mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E. 2026/1737 K. 2026/2749

Karar tarihi: 23 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

KARAR TARİHİ
23/10/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ
25/12/2025
NUMARASI
... Esas ... Karar
VEKİLİ
Av..... 2- ........
DAVA
Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ
23/10/2026
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ
23/10/2026

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07.08.2023 günü saat 19:50 sıralarında ........ Devlet yolu (........) ........ yol ayrımı istikametinden ........ istikametine (........ Yolu) 12+000 kilometresinde meydana gelen tek taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında ........ plakalı motosiklet sürücüsü ........ ve aynı araçta yolcu olarak bulunan ...'in yaralandığını, bu kazanın oluşumunda ........ plakalı motosiklet sürücüsü ........ 2918 Sayılı karayolları trafik kanununda belirtilen kusurlardan 52/1-a (aracın hızını kavşaklara yaklaşırken dönemeçlere girerken dönemeçli yollarda ilerlerken azaltmamak ) kuralını ihlal ettiğinden kusurlu olduğunu, dava konusu kaza ile ilgili Beyşehir ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile derdest olduğunu, kaza tespit tutanağından da görüleceği üzere ........ plaka sayılı motosikletin sahibi ........ olduğunu, ...'in bu kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığını, davalı ........'na 17.01.2024 tarihinde bireysel başvuruda bulunduklarını, davalı sigorta şirketi ödeme yapmadığını, davacı meydana gelen kazadan hemen sonra Konya Şehir Hastanesi ne kaldırıldığını, davacının dava konusu kaza nedeni ile tüm vücut daimi fonksiyon kaybı mevcut olduğunu, kalıcı maluliyeti olduğunu, S.G.K. tarafından ödenmeyen zorunlu tedavi giderleri ve bakıcı giderleri mevcuttur olduğunu, geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri ve SGK tarafından karşılanmayan zorunlu tedavi giderleri tazminatı giderleri de olduğunu, davacı böyle bir kazaya maruz kalarak, fiziksel bütünlüğünü kaybettiğini, kişiliğinin ve istikbalinin zedelenmesi söz konusu olduğunu, ruhsal manada telafisi imkansız acılar çekmekte olup, hayatı boyunca da bu acıyı yaşayacağını, genç yaşında bu elim kazayı geçirmiş olması ve sakat kalması ailesi ,arkadaşları çevresi nezdinde davacıyı derinden yaraladığını, davacı için, daimi tüm vücut fonksiyon kaybı nedeni ile geçici iş göremezlik 100 TL sürekli iş göremezlik tazminatı 100 TL, bakıcı gideri 100 TL, belgelendirilemeyen S.G.K. tarafından ödenmeyen zorunlu tedavi giderlerinin 100 TL olmak üzere şimdilik 400 TL olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı için 250.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ........ 'dan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ........ cevap dilekçesinde özetle; davacının usulüne uygun olarak başvurusunun bulunmadığını, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davalı ........'nın mesuliyeti kusur oranı ve teminat limitleriyle sınırlı olduğunu, kazaya karışan ve sigortasız olduğu iddia edilen motosikletin kusur durumunun araştırılması gerektiğini, ayrıca kabul anlamına gelmemek kaydıyla müterafik kusur halleri mevcut olup yerleşik yargıtay uygulaması gözetirelerek hesaplanan tazminat tutarından en az %20 indirim yapılması gerektiğini, var ise ödemelerin ve temliklerin dikkate alınması gerektiğini, maluliyet oranı tespiti kaza tarihinde yürülükte olan mevzuat hükümlerine göre yapılması gerektiğini, kusuru ve kusur oranının kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik zararı, geçici bakıcı gideri, rapor /cenaze ve defin / ulaşım / yemek giderlerinin tazmini yönündeki taleplerinin teminat dışında olduğunu, davalı ........'nın başvuru tarihinde temerrüde düşmediğini, davanın haksız fiilden kaynaklı tazminat istemine ilişkin olup, davacının avans faizi talebinin haksız olduğunu, davalı ticari şirket olmadığını belirterek, davacının haksız davasının öncelikle zamanaşımı, ve başvuru şartı yokluğundan yokluğu sebebiyle usulden reddine mahkemeniz aksi kanaatte ise esastan reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten mahkemenizden arz ve talep ederim.

