- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/465 K. 2026/841
Karar tarihi: 22 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 377/1-b
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 72
Karar metni
T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2026/478 Esas
- KARAR NO
- 2026/842
- DAVA
- Menfi Tespit
- DAVA TARİHİ
- 08/06/2026
- KARAR TARİHİ
- 22/10/2026
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili ... ..., davalı ... Turizm İşletme İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (eski unvanı ... Turizm İnşaat San. ve Tic. A.Ş.) şirketinin eski büyük ortağı olan müteveffa ...'ın mirasçısı olduğunu, muris ... 02.11.2023 tarihinde vefat ettiğini, Muris ...'ın mirası ...dışındaki diğer mirasçılar tarafından reddedildiğini, ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2024/... Esas sayılı ilamı uyarınca tek mirasçı ... ...'ın olduğunu, Muris ...'ın şirketteki hak ve alacakları, davalılar tarafından organize edilen muvazaalı işlemler, sahte borçlandırmalar ve danışıklı mahkeme kararları ile zarara uğratılmış, içi boşaltılan şirket üzerinden murisin ve dolayısıyla mirasçılarının malvarlığı hakları ihlal edilmiş olduğunu, muris müvekkilin iş bu davayı açmakta hukuki yararı olduğunu,
Müvekkili tarafından şirkete ait hisselerin % 25 'i teminat için Davalı şirket yetkilisi ...'e devredildiğini, açılan davada .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/... Esas sayılı dosyasından "% 25 hissenin mirasbırakan ...'a iadesine "karar vermiş,iş bu karar Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş, müvekkili şirketin % 25 ortağı olup, iş bu davayı açmakta hukuki yararı olduğunu, müvekkili ile ... arasında ... Turizm İnşaat San Ve Tic A.Ş’ nin borçlarının ödenerek iflas kararının kaldırılması ve mülkiyeti bu şirkete ait ... Otelinin yeniden faaliyete geçirilmesi konusunda 12.06.2002 , 30.08.2002 ve 06.01.2003 tarihli protokoller düzenlendiğini,
Davalı ... Tuncer icra takip dosyasındaki alacağı 25.09.2002 tarihli Temlikname ile temlik aldığını ve dosyayı yenileyerek işlemlere devam ettiğini, Müvekkili ... ,... Tur. İnş. San. ve Tic. AŞ’nin ortağı iken davalı tarafça yapılan usulsüz işlemler nedeniyle şirketteki payı tasfiye edildiğini,
30.08.2002 tarihli sözleşmenin 14.Maddesinde; "Gayrimenkulün devrinden sonra üçüncü kişiler ile tasarruf tarihinden itibaren 2 yıl inde haciz veya iflas yolu ile takip yapacak alacaklılar tarafından açılacak bilumum iptal ve tescil davaları neticesinde gerçekleşecek zararlara karşılık teminat olarak iflas masasında yazılı bulunan alacaklar Tuncer’e temlik edilecektir" hükmü yer aldığını,
Taraflar arasında imzalanan 06.01.2003 tarihli sözleşme ile taraflar arasında imzalanan diğer sözleşmelere yenilik katmış ,bu sözleşme 09.01.2003 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı'nda hüküm altına alınmış ve 13.03.2003 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nin 5755 Sayılı Gazetesinde ilan edildiğini,
İlan edilen sözleşmenin 15. Maddesinde "... ile ... ve şirketin arasında 30.08.2002 tarihinde imzalanan adli protokol ekleri ile 30.08.2002 tarihinden evvel imzalanan adi sözleşmeler tüm münderecatları ile geçersiz addedilmiş olup hiç bir bağlayıcılığı kalmamıştır" hükmü yer aldığını, Bu madde ile 30.08.2002 tarihi sözleşme de geçersiz hale geldiğinden 30.08.2002 tarihli sözleşmede belirtilen temlik hükmü de kendiliğinden geçersiz hale geleceğini,
... iflas Müd.1994/2 sayılı dosyası,... ... Müdürlüğü'nün .../....Esas (yeni 2010/....E) sayılı dosyası,... 6. İcra Müdürlüğü'nün 1992/....Esas (yeni 2010/...23.E) sayılı dosyası, ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 1992/....Esas (yeni 2017/... .E) sayılı dosyaların temlike konu olduğu , davalı edimi olan iflas masasına ait borçları ödemiş,daha sonra alacaklıymış gibi dosyayı temlik almış ve işlem yaptığını,
30.08.2002 tarihli sözleşmenin 14. Maddesinde “ içinde haciz veya iflas yolu ile takip yapacak alacaklılar tarafından açılacak bilumum iptal ve tescil davaları neticesinde gerçekleşecek zararlara karşılık teminat olarak iflas masasında yazılı bulunan alacaklar Tuncer’e temlik edilecektir” hükmü açık olduğunu, Davalı/Alacaklı sözleşme gereği iflas masasına olan borçları ödemiş,teminat olarak da dosyaları temlik aldığını, Sözleşmenin 14. Maddesinde temlik alacağının teminat için olduğu çok net birşekilde ifade edildiğini, Davalının ödeyip de teminat karşılığı temlik aldığını,
