- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/286 K. 2026/2110
Karar tarihi: 22 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 4
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114/1-c
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
Karar metni
T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 22/10/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 06/11/2025
- NUMARASI
- ... Esas - ... Karar
- VEKİLİ
- Av. ... ...
- VEKİLLERİ
- Av. ... ... Av. ... ...
- DAVANIN KONUSU
- İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
- G.KARAR YAZIM TARİHİ
- 27/10/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı arasında ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne sunulan 01/02/2023 tarihli (01/02/2023-31/12/2023 dönemini kapsayan) çiğ süt alım sözleşmesi imzalandığını, çiğ süt alım sözleşmesine göre davalı tarafından her gün 400 litre ile 800 litre arası çiğ süt satılacağının taahhüt edildiğini, davalı tarafından haklı bir neden olmaksızın 20/06/2023 tarihinde süt satımının sonlandırıldığını, ihtarname ile davalıya sözleşmeyi haksız olarak ihlal ettiği sebeple sözleşmenin feshedildiğini, günlük 400 litreden, 1 aylık süt alım bedeline karşılık gelen 132.000,00 TL'yi cezai şart olarak 7 gün içinde ödemesinin ihtar edildiğini, davacıya ihtarname tebliğine rağmen ödeme yapılmayınca itiraza konu icra takibi açıldığını, davalının süt satımı yaptığı son ay (20/06/2023) süt alım litre fiyatının 11,00-TL olduğunu, günlük taahhüt edilen en az süt satım miktarı 400 litre olduğunu, 400 litre x süt birim litre fiyatı 11.00 TL x 30 gün = 132.000,00TL cezai şart tutarını davalının ödemekle yükümlü olduğunu belirterek, icra takibine yapılan haksız itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamını, davalının kötü niyetli olarak takibe itiraz etmesi sebebiyle asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın kötü niyetli açıldığını, davacı tarafın dava dilekçesinde dayanmış olduğu hukuki sebepleri belirtmediğini, davacı tarafça icra inkar tazminatı istemine yönelik herhangi bir başvuruda bulunulmadığını, ancak davacı tarafça işbu yargılamada müvekkili aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesinin talep edildiğini, davacı tarafın müvekkili ile 01.02.2023 tarihli Çiğ Süt Alım Sözleşmesine istianeden çiğ süt alımı yaptığını ve davalı müvekkili tarafından haklı bir sebep olmaksızın 20.06.2023 tarihinde süt satımını sonlandırması nedeniyle sözleşmenin 11. maddesinin birinci cümlesine karşılık gelen 132.000,00-TL’nin ödenmediğini iddia ederek işbu kötü niyetli ve sebepsiz zenginleşmeye matuf davayı ikame ettiğini, akdedilen sözleşmede Çiğ Süt Alım Sözleşmesinde alıcının 3 gün önceden satıcıya bilgi vermek kaydı ile Ramazan ve Kurban bayram günleri sütü almama hakkına sahip olduğunun belirtildiğini, müvekkilinden alınan 19.06.2023 tarihinde alınan sütün satışının Kurban Bayramının yaklaşması nedeniyle yavaş olması nedeniyle müvekkiline 20.06.2023 tarihinden sonra süt almama hakkını kullanacağını belirttiğini, müvekkilinin ise davacının 19.06.2023 tarihinde süt alması nedeniyle bu hakkını yazılı sözleşme hükmü uyarınca 3 gün önceden bilgi vermek zorunda olduğunu belirtmiş ise de, davacı süt almayacağını belirtmiş ve davalı müvekkili tarafından sütlerin telef olmaması nedeniyle davacıya süt satışını 20.06.2023 tarihi itibariyle sonlandırdığını ve taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine davacının aykırı davranması, bu aykırılığın giderilmesi konusunda davacının ısrarcı tavır takınması nedeniyle davalı müvekkili tarafından sözleşme haklı nedenle derhal feshedildiği davacıya bildirdiğini belirterek, davanın reddini, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Somut olayda; davacının taraflar arasındaki satım sözleşmesinden kaynaklı alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptalini talep ettiği, davanın 6102 Sayılı TTK 4. ve 5. maddeleri gereği ticari dava olmayıp davanın mutlak ticari dava da olmadığı, diğer yandan nispi ticari davaların her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması şartına bağlanmış olup davalının tacir olmadığı, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olması ve davanın her aşamasında resen dikkate alınması gerektiğinden mahkememizin görevsiz olduğu sonuç ve kanaatine varılarak Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın görev nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince usulden REDDİNE" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davanın görüldüğü ticaret mahkemesinin, görevli olup olmadığına dair bilirkişi raporlarının alındığını, son alınan 13/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda sadece taraflar arasındaki alım satım tutarına göre davalının tacir olmadığının rapor edildiğini, 28/10/2025 tarihinde UYAP üzerinden gönderilen bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde belirtilen üzere bilirkişi raporu hatalı olduğunu, sadece taraflar arasında ki alım satıma göre davalının tacir olup olmadığına karar vermenin hatalı olduğunu, davalının işletmesine yaptığı tüm alımlar ve tüm satışlar tacir olup olmadığı hakkında göz önünde bulundurulması gerektiğini, davalının yapmış olduğu toplam alımlar ve satışlar göz önüne alındığında Vergi usul Kanunu'na göre 2023 yılı alımları 890.000,00 TL'yi, satışları ise 1.270.000,00 TL'yi aştığı için tacir olduğunu, 13/10/2025 tarihli bilirkişi raporu öncesi ... İlçe Tarım Müdürlüğüne müzekkere yazılmış davalının 2023 yılı içinde işlettiği tarım arazisi, süt satışına ilişkin müstahsil makbuzları, davalı işletmesinde ki hayvan mevcudunun sorulduğunu, ... İlçe Tarım müdürlüğü kayıtlarına göre 2023 yılında işletmeden 43 hayvan ayrıldığını, 23 Hayvan işletmeye katıldığını, işletmeden ayrılan hayvanların doğum tarihleri, cinsleri ve işletmeden ayrılma tarihleri ilgili listede mevcut olduğunu, işletmeden ayrılan hayvanların cinsleri, doğum ve ayrılma tarihleri göz önünde bulundurularak işletmeden ayrılma tarihinde ki fiyatları tespit edilebilir olduğunu, işletmeye katılan 23 büyükbaş hayvanında ortalama alım fiyatı tespit edilebilir olduğunu, söz konusu hayvanların 2023 yılında dahi adet satış fiyatının 45.000,00 TL'den düşük olmayacağı Türkiye Ziraat odaları Birliğinin 2023 yılı verilerine göre aşikar olduğunu, bu durumda işletme satışlarının sadece süt ile sınırlı olmadığı hayvan satışı ile de olduğu değerlendirildiğinde işletme satışlarının yıllık 1.270.000,00 TL'nin çok üzerinde olduğu işletme alımlarının da 890.000,00 TL'nin çok üzerinde olduğunu, davalının VUK hükümlerince tacir sayılacağının açık olduğunu, bilirkişi raporunda dosya arasına gelen bu veriler dikkate alınmamış sadece davacı davalı arasında dört aylık dönemde ki müstahsil makbuzlarına göre davalının tacir sayılmayacağının rapor edildiğini, hatalı bilirkişi raporuna göre hükme varılan yerel mahkeme görevsizlik kararının hatalı olduğunu, davalının VUK uyarınca tacir sayılması gerektiğinin kabulü ile yerel mahkeme görevsizlik kararının ortadan kaldırılmasını talep ettiklerini, 30/06/2025 tarihli bilirkişi raporu ile davalının tacir sayılması durumunda sorumlu olduğu cezai şartın 132.000,00 TL (asıl alacak) olduğunun tespit edildiğini, mevcut veriler ile davalının tacir sayılabileceğinin kabulü gerekir bu sebeple, yerel mahkemenin görevsizlik kararının kaldırılması ile birlikte haklı davanın kabulünü davalı itirazının iptalini %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini, açıklanan nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme görevsizlik kararının ortadan kaldırılmasını, haklı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava, taraflar arasındaki çiğ süt alım sözleşmesinin davalı tarafından haksız feshedildiği iddiasına dayalı sözleşme kapsamındaki cezai şart alacağının tahsili amacıyla başlatılan ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın görev nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi üzerine karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir.Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Somut olayda; davacının taraflar arasındaki satım sözleşmesinden kaynaklı alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptalini talep ettiği, davanın 6102 Sayılı TTK 4. ve 5. maddeleri gereği ticari dava olmayıp davanın mutlak ticari dava da olmadığı, diğer yandan nispi ticari davaların her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması şartına bağlanmış olup davalının tacir olmadığı, davalının tacir olmadığına ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmış olup; bilirkişi incelemesinin yerinde olduğu zira İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 25/07/2025 tarihli cevabi müzekkeresinde; "25/07/2025 tarihi itibariyle kişiye ait hayvan işletmesinin pasif göründüğü, ayrıca işletmede 2023 tarihi itibariyle küçükbaş hayvan hareketine rastlanmadığı, bilirkişi raporuna göre ... Vergi Dairesi cevabi müzekkeresinde mükellefin herhangi bir faaliyetinin olmadığının billdirildiği, bu hususta bilirkişi ek raprunun da alındığı anlaşılmış olup;
Yapılan açıklamalar kapsamında; istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/11/2025 tarih,...Esas, ...Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 732,00 TL karar harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.22/10/2026
...
Başkan ...
...
Üye ...
...
Üye ...
...
Katip ...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
