- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/29 K. 2026/789
Karar tarihi: 20 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/A
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 50
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 61
Karar metni
T.C.
KONYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
BEYANLAR:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; 24.08.2025 tarihinde davalılardan Hatice İzmirli’nin sürücüsü ve maliki olduğu ... plakalı aracın, müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre davalı sürücünün asli ve tam kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkiline ait aracın çeşitli parçalarının hasar gördüğünü, değişim, tamir ve boya işlemleri nedeniyle aracın 01.09.2025-06.11.2025 tarihleri arasında serviste kaldığını ve bu süre boyunca kullanılamadığını, bu nedenle araç mahrumiyet zararı oluştuğunu, ayrıca aracın birçok parçasının değiştirilip boyanması ve hasar kaydının tramer kayıtlarına yansıması nedeniyle, özellikle aracın yeni olması da dikkate alındığında değer kaybı meydana geldiğini, davalı ... ’nin araç maliki ve sürücüsü sıfatıyla, diğer davalı ... Sigorta Şirketi’nin ise zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında poliçe limitleri dâhilinde değer kaybından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, sigorta şirketine 12.09.2025 tarihinde yapılan başvuruya cevap verilmediğini ve Ereğli Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru, ... arabuluculuk numaralı dosyasında anlaşma sağlanamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı ... ’den, şimdilik 10 TL değer kaybı bedelinin ise davalılardan müştereken ve müteselsilen, sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri dâhilinde, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili değer artırım dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; müvekkiline ait araçta 24.08.2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle araç değer kaybı ve aracın tamir süresince kullanılamamasından kaynaklanan araç mahrumiyet bedelinin tahsili amacıyla başlangıçta her iki alacak kalemi yönünden şimdilik 10,00 TL üzerinden belirsiz alacak davası açtığını, yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda müvekkilinin alacağının daha fazla olduğunun tespit edildiğini belirterek, değer kaybı tazminatı talebini 44.990,00 TL artırmak suretiyle toplam 45.000,00 TL’ye, araç mahrumiyet bedeli talebini ise 10.250,00 TL artırmak suretiyle toplam 10.260,00 TL’ye yükselttiğini, toplam 45.000,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 24.08.2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, davalı Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi’nin poliçe limitleri dâhilinde sorumlu tutulması kaydıyla tahsilini, toplam 10.260,00 TL araç mahrumiyet bedelinin ise aynı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Hatice İzmirli’den tahsilini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... şirket vekili cevap dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; müvekkil şirket tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sigortalanan aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının talep edildiğini, davacının müvekkil şirkete daha önce başvuruda bulunmadığını, 10.10.2025 tarihinde 187.500,00 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını ve bu ödeme ile müvekkil şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, ayrıca dava tarihi itibarıyla iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu ileri sürdüğünü, aracın tamirde kaldığı süre boyunca kullanılamamasından kaynaklanan mahrumiyet zararının dolaylı zarar niteliğinde olduğunu ve Trafik Sigortası Genel Şartları’nın A.6 maddesi uyarınca sigorta teminatı kapsamında bulunmadığını, bu hususta Yargıtay . Hukuk Dairesinin 22.09.2011 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararı ile Yargıtay . Hukuk Dairesinin 28.02.2005 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararını dayanak göstererek araç mahrumiyeti, kazanç kaybı ve ikame araç giderlerinden sorumlu tutulamayacağını belirttiğini, bu nedenlerle davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:
Bilirkişi ... raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; davacı tarafa ait ... plakalı araçta kaza nedeniyle oluşan hasar kapsamında 60.000,00 TL değer kaybı ve 12 günlük araç mahrumiyeti karşılığında 13.680,00 TL zarar meydana geldiğini, %75 kusur oranı esas alındığında 45.000,00 TL değer kaybı ve 10.260,00 TL araç mahrumiyeti bedelinin ödenmesi gerektiğini tespit ettiğini, kaza tarihindeki araç başına ZMMS teminat limitinin 300.000,00 TL olduğunu, davalı sigorta şirketince dava öncesinde 187.500,00 TL ödeme yapıldığını ve kalan teminat limitinin 112.500,00 TL olduğunu belirttiğini, ayrıca raporu teknik inceleme ve çalışmalar doğrultusunda, hukuki irdeleme ve değerlendirmelerden bağımsız olarak tarafsız biçimde düzenlediğini ifade ettiğini belirtmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Tarafların iddia ve savunmaları beraber değerlendirildiğinde uyuşmazlık konusunun Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) ilişkin olduğu görülmüştür.
Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 49:
"Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür"
TBK madde 50:
"Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır"
Karayolları Trafik Kanunu (KTK) madde 86/1:
"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur",
KTK madde 85:
“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar”
KTK madde 88:
“Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur” düzenlemesi ile motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu ayrıca birden fazla kişinin zararı tazminat ile yükümlü olması durumunda zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.
Yine TBK madde 61 “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır” hükmüyle birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğün şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.
Müteselsil sorumluluk kanundan doğan bir sorumluluk türüdür. Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği, davacı kusursuz olduğuna göre zararın tamamını isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir
Ayrıca davalı sigorta şirketi yönünden Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; 24.08.2025 tarihinde davalılardan Hatice İzmirli’nin sürücüsü ve maliki olduğu ... plakalı aracın, davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiği, bilirkişi tarafından verilen rapora göre;" davacı tarafa ait ... plakalı araçta kaza nedeniyle oluşan hasar kapsamında 60.000,00 TL değer kaybı ve 12 günlük araç mahrumiyeti karşılığında 13.680,00 TL zarar meydana geldiğini, %75 kusur oranı esas alındığında 45.000,00 TL değer kaybı ve 10.260,00 TL araç mahrumiyeti bedelinin ödenmesi gerektiğini tespit ettiğini, kaza tarihindeki araç başına ZMMS teminat limitinin 300.000,00 TL olduğunu, davalı sigorta şirketince dava öncesinde 187.500,00 TL ödeme yapıldığını ve kalan teminat limitinin 112.500,00 TL" olduğunun tespit edildiği, ilgili raporun hukuka ve kanuna uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğunun değerlendirildiği, meydana gelen haksız fiil sebebiyle davalı Hatice İzmirli'nin zarar veren, diğer davalı sigorta şirketinin ise ZMSS kapsamında sorumlu olduğu belirlenmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Arabuluculuk Ücreti Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) madde 5/A; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu madde 97'de yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle KTK madde 97 ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-18; "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.
Yukarıda belirtildiği üzere davacının dava şartı olarak ilgili KTK gereğince sigorta şirketine yazılı olarak başvurmasının yeterli olduğu, ayrıca arabuluculuk sürecine gitmesinin gerek olmadığı değerlendirmekle arabuluculuk yönünden yapılan yargılama giderinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KABULÜ İLE;
1-Değer kaybı olarak belirlenen 45.000,00 TL'nin davalı sigorta şirketinden 11/12/2025 temerrüt tarihinden itibaren (poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), diğer davalıdan kaza tarihi olan 24/08/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Araç mahrumiyet bedeli olarak belirlenen 10.260,00 TL'nin kaza tarihi olan 24/08/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Hatice İzmirli'den alınarak davacıya verilmesine,
3-Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 3.774,81 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç ve ıslah harcının toplamı olan 1.676,00 TL nin mahsubu ile eksik kalan 2.098,81 TL harcın; 1.709,13 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 389,68 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin ve ıslah harcı olan 1.676,00 TL'nin; 1.364,82 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 311,18 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 732,00 TL başvuru harcının 596,09 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 135,91 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan masraf olan: 11.698,70 TL'nin; 9.526,63 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 2.172,07 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin 39.429,97 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 5.570,03 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
9-Karardan sonra yapılacak masrafların % 81 'lik kısmının tüm davalılara müştereken ve müteselsilen, % 19 'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalıya yüklenmesine,
10-Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
11-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/10/2026