Davalı ...'in, davalı şirketlerden alacaklı olduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu, ...'in dayandığı 25.09.2002 tarihli temliknamenin ve alacak iddialarının geçersizliği, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... Esas, 2019/... Karar sayılı ilamı ve bu kararı onayan ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 2019/1152 Esas, 2022/551 Karar sayılı ilamı ile kesin olarak saptandığını,
Davalı ... A.Ş. ile ... A.Ş. arasında muvazaalı devirler yapıldığı ve şirketlerin organik bağ içinde ... ile birlikte hareket ettikleri, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Karar sayılı ilamı ile hüküm altına alınmıştır. Bu kararda, her iki şirketin faaliyet merkezlerinin aynı olduğu, muhasebecilerinin aynı kişiler olduğu, davalıların danışıklı olarak hukuk mahkemelerinde dava açıp sulh yoluyla çözdükleri ve asıl gayenin mal kaçırmak olduğu ispatlandığını,
Davalıların, muvazaalı sulh sözleşmesiyle elde ettikleri mahkeme ilamına dayanarak iyi niyet iddiasında bulunmaları da hukuken imkansızdır. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin E. 2024/3884, K. 2025/91, T. 08.01.2025 tarihli kararında "Bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmiş ise, bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi bu tescile dayanamaz" kuralı gereği, danışıklı işlemin tarafları korunamaz. Nitekim aynı kararda "Ayrıca muvazaalı sözleşmeler yapıldığı andan itibaren taraflar arasında hüküm ve sonuç doğurmayacağından; açılan dava sonunda verilen karar yenilik doğurucu (inşaî) bir hüküm değil, açıklayıcı (ihdasî) bir hüküm durumundadır" denilerek, mahkemenizce verilecek iptal kararının geçmişe etkili olarak bu yolsuzluğu ortadan kaldıracağını belirterek ;
Davanın kabulü ile; davalılar arasında danışıklı (muvazaalı) olarak tanzim edilen ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/... Esas, 2010/... Karar sayılı dosyasına sunulan 15.06.2010 tarihli sulh sözleşmesinin ve bu sözleşmenin tasdikine ilişkin mahkeme kararının muvazaa nedeniyle kesin hükümsüzlüğünün tespitine ve iptaline,davalı ... A.Ş.'nin, anılan muvazaalı sulh sözleşmesi ve sair işlemler dolayısıyla diğer davalı ...'e borçlu olmadığının tespitine ,yargılama giderleri ile vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine ve dava sonuna kadar davalı şirketlerin malvarlığı ile dava konusu ilama konu takyidatlar üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP /
Davalı ... İşletme San. Ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Davacının, dava konusu ipotekli alacaktan dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ettiğinden, ipotekli alacak miktarı üzerinden nispi harç ödemeye mecbur olup, harcı ödemeden davaya devam edilemeyeceğini, bu nedenle dava konusu ipotekli alacak miktarı üzerinden harç yatırılması için kesin süre verilmesini talep ettiklerini,
... 5. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 06.12.2012 tarih, ... Karar sayılı kararında 06.10.2011 tarihi itibariyle ipotekli alacağın 634.077.435,73 TL olduğunun tespitine karar verildiğini,
Dava konusu ipotekli alacağın, bu davanın açıldığı tarih itibariyle güncel değeri tespit edilinceye kadar 634.077.435,73 TL üzerinden harcın tamamlatılmasının gerektiğini, duruşma günü beklenmeksizin harcın tamamlatılması için kesin süre verilmesini talep ettiklerini, bu sebeple, dava konusu ipotek alacağının bu davanın açıldığı tarih itibariyle güncel değeri tespit edilinceye kadar 637.077.435,73 TL üzerinden harcın tamamlatılmasının gerektiğini,
Kesinleşmiş mahkeme ilamının iptaline yönelik davanın usulden reddinin gerektiğini, Davacı, .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 01.07.2010 tarihli kararına sulh sözleşmesi ve sözleşmenin tasdikine ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararının kesin hükümsüzlüğünün tespitini talep ettiğini, kesinleşmiş bir mahkeme ilamının iptalinin talep edilmesi usulen mümkün olmadığını, ayrıca mahkeme ilamına konu ipoteğe aylık %9 faiz uygulanmasına ilişkin genel kurul kararlarında açıklandığı üzere davacı ile murisi ...’ın da imzasının bulunduğunu,
Davacının, bizzat kabul ettiği ve uygulanmasını sağladığı işlemlere ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararının iptalini talep etmesi hukuki güvenlik ve dürüstlük kuralıyla bağdaşmadığını, davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, davacının kesinleşmiş bir mahkeme ilamının iptali için dava açması usulen mümkün olmadığını, bir an için böyle bir davanın açılabileceği kabul edilse dahi, talep hak düşürücü süreye tabi olduğunu, 6100 Sayılı HMK'nın 377/1-b maddesine göre "karardan usulen haberdar olan oldukları tarihten itibaren üç ay ve herhalde iade talebine konu olan hükmün kesinleşmesinden itibaren 10 yıl içinde dava açmaları" gerektiğini, Sulh protokolü mahkemece tasdik edilerek ilam niteliği kazandığını ve karar 12.07.2010 tarihinde kesinleştiğini,
