- Ana sayfa
- Yargı kararı
Yargıtay Ceza Genel Kurulu E. 2025/648 K. 2026/500
Karar tarihi: 30 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU, m. 223/2-e
- 5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU, m. 308
- 5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU, m. 64/1
Karar metni
KARARI VEREN
- YARGITAY DAİRESİ
- 4. Ceza Dairesi
- MAHKEMESİ
- Asliye Ceza
- SAYISI
- 988-468 I. HUKUKÎ SÜREÇ
Sanığın kamu görevlisine hakaret suçundan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-e maddesi uyarınca beraatine ilişkin Gaziantep 2. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 16.12.2015 tarihli ve 193-800 sayılı hükmün, katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 4. Ceza Dairesince 14.06.2023 tarih ve 11956-19870 sayı ile; "...Sanık hakkında, internet sitesinde yayınlanan 11.11.20 14... .11.2014 tarihli yazılar nedeniyle kamu davası açılmış olması ve davaya konu edilen her bir yazı yönünden değerlendirmede bulunulup hakaret suçunun unsurları itibarıyla oluşup oluşmadığının belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, yalnızca 'Gaziantep'in 'Önemli Şahsiyetleri'YMİŞ!' başlıklı yazıya ilişkin değerlendirmede bulunulup eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle sanık hakkında beraat kararı verilmesi," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.
Yerel Mahkemece 06.06.2024 tarih ve 988-468 sayı ile; kamu davasının zamanaşımı nedeniyle CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca düşmesine; bu kararın da katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 4. Ceza Dairesince 25.09.2025 tarih ve 8867-14359 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.
II. İTİRAZ SEBEPLERİ
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 23.10.2025 tarih ve 95014 sayı ile; "...Gaziantep 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.06.2024 tarih ve 2023/988 Esas-2024/468 Karar sayılı hükmü ile kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verildikten sonra sanığın Edremit Cumhuriyet Başsavcılığının 21.07.2024 tarih ve 2024/8034 sayılı tespitine istinaden UYAP aracılığıyla elektronik ortamda MERNİS sisteminden alınan nüfus kayıt örneğine göre 20.07.2024 tarihinde öldüğünün anlaşılması karşısında kamu davasının TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddeleri gereğince ölüm nedeniyle düşmesine karar verilmesi yerine zamanaşımı nedeniyle düşme hükmünün onanmasına karar verilmesinin hukuka aykırılık oluşturduğu," görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.
CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 4. Ceza Dairesince 20.11.2025 tarih ve 9796-18800 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.
III. UYUŞMAZLIK KONUSU
Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; Yerel Mahkemenin zamanaşımı nedeniyle kamu davasının düşmesine dair kararından sonra ölen sanık hakkında Özel Dairece bu hükmün onanmasına mı yoksa ölüm nedeniyle kamu davasının düşmesine mi karar verilmesi gerektiğine ilişkin olup müzakere sırasında bazı Ceza Genel Kurulu Üyelerince vaki itirazda hukuki yarar bulunup bulunmadığının tartışılması gerektiğinin ileri sürülmesi üzerine öncelikle bu husus değerlendirilmiştir.
IV. GEREKÇE
A. Ön Soruna İlişkin Açıklamalar
Ön sorunun isabetli bir şekilde çözülebilmesi için zamanaşımı, sanığın ölümü ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı hususlarına değinilmesinde fayda görülmüştür.
Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 04.05.2023 tarihli ve 38-256 sayılı kararında da belirtildiği üzere; suçun işlendiği tarihten itibaren belli bir süre geçmesine rağmen, kamu davasının açılmaması veya açılan davanın sonuçlanmaması yahut da kurulan hükmün kesinleşmemesi hâlinde izlenen suç siyaseti gereğince artık devletin o suçtan dolayı cezalandırma yetkisinden vazgeçmesinin ifadesi olarak dava zamanaşımı kabul edilmiştir. Dava zamanaşımı kanun aksini kabul etmediği müddetçe bütün suçlar bakımından geçerli olup soruşturma ve kovuşturma makamlarınca resen gözetilip uygulanacaktır. Şüpheli veya sanığın dava zamanaşımından vazgeçmesi mümkün değildir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun süreklilik gösteren birçok kararında açıkça vurgulandığı üzere, davaya konu suç için kanunda öngörülen zamanaşımının gerçekleşmemiş olması bir kovuşturma şartıdır. Yargılama yapılmasına engel olup davayı düşüren hâllerden biri olan zamanaşımının yargılama sırasında gerçekleşmesi durumunda, mahkeme ya da Yargıtay, kural olarak resen zamanaşımı nedeniyle kamu davasının düşmesine karar verecektir. Bu hususta taraf iradelerine bir değer verilmemiştir.
