mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/951 K. 2026/837

Karar tarihi: 22 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

İSTANBUL

15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO
2025/951 Esas
KARAR NO
2026/837
DAVA
Alacak (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
23/07/2014
KARAR TARİHİ
22/10/2026

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;

Müvekkili şirket ... ... Tesislerini, .... Noterliğinin 03.04.2007 tarih ve ... yevmiye sayılı işlemiyle onaylı ... ... Tesisleri İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi ve eki niteliğindeki .... Noterliğinin 14.07.2008 ve ... yevmiye sayılı işlemiyle onaylı "Ek Sözleşme 1 ve bu sözleşmelere dayanılarak yapılan bütün "elleçleme prosedürlerine" dair ek protokol hükümleri gereği davalıya teslim ettiğini, Ek Sözleşme 1"in ilgili hükmü gereği, sözleşmenin nasıl yorumlanması gerektiğine şu şekilde açıklık getirildiğini, sözleşmenin imzasından sonra geçen süre zarfında davalı şirket sözleşme ve eklerine aykırı davrandığı için, sözleşme, .... Noterliğinin 08.06.2012 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesiyle müvekkili tarafından haklı yere fesih edildiğini

İhtarnamenin davalıya 11.06.2012 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen sözleşmeye uygun olarak söz konusu tesisler müvekkilire teslim edilmediğinden .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından açtıkları fesih ve tahliye davasının devam ettiğini ,Davalının haksız işgali de halen devam ettiğini, haksız işgal tazminatı alacaklarının da ödenmediğini, yazılı ihtarnameler ile alacaklarının 60 günlük süre içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin bu sebeplerle de fesih edileceği ve ayrıca tahliye talep edileceği ihtaren bildirildiğini, ancak davalı herhangi bir ödeme yapmadığı gibi tesisleri de tahliye ve teslim etmediğini,

Davalı sözleşmeye göre Nisan ve Ekim aylarında olmak üzere yılda iki defa 500.000 Amerikan Doları olmak üzere toplam 1.000.000 Amerikan Doları kira bedeli ödemek zorunda olduğunu, Taraflar arasındaki sözleşme 12.06.2012 tarihinde fesih edildiğinden dolayı fesih sonrası dönem için müvekkilinin sözleşmenin 7.1.1 maddesinde yazılı olan yıllık 1.000.000 Amerikan Doları kira bedeli ile bağlı olmadığı izahtan varestedir. Zira fesihten sonraki dönemde müvekkilinin "tesisleri kullanamamaktan kaynaklanan zarar, ecrimisil ve/veya haksız işgal tazminatı" olarak da adlandırılabilecek hukuki nitelikli alacağı bulunduğunu,

Davalının sözleşmenin kuruluşunda müvekkiline verdiği 09.08.2010 tarihli 500.000 Amerikan Doları tutarındaki teminat mektubu 18.04.2013 tarihinde 898.800,00 TL'sı olarak nakde dönüştürüldüğünü, nakit teminattan, ... Kaymakamlığı Mal müdürlüğü [T.C. KİMLİK NO]/884 no.lu ecrimisil ihbarnamesiyle; Hatay İli, ... İlçesi, ... Köyü, 16400 m2 kısmı ..., 4760 m2 kısmı ... mevkiinde bulunan tamamı Hazineye ait 21.160 m2 yüzölçümlü taşınmaz için 08.09.2008 -31.10.2011 tarihleri arası dönem 809.104,91 TL tutarında ecrimisil bedeli ödenmesini talep ettiğini, Sözleşmenin 9.10.1. maddesinde hazineye ödenmesi gereken ecrimisil borçları davalı tarafından ödenmesi gerektiğini, Buna rağmen davalı tarafından iş bu ecrimisil bedeli en geç 10.05.2012 tarihine kadar ödenmeyince, müvekkili şirket tarafından11.05.2012 tarihinde % 35 indirimden de yararlanılmak suretiyle 525.918,19 TL'sı olarak ödenmek zorunda kalındığını, Ödenen bu ecrimisil bedeli ile 83.127,16 TL KDV'si davalının nakit teminatından mahsup edilerek tahsil edildiğini, Ecrimisil bedeli ve KDV'sinin mahsubundan sonra bakiye kalan 289.754,65 TL'sı ise; fesih tarihinden sonraki dönemde davalı tarafından ödenmeyen haksız işgal tazminatı borcuna mahsup edildiğini, O dönemki kur üzerinden Amerikan Dolarına çevrilerek 136.601,47 Amerikan Doları haksız işgal tazminatı ve 24.588,26 Ameriken Doları KDV'si olmak üzere 161.189,73 Amerikan Doları bedelli 31.05.2013 tarih ve ... no.lu fatura tanzim edilerek .... noterliğinin 18.06.2013 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesiyle davalıya tebliğ edildiğini, ancak 136.601,47 Amerikan Doları 'kıst haksız işgal tazminatı' açıklamasıyla mahsup edildiğini belirterek ;

Müvekkili şirketin ... ... Tesislerini, .... Noterliği'nin 03/04/2007 tarih ve ... yevmiye sayılı işlemiyle onaylı "... ... Tesisleri İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi" ve eki niteliğindeki .... Noterliğinin 14/07/2008 ve ... yevmiye sayılı işlemiyle onaylı ihtarnamesiyle fesih edilmesine rağmen davalı tarafından mecurun tahliye ve teslim edilmemesinden dolayı müvekkilinin uğradığını haksız işgal tazminatı zararının, fesih işleminin davalıya tebliğ edildiği tarih olan 12/06/2012 tarihinden dava tarihine kadarki süre için dilekçede belirtilen mahsuplar da dikkate alınarak tespitine, tespit edilecek alacağının şimdilik 1.000,000 Amerikan Doları olarak (fazla tespit edilen alacakları ilgili eksik harç tamamlama haklarının da saklı olduğunu) fesih ihtarnamesinin davalıya tebliğ edildiği 12/06/2012 tarihinden itibaren ticari avans faizi ve mahkeme masrafları ve ücreti vekalet alacağıyla birlikte hüküm altına alınarak davalıdan tahsiline, dava tarihinden sonraki dönem alacaklarının davalıdan talep ve tahsil haklarının saklı tutulmasına ve ayrıca .... Noterliğinin 29/08/2013 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamenin ve .... Noterliğinin 09/04/2014 tarih ve 01502 yevmiye nolu ihtarnamesine konu alacakları yönünden davalının temerrüdü nedeniyle fesih ve tahliye davası açma haklarnıın saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP /Davalı ... ve Ticaret AŞ. Vekili tarafından sunulan 08/09/2014 tarihli cevap dilekçesinde ve özetle;

Usule ilişkin beyanlarında ;taraftar arasındaki Sözleşme'nin niteliği dikkate alınmadan ve uyuşmazlığın adi bir taşınmaz kira sözleşmesinden doğan bir uyuşmazlık olarak ele alınıp, görev bakımından Basit Usul Yargılama ile görülmesi usule aykırı hal yaratacağını , Görev itirazının dikkate alınarak değerlendirilmesini ve davanın görev bakımından reddi ile görevli Aslîye Ticaret Mahkemesi ne gönderilmesini istemiştir.

Esasa ilişkin beyanlarında ; Davacı taraf, .... Noterliği nin 08.06 2012 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarıyla Müvekkil Şirkete fesih bildriminde bulunduğunu, .... Sulh Hukuk Mahkemesi nin ... E. sayılı dosyası tahtında görülmekte olan fesih ve tahliye talepli dava halen derdest olduğunu, Davacının işbu dava kapsamındaki taleplerinin verinde olup olmadığı hususu, feshin haklı olup olmadığı tespit edildiğinde anlaşılacağını, bu bağlamda .... Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde görülmekte olan davanın işbu dava bakımından bekletici mesele yapılması gerektiğini,

Davacı, İstanbul ... Hukuk Mahkemesi'nin 2013/762 E. sayılı dosyası tahtında açtığı davada dayandığı 18.06.2013 tarihli ihtarnamesinde. 2013 Mart Nisan, Mayıs ve Haziran aylan için tesisleri kullanamamaktan kaynaklanan zarar; ecrimisii veya haksız işgal tazminatı olarak (Müvekkilce de kira bedeli olarak) tanımlanabileceğini belirttiği bir alacak talep etmiştir. Nitekim Davacı, ... Hukuk Mahkemesi nezdinde bu mahiyette bir dava açmış olduğunu, huzurdaki davayla eş zamanlı olarak .... Sulh Hukuk Mahkemesi nin 2014/... E sayılı dosyaya ait dava dilekçesinde de dile getirmektedir.

.... Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde açmış olduğu davada da, fesih ve feshin sonucuna bağlı olarak ceza ödemesi kapsamında bir hesaplama yaparak tazminat talebinde bulunduğunu, Sözleşme uyarınca davacının herhangi bir talebi olacaksa, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'ndeki davada ileri sürülen alacak iddiasının, kendi açısından hangi nam olursa olsun talep edebileceği bütün alacaklarını kapsar mahiyette bir talep olduğunu

Davacı taraf, ... 13.03.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile .... Noterliği'nin 18.06.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi kapsamındaki alacaklarının tahsili talebiyle İstanbul ... Hukuk Mahkemesi'nin 2013/762 E sayılı dosyası tahtında açmış olduğu davanın kabul edilerek tahliye kararı verildiğini ,söz konusu mahkeme kararı tehiri icra talepli olarak temyiz edildiğini, Yargıtay tarafından hem tahliye hem de ecrimisil bedelinin icrası hakkında icranın geri bırakılması kararı verildiğini belirterek ;

Davanın esasa girilmeden usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası tahtında görülmekte olan davanın ve ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası tahtında görülmekte olan davanın bekletici mesele yapılmasına,her halükarda, haksız davanın esastan reddine, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ; Taraflar arasında bağıtlanan 03.04.2007 tarihli ... ... Tesisleri İşletme Hakkı Devri sözleşmesi ve ekleri gereğince haksız işgal tazminatı zararın tazmini istemine ilişkindir.

Dava dosyasında davalı tarafın görev itirazı kabul edilmiş, ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... karar sayılı 18/09/2025 tarihli görevsizlik kararını vererek dosyayı Mahkememize tevzien göndermiştir.

Taraflarca bildirilen deliller dosya içine alınmış,... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/466 Esas sayılı dosyası, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ,.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilerek incelenmiştir. ... 2. SHM ... Talimat dosyası ve ... 1. SHM 2015/9 Talimat dosyası kapsamındaki Bilirkişi Raporları ve ... A.Ş.'nin 28.02.2013 tarihli Değerleme Raporu alınmıştır.

İstanbul ... Hukuk Mahkemesi’nin ... sayılı Kararında: Davacının ... ..., davalının da Denizciler Birliği olduğu, taraflar arasındaki sözleşmelerin feshinin ve davalının tahliyesinin talep edildiği; davanın kabulüne, 289.996,61TL.lik ecrimisil bedelinin ödeme tarihi olan 14.06.2013 tarihinden itibaren ticari avans ile birlikte ödenmesine ve davalının tahliyesine karar verildiği

.... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ...- ... sayılı Kararında: Davacının ... ..., davalının da Denizciler Birliği olduğu tahliye davasında kira sözleşmesinin feshine yönelik geçerli bir fesih bildiriminin bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verildiği

.... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... sayılı Kararında: Davacının ... ..., davalının da Denizciler Birliği olduğu alacak davasında feshin koşullarının gerçekleşmediği; davalıya aksaklıkların giderilmesi için süre verilmediği; feshin haksız olduğu belirtilerek davanın reddine karar verildiği, Yargıtay 11. HD. 2019/3137E., 2020/3699K. sayılı kararla eksik incelemeye dayalı olarak yerel mahkeme kararı bozulduğu,... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Kararı ile davacının işletme hakkı devir sözleşmesine konu tüm taşınır taşınmazlarda tahliye ve teslim talebinin konusuz kaldığına dair verilen karar Yargıtay 11 Hukuk Dairesi 2024/6874 Esas 2025/5604 karar sayılı ilamıyla onanmasına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı ve delillerin incelenerek, taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, takip tarihi itibariyle takibe dayanak faturalardan kaynaklı olarak davacı yanın alacağının bulunup bulunmadığı hususunda bilirkişiler Gayrimenkul Değerleme Uzmanı ... ve Nitelikli Hesaplamalar uzmanı Doç. Dr. ...'ın düzenlediği 04/06/2026 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre;

Taraflar arasında .... Noterliği’nde 03.04.2007 tarihinde düzenlenen ... yevmiye numaralı “... ... Tesisleri İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi”nin ve eki niteliğindeki “Ek Sözleşme 1” başlıklı sözleşmelerin akdedildiği

Sözleşmenin konusunun; davacıya ait ... ... Tesisleri’nin (ağırlıklı edim kiralama olmak üzere ) 1.000.000 USD sabit bedel ile hasılattan %5 pay bedel karşılığında 25 yıl süreyle davalıya devredilmesi ve kiralanması olduğu

Davacı tarafından .... Noterliği’nden 08.06.2012 tarihinde davalıya gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnameyle davalının (fiziki mekanlardaki eksiklikler, işin savsaklanması, bazı yükümlülüklerde temerrüde düşülmesi gibi) sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle “... ... Tesisleri İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi”nin ve eki niteliğindeki “Ek Sözleşme 1” başlıklı sözleşmelerin feshedildiği;

Sözleşmenin feshine rağmen davalının kiralananı tahliye etmediği, Davacı tarafın bu nedenle sözleşmenin fesih edildiği 12.06.2012 tarihinden dava tarihi olan 18.07.2014 tarihine kadarki süre için haksız işgal tazminatının tespitiyle , şimdilik 1.000USD’nin 12.06.2012 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istediği sabittir.

Sözleşmedeki irade açıklamaları incelendiğinde sözleşmenin sürekli edimli sözleşmelerden olduğu; noterden gönderilen ihtarname ile “fesih” yönünde bozucu yenilik doğuran hakkı kullanan davacını bu irade beyanının, muhatabına/davalıya vardığı anda hüküm ve sonuç doğuracağı; sözleşmenin sona erdirilmesi (dönme/fesih) için haklı nedene dayanmanın gerekli olup olmadığı noktasında:

Yargıtay 11.HD. E.2016/7313, K.2017/2727, T.9.5.2017:

“…mahkemece öncelikle işbu feshin haklı bir fesih olup olmadığı değerlendirilmedir. …sözleşmenin 19.maddesi uyarınca herhangi bir sebep bildirmeden tek taraflı fesih hakkının bulunduğu …Ancak, …sözleşmede böyle bir hüküm bulunması halinde dahi davalının sözleşmeyi feshetmesi için haklı bir sebebin bulunması gerekmekte olup, davalıya tek yanlı olarak böyle bir hak tanınamayacağından hiçbir haklı sebep gösterilmeksizin tek yanlı olarak sözleşme feshedilemez.” şeklinde Yargıtay 11 HD nin kararı bulunduğu

Bozucu yenilik doğuran hakkın kullanılarak sözleşmenin sonlandırılması/feshi için haklı nedenin bulunmak zorunda olduğu sabittir. Yargıtay 11. HD.nin emsal kararlarına göre haklı neden bulunmuyorsa sözleşmenin ayakta olduğu kabul edilecektir.

Bununla birlikte davacı ... ...’nın davalı Denizciler Birliği’ne karşı açtığı .... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin .... sayılı tahliye davasında kira sözleşmesinin feshine yönelik geçerli bir fesih bildiriminin bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı ... ...’nın davalı Denizciler Birliği’ne karşı açtığı .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .... sayılı alacak davasında feshin koşullarının gerçekleşmediği; davalıya aksaklıkların giderilmesi için süre verilmediği; feshin haksız olduğu belirtilerek davanın reddine karar verildiği, kararın Yargıtay dan onanarak kesinleştiği sabittir.

Sonuç olarak davacı ... ...’nın sözleşmeyi feshinin haksız olduğu kesinleşmiştir.Davacı sözleşmeyi fesihte haksız olduğundan, taraflar arasındaki kira sözleşmesi dava tarihi olan 18.07.2014 de ayaktadır. Haksız işgal yoktur. Davacı haksız işgal tazminatı isteyemeyecektir.Davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

HÜKÜM/

1-Davanın reddine

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince davacıdan alınması gereken 732-TL karar harcının davacıdan peşin alınan 71.385,11-TL harçtan mahsubu ile artan 70.653,11 TL bakiye harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine

3-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 316.186,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,

Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/10/2026

Başkan.Üye.Üye.Katip.