mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/625 K. 2026/780

Karar tarihi: 20 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

VEKİLİ
Av. ...-
VEKİLİ
Av. ...-
DAVA
Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İSTİNAF KALDIRMA KARARI ÖNCESİ BEYANLAR:

DAVA:

Davacı vekili, taraflar arasında uluslararası taşımacılık konusunda anlaşma yapıldığını, müvekkil şirketin bu anlaşma kapsamında taşıma işini gerçekleştirdiğini ve 28.04.2022 tarih, 22.500,00 USD bedelli faturayı davalı şirkete gönderdiğini, davalının bu faturayı ödemekten imtina ettiğini, başlatılan icra takibine de haksız olarak itiraz ettiğini, davalının icra takibiyle borçtan haberdar olması nedeniyle temerrüde düştüğün ileri sürerek, davanın kabulü ile davalının 22.500,00 USD ( 895.725,00 TL) alacağının fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödeme emrinin tebliğ edildiği 16.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek USD kamu bankalarınca ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili şirketin davanın açıldığı tarihte Konya İlinde faaliyet gösterdiğini, dolayısıyla HMK'nın 6/1. maddesi gereğince genel yetkili mahkemenin Konya Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafça başlatılan icra takibine hem yetki hem de esasa ilişkin süresinde itiraz edildiğini, bu itiraz sonrası davacı tarafın Küçükçekmece Arabuluculuk Bürosu nezdinde başlattığı zorunlu arabuluculuk sürecinde yapılan yetki itirazının, Küçükçekmece . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... E.- ... K. sayılı kararı ile haklı bulunarak yetkisizlik kararı verildiğini, arabuluculuk sürecinin Konya Arabuluculuk Bürosu nezdinde tamamlandığını, dolayısıyla uyuşmazlığın çözüm yeri olarak Konya İlinin belirlenmesinin usulî bir durum teşkil ettiğini, yetki kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğunu ve mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiğini, davacı tarafın iddia ettiği 22.500 USD tutarındaki alacak talebinin haksız ve dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirketin davacıya karşı herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkili şirket ile davacı arasında geçmişte yapılan ticari ilişkinin uluslararası taşımacılık hizmeti üzerine kurulduğunu, müvekkili tarafından 28.04.2022 tarihinde davacı şirketin hesabına 19.000 USD tutarında ödeme yapıldığını, kalan 3.500 USD'lik bakiye alacak hususunun ise, alıcı firma tarafından ödeneceği konusunda taraflar arasında mutabakat sağlandığını, bu mutabakat çerçevesinde müvekkilinin borç ilişkisinden tamamen kurtulduğunu, davacının kendi iradesiyle kabul ettiği bir mutabakatı yok sayarak dava açmasının dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğini, müvekkilinin ödeme dekontlarının mevcut olduğunu, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla müvekkilin ve davacının banka hesap hareketlerinin celbi ile tarafların ticari defterlerinin karşılıklı incelenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin hiçbir borcu bulunmamasına rağmen davacının icra takibi başlatması ve dava açmasının kötü niyet göstergesi olduğunu, müvekkilinin ticari itibarı ve mali düzeninin bu haksız dava sebebiyle zarar gördüğünü savunarak, öncelikle yetki itirazlarının kabulü ile mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesini, davanın esastan da reddini istemiştir.

KALDIRMA ÖNCESİ MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR:

Mahkememizin 28.04.2026 tarih ... Esas ve ... Karar sayılı kararında özetle: "...Taraflar arasında uluslararası taşıma işi sebebiyle ticari ilişki bulunduğu, davacının düzenlediği fatura bedelinin karşılığını alamadığından bahisle iş alacak davasını dermeyan ettiği, davalının yetki itirazında bulunduğu, Bakırköy . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı doyası üzerinden dava konusuna Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanamayacağı bunun yerine CMR Konvansiyonu madde 31'e ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğinden yetkisizlik kararı verildiği görülmüştür.

Dosya içerisinde tarafların aralarında olan sözleşmeye ilişkin herhangi bir yazılı belge bulunmadığı, davacının sunmuş olduğu fatura açıklamasında "KONYA TAŞKENT NAVLUNU" şeklinde açıklama bulunduğu, her ne kadar dava konusu alacağın sebebini teşkil eden taşıma ilişkisi CMR hükümlerine tabi ise de CMR Konvansiyonu'nda navlun alacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından bu yöne ilişkin ihtilaflarda iç hukuk kuralları uygulanması gereklidir (Y.HD, ... E, ... K, 18.01.2016 T).

Taraflar arasındaki taşıma ilişkisi sabit görüldüğünden bu taşıma ilişkisinden kaynaklı navlun alacağının tahsili hususunda hangi yer mahkeme ve icra dairelerinin yetkili olduğu yukarıda açıklandığı üzere iç hukuk kuralları uyarınca belirleneceği, dava konusunu navlun alacağının tahsili istemine ilişkin olup navlun alacağı para borcu olması hasebiyle Türk Borçlar Kanunu madde 89 hükümleri gereğince alacaklının ifa zamanındaki yerleşim yerinin mukim bulunduğu yerde ödenmesi gerektiği gibi Hukuk Muhakemeleri Kanunu 10. madde uyarınca sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa yerinde de dava ve takip yapılabileceği gözetildiğinde davacının merkezinin bulunduğu İstanbul Mahkemelerinde görülmesine engel bir durum bulunmamakta olup belirtilen sebeplerle karşı yetkisizlik kararı vermek gerekmiş..." gerekçesiyle red kararı verilmiştir.