Keza, bir suçun işlenmesi durumunda faille devlet arasında tesis olunan ve sınırları kanunlarla belirlenen ceza ilişkisi üzerine devletin cezalandırma hakkı doğmakta ise de bu ilişki, bazı hâllerde kesilebilmektedir. Kanun koyucu tarafından belirlenen bu fiili ve hukuki hâllerden biri de sanığın ölümüdür. Nitekim davayı ve cezayı düşüren sebepler, TCK'nın Birinci Kitabının Üçüncü Kısmının Dördüncü Bölümünde düzenlenmiş olup "Sanığın veya hükümlünün ölümü" başlıklı 64. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; "Sanığın ölümü hâlinde kamu davasının düşürülmesine karar verilir. Ancak, niteliği itibarıyla müsadereye tabi eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak bunların müsaderesine hükmolunabilir." şeklindeki hüküm bu durumun açık bir tezahürüdür.
Sanık veya hükümlünün ölümü, ceza ve infaz ilişkisini sona erdiren doğal bir sebeptir. Çağdaş ceza hukuklarında suç faili olabilmek için iki şarta ihtiyaç vardır, bunlardan birisi insan olmak, diğeri ise hayatta bulunmak yani sağ olmaktır. Ölüm, ikinci şartı ortadan kaldırdığından ölen kimsenin suçun faili sayılmasına ve dolayısıyla ölen kişi ile devlet arasında ceza ve infaz ilişkisi kurulmasına, kurulmuş ise sürdürülmesine imkân yoktur (Osman Yaşar-Hasan Tahsin Gökcan-Mustafa Artuç, Yorumlu-Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, Cilt 2, Adalet Yayınları, Ankara, 2010, s. 2184).
Yukarıda belirtilen maddedeki amir hüküm uyarınca düşme kararı verilmesinin gerekli olduğu, CMK'nın 223. maddesinin sekizinci fıkrasında; "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hâllerinde, davanın düşmesine karar verilir." denilmek suretiyle hüküm altına alınmıştır.(CGK.27.03.2024 tarihli ve 70-147 sayılı kararı)
Diğer taraftan, "Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi" başlıklı CMK'nın 308. maddesinin birinci fıkrası itiraz tarihi itibarıyla şöyledir:
"Yargıtay ceza dairelerinden birinin kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re'sen veya istem üzerine, ilâmın kendisine verildiği tarihten itibaren bir ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz."
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının olağanüstü bir kanun yolu olarak itiraz yoluna başvurabileceği kararlar yönünden madde metninde bir sınırlama yapılmamıştır. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazının, Yargıtay ceza dairelerinin kararlarındaki hukuka aykırılıkların Ceza Genel Kurulu tarafından giderilmesini isteme ve bu yolla içtihat birliğini sağlama işlevi ile kamuoyunun tatminini amaçlayan bir yönü bulunmaktadır. Uygulamada yalnızca "eleştiriye ilişkin düşüncelerin reddine dair daire kararlarının itiraz olunabilecek nitelikte kararlardan olmadıkları" (CGK'nın 16.11.1964 tarih ve 470-464), "kabule göre yapılan bozmalara karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yoluna başvuramayacağı" (CGK'nın 17.03.19 98... - 91... .02.20 12... -22), "Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının olağanüstü bir yasa yolu olması nedeniyle sonuca etkili olmayacak türden hukuka aykırılıkların bu yasa yoluna konu olamayacağı" (CGK'nın 30.11.2010 tarih ve 233-241), "Yargıtay Ceza Daireleri tarafından verilen sanığının tutukluluk hâlinin devamına ilişkin kararlara karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının olağanüstü itiraz yasa yoluna başvurma yetkisinin bulunmadığı" (CGK'nın 29.03.2011 tarih ve 49-28), "görev konusunun Yargıtayca inceleme konusu dahi yapılamayacağı bir durumda, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kesin nitelikteki merci tayini kararını hükümsüz kılacak bir sonuç doğmasına neden olacak şekilde itiraz yasa yoluna başvurma olanağının bulunmadığı" (CGK'nın 27.12.2011 tarih ve 158-296) gibi bazı kararlara karşı Başsavcılığın itiraz yetkisinin bulunmadığı kabul edilegelmiştir.
