- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/1147 K. 2026/995
Karar tarihi: 22 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114/1-h
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 386
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 392
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 17/07/2026
- KARAR TARİHİ
- 22/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı şirketin nakit sıkışıklığı yaşaması ve acil para ihtiyacı olduğunu belirterek talepte bulunması üzerine taraflar arasında ödünç mahiyetinde para gönderilmesinin kararlaştırıldığını, bu doğrultuda davacı şirketin .....Bankası A.Ş.....Şubesi nezdindeki hesabından davalı şirketin .....Bankası nezdindeki hesabına .....tarihinde, saat .....'te 10.000.000,00 TL tutarında EFT yapıldığını, sunulan mesajlaşma kayıtlarıyla da taraflar arasında açık bir ödünç ilişkisi bulunduğunun sabit olduğunu, vadesinde ödenmeyen alacağın tahsili amacıyla davalı şirkete Diyarbakır .....Noterliği’nin .....tarih ve .....yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek borcun ödenmesi için 3 günlük kesin süre verildiğini, bahse konu ihtarnamenin davalı şirkete .....tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğini ve tanınan sürenin bitimi olan .....tarihi itibarıyla davalının temerrüde düştüğünü, Müvekkilİ şirket tarafından davalı borçlu şirket aleyhine, ödünç (karz) ilişkisinden kaynaklanan 10.000.000,00 TL asıl alacağın tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Müdürlüğü’nün .....Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini beyanla; davalının Diyarbakır İcra Müdürlüğü’nün .....Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin 10.000.000,00 TL asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek dönemsel en yüksek ticari avans faizi ve tüm fer'ileri ile birlikte durduğu yerden devamına, alacağın likit ve itirazın haksız olması nedeniyle asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davaya konu taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının ödünç sözleşmesine dayandığını ve taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığını beyan etmesine rağmen davayı görevsiz mahkemede açtığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davanın Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde açıldığını ancak davalı şirketin yerleşim yeri adresinin Çankaya/Ankara olduğunu, taraflar arasında bir yetki sözleşmesi bulunmadığı gibi edim ifa yerinin de Diyarbakır olmadığını, yetkili mahkemenin Ankara Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu ileri sürerek yetkisizlik sebebiyle davanın usulden reddini talep ettiklerini; esasa ilişkin olarak ise davacının .....tarihinde davalı şirkete yapılan 10.000.000,00 TL'lik transferin ödünç paraya dayandığı ve mesaj kayıtlarının delil başlangıcı teşkil ettiği yönündeki iddialarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının dayandığı .....tarihli .....Bankası EFT dekontunun açıklama kısmında açıkça "Borç Ödemesi .....Şirketi-....." ifadesinin yer aldığını, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre ödeme belgesi niteliğindeki dekontta borç ödemesi yazmasının gönderenin mevcut bir borcunu ifa ettiği karinesini oluşturduğunu, paranın ödünç verildiğini ispat yükünün davacı üzerinde bulunduğunu, davacının iddiasını yazılı delille ispatlayamadığını, ayrıca delil olarak dayanılan WhatsApp yazışmalarındaki şahsın davalı şirketin kanuni temsilcisi olmadığını, ticaret sicil kayıtlarına göre şirket adına işlem yapma veya borç altına sokma yetkisinin bulunmadığını, tüzel kişileri ancak yetkili organ ve temsilcilerinin bağlayacağını, yetkisiz üçüncü bir kişinin mesajlaşmalarının şirkete izafe edilemeyeceğini ve bağlayıcılığı bulunmadığını, davalı şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığı gibi likit ve muaccel bir alacaktan da söz edilemeyeceğinden davacının haksız icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini belirterek, öncelikle yetki ve görev itirazlarının kabulü ile mahkemenin yetkisizliği ve görevsizliği sebebiyle dava dilekçesinin usulden reddine ve dosyanın görevli ve yetkili Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi kanaatte olunması halinde davanın esastan reddine, davacının haksız ve kötü niyetli takibi sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ederek davanın reddini savunmuştur.