Davacı tarafından hükümsüz olduğu ileri sürülen kararın kesinleşmesinden itibaren on yılı aşkın süre geçtikten sonra işbu dava açıldığını, bu nedenle davanın süre yönünden de reddinin gerektiğini beyanla;
Öncelikle Davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Turizm İşletme İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş ve ... vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili ...'in şirketin iflastan çıkarılması için, Türkiye Kalkınma Bankası'na ve İflas Masası'na şirketin tüm borçlarını ödediğini, Müvekkili ...'in şirketin ve davacıların borcunu muris ...'ın onayı ile ödediğini, buna karşılık da ...'e kalkınma bankası alacağı temlik edildiğini,
Davacının murisi ..., 09.09.2002 tarihli belge ile söz konusu temlike muvafakat ettiğini açıkça bildirdiğini,
...A.Ş.’den alacağı temlik alan müvekkili ...'in, diğer müvekkili şirket ... Turizm İnş. San. ve Tic. A.Ş. nin ipotekler dahil tüm borçlarını ödediğini, Müvekkilleri ..., ... Turizm İnş. San. ve Tic. A.Ş.ye ait 168 ada 8 parsel ve 221 ada 29 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde ...A.Ş. lehine olan ipoteklerinin de temlik aldığını,
Davacı tarafın murisi ... tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2003/... E. Sayılı dosyada açtığı davada da, dava konusu ipoteğin iptalini istemiş olup, yerel mahkeme davacının talebini reddettiğini, Yargıtay'ın da aynı şekilde davacının iptal talebini red ettiğini, Müvekkili ...'in aldığı temliğin geçerli olduğunu onayladığını ve kararların kesinleştiğini,
Davacı ...ile murisi ...'ın yönetim kurulu başkanı olarak oğulları ... ve ...'ın yönetim kurulu üyesi olarak imzalamış oldukları 09.01.2003 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan kararda "Taraflar arasında borç ve alacak ilişkilerinde verilen dolara karşılık %2 verilen EURO ya karşılık %2.5 ve verilen Türk lirasına karşılık %9 aylık faiz oranı uygulanacaktır" şeklinde onaylandığını,
Ayrıca davacıların bu hususu 13.03.2003 tarih, 5755 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde şirket yönetim kurulu başkanı ve üyeleri olan davacıların onayıyla ilan edilmiş olduğu 09.01.2003 tarihli olağanüstü toplantıda olduğu gibi 06.01.2003 tarihli sözleşmede sabit olduğunu,
Müvekkili ...'in alacağını sabitleştirmek için 02.04.2010 tarihinde açtığı davada taraflar gerçekleri görerek sulh olduklarını ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 01.07.2010 tarih ve .../... Karar sayılı ilamı ile sulh sözleşmesinin aynen tasdikine karar verildiğini, kararın 12.07.2010 tarihinde kesinleştiğini,
Davacının, söz konusu sulh sözleşmesinin ve buna ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararının iptalini, davalıların borçlu olmadığının tespitini sözleşmeyle ve kesinleşmiş mahkeme ilamı ile hüküm altına alınmış edimlerini yerine getirmemek için işbu davayı açmış olup, davacının yıllar sonra bu davayı açmasın da davacıların kötü niyetli olduğunu ispatlamakta olup davanın reddini talep ettiklerini,
... ... tarafından müvekkili şirket ... Turizm İşl. İnş. San. Ve Tic.A.Ş. ve ... aleyhine şirketin kötü yönetildiği iddiası ile kayyım atanması, ...'in şirketi kötü yönettiği, şirketin içinin boşaltıldığı gibi kötüniyetli gerçekdışı iddialarla dava açmış olup, .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2026/... E. Sayılı dosyasında görülen dava 23.9.2026 tarihli ilk celsede reddedildiğini, davacıların asılsız iddia ve beyanlarla, hakkın kullanılmasını kötüye kullanarak hem yargıyı meşgul ettiğini, hem de milyonlarca TL değerinde taşınmaza tedbir koydurarak, ihya dahi etmedikleri taşınmaz üzerindeki otelin kullanılmaz hale gelmesine sebep olduklarını, davacıların kötü niyetli olduklarını beyanla davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/... Esas, 2010/... Karar sayılı dosyasına sunulan 15.06.2010 tarihli sulh sözleşmesinin ve bu sözleşmenin tasdiki ile kurulan mahkeme kararının 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 19 uyarınca muvazaa nedeniyle kesin hükümsüzlüğünün (butlanının) tespiti ile iptali ile davalı şirketlerin davalı ...'e borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
22/10/2026 tarihli celsede uyuşmazlık;
" .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/... Esas, 2010/... Karar sayılı dosyasına sunulan 15.06.2010 tarihli sulh sözleşmesinin ve bu sözleşmenin tasdikine ilişkin mahkeme kararının muvazaa nedeniyle kesin hükümsüzlüğünün tespiti ve iptali,
Davalı ... A.Ş.'nin, anılan muvazaalı sulh sözleşmesi ve sair işlemler dolayısıyla diğer davalı ...'e borçlu olmadığının tespiti İstemi " olarak tespit edilmiştir.
