarak malları yediemin sıfatıyla teslim alması karşısında asılsız kaldığını belirten davalı vekili, ticari defter incelemeleriyle de sabit olacak bu duruma rağmen hacizden yaklaşık bir yıl sonra eldeki davanın açılmasının kötü niyet teşkil ettiğini ileri sürmüştür. Ayrıca sözleşmenin şirket sahibinin bilgisi dışında imzalandığı iddiasının da gerçeğe aykırı olduğunu, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... Sor. sayılı dosyasındaki şüpheli ... ’un kolluk ifadesi ve WhatsApp yazışmalarından davacı şirket yetkilisinin tüm süreçlerden, ödemelerden ve virman amacıyla yapılan temlikten başından beri haberdar olduğunun anlaşıldığını ifade ettiğini aktarmıştır. Sözleşmeyi imzalayan ... ’un davacı şirketlerin muhasebe, banka, maaş ödemeleri ve e-tebligat takibi gibi tüm mali ve idari işlerini yürütmesi sebebiyle TBK’nın 547. ve 548. maddeleri ile Yargıtay içtihatları uyarınca zımni olarak atanmış bir "ticari temsilci" vasfına sahip olduğunu, dolayısıyla iyi niyetli müvekkili şirkete karşı bu sözleşmeyi yapmaya tam yetkili sayılması gerektiğini vurgulayan davalı vekili, borçtan kaçmak amacıyla yıllar sonra suç duyurusu ve dava ikame edilmesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, davanın yalnızca müvekkil şirketin haklı alacağını sürüncemede bırakma gayesi taşıdığını belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini talep ettiğini bildirmiştir.

MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 12/02/2026 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmişlerdir; Bilirkişi heyeti, tespite konu eksik ve hatalı imalatlara ilişkin yaptığı hesaplama ve değerlendirmeler sonucunda, seramik imalatları yönünden nefaset kesintisi uygulanması hâlinde inşaat imalatları bedelini 1.198.500,00 TL, elektrik imalatları bedelini 100.100,00 TL ve mekanik tesisat imalatları bedelini 132.913,14 TL olarak belirlemiş ve söz konusu imalatların toplam bedelini 1.431.514,14 TL olarak hesaplamıştır.

Bilirkişi (... ) tarafından hazırlanan 22/04/2026 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Davalı ... Tic. Ltd. Şti.’nin 2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ... Ltd. Şti.’nin 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defterlerinde yevmiye defteri kapanış tasdikinin bulunmaması nedeniyle bu defterlerin sahibi lehine delil niteliği taşımadığı, davacı ... şirketinin ise 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, 2022 yılı defterlerinin kapanış tasdiki bulunmadığından bu niteliği taşımadığı tespit edildiğini, davalı şirketin ticari defterlerinde, davacı ... Ltd. Şti. adına düzenlenmiş bir faturaya rastlanmadığı, 2022 yılında ... tarafından yapılan toplam 2.581.873,00 TL tutarındaki avans ödemelerine karşılık davalı tarafından ... şirketi adına 31.12.2022 tarihinde aynı tutarda fatura düzenlendiği ve cari hesabın kapatıldığı, 2023 yılında ise davalı tarafından ... şirketi adına 01.06.2023 tarihli toplam 1.816.440,00 TL bedelli iki adet fatura düzenlendiği, ancak fatura bedellerinin tahsil edilemediği ve 30.12.2023 tarihinde şüpheli ticari alacaklar hesabına aktarılarak sonraki yıllara devredildiği belirlendiğini ayrıca, faturalarda kayıtlı malların teslim edildiğine ilişkin davalı şirketin defterlerinde kayıt bulunduğu, dava konusu faturaların ödenmediği, faturalara ilişkin BA-BS formları ile iade faturası düzenlenmediği tespit edilerek takip tarihi itibarıyla davalı ... şirketinin ... şirketinden 1.816.440,00 TL alacaklı olduğu kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 13/08/2026 tarihli ek raporunda özetle şu hususları belirtmişlerdir; Mahkemenin ara kararı uyarınca taraflar arasındaki götürü bedelli sözleşme kapsamındaki işin bitirme oranını, eksik imalat bedelini ve cezai şart/tazminat miktarını hesapladığını; Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyasındaki ilk tespit raporunu hazırlayan heyette mekanik ve elektrik uzmanı bulunmadığından bu raporun teknik yeterlilikten yoksun olduğunu, kendilerinin ise inşaat, elektrik ve makine mühendislerinden oluşan uzman bir heyetle Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyasında tüm kalemleri detaylıca inceleyerek eksik imalat bedelini piyasa verilerine ve nefaset farkına göre saptadıklarını, bu nedenle iki rapor arasındaki çelişkinin kendi raporlarının üstünlüğü sebebiyle giderilmesine gerek bulunmadığını belirttiğini; taraflar arasındaki KDV dahil 3.831.873,00 TL'lik toplam sözleşme bedelinden, seramiğin mevcut haliyle kullanılması nedeniyle nefaset tutarı esas alınarak hesaplanan KDV dahil 838.078,53 TL'lik eksik imalat bedelinin düşülmesi neticesinde işin tamamlanma oranını %78,13 olarak tespit ettiğini; söz konusu eksik imalatların tamamlanması için gereken makul sürenin 2 ay olabileceğini dikkate alarak, aylık 30.000 TL üzerinden toplam tazminat bedelini 60.000,00 TL olarak kanaat ve hesap ettiğini bildirmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Tarafların iddia ve savunmaları beraber değerlendirildiğinde; uyuşmazlık konusunun menfi tespit istemine ilişkin olduğu görülmüştür.

Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Eş söyleyişle kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise, ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (... : İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233).

Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Y.HGK; ... E, ... K, 10/06/2021 T.)

Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; taraflar arasında Konya İli ... İlçesi ... Mah. ... Cad. No:98'de bulunan dükkanın işletmesi için ... Cafe Mekanik Uygulama ve Dekorasyon koşulları doğrultusunda sözleşme imzalandığı, davacının iş sahibi davalının ise yüklenici olduğu, sözleşmenin hukuki niteliğinin götürü bedelle belirlenmiş eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, ödeme miktarı ve zamanı hususunda 1.331.873,00 TL peşin ve 25/11/2022 tarihinde, 1.250.000,00 TL 07/12/2022 tarihinde ve 1.250.000,00 TL ise teslim tarihinde ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacının dava dışı ... isimli şirketten olan alacağını davalıya temlik ettiği, ilgili dava dışı borçlunun ödeme yapmaması sebebiyle davalının davacıya Konya . Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ve 22/01/2025 tarihli ihtarname ile borcunun ödenmesini talep ettiği, davacı tarafından ödemenin gerçekleşmemesi sebebiyle davalının davacıya yönelik Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosya üzerinden icra takibine geçtiği, davacının işin eksik yapılması ve temlik sözleşmesinin iradesi dışında yapıldığı iddiasıyla iş bu davayı dermeyan ettiği, davalının verdiği cevabi dilekçede işin tamamlandığını, davacı tarafından faturaların dava dışı ... şirketine kesilmesi talep edildiği, esasen temlik sözleşmesinin de bu amaçla yapıldığı şeklinde savunmada bulunduğu, tarafların ticari defterlerinin yapılan incelemesinde; davalının defterlerinde davacı adına kayıtlı fatura bulunmadığı, dava dışı ... isimli şirket adına faturaların bulunduğu, davacının defterlerinin usulüne uygun olarak düzenlenmediği ve delil olarak kullanılamayacağı 2022 yılında davacı tarafından avans ödemesi yapıldığı hususunun davalının defterlerinde kayıtlı olduğu, faturaya kayıtlı mallar yönünden davalının defterlerinde teslim edildiğinde dair kayıtların bulunduğu, iade faturası düzenlenmediği ve takip tarihi itibariyle davalının dava dışı şirketten ticari defterler yönünden icra takibi miktarı kadar alacaklı bulunduğu, Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş, Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş ve dosyamız içerisinde bulunan bilirkişi raporlarına göre yapılan işler hususunda eksikler bulunduğu, işin götürü bedelle yapılması dikkate alındığında bitirme oranının yüzde yetmiş sekiz virgül on üç (%78,13) oranında olduğu, davanın ve sözleşmenin niteliği dikkate alındığında ispat yükünün davalı yüklenici üzerinde bulunduğu, ticari defterler yönünden davalının ispat yükünü yerine getirdiği, işin bitirme oranı bakımından ise yukarıda belirtilen oranda işin sonuçlandığının görüldüğü, işin eksik kalan yönünden ise davacının iş sahibi olarak herhangi bir ödeme yükümlülüğünün olmaması sebebiyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacının kötü niyet tazminatı talebi hususu değerlendirildiğinde; İcra ve İflas Kanunu madde 72/5 gereğince, borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. Buna göre, kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için, alacaklının takibinde haksız ve kötü niyetli olması gerekmektedir.

Somut olayda; taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği gereği davalının kısmen de olsa bedel alacağının bulunduğu, işin bitirilmesi oranının yargılama sonucunda belirli hale de geleceği düşünüldüğünde tazminat şartlarının oluşmaması sebebiyle talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalının tazminat talebi hususu değerlendirildiğinde; menfi tespit talebinin reddine karar veren mahkeme, borçluyu alacaklının ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmasından doğan zararı oranında bir tazminata kendiliğinden mahkum eder. Menfi tespit davasının reddine karar veren mahkeme, alacaklının bir talebi olmasa bile, borçluyu kendiliğinden durdurulan icra takibi konusu alacağın yüzde yirmisi oranında bir tazminata mahkum etmekle yükümlüdür. Buradaki yükümlülük mutlak olup, kanun koyucu herhangi bir talepte bulunulmasını talep koşuluna bağlamamıştır. Ancak mahkeme ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar vermemiş ise, menfi tespit davasının alacaklının alacağını almasını gerektirdiğinden söz edilemez ve mahkeme borçluyu tazminata mahkum edemez ... ... : İcra ve İflas Hukuku, Ankara 2018, s.226).

Somut olayda; mahkememizce ilgili icra dosyası yönünden tedbir kararı verildiği dikkate alındığında reddedilen kısım yönünden davalı lehine tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekmiştir.

H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);

Davanın KISMEN KABULÜ ile;

1-Davacının davalıya yönelik Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası üzerinden 838.078,53 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin 1.073.388,65 TL yönünden talebin REDDİNE,

-Davacının tazminat talebinin şartların oluşmaması sebebiyle REDDİNE,

2-Davalının tazminat talebinin kabulü ile; 978.361,47 TL'nin %20'si oranı olan 195.672,29 TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

3-Kabul miktarı üzerinden hesaplanan toplam 57.249,14 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin ve ıslah harcı toplamı olan: 32.643,09 TL'nin masubu ile bakiye 24.606,05 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafça yatırılan peşin harç olan : 32.643,09 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafça ödenen 615,40 TL başvuru harcının kabul ret oranı nazara alınarak 269,82 TL 'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı tarafça yapılan 24.030,00 TL masrafın kabul/ ret oranına göre 10.535,90 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafça masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin (kabul/talep oranına göre) 2.016,86 TL'sinin davalıdan; 2.583,14 TL'sinin davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).

9-Karardan sonra yapılacak masrafların % 43,84 oranında (kabul oranı) davalıya; % 56,16 oranında (ret oranı) davacıya yüklenmesine,

10- Davacı tarafından ödenen 4.361,50 TL keşif harcının kabul ret oranı nazara alınarak 1.912,28 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinden bırakılmasına,

11-Davacı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 131.711,78 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

12-Davalı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 167.008,30 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/10/2026

KatipHakim