DEĞERLENDİRME:
Dava, ödünç para alacağından dolayı Diyarbakır İcra Dairesi'nin .....Esas sayılı takip dosyasıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
Diyarbakır İcra Dairesinin .....Esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; .....tarihinde davacı tarafından davalı aleyhinde 10.000.000,00 TL ödünç para alacağı açıklamasıyla ilamsız takip (örnek 7) başlatıldığı, ödeme emrinin .....tarihinde davalıya tebliğ edildiği ve davalı şirket vekilinin .....tarihli ödeme emrine yönelik yetki ve borca ilişkin itiraz dilekçesi ile takibin durdurulmasına karar verildiği, işbu itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
.....tarihli duruşmada tarafların tacir oldukları göz önüne alınarak mahkememizin görevine yönelik itirazın; davanın 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde açıldığı göz önüne alınarak bu yöndeki itirazın, para borçlarının götürülecek borçlardan olduğu dolayısıyla davacının yerleşim yeri icra dairesi ve mahkemelerinin de yetkili olduğu göz önüne alınarak icra dairesinin ve mahkemenin yetkisine yönelik itirazın reddine karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Tüketim ödüncü 6098 sayılı TBK'nın 386. maddesinde; "Tüketim ödüncü sözleşmesi, ödünç verenin, bir miktar parayı ya da tüketilebilen bir şeyi ödünç alana devretmeyi, ödünç alanın da aynı nitelik ve miktarda şeyi geri vermeyi üstlendiği sözleşmedir" şeklinde tanımlanmıştır.
6098 sayılı TBK'nın 392. maddesinde; "Ödüncün geri verilmesi konusunda belirli bir gün ya da bildirim süresi veya borcun geri istendiği anda muaccel olacağı kararlaştırılmamışsa ödünç alan, ilk istemden başlayarak altı hafta geçmedikçe ödüncü geri vermekle yükümlü değildir.
".
Bu bağlamda yapılan değerlendirmede; uyuşmazlığa konu alacağın tüketim ödüncünden kaynaklandığı anlaşılmakla uyuşmazlığın esasına girilmesinden önce, ödünç verilen bir paranın geri verme zamanının belirlenmesi gerekir. 6098 sayılı TBK'nın 392. maddesinde ödüncün geri verilme zamanı; "Ödüncün geri verilmesi konusunda belirli bir gün ya da bildirim süresi veya borcun geri istendiği anda muaccel olacağı kararlaştırılmamışsa ödünç alan, ilk istemden başlayarak altı hafta geçmedikçe ödüncü geri vermekle yükümlü değildir" şeklinde belirlenmiştir.
Taraflar arasında, paranın geri ödenmesi gereken tarihinin belirlendiğine dair bir sözleşme olmadığı gibi tarafların bu yönde bir açıklamaları da yoktur. Bu durumda; davacının, bu paranın tahsili için eldeki davayı açmadan önce, paranın ödenmesi için davalıya bildirimde bulunması (ihtarname göndermek vs.), bu ilk bildirimin üzerinden de altı haftanın geçmesini beklemesi gerekir (Benzer yönde Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 16/06/2005 tarih, 2005/4078 E. 2005/6725 K. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/14533 esas 2018/7099 karar sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/12992 esas 2018/6485 karar sayılı ilamı, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2015/13496 esas 2016/18868 karar sayılı ilamı, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2014/22220 esas 2016/12603 karar sayılı ilamı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 2022/1213 E, 2023/1143 K sayılı ilamı,).
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından, davalıya ödünç olarak verildiği iddia edilen paranın verildiği iddia edilen tarihler itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 392. maddesi gereğince ödüncün geri verilmesi konusunda belirli bir ödeme günü, ihbar süresi belirlenmemiş veya istenildiği zaman muaccel olacağı kararlaştırılmamış ise, ödünç alan ilk istemden başlayarak 6 hafta geçmedikçe ödüncü geri vermekle yükümlü değildir.
Dosya kapsamı incelendiğinde; Davacı tarafından Diyarbakır .....Noterliğinin .....tarih ve .....yevmiye nolu ihtarnamesiyle davalıya ödeme için bildirimde bulunulduğu, söz konusu ihtarnamenin .....tarihinde davalıya tebliğ edildiği, davacının iade talebinin üzerinden 6 haftalık süre geçmeden .....tarihinde başlattığı icra takibi ile istemde bulunduğu anlaşılmakla anılan süreye uyulmadan açılan davanın usul ve yasaya uygun olmadığı; 6098 sayılı TBK'nın 392. maddesine göre henüz istenebilir/muaccel hale gelmemiş olan (icra takibi ve dava tarihi itibariyle) dava konusu alacak için erken açılan icra takibi ve dava yönünden açılan işbu itirazın iptali davasının hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak oy birliği ile davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Açılan davanın HMK 114/1-h maddesine istinaden hukuki yarar yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının, peşin yatan 170.775,00 TL harçtan mahsubu ile artan 170.043,00 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-6183 sayılı Kanun gereğince, dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 6.000,00.-TL arabuluculuk ücretinin; davacıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına,
4-Davacının yaptığı yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarfından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2. maddesi uyarınca hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben Mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi
