- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 42. Hukuk Dairesi E. 2026/1126 K. 2026/229
Karar tarihi: 22 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 27
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 352
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 359/4
Karar metni
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
42. HUKUK DAİRESİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- ESAS NO
- 2026/1126
- KARAR NO
- 2026/229 TÜR K MİLLETİ ADINA
- MAHKEMESİ
- ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 08/01/2025
- ESAS-KARAR NUMARASI
- 2024/95 E., 2025/4 K.
- VEKİLİ
- MÜDAHALE TALEBİNDE
- DAVA
- Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
- KARAR TARİHİ
- 22/10/2026
- YAZIM TARİHİ
- 22/10/2026
Yukarıdaki karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine HMK m. 352 gereğince, yapılan ön inceleme sonucu, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacı vekili özetle; Müvekkilinin 12 adet kooperatif üyeliğini ... devralmak suretiyle kooperatife ortak olduğunu, payların bedelini de kooperatife iş yaparak ödediğini, genel kurullar tarafından kararlaştırılan borçlarını da düzenli olarak ödediğini, ancak davalı kooperatif tarafından kendisine gönderilen ihtarname ile müvekkilinin 12 adet üyeliğinin iptal edildiğini, ortaklık paylarının geri alındığının bildirildiğini, genel kurula da çağrılmadığını, müvekkilinin davalı kooperatifin pek çok inşaat ve benzeri işlerini yaptığını, yaptığı işler ile ilgili olarak Gölbaşı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/312 D.İş dosyası ile tespit yaptırıldığını, netice itibariyle müvekkiline ait 107, 108, 109, 101, 111, 115, 116, 117, 118,119,120 ve 121 nolu üyeliklerinin başkalarına tahsis edilip, buralarla belirli bedelle üyelik kaydı yapılmasını önlemek amacıyla kooperatifteki kaydını ihtiyatı tedbir konulmasını, müvekkilinin davalı kooperatifin 12 paylı üyesi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili özetle; Taraflar arasında eser sözleşmesinin ifası noktasında uyuşmazlık bulunduğunu, tarafların ikisinin de tacir olmadığını ve işinde ticari nitelikte olmadığı gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmaz ile müvekkilinin bir ilgili bulunmadığını, müvekkilinin davacı ile herhangi bir iş yapılması konusunda anlaşma yapmadığını bu sebepten husumet nedeni ile reddinin gerektiğini, davacının üstlendiği işleri gerektiği gibi ve kararlaştırılan sürede yapmadığını, davacının yapımını ve tamiratını üstlendiği işlerin dava dışı üçüncü şahıslara yaptırıldığını, davacı yana yüksek miktarlarda ödeme yaptığı ve bahçe devri yaparak aralarındaki sözleşme gereği tüm edimlerini yerine getirdiği hâlde davacının hiçbir surette edimlerini yerine getirmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
İlk derece mahkemesince; "....değinilen mevzuat hükümlerinin bir bütün olarak dikkate alınması halinde; Kooperatif ortaklarının, ortaklıktan
çıkarılması ile ilgili olarak yukarıdaki satırlarda yer verilen, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 16. ve Anasözleşmesinin 14.
maddelerinde düzenlenen konu ile ilgili cari mevzuat hükümleri ile ilgili prosedür işletilmeden, prosedüre aykırı olarak, Ankara 26. Noterliğinde 24.10.2023 tarih ve 16113 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacının, davalı kooperatifin ortaklığından çıkarılmasının söz konusu olamayacağı anlaşılmıştır. Bilirkişi raporunda belirlendiği üzere davacı ...’nın devir yolu ile ... devraldığı hisselerden 115 nolu hisse
ile ilgili ortaklığını da 12.07.2023 tarihinde ... devrettiği ve bu devir işleminin de
kooperatif yönetim kurulunun 2023/61 nolu kararı ile kabul edildiği/onaylandığı,
bu nedenle bu hisse yönünden talebin reddi gerektiği, diğer 11 adet hisse yönünden ise talebin kabulü ile davanın kısmen kabulüne ...." karar verilmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacı tarafın ortaklığının iş karşılığı devir şeklinde olduğu ve yüklendiği edimleri yerine getirmediği, bu nedenle ortaklık hakkını kazanmadığı, ancak müvekkilinden sürekli olarak malzeme parası, işçilik parası v.b.ücretler tahsil ettiği, işin bitmesi amacıyla müvekkilince ödemeler yapıldığı, ancak edimin yine de yerine getirilmediği, emsal içtihatlardan da görüleceği üzere davacıya iş karşılığı kooperatif hissesi devrinin geçerli olması için genel kurulda karar alınması gerektiği ve taahhüt edilen işlerin yapıldığının tespit edilmesi gerektiği, mahkemece bu hususun araştırılmadığı, davanın sadece müvekkiline yöneltildiği ancak hisselerin üçüncü kişiler tarafından davacılara verildiği, bu durumda hisseleri davacıya devreden ve aynı zamanda kooperatifin o dönemki yöneticisi olan ...'ın da davalı olarak gösterilmesinin zorunlu olduğu, ilk derece mahkemesince bu hususun da göz ardı edildiği, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği nedenleriyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Asli müdahale talebinde bulunan ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece karara bağlanan taşınmazların mülkiyet ve hak sahipliğinin müvekkiline ait olduğu, verilen kararın müvekkilinin hak ve menfaatlerini doğrudan etkilediği, müvekkilinin davanın zorunlu tarafı olduğu ancak mahkemece taraf teşkili sağlanmadan karar verildiği, müvekkilin mülkiyet ve hukuki dinlenme hakkının ihlal edilmemesi için kararın kaldırılarak yerel mahkeme aşamasında davaya dahil edilmeyen ve bu kapsamda kamu düzenine aykırı şekilde taraf teşkilinin sağlanmaması neticesinde hakkı zedelenen müvekkilin mülkiyet üstün hakkının ihlal edilmemesi adına işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerektiği nedenleriyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava; kooperatif üyeliğinin tespiti taleplidir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesi hükmüne göre:
"(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.
(2) Bu hak;
a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,
b) Açıklama ve ispat hakkını,
c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir".
Bu hak kapsamında gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda tarafların bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir.
Bu hakkın ikinci unsuru, açıklama ve ispat hakkıdır. Taraflar, yargılamayla ilgili açıklamada bulunma, bu çerçevede iddia ve savunmalarını ileri sürme ve ispat etme hakkına sahiptirler. Her iki taraf da bu haktan eşit şekilde yararlanırlar. Bu durum "silahların eşitliği ilkesi" olarak da ifade edilmektedir.
Bu hakkın üçüncü unsuru, tarafların iddia ve savunmalarını yargı organlarının tam olarak dikkate alıp değerlendirmesidir. Bu değerlendirmenin de kararların gerekçesinde yapılması gerekir.
Bu hak, hukuk devletinin, insan onurunun korunması ve eşitlik ilkesinin, hak arama özgürlüğünün, adil yargılanma hakkının bir gereğidir.
Hukukî dinlenilme hakkı yargılamanın süjesi olan herkese aittir. Dava sonunda hukukî durumu etkilenecek olan kişilere, yargılamadaki durumlarına uygun şekilde bu hak tanınacaktır. Tanık ve bilirkişilerin kendileri ile ilgili bir sonuç doğması halleri dışında, hukukî dinlenilme hakkı bulunmamaktadır. Davada taraflar, çekişmesiz yargı işlerinde ilgililer bu hakka sahip oldukları gibi, kendi haklarıyla bağlantılı olarak davaya müdahil olmak isteyenlerin de hukukî dinlenilme hakkı bulunmaktadır.
Hukukî dinlenilme hakkı, sadece belli bir yargılama için ya da yargılamanın belli bir aşaması için geçerli olan bir ilke değildir. Tüm yargılamalar için ve yargılamanın her aşamasında uyulması gereken bir ilkedir. Bu çerçevede gerek çekişmeli ve çekişmesiz yargı işlerinde gerekse bu yargılamalarla bağlantılı geçici hukukî korumalarda, icra takiplerinde, tahkim yargılamasında, hatta hukukî uyuşmazlıklarla ilgili yargılama dışında ortaya çıkan çözüm yollarında, her bir yargılama, çözüm yolu ve uyuşmazlığın niteliğiyle bağlantılı şekilde hukukî dinlenilme hakkına uygun davranılmalıdır. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2023/2247 Esas, 2023/2890 Karar, 20.09.2023 Tarih)
Bu nedenle, hukukî dinlenilme hakkına ilişkin bahsedilen bu ilkelere uyulmadan verilmiş bir karar maddi anlamda kesin hüküm oluşturmayacaktır. (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 2021/1101 Esas, 2021/2357 Karar, 31.03.2021 Tarih)
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay ele alındığında; davacı tarafından, kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkin açılmış bulunan bu davada, davaya müdahale talebinde bulunan dava dışı üçüncü kişinin talebi ve dosya içerisinde yer alan kooperatif yönetim kurulu kararları, kooperatif üyeliğinin devrine ilişkin sözleşmeler ve tüm dosya kapsamına göre davalı kooperatifin 26.10.2023 tarihli yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılan davacıya ait hisselerin aynı tarihli karar ile asli müdahale talebinde bulunan kooperatif üyesi ...’a devredilmesine karar verildiği anlaşıldığından, dava konusu üyelikler üzerinde hak iddia eden ...’ın davadan haberdar olmadığı ve verilen karardan haklarının etkilendiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple her ne kadar müdahale isteminin HMK’nın 65 ve 66’ncı maddeleri gereğince ilk derece mahkemesi yargılaması aşamasında yapılması gerekiyor ve istinaf aşamasındaki müdahale talebi yerinde değil ise de, Yargıtay içtihatları doğrultusunda hakkı etkilenen üçüncü kişi olarak hukuki yararının bulunduğu değerlendirilerek istinaf incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2023/2969 Esas, 2024/3185 Karar, 03.10.2024 Tarih)
Hal böyle olunca; yapılan istinaf incelemesi neticesinde mahkemece asli müdahale talebinde bulunan ...’a dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edilerek açılan davada taraf olması sağlanmalı ve buna ilişkin deliller de toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken taraf teşkilinin sağlanmadan karar verilmesi nedeniyle istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/(1).a.6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararın kaldırılması nedenine göre davalı vekilinin sair istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Asli müdahale talebinde bulunan ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile:
HMK 353/1.a.6. maddesi gereğince, Ankara 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.01.2025 gün, 2024/95 E.-2025/4 K. sayılı kararın KALDIRILMASINA ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
2-)Peşin alınan istinaf karar harcının iadesine,
3-)İstinaf kanun yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından hükümle birlikte değerlendirilmesine,
4-)HMK 359/4 madde gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile 302/5 madde gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK 353/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi. 22/10/2026