Davalılar tarafından davanın HMK 377 vd maddeleri gereğince açılan yargılamanın iadesi davası olduğunu ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 01.07.2010 tarih ve 2010/...-... Karar sayılı ilamının kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu itirazında bulunmuşlardır.
Ancak davacı vekili 09/10/2026 tarihli dilekçesinde davanın muvazaa iddiasına dayalı butlan/hükümsüzlüğün tespiti ve menfi tespit davası olduğunu açıklamış, HMK 377 vd maddeleri gereğince açılan yargılamanın iadesi davası olmadığını beyan etmiştir.
Davacı vekilinin açıklaması gereği; davanın İİK 72 md gereğince 8.000 TL dava değerli muvazaa iddiasına dayalı menfi tespit davası olarak kabul edilmiştir.
Davacı vekili 22/10/2026 tarihli ön inceleme duruşmasında;
" müvekkil ... ...'ın babası ... isimli şirketin ortağıdır. Müvekkilin babasının şirket ortağı olduğu .... ATM nin 2019/618 esas sayılı dosyasındaki kararı kesinleşti. ...'ın tek mirasçısı müvekkildir. Diğer mirasçılar mirası reddetti. Alınan veraset ilamı uyarınca ...tek mirasçıdır. ... sulh sözleşmesini imzalamadı. Taraf değildir. ...'ın sulh sözleşmesi yapıldığı sırada yetkili temsilcisi ...'dir. 3 ATM tarafından tasdik edilen sulh protokolü muvazaa belgesidir. Muvazalı olan sulh belgesi gerçek bir borç ilişkisine dayanmamaktadır. ... şirketinin de yetkilisi ...'dir. Dolayısıyla ...'in her iki davalı şirketle sulh sözleşmesi yapması hayatın olağan akışına aykırıdır. Müvekkilin babasının ortak olduğu ... şirketinin taşınmazının üzerinde haciz vardır. Bu haciz nedeniyle şirket ...'e borçludur. Şirket borçlu olduğu için müvekkil de bu işten zarar görmektedir. ...'taki ... payı müvekkil ...adına pay defterinde işlenmemiştir."
Muvazaa ve menfi tespit istenen .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 01.07.2010 tarih ve 2010/...-... Karar sayılı ilamında ve kararın dayanağı olan 15.06.2010 tarihli sulh sözleşmesinde davacının ve muris babası ... ın taraf olmadığı sabittir.
Davacı babası ... ın sulh sözleşmesini yapan ... AŞ de ortak olduğundan bahisle; hukuki yararı bulunduğunu iddia etmektedir. Ancak davacının babası ... a ait şirket hissesi davalı Anonim Şirket tarafından pay defterine işlenmek suretiyle davacı ...a geçmemiştir.
Anonim şirketlerde yönetim kurulunun alacağı karar ile hisse devirleri geçerli hale gelecek ve pay defterine işlenecektir. Davacı vekili ... AŞ de ortak olmadığını beyan etmiştir.Davacının ortağı olmadığı anonim Şirket nedeniyle, taraf olmadığı sulh sözleşmesinin muvazaası sonucu menfii tespit istemekte aktif husumet ehliyeti yoktur.
Davanın Aktif husumet taraf dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
HÜKÜM/
1-Aktif husumet taraf dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 732-TL karar harcı peşin alınmış olduğundan bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 45.000-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair Davacı Vekili Av. ..., Davalı ... ve ... Vekili Av. ... ve Davalı ... Vekili Av. ... e-duruşma ile yüzlerine karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/10/2026