KALDIRMA KARARI VE GEREKÇESİ:

Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 02.07.2026 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile; "...Dava, alacak istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçe ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın ''Yetki itirazının ileri sürülmesi'' başlıklı 19. maddesinde '' (1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.

(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.'' hükmü düzenlenmiştir.

HMK'nın ''Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler'' başlıklı 20. maddesinde de ''(1) Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde dava açılmamış sayılır ve görevsizlik veya yetkisizlik kararı veren mahkemece bu konuda resen karar verilir.

(2) Dosya kendisine gönderilen mahkeme, kendiliğinden taraflara davetiye gönderir.'' düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise; Davacı tarafça işbu davanın öncelikle Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açıldığı, Bakırköy . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24.12.2025 tarih, ... E-... K. sayılı ilamı ile, davalının yetki itirazının kabulüne, yetkili mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle mahkemenin yetkisizliğine karar verildiği, kararın taraflarca istinaf edilmeksizin 14.04.2026 tarihinde kesinleştiği ve somut uyuşmazlık yönünden kesin yetki kuralının uygulanmasını gerektirir bir durumun da bulunmadığı anlaşılmakla, mahkemenin yetkili hale geldiği nazara alınarak işin esasının incelenmesi gerekirken, anılan husus göz önünde bulundurulmaksızın yetkisizlik kararı verilmesi yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca kaldırılmasına..." gerekçesiyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER:

Bilirkişi (Doç. Dr. ... ) 07/09/2026 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; davacı ve davalı şirketlerin 2022 yılına ait ticari defter ve belgelerinin incelendiğini, her iki tarafın ticari defterlerinin Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve ilgili muhasebe usul ve esaslarına uygun olarak tutulduğunu, gerekli açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığını ve defterlerin sahipleri lehine delil olma niteliği taşıdığını, davalı ...nin ticari defterlerinde dava konusu 28/04/2022 tarihli 332.914,50 TL bedelli faturanın davacı cari hesabına borç olarak kaydedildiğini, davalı defterlerinde herhangi bir ödeme kaydının bulunmadığını ve söz konusu borcun 2026 yılı açılışı itibarıyla da 332.914,50 TL olarak devam ettiğini, davacının ticari defterlerinde ise aynı tarihli ve aynı bedelli faturanın davalı cari hesabına borç kaydedildiğini, davalı tarafından 29/04/2022 tarihinde yapılan 19.000,00 EURO karşılığı 280.816,20 TL ödemenin alacak olarak işlendiğini, 31/12/2022 tarihi itibarıyla davalı cari hesabının 52.098,30 TL, diğer bir ifadeyle 3.500,00 EURO borç bakiyesi verdiğini, tarafların ticari defterlerindeki borç ve alacak bakiyelerinin birbirini doğrulamamasının davalı tarafından yapılan 19.000,00 EURO karşılığı 280.816,20 TL tutarındaki ödemenin davalının kendi ticari defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığını, netice itibarıyla 30/04/2022 tarihi itibarıyla yapılan ödeme mahsup edildiğinde davacının davalıdan bakiye 3.500,00 EURO karşılığı 52.098,30 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğini bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

İşbu dava Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasıdır.

Davacı Vekilinin 20.10.2026 Tarih 1. Celse Alınan Beyanında: "...Taraflar sulh olmuştur, davadan feragat ediyoruz, vekalet ücreti ve yargılama gideri talebimiz bulunmamaktadır..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davalı Vekilinin 20.10.2026 Tarih 1. Celse Alınan Beyanında: "...Vekalet ücreti ve yargılama gideri talebimiz bulunmamaktadır, Taraflar sulh olmuştur..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

HMK'nın 307. maddesinde "(1)Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir." hükmü yer almaktadır. Yine anılan yasanan 311.maddesi gereği davadan feragat, kesin hükmün yasal sonuçlarını doğuran ve davayı sonuçlandıran taraf işlemi olup, davacının davasından feragat etmesi nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);

1-) DAVANIN F E R A G A T N E D E N İ Y L E R E D D İ N E,

2-) Peşin alınan 18.061,59 TL harçtan feragatin ilk celsede yapılmış olması nazara alınarak (732,00 TL harcın 1/3'ü olan) alınması gereken 244,00 TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 17.817,59 TL harcın talep halinde davacı tarafa iadesine,

3-) Davacı tarafça yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,

4-) Davalı tarafça masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5-) Artan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

6-) Karardan sonra yapılacak masrafların davacı tarafa yüklenmesine,

7-) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına),

8-) Taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dair; tarafların yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 20/10/2026

KatipHakim