- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E. 2026/2098 K. 2026/2764
Karar tarihi: 23 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 115
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 359/3
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 362
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 52
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 56
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 97
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 99
Karar metni
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
- KARAR TARİHİ
- 23/10/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- KARAR TARİHİ
- 17/02/2026
- NUMARASI
- ... Esas ... Karar
- VEKİLLERİ
- Av... Av... Av...
- DAVA
- Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
- İSTİNAF KARAR TARİHİ
- 23/10/2026
- İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ
- 23/10/2026
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili 19/10/2020 tarihli dilekçesiyle;09/02/2019 tarihinde müvekkilinin bisiklet ile işine giderken davalılardan ... kontrolündeki ...... plakalı kamyonetin müvekkiline arkadan çarptığını, müvekkilinin hastaneye kaldırıldığını, kazadan sonra 20 gün yatarak tedavi gördüğünü ve %8'lik engel oranı meydana geldiğini, tedavi sürecinin oldukça uzun sürdüğünü ve bu süreçte müvekkilinin maddi ve manevi yıprandığını, Konya ... Asliye Ceza Mahkemesinde verilen bilirkişi raporuna göre davalı ...'in tamamen asli kusurlu olduğunun, müvekkilinin ise kusurlu olmadığının tespit edildiğini, kazaya karışan ...... plakalı kamyoneti diğer davalı ...'in işlettiğini ve davalı ... şirketine trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğundan bahisle, 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'ten, ıslah edilmek üzere 1.000,00 TL maddi tazminatın temmerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsili ile yargılama gideri ve ücreti vekalete karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 09/02/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, müvekkili ...'in tek şeritli yolda ...... plakalı araç ile seyir halindeyken davacının bisikleti ile aniden sendeleyerek şerit ihlali yaptığını, davacının kusurlu hareket etmesi nedeniyle kaza meydana geldiğini, müvekkili ...'in kusurlu olduğunun kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davacının maddi tazminat taleplerinin kabulü anlamını taşımamak kaydıyla, bu talepleri sigorta kapsamında olduğundan buna ilişkin isteklerin de sigorta şirketinin ödemesi kapsamında olduğunu, manevi tazminata hükmedilmesi için de gerekli şartların somut olayda doğmadığını, davalı müvekkilleri ile diğer davalı ... aleyhine de açılan davada Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle, davanın usul ve esas yönünden reddi ile yargılama gideri ve ücreti vekalet talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğunun ticari işten kaynaklandığını, trafik kazası nedeniyle aracın sürücüsü, sahibi ve işleteni ile sigortalayan şirkete birlikte dava açılacaksa, tüm sorumlular hakkında Asliye Ticaret Mahkemesi'nde tazminat davası açılması gerektiği ve müvekkili şirketin yerleşim yerinde açılmadığından bahisle görev ve yetki itirazında bulunmuş, usul ve dava şartı yokluğundan davanın reddini talep etmiş, esasa ilişkin olarak da kazaya karışan aracın müvekkili şirket nezdinde zorunlu mali mesuliyet sigortası ile ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe teminatı ile sınırlı olup, bedeni zarar halinde maddi tazminat talepleri şahıs başına sınırlı poliçe teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, bununla birlikte müvekkilinin hiçbir geçici işgöremezlik, bakıcı giderleri talebinden poliçe gereği sorumlu olmadığını, kusur ve davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte sigortalı araç sürücüsüne kusur raporunda her ne kadar kusur ithaf edilmiş ise de kusursuz olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunu engellemek için gerekli tüm tedbirleri aldığından bahisle davanın reddi ile yargılama gideri ve ücreti vekalet talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesinin kararı ile; "...Yukarıda izah edilenler, bilirkişi raporları, adli tıp raporları, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02/12/2021 tarihli 2017/1179 E. Ve 2021/1563 karar sayılı ilamı ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ...... plakalı aracın bisiklet sürücüsü olan davacıya çarpması neticesinde gerçekleşen kazada, maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, kaza neticesi bisiklet sürücüsü olan davacının yaralandığından bahisle mahkememizde tazminat davası açıldığı, davalı tarafların ise davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır. Söz konusu trafik kazasının meydana gelmesinde sürücü ...'in %100 oranında kusurlu olduğunun alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği, davacının dava konusu trafik kazasına bağlı olarak maluliyetine ilişkin rapor aldırıldığı, davacının maddi zararının aktüer bilirkişi marifetiyle hesaplamasının yapıldığı, kazaya karışan ...... plakalı sayılı aracın davalı ... şirketine 32275677 poliçe