Davalı ........ cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazaya karışan ........ plaka sayılı motosiklet kaza tarihinden 1 hafta önce haricen ........ isimli akrabama devrettiğini, buna ilişkin ........ ile aralarında devir sözleşmesi yapıldığını, söz konusu motosikletin işleteni olmadığımdan, kazayla ilgili herhangi bir tazminattan da sorumluluğunun bulunmadığını, aracın devri ile ilgili sözleşme de mevcut olmadığını, motosikleti devir alan ........'nin bu hususta tanık olarak dinletilmesini talep ettiklerini, davada taraf sıfatının bulunmadığını, davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmesini, kusur durumunun tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu'na gönderilmesi gerektiğini, davacının kazaya neden olan ve zararaı doğuran kusurlarının müterafik kusur indirimi yapılması için dikkate alınması gerektiğini, kazada hatır taşıması durumunun göz önünde bulundurulması gerektiğini, davacının maluliyetinin tespiti bakımından da dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilmesi gerektiğini, davacı kazadan sonra motosikleti devir alan ve gerçekte işleteni olan ........'den tedavi ve sağlık gideri adı altında para istediğini, ........ ise istediği parayı verdiğini, davacının manevi tazminat talebine yönelik talebinin fahiş olduğunu, davacıya SGK tarafından veya başkaca kurumlar tarafından yapılan ödemelerin tespit edilmesi gerektiğini belirterek, davanını araç sürücüsü ........'e ihbarına karar verilmesi gerektiğini, davanın öncelikle usulden reddine, bu mümkün olmaz ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacının 07/08/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu, dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporları ile davacının bedel artırım dilekçesi ile birlikte değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacının manevi tazminat talepleri yönünden yapılan incelemede ise ; kazanın meydana geldiği tarih, tarafların kusur durumu, davacının yaralanmasının derecesi, kalıcı maluliyet derecesi, paranın alım gücü, tarafların ekonomik ve sosyal durumu ve istenilen manevi tazminatın miktarı ile manevi tazminatın amacı göz önünde bulundurularak, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacının maddi tazminat davasının KABULÜ ile davacının sürekli iş göremezliği nedeniyle uğradığı 592.906,82 TL geçici iş göremezlik sürecindeki uğradığı maddi zararı için 75.301,68 TL, iyileşme süresinde bakıcı giderinden doğan maddi zararı için 26.829,00 TL, kaçınılmaz tedavi giderinden doğan maddi zararı için 12.984,00 TL olmak üzere toplam 708.021,50 TL maddi tazminatın, davalı ........ 'dan 07/08/2023 kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketinden 30/01/2024 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (sigorta limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen dan tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacının manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 150.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ........ 'dan 07/08/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı ........ vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının dava konusu kaza sebebiyle yaralandığı ve malul kaldığı iddiasına istinaden müvekkilinden talep ettiği bedensel zarar tazminatı hususunda müvekkiline usulüne uygun bir başvurusu bulunmadığını, maluliyet raporunun ilgili yönetmeliğe uygun olarak ATK'dan alınması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tazminat hesaplama metodunun hatalı olduğunu, geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavinin kurum sorumluluğunda olmadığını, kazaya karışan motosiklette yolcu olarak bulunan davacı ...'in olayda müterafik kusuru bulunmakta olup bu durumun mahkemece değerlendirilmediğini, davaya konu kazada motosiklette yolcu olarak bulunan davacı hatır için taşınmakta olup kabul anlamına gelmemekle birlikte hesaplanacak tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, müvekkili ........'na usulüne uygun bir başvuru bulunmadığından temerrüde düşmediğini, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Kararı katılma yoluyla istinaf eden davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; maddi tazminat miktarının tespiti için yapılan aktüer hesabın eksik hesaplandığını, tüm bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabul edilerek, istinaf talepleri doğrultusunda kararın kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına, lehlerine olan kısımların onanmasına, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın sürücüye ihbar edilmediğini, davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, müterafik kusur indiriminin dikkate alınması gerektiğini, olayda hatır taşımasının olduğunu, maluliyet raporunun ilgili yönetmeliğe uygun olarak alınması gerektiğini, somut olayın oluş şekli ve itirazları dikkate alındığında manevi tazminat miktarının oldukça fazla olduğunun görüleceğini, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ tarafından alınması gereken harçların yatırılmaması nedeniyle Yerel Mahkemece 08/04/2026 tarihinde verilen ek karar doğrultusunda davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verildiği görülmüştür. Davalı ........ vekili ek karara ilişkin sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece taraflarına gönderilen muhtırada; harç ve masrafların nereye yatırılacağı hususunda açıkça mahkemece veznesi işaret edilmek yerine "dosyamıza yatırılması" şeklinde hatalı ve yanıltıcı bir ibare kullanıldığını,yerel mahkemenin hatalı ve yanıltıcı muhtırasına istinaden kurulan ek kararın kaldırılarak dosyanın esastan istinaf incelemesine tabi tutulması gerektiğini, tüm bu nedenlerle 08/04/2026 tarihli ek kararın kaldırılmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