Yukarıda örnek kabilinden verilen kararlardan 30.11.2010 tarihli ve 233-241 sayılı kararda; "Yasa metninde hangi hukuka aykırılıkların bu yolla denetleneceği yönünde bir açıklık bulunmamakta ise de olağanüstü bir yasa yolu olan itiraz yasa yoluna başvurabilmek için hukuka aykırılık hâlinin ciddi boyutlara ulaşması gerekmektedir. Ciddi boyutlara ulaşmayan veya sonuca etkili olmayan yasaya aykırılıkların, bu yöntemle denetlenmesi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının amaç ve kapsamıyla bağdaşmaz." denilmiştir.
Bu bağlamda, Ceza Genel Kurulunun 08.10.2025 tarihli ve 400-1 sayılı kararında da; "Olağanüstü kanun yollarının genel amacı, kesin hükmün otoritesinin ancak çok ciddi boyutta hukuka aykırılıkların bulunması hâlinde hukuk düzenince kabul görmeyerek ortadan kaldırılmasıdır. Yargısal kararın güvenilirliği ve hukuki kesinlik ilkeleri de dikkate alındığında, ancak hukuki yararın bulunması kaydıyla olağanüstü kanun yollarına başvurulabileceği kabul edilmelidir." ifadelerine yer verilmek suretiyle itiraz yasa yolu başvurusunda hukuki yararın bulunması gerektiği vurgulanmıştır.
Somut olay özelinde de, olağanüstü kanun yollarının genel amacına uygun gerekçelere dayanan müstekar kararlardan rücu edilmesini gerektiren hukuki bir sebep bulunmamaktadır. Hem zamanaşımı hem de sanığın ölümü TCK'da öngörülen düşme sebeplerinden olup vuku bulmaları hâlinde CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca kamu davasının düşmesine karar verilecektir. Her ne kadar, ölümün sair düşme sebeplerine tekaddüm edeceğinde şüphe bulunmamakta ise de, aynı hukuki sonucu doğuran hükmün gerekçe ve müstenidatının değiştirilmesi için olağanüstü kanun yollarına gidilmesinde hukuki menfaat bulunduğundan söz edilemez.
B. Ön Soruna Dair Hukuki Değerlendirme
Hukukî süreç kısmında anlatıldığı şekilde aşamalardan geçen ve Yerel Mahkemece zamanaşımı nedeniyle kamu davasının düşmesine karar verildikten sonra ölen sanık hakkındaki bu hükmün Özel Daire tarafından onandığı anlaşılan dosyada;
TCK'da öngörülen düşme sebeplerinden olan zamanaşımı veya sanığın ölümü söz konusu olduğunda CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca davanın düşmesine karar verilecek olunması karşısında, bu iki sebebin de gerçekleştiği somut uyuşmazlık konusu itibarıyla ciddi boyuta varan bir hukuka aykırılıktan bahsetmenin mümkün olmadığı nazara alındığında vaki itirazda hukuki bir yararın bulunmadığı kabul edilmelidir.
Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan altı Ceza Genel Kurulu Üyesi; Yerel Mahkemenin zamanaşımı nedeniyle vermiş olduğu düşme kararının bozulup sanığın ölümü nedeniyle düşme kararı verilmesi gerektiği düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.
V. KARAR
Açıklanan nedenlerle;
1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE,
2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.09.2026 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