numarası ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, davacının maddi zararlarının tazmininde davalı ... şirketinin ZMMS poliçesi uyarınca sigortacı sıfatı ile müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmakla; dosya içerisinde bulunan kaza tespit tutanağına göre, kaskın ve koruyucu ekipmanın takılı olup olmadığı belirsiz olduğundan, davacının kaskının ve koruyucu ekipmanının takılı olmadığına dair dosya kapsamında herhangi bir delil olmayıp, takılı olmadığının ispatının davalı taraf üzerinde bulunması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmamış, davacının ve davalının ekonomik ve sosyal durumu ve kazaya karışan tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı ve paranın satın alma gücü dikkate alınarak manevi tazminat yönünden davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiş, maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, avukatlık kanununda yapılan değişiklik ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararı dikkate alınarak, reddolunan manevi tazminat yönünden, davalılar vekilleri lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile; 09/02/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıda meydana gelen yaralanmadan dolayı, 26.580,96 TL geçici iş göremezlik zararı tazminatı, 6.088,50 TL bakıcı gideri zararı tazminatı, 9.000,00 TL tedavi gideri zararı tazminatı olmak üzere toplam 41.669,46 TL maddi tazminatın (davalı ... şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına ölüm ve sakatlık ile sağlık teminat klozu limiti ile sınırlı olarak), davalı ..., ... ve ...’ten dava tarihi olan 19/10/2020 tarihindin itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte olmak üzere, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Davacının manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE; 20.000 TL’nin davalı ... ve ...’ten kaza tarihi olan 09/02/2019 tarihindin itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte olmak üzere, müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı ... vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sigorta şirketine Kanun'da belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, kusur hususunda çelişkinin mevcut olduğunu, dosyadaki çelişkinin giderilmesi amacıyla yargılamaya devam olunması gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte sigortalı araç sürücüsüne kusur atfedilmesini kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik tazminatının poliçe teminatı kapsamında olmadığını, söz konusu zararın oluşması için kazadan önce elde edildiği halde kaza nedeniyle elde edilemeyen bir kazancın mevcudiyetinin gerekli olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; başvuranın geçici iş göremezlik süresinin 1 gün olarak tespit edildiğini, hesaplama yapılacak ise müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinden sigorta şirketinin sorumlu olmadığını, müvekkili şirketin tedavi giderlerine ilişkin sorumluluğu bulunmadığına ilişkin itirazları saklı kalmak kaydıyla; belgeye bağlanılmayan ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinin 9.000 TL olabileceği belirtilmişse de müvekkili şirketin faturalanmamış farazi giderlerden sorumlu olmadığını, müvekkili şirketin tedavi giderinden sorumluluğunun bulunmadığını, davacının devlet hastanesinde tedavi olduğunu, herhangi bir giderinin mevcut olmadığını, ATK raporunda bakıcı süresi tespit edilmemiş olup kararda bakıcı giderine hükmedildiğini, müşterek ve müteselsil sorumluluk çerçevesinde hüküm kurulmasını kabul etmediklerini, tazminat hesaplamasının aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından ZMMS Genel Şartları çerçevesinde yapılması gerektiğini, şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığından temerrüde düşmediğini, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddinin gerektiğini, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Kararı katılma yoluyla istinaf eden davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi raporları arasındaki açık ve giderilemeyen çelişkilerin, hakkaniyete aykırı bir sonuca ulaşılmasına neden olduğunu, müvekkilinin maluliyetinin yanlış hesaplandığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda müvekkilinin kazanç durumu belirlenirken, bilinen dönem için bir güncelleme oranı kullanılmış olsa da, sürekli maluliyet olmadığı varsayımıyla "bilinmeyen dönem" hesabı yapılmadığı için müvekkilinin gelecekteki olası gelir artışları, kariyer gelişimi ve terfi imkanları gibi hususların tazminat hesabına dahil edilmediğini, takdir edilen 20.000,00 TL manevi tazminat miktarının fahiş derecede düşük olup, müvekkilin yaşadığı acı ve ızdırabı karşılamaktan uzak olduğunu, kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden müvekkili lehine vekalet ücreti hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın eksik hususların giderilmesi için ilk derece mahkemesine iadesine veya yeniden yargılama yapılarak hakkaniyete uygun yeniden hüküm kurulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Mahkemece yazılı şekilde verilen karar davacı ve davalı ... tarafından aşağıdaki sebeplerle istinaf edilmiştir.