- Davalı ........'nun 08/04/2026 tarihli Ek Karara yönelik İstinaf İsteminin Değerlendirilmesi:

Davalı ........ vekilinin istinaf talebi üzerine mahkemece davacı vekiline İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcı 2.002,00 TL ve İstinaf Karar Harcı (nispi) 14.652,86 TL'nin 1 haftalık kesin süre içerisinde yatırılması için düzenlenen 23/03/2026 tarihli Muhtıranın, davalı vekiline 28/03/2026 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafça 1 haftalık kesin süreden sonra 27/04/2026 tarihinde İstinaf Kanun Yoluna Başvuru Harcının yatırıldığı ancak İstinaf Karar Harcının (nispi) yatırılmamış olduğu, davalı vekiline çıkartılan muhtarıda belirtilen 1 haftalık kesin süre içinde ilgili harçların harcın yatırılmaması nedeniyle istinaf talebinin reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun bulunması karşısında davalı vekilinin ek karara yönelik istinafının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

-Davacı ve davalı ........'nın İstinaf İstemlerinin Değerlendirilmesinde;

1-Davalı vekilinin sorumluluklarının bulunmadığı itirazının incelenmesinde:

........ Yönetmeliğinin 9. maddesine göre ........ trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu zararları teminat altına alınmaktadır.

2918 sayılı KTK'nın 91.maddesinde; motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ........ Yönetmeliğinin 9.maddesinde; trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için ........'na başvurulabileceği belirtilmiş, motorlu bisikletin tanımının yapıldığı 2918 sayılı KTK'nin 3.maddesinde; motorlu bisikletin, silindir hacmi 50 cc'yi geçmeyen içten patlamalı motorla donatılmış ve imal hızı saatte 50km den az olan bisiklet olduğu düzenlenmiş, 2918 Sayılı KTK'nın 103. maddesinde ise; motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu öngörülmüştür.

Somut olayda, davalı ........ vekili cevap dilekçesinde, tescilsiz motorsiklet nedeniyle sorumluluğunun olmadığını savunmuştur.

Somut olayda mahkemece bu yönde araştırma yapılmamıştır. Mahkemece ceza doyası getirtilerek bu yönde bilirkişiden rapor alınmalı, silindir hacminin tespit edilememesi halinde ise ispat yükü davacıda bulunduğundan davanın reddi gerekecektir. Davalının itirazının kabulü gerekmiştir.

Davalı ........'nın Sorumluluğu Bulunduğunun Analaşılması Halinde ise;

2-Davalı ........'nın Usulüne uygun Başvuru bulunmadığı ve Temerrüte itirazında;

2918 sayılı KTK'nın 97.maddesinde, 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik neticesinde, 97.maddenin eski metninde, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında ön görülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi, dava açabilme hakkı mevcut iken 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik sonucunda madde hükmü "Zarar görenin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 Sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir" denilmiştir.

