- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/257 K. 2026/878
Karar tarihi: 22 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 341
- 3095 sayılı KANUNİ FAİZ VE TEMERRÜT FAİZİNE İLİŞKİN KANUN, m. 4/a
- 24638 sayılı HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU YÖNETMELİĞİ, m. 26
Karar metni
T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/257 Esas
KARAR NO : 2026/878
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/03/2026
KARAR TARİHİ : 22/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirket ile 2 numaralı davalı ... ve dava dışı ... arasında, 1 numaralı davalı ... Tic. Ltd. Şti.’nin garantör sıfatıyla yer aldığı 26.05.2023 tarihli Hisse Devir Vaadi ve Şirket Yeniden Yapılanması Çerçeve Protokolü akdedildiğini, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülükleri tacir sıfatıyla eksiksiz yerine getirerek protokol uyarınca masraflar ve ilk taksit karşılığı toplam 250.000 ABD dolarını elden ve nakden ödediğini beyan etmiştir. Protokolün 12, 13 ve 18. maddeleri uyarınca davalı ...’ın, ... ile imzalanan sözleşmeye konu alan üzerindeki inşaat faaliyetleri için "... 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü'nden gerekli tüm izinlerin en geç 01.12.2023 tarihine kadar alınarak ... tarafından yer teslim tutanağının düzenlenmesini" şahsi malvarlığı ile taahhüt ettiğini; aksinin anlaşılması, projenin iptali veya izinlerin süresinde alınamaması halinde alınan 250.000 ABD dolarını gayrikabili rücu iade etmeyi kabul ettiğini ileri sürmüştür. Davalı tarafın taahhüt ettiği sit alanı sorununu çözmeyerek ve idari izinleri almayarak sözleşmeyi ihlal ettiğini, bunun üzerine projenin iptal edilerek protokolün müvekkili tarafından 06.09.2024 tarihli ihtarname ile haklı nedenle feshedildiğini, Fesih sonrasında dava dışı ...'in kendi payına düşen 100.000 ABD dolarını iade ederek ibra edildiğini; bakiye 150.000 ABD dolarının ödenmesi için davalı ...'a Haziran 2025 sonuna kadar süre verilmesine rağmen davalının müvekkilini oyaladığını ve bugüne kadar borcun yalnızca 20.000 ABD dolarlık kısmını ödediğini iddia etmiştir. Kalan 130.000 ABD doları alacağın tahsili amacıyla, protokolün 23. maddesi uyarınca tüm edim ve taahhütlerden müteselsilen sorumlu olan 1 ve 2 numaralı davalılar aleyhine .... İcra Dairesi'nin 2025/... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalıların takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini belirtmiştir. Davalıların yetki itirazlarının geçersiz olduğunu, protokolün 25. maddesindeki yetki sözleşmesi uyarınca İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkilendirildiğini, ayrıca uyuşmazlığın para borcundan kaynaklanması sebebiyle alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu savunmuştur. Dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirildiğini ve sürecin anlaşmazlıkla neticelendiğini beyan ederek; davalıların icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına ve takibi sürüncemede bırakmaya çalışan davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki protokolde İstanbul Mahkemelerinin yetkilendirilmiş olmasına karşın, davalılardan ...’ın tacir sıfatı taşımaması nedeniyle yetki sözleşmesinin geçersiz olduğunu, uyuşmazlık konusu projenin ve delillerin ...’de bulunması sebebiyle davanın yetkili ... Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Esasa ilişkin ilk savunmasında, Türk Parasının Kıymetinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca sözleşmenin dövize endeksli olarak yapılmasının hukuken mümkün olmadığını ve bu nedenle yok hükmünde sayılması gerektiğini, döviz cinsinden ödeme ve faiz talep edilmesine bağlı olarak müvekkili yönünden temerrüt koşullarının oluşmadığını, olası bir iade talebinin ancak ödeme günündeki Türk Lirası karşılığı üzerinden genel hükümler çerçevesinde istenebileceğini, Davacının protokolü feshinin haksız olduğunu beyan ederek; ... 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü ve ... nezdindeki idari izin ile yer teslim süreçlerinin bürokratik yapısı gereği öngörülemez ve karmaşık olduğunu, protokolde öngörülen sürenin gerçekçi olmadığını, bu durumun Türk Borçlar Kanunu uyarınca "ifa imkansızlığı" veya "aşırı ifa güçlüğü" kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ve gecikmede müvekkili ...’a atfedilecek bir kusur bulunmadığını iddia etmiştir. Davacının masraflar için öngörülen 100.000 ABD doları tutarındaki edimini ne şekilde yerine getirdiğinin belirsiz olduğunu, projenin yürütülmesi için müvekkilinin ciddi emek ve masraf harcadığını, bu masrafların davacının iade talebine karşı takas ve def'i olarak ileri sürüldüğünü, Davalılardan ... Şirketi yönünden usulüne uygun, yazılı ve azami limit içeren bağlayıcı bir garanti veya kefalet sözleşmesi bulunmadığını, kaldı ki şirketin müteselsil sorumluluğunun ancak asıl borçlu ...’