- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E. 2026/888 K. 2026/1176
Karar tarihi: 19 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 82/7
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-a-6
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
Karar metni
T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 19/10/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
- KARAR TARİHİ
- 08/07/2026
- DAVANIN KONUSU
- Zayi Belgesi Verilmesi
- YAZIM TARİHİ
- 19/10/2026
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkili şirkete ait 06/2025 dönemi yevmiye ve kebir e-defterleri müvekkili şirketin mali müşaviri ...'e ait bilgisayarda bulunduğunu, mali müşavirin bilgisayarına 07/11/2025 tarihinde ... isimli e-posta kullanıcı tarafından yapılan hacklenme neticesinde silindiğini, her türlü teknik müdahaleye rağmen e-defter verilerinin kurtarılamadığını, veri kaybına ilişkin 10/11/2025 tarihinde ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından teknik rapor hazırlandığını, mali müşavirinin ... nolu şikayette bulunduğunu, mali müşavirin Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı zayi belgesi istemli dava açtığını, aktif husumet yokluğu sebebi ile davanın reddolduğunu, müvekkili şirkete ait 06/2025 dönemi yevmiye ve kebir e-defterlerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesi talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"... Davacının e-defter kullanımına geçtikten sonra, tebliğin 4.4.1 maddesi uyarınca elektronik ortamda tutulan defterlerin, vergi güvenliğini sağlamak ve virüs, siber saldırısı vb. diğer teknolojik ataklara karşı tedbir almak amacıyla ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanmış şekilde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde ya da Başkanlıktan izin alabilen güvenli saklamacı kuruluşlar bünyesinde de saklanmasının zorunlu olduğu, Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan gönderilen 16/12/2025 tarihli cevabi yazıya göre, bu e-defterlere ait Gelir İdaresi Başkanlığı nezdinde ikincil kopyaların kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır. Davacı tarafın e-defterlerin ikincil kopyalarını GİB veya saklamacı kuruluşlar nezdinde saklamadığı, ikincil kopyaların olduğuna ilişkin bir iddianın da olmadığı, bu nedenle davacı şirketin e-defterlerin saklanmasında gereken özeni göstermediği ve gerekli tüm tedbirleri almış olmasına rağmen iradeleri dışında ziya olgusunun gerçekleştiğini ispat edemediği, zayi koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemeden bilirkişi incelemesi yapılması istenmesine rağmen, taleplerinin reddedilip, teknik inceleme yapılmadan mahkemece eski kanun hükümlerine dayanılarak ret kararı verildiğini, ikincil kopya yükümlülüğünün 22 Mayıs 2024 tarihli tebliğ değişikliğiyle kaldırıldığını, mahkemece kanun değişikliği dikkate alınmadan karar verildiğini, aynı ziya olayına ilişkin başka bir şirket tarafından Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davada, bilirkişi raporu alınıp, zayi belgesi verilmesine karar verildiğini, müvekkilinin dosyasında da aynı nitelikte bir uzman incelemesi yapılmadan ziya koşulları değerlendirmesinin eksik yapıldığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesi; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıya uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenlenmiştir.
Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.
19/10/2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7/1. maddesi; "e-defter tutanlar, Vergi Usul Kanunu'nda belirtilen "Mücbir Sebep" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter Uygulama Kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verilir." şeklindedir.
Aynı Tebliğin "E-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4/1-e. maddesi ise; "e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 01/01/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. E-defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-defter uygulamasına dâhil olan mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan "E-Defter Saklama Kılavuzu"nda açıklanır. E-defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." şeklinde düzenlenmiştir.
Somut olayda; davacı taraf, 06/2025 dönemi yevmiye ve kebir e-defterlerinin, mali müşavirinin bilgisayarının 07/11/2025 tarihinde hacklenme neticesinde silindiğini, her türlü teknik müdahaleye rağmen e-defter verilerinin kurtulamadığını belirterek, zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmuştur.
İlk derece mahkemesince yazılan müzekkereye Antalya Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğünce verilen cevapta, talepte bulunan şirketin 01/01/2021 tarihi itibariyle e-defter uygulamasına tabi olduğunun, yevmiye ve kebir e-defterlerinin kopyalarının dairelerinde bulunmadığının, yazı tarihi itibariyle davacı şirketin vergi suçu raporunun kayıtlarda olmadığının belirtildiği görülmüştür.
İlk derece mahkemesince, Antalya Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğünün müzekkere cevabında, davacının talepte bulunduğu döneme ait defter kopyalarının dairede bulunmadığı belirtilmiş ise de Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Müdürlüğü kayıtlarında var olup olmadığının belirtilmediği görülmekle, davacının resmi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına başvurarak zayi olduğunu bildirdiği e-defterlerinin bilgi işlem sisteminde yüklü olan ikincil kopyalarının yüklenmesi için talepte bulunup, Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca olumsuz cevap verilmesi halinde verilecek cevaba karşı tüm yasal yolların tüketilmesi beklenerek, bu yasal yollar tüketildikten sonra davacının e-defterlerini sisteme tebliğ ve tebliğin ekindeki e-defter saklama kılavuzu versiyon 1.4 gereğince belirtilen sürede yükleyip yüklemediğinin ve e-defterlerinin korunması konusunda basiretli tacir gibi davranıp davranmadığına yönelik bilirkişi raporu aldırılmak suretiyle, bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi hatalı olmuş olup, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/07/2026 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...