Yukarıda maddede yapılan değişiklikle, zarar gören hak sahipleri ZMMS sigortacısına/........'na karşı artık doğrudan dava açamayacaklardır. Öncelikle sigortacıya tazminatın ödenmesi için genel şartlarda belirtilen belgeler ile yazılı olarak başvuracaklar ve yazılı başvurudan itibaren 15 gün içinde kendilerine cevap verilmez ya da verilen cevap hak sahibinin talebini karşılamaz ise, hak sahibi tazminat için dava açabileceği gibi tahkime de başvurabileceklerdir. Bu hali ile trafik kazaları nedeniyle zarara uğrayanlar sigortaya davadan açmadan önce mutlaka sigortacıya yazılı başvuruda bulunmak zorundadırlar. Dava açabilmeleri için yazılı başvurudan itibaren 15 günlük sürenin dolmuş olması gerekmektedir. Bu sebeplerle davadan önce yazılı başvuruda bulunmak ve başvurudan itibaren 15 günlük sürenin geçmesi ZMMS sigortacısına tazminat davası açılmasının ön şartıdır. Bu husus anılan maddenin değişiklik gerekçesinde vurgulanmıştır.

6100 sayılı HMK'nın dava şartlarının düzenlendiği 114.maddesinin 2.fıkrasındaki düzenlemeye göre "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır".

HMK 115. maddenin 1.fıkrasında ise, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." denilmiş,

2.fıkrada ise, "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." düzenlemesi mevcut olup;

6407 sayılı Kanunla değişik 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, meydana gelen trafik kazasın nedeniyle davacının, dava tarihinden önce davalıya belgeler ile birlikte başvuru dilekçesi ile başvurdukları, davalının hasar ödemesi yaptığı, bilahare eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dava açmadan önce başvuru yapılmasına dair adı geçen yasanın 97. maddesinde bu belgelere yer verilmediği gibi davacının başvuru dilekçesinde eklenmesi gereken diğer belgeleri ekleyerek başvuru yaptığı, ancak davalının kısmen hasar için ödeme yaptığı, başvurunun tebliği ile arasında geçen süre de gözetildiğinde davacının dava açmadan önce yasada öngörülen sigortaya başvuru koşulunu yerine getirdiği gibi başvurudan itibaren sekiz günlük süre de gözetilerek faiz başlangıç tarihinin usule uygun belirlendiği sonucuna ulaşıldığı, bu halde yasada belirtilen başvuruya ilişkin ön koşulun yerine getirildiği açıktır. Bu sebeplerle, davalı tarafın itirazı yerinde değildir.

3-Davalı ........'nın Maluliyete, itirazında;

Her ne kadar dairemizin önceki kararlarında ve uygulamasında

ANAYASA MAHKEMESİNİN 09/10/2010 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 17/07/2020 TARİHLİ VE 2019/40 ESAS,2019/40 SAYILI KARARINA GÖRE VE YİNE ANAYASA MAHKEMESİNİN 14/02/2023 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 2021/82 ESAS ,2022/167 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,

YİNE DANIŞTAY 8.DAİRESİNİN 2022/786 ESAS 2025/6004 KARARI İLE YİNE DANIŞTAY 8. DAİRESİNİN 2022/772 ESAS 2025/4513 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,

DAİREMİZCE HER İKİ ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARI VE SONRASI DANIŞTAY DAİRESİNİN İPTAL KARARLARI GEREĞİNCE ZARAR GÖREN MAĞDURLARIN MALULİYETLERİNİN ÖZÜRLÜLÜK ÖLÇÜTÜ YÖNETMELİĞİ İLE ERİŞKİNLER İÇİN ENGELLİLİK YÖNETMELİĞİNİN UYGULAMA YÖNETMELİĞİNİN UYGULANMA İMKANI OLMAYACAĞINDAN BAHİSLE ÇALIŞMA GÜCÜ VE MESLEKTE KAZANMA GÜCÜ KAYBI ORANI TESPİT İŞLEMLERİYÖNETMELİĞİNE GÖRE BELİRLENMESİNE YÖNELİK,

Dairemizin 2024/1471 ve 2024/1331 esas sayılı dosyalarında buna yönelik verilen direnme kararlarımızın Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08/04/2016 tarihli 2025/488 esas 2026/223 karar ve 2025/489 esas ve 2026/224 sayılı dosyalarıyla bozulmakla verilen, bu bozma kararları esas alınarak, Dairemizin yerleşik uygulamasından dönülmek suretiyle,