1- Sigorta şirketine davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığı ve temerrüde düşürülmediği istinafı;
2918 sayılı KTK'nın 97.maddesinde, 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik neticesinde, 97.maddenin eski metninde, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında ön görülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi, dava açabilme hakkı mevcut iken 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik sonucunda madde hükmü "Zarar görenin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 Sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir" denilmiştir.
Yukarıda maddede yapılan değişiklikle, zarar gören hak sahipleri ZMMS sigortacısına karşı artık doğrudan dava açamayacaklardır. Öncelikle sigortacıya tazminatın ödenmesi için genel şartlarda belirtilen belgeler ile yazılı olarak başvuracaklar ve yazılı başvurudan itibaren 15 gün içinde kendilerine cevap verilmez ya da verilen cevap hak sahibinin talebini karşılamaz ise, hak sahibi tazminat için dava açabileceği gibi tahkime de başvurabileceklerdir. Bu hali ile trafik kazaları nedeniyle zarara uğrayanlar sigortaya davadan açmadan önce mutlaka sigortacıya yazılı başvuruda bulunmak zorundadırlar. Dava açabilmeleri için yazılı başvurudan itibaren 15 günlük sürenin dolmuş olması gerekmektedir. Bu sebeplerle davadan önce yazılı başvuruda bulunmak ve başvurudan itibaren 15 günlük sürenin geçmesi ZMMS sigortacısına tazminat davası açılmasının ön şartıdır. Bu husus anılan maddenin değişiklik gerekçesinde vurgulanmıştır.
6100 sayılı HMK'nın dava şartlarının düzenlendiği 114.maddesinin 2.fıkrasındaki düzenlemeye göre "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır".
HMK 115. maddenin 1.fıkrasında ise, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." denilmiş,
2.fıkrada ise, "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." düzenlemesi mevcut olup;
6407 sayılı Kanunla değişik 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, meydana gelen trafik kazasın nedeniyle davacının vekili aracılığıyla dava tarihinden önce davalıya başvuru dilekçesi ile başvurduğu, başvuru dilekçesinin tebliğine ilişkin posta alındısının dava dilekçesi ekinde sunulduğu, başvurunun davalı ... şirketine 19.07.2022 tarihinde tebliğ edildiği, anlaşılmakta olup, başvurudan sonra eldeki davanın açıldığı, görülmüştür.
Dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru yapılmasına dair adı geçen yasanın 97. maddesinde bu belgelere yer verilmediği gibi davacının başvuru yaptığı, davalı sigortanın talebi karşılamadığı, dolayısıyla davacının dava açmadan önce yasada öngörülen sigortaya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşıldığı, bu halde yasada belirtilen başvuruya ilişkin ön koşulun yerine getirilmiştir.
Keza Somut olayda uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.
Sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu tazminatı 2918 sayılı KTK 99. maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde ödemesi gerekmektedir. Bu süre içinde ödeme yapılmaz ise bu süre sonra erdikten sonra 9.gün sigorta şirketinin temerrüde düştüğü kabul edilir.
Ancak, mahkemece dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiş olduğu da nazara alınarak, itiraz yerinde değildir.
2-Davalının Kusura İtirazında;
09/02/2018 tarihinde savalı ...'in sürücüsü olduğu ...... plakalı kamyonetin, davacının sürücüsü olduğu bisiklete çarpması sonucu, davacı yaralanmıştır.
Mahkemece İTÜ öğretim üyelerinden alınan 19/09/2022 tarihli raporda, ...... plakalı kamyonet sürücüsü ...'in arkadan çarpma ve doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma asli kusurları nedeniyle yüzde yüz (%100) tam kusurlu olduğu, Bisiklet sürücüsü ......'un ise kazayı engelleyebilmek için alabileceği herhangi bir tedbirin bulunmaması nedeniyle atfedilebilecek bir kusurunun bulunmadığı kanaatinin bildirildiği, raporun kaza tespit tutanağı, 16.11.2019 tarihli adli trafik bilirkişisi raporuyla uymlu olduğu, sigortalı araç sürücünün kullandığı kamyonetle, davalının sürücüsü olduğu bisiklete arkadan çarpması şeklinde olan kaza nedeniyle, mahkemece alınan 19/09/2022 tarihli raporun denetime elverişli ve açıklayıcı şekilde hazırlandığı, hükme esas alınmasında bir yanlışlık bulunmadığı anlaşılmakla, itirazın reddi gerekmiştir.