ın kusurlu olarak edimini yerine getirmemesi halinde doğabileceğini, asıl borçlunun kusursuzluğu sebebiyle sorumluluğu kalktığında veya azaldığında garantör şirketin sorumluluğunun da aynı oranda ortadan kalkacağını savunmuştur. Davalıların icra takibine yaptığı itirazın hukuki bir uyuşmazlığın çözümüne yönelik meşru bir savunma hakkı niteliğinde olduğunu, kötü niyet barındırmadığını ileri sürerek haksız olan icra inkar tazminatı talebinin reddedilmesi gerektiğini beyan etmiş; öncelikle yetki itirazının kabulü ile dosyanın ... Mahkemelerine gönderilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise usul ve esasa yönelik gerekçelerle davanın tümden reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; limited şirket hisse devir vaadi sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Yanlar arasında, davalı şirketin hisselerinin davacı şirkete veya onun göstereceği bir kişiye devrine ilişkin vaat sözleşmesi imzalandığı, bu kapsamda davacı tarafından 250.000,00 USD tutarında ödendiği, davalının yüklendiği edimi süresinde ifa edemediği, ödenen bedelin 120.000,00 USD'lik kısmının davacıya iade edildiği çekişmesizdir.
İhtilaf; edimin ifa edilememesinde davalı tarafın kusurunun bulunup bulunmadığı, kusurun öneminin olup olmadığı ve sözleşme bedelinin döviz cinsinden belirlenip belirlenemeyeceği noktalarındadır.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, eldeki davanın tarafları ve konusu göz önüne alındığında, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Kararın uygulanması gerektiği, bu nedenle sözleşme bedelinin Türk Lirası cinsinden belirlenmesi gerektiği açıktır. Ne var ki, davacının edimini USD cinsinden ifa ettiği, davacı sözleşmeden dönmeyi talep ettiğinden tarafların sözleşme öncesi durumlarına geri dönmelerinin gerektiği, bu nedenle davacının edimin aynen iadesini talep etmekte haklı olduğu, kaldı ki USD cinsinden ödeme alan davalı tarafın daha sonra bunun mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmesinin de dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığı göz önüne alınarak, davalı tarafın bu yöndeki itirazları kabul görmemiştir.
Davalı tarafın, gerekli izinleri 01/12/2023 tarihine kadar almayı taahhüt ettiği, bu tarihin gerçekçi bir tarih olmadığı savunmasının da dürüstlük kuralıyla örtüşmediği, zira bu durumun sözleşmenin kurulması anında da öngörülebilir olduğu, belirtilen tarihe kadar işlemlerin gerçekleştirilememesi halinde ödemelerin iade edileceğinin açıkça kararlaştırıldığı, kararlaştırılan tarihte ve dahi sonrasında geçen sürede edimin ifa edilmediği, bu haliyle davacının sözleşmeden dönmekte haklı olduğu kabul edilmiştir. Her ne kadar, davalının yaptığı masrafların takas edilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de; edimin ifa edilememesinde davacıya atfı kabil bir kusur bulunmadığı, ayrıca yapıldığı ileri sürülen masraflara ilişkin somutlaştırma ve ispat yükümlülüğünün de yerine getirilmediği göz önüne alınarak, bu talebe değer verilmemiştir.
Son olarak; alacağın likit olması sebebiyle icra inkar tazminatı koşullarının oluştuğu dikkate alınarak, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davanın KABULÜ ile;
1-Davalıların .... İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasında takibe yönelik itirazlarının iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına,
2-Asıl alacağın %20'si oranındaki (1.107.961,40 TL) icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-Yetki sözleşmesi uyarınca icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine yönelik itirazın reddine,
4-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 400.042,11-TL harçtan peşin alınan 71.929,21-TL harcın mahsubu ile bakiye 328.11,90-TL harcın davalılardan müştereken ve mütesilsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 6.400,00TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve mütesilsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 732,00-TL başvurma harcı, 71.929,21-TL peşin harç, 104,00-TL vekalet harcı, 135,00-TL davetiye ve teskere gideri olmak üzere toplam 72.900,21 -TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 744.501,96-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin davacı / davalı / vekillerine iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2026
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