BU ÇERÇEVEDE;

Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, kaza tarihi itibariyle geçerli yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Bu yönetmelikler ve geçerli olduğu tarihler;

- 11.10.2008 tarihine kadar “Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü”,

- 11.10.2008-01.09.2013 tarihleri arasında “Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği”,

- 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası “Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği” (Bu yönetmeliğin eki %60 maluliyeti belirlemek için düzenlenmiştir. %60‘ın altı ve üstü yoktur. Bu nedenle bir önceki yönetmelik çizelgesi uygulanacaktır.) (Maluliyet Bilirkişi Kongresi)

- 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Genel Şartlar Ek 6. Maddesine göre 30/3/2013 tarihli “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik”,

- 20 Şubat 2019 tarihinden sonra “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” ve “Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” şeklindedir.

-- Somut olayda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulandığı, yönetmeliğe göre %5 oranında tüm vücut fonksiyon kaybına neden olabilecek nitelikte olduğunun belirtildiği görülmektedir. Necmettin Erbakan Üniversitesinden alınan 25/02/2025 tarihli maluliyet raporunun usul ve yasalara uygun düzenlendiği anlaşıldığından itirazın yerine olmadığı anlaşılmıştır.

4-Davacının ve Davalı ........'nın Aktüerya İtirazında;

09.10.2020 tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. Sayılı iptal kararı ile KTK 90.maddesi; “Maddi ve manevi tazminat: (2) Madde 90 – (Değişik:14/4/2016-6704/3 md.) Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun (…)(2) öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun (…)(2) düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” Şeklindedir. Türk Borçlar Kanunu 55.maddesi ise; “Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu kanun hükümlerine ve sorumluluk ilkelerine göre hesaplanır…” şeklinde düzenlenmiş olup, tazminat hesabına ilişkin Karayolları Trafik Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu’nda açık bir hüküm bulunmamaktadır.

Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesi yargılaması tamamlanmış davalarla ilgili olup, mevcut davalar bakımından Anayasa Mahkemesi kararının uygulanması geriye yürümezlik ilkesinin ihlal niteliğinde değildir.

TRH 2010 Tablosu ve %1,8 teknik faiz indirimi suretiyle hesaplama usulü ZMSS genel şartları ile getirilmiş olduğundan, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gereği hesaplamada bu usulün uygulanması söz konusu olmayacaktır.

Diğer taraftan Genel Şartların halen yürürlükte olduğu, iptal kararı ile sadece bazı maddelerinin iptal edildiği dikkate alınarak buna göre ZMSS genel şartlarında getirilen % 1,8 teknik faiz indirimi kısmının gerçek zarar ilkesine aykırı oluşu sebebiyle uygulanmaması gerekmektedir.

Yargıtay 17.HD. nin konuya ilişkin 2019/3292 E. 2021/1848 K. Sayılı 24.02.2021 tarihli güncel kararı uyarınca “Bu durumda mahkemece, ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellere göre (devre başı ödemeli belirli rant yöntemi, % 1,8 teknik faizle) tazminat hesabının yapılmasına ilişkin olarak KTK'nun 90. maddesinde yapılan değişikliğin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği, Dairemiz Yargıtayda uygulama birliğinin sağlanması yönünde tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosunun esas alınması için içtihat geliştirdiği ancak hesaplamalarda progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi suretiyle tazminatın hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi için yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.” kararı ile

Yine Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/15277 esas, 2022/4707 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere;

Destek alacağı hesaplanır iken desteğin bakiye ömür süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi ve işleyecek (bilinmeyen) devre hesaplamasında her yıl için gelirin %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi esasına dayanan progresif rant yönteminin kullanılmasıyla hesaplamanın yapılması gerekir.

Bu kapsamda İDM ce yapılan hesaplama TRH 2010 tablosunun esas alınması, hesaplamalarda progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi suretiyle tazminatın hesaplanması suretiyle alınmış olup itirazlar yerinde değildir.

5-Davalı ........'nın Geçici iş göremezlik, tazminatı, tedavi ve bakıcı giderlerinden sorumlu olmadığı itirazında;

Geçici iş göremezlik zararı bedensel zarar niteliğinde bir zarar türü olup geçici iş göremezlik zarar kaleminin sürekli sakatlık teminat limiti içinde değerlendirilmesi gerekmekte olup belirtilen teminat limiti göz önüne alınarak davalı sigortanın sorumluluğu bulunmaktadır.

(Bkz. aynı yönde geçici iş göremezlik tazminatının sakatlık ve ölüm teminat limitinde yer aldığına dair Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/9892 Esas, 2025/17135 Karar; 2025/10719 Esas, 2025/16838 Karar; 2024/9922 Esas, 2025/16425 Karar sayılı ilamları)

Öte yandan; Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler sağlık gideri teminatı kapsamında sayılmıştır.

Ayrıca, 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.

Bu halde, sürekli iş göremezlik tazminatı ile sağlık giderleri teminatında yer alacak tedavi ve bakıcı giderlerinin teminat dışı olduğuna yönelik istinaf itirazları yerinde değildir.

6-Davalı ........'nın Müterafik Kusur İtirazında;

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise hâkim tazminat miktarını hafifletebilir.

Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK’nın 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Her ne kadar kaza esnasında davacının kaskının takılı olmadığı tespit edilmiş ise de davacıda kaza nedeniyle kaburga kemiklerinde kırık, akciğer efüzyonu, karaciğer ve batın yaralanması meydana geldiği, kask takmama halinin yaralanması arasında illiyet bağı bulunmadığı değerlendirilerek müterafik kusur indirimi yapılmaması doğrudur. İtiraz yerinde değildir.

7-Davalı ........'nın hatır taşımasına yönelik itirazının incelenmesinde;

Davacı tarafın hatır taşımasına yönelik itiraz bulunmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 87. Maddesine göre "Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir." esası kabul edilmiştir. Hatır için taşımanın söz konusu olabilmesi için, işletenin taşımak üzere araca aldığı yolcudan karşı edim alabilecekken yolcunun hatırı için veya iyilik yapma düşüncesi ile karşı edimi almayıp yolcuyu bedelsiz taşıması gerekmektedir.

Yani hatır için taşımada, taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır. Ancak taşımada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından sözedilemeyecektir. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminat miktarının tayini" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın türü ve kapsamının derecesini, durum ve mevkiinin gereğine ve hatanın ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş, BK.nın 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hatır taşımasından sözedebilmek için, ölenin veya malul kalan kişinin karşılıksız taşınmış olması ve taşımanın taşınanın yararına olması gerekir. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde, taşımanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir.

Somut olayda, davacının savcılık şikayetinde, sigortasını yaptırmayan işvereni ........'den şikayetçi olduğu beyanından, motosiklette bu işi nedeniyle bulunduğu gözetildiğinde taşımanın çalıştığı iş dahilinde yapıldığı anlaşılmakla itirazın reddi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle davalı ........ vekilinin ek karara yönelik istinaf talebinin reddine; davalı ........ vekilinin ve katılma yoluyla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.nın 353/1.a.6.maddesi gereğince kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı ........ vekilinin ek karara yönelik istinaf başvurusunun REDDİNE,

2-Davacı vekilinin ve davalı ........ vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan sebeplerle KABULÜ ile Yerel Mahkeme kararının HMK.m.353/1-a/6 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın, gerekçede belirtilen eksiklikler giderilerek yeniden yargılama yapılması için HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf yasa yoluna başvuran davacı ve davalı ........ tarafından peşin olarak yatırılan başvuru harcı dışında kalan istinaf karar harçlarının talep halinde bu taraflara iadesine,

5-Davalı ........ tarafından yatırılan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

6-İstinaf yasa yoluna başvuranlar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,

7-Dosya üzerinde inceleme yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

8-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

9-Konya .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına ........ vekili tarafından sunulan; ........ / Meram/Konya, 16/02/2026 tarihli, ........ numaralı 1.582.000,00 TL bedelli teminat mektubunun İİK 36/5 maddesi gereğince talep halinde ilgilisine iadesine,

HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle KESİN olarak karar verildi. 23/10/2026

.....

Başkan

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Katip

...

e-imzalı

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.