3-Davacının maluliyete, aktüerya hesabına itirazında;
Her ne kadar dairemizin önceki kararlarında ve uygulamasında
ANAYASA MAHKEMESİNİN 09/10/2010 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 17/07/2020 TARİHLİ VE 2019/40 ESAS,2019/40 SAYILI KARARINA GÖRE VE YİNE ANAYASA MAHKEMESİNİN 14/02/2023 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 2021/82 ESAS ,2022/167 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,
YİNE DANIŞTAY 8.DAİRESİNİN 2022/786 ESAS 2025/6004 KARARI İLE YİNE DANIŞTAY 8. DAİRESİNİN 2022/772 ESAS 2025/4513 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,
DAİREMİZCE HER İKİ ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARI VE SONRASI DANIŞTAY DAİRESİNİN İPTAL KARARLARI GEREĞİNCE ZARAR GÖREN MAĞDURLARIN MALULİYETLERİNİN ÖZÜRLÜLÜK ÖLÇÜTÜ YÖNETMELİĞİ İLE ERİŞKİNLER İÇİN ENGELLİLİK YÖNETMELİĞİNİN UYGULAMA YÖNETMELİĞİNİN UYGULANMA İMKANI OLMAYACAĞINDAN BAHİSLE ÇALIŞMA GÜCÜ VE MESLEKTE KAZANMA GÜCÜ KAYBI ORANI TESPİT İŞLEMLERİYÖNETMELİĞİNE GÖRE BELİRLENMESİNE YÖNELİK,
Dairemizin 2024/1471 ve 2024/1331 esas sayılı dosyalarında buna yönelik verilen direnme kararlarımızın Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08/04/2016 tarihli 2025/488 esas 2026/223 karar ve 2025/489 esas ve 2026/224 sayılı dosyalarıyla bozulmakla verilen, bu bozma kararları esas alınarak, Dairemizin yerleşik uygulamasından dönülmek suretiyle,
BU ÇERÇEVEDE;
Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, kaza tarihi itibariyle geçerli yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Bu yönetmelikler ve geçerli olduğu tarihler;
- 11.10.2008 tarihine kadar “Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü”,
- 11.10.2008-01.09.2013 tarihleri arasında “Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği”,
- 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası “Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği” (Bu yönetmeliğin eki %60 maluliyeti belirlemek için düzenlenmiştir. %60‘ın altı ve üstü yoktur. Bu nedenle bir önceki yönetmelik çizelgesi uygulanacaktır.) (Maluliyet Bilirkişi Kongresi)
- 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Genel Şartlar Ek 6. Maddesine göre 30/3/2013 tarihli “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik”,
- 20 Şubat 2019 tarihinden sonra “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” ve “Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” şeklindedir.
-- Somut olayda NEÜ Tıp Fakültesi Adli Tıp ABD'nın 16/01/2023 tarihli raporunda ve ATK 2. İhtisas Kurulunun 13/01/2025 tarihli raporunda Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulandığı, her iki rapora göre de davacının maluliyet oranın %0 olarak belirlendiği görülmektedir. Bu nedenle Aktüerya raporunda davacı için sürekli iş göremezlik hesabı yapılmadığı, davacının sürekli iş göremezlik zararı oluşmadığı, hesabın yerinde olduğu, Raporların usul ve yasalara uygun düzenlendiği anlaşıldığından itiraz yerinde değildir.
4-Geçici İş göremezlik zararının tazminatının, tedavi giderlerinin poliçe kapsamında olmadığı, geçici iş göremezlik süresin 1 gün olarak tespit edildiği itirazında;
Geçici iş göremezlik zararı bedensel zarar niteliğinde bir zarar türü olup geçici iş göremezlik zarar kaleminin sürekli sakatlık teminat limiti içinde değerlendirilmesi gerekmekte olup belirtilen teminat limiti göz önüne alınarak davalı sigortanın sorumluluğu bulunmaktadır.
(Bkz. aynı yönde geçici iş göremezlik tazminatının sakatlık ve ölüm teminat limitinde yer aldığına dair Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/9892 Esas, 2025/17135 Karar; 2025/10719 Esas, 2025/16838 Karar; 2024/9922 Esas, 2025/16425 Karar sayılı ilamları)
Öte yandan; Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler sağlık gideri teminatı kapsamında sayılmıştır.
Ayrıca, 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.
Bu halde, kaza tarihi itibariyle sakatlık ve ölüm teminat limitini aşmayan, hükmedilen geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile sağlık giderleri teminatında yer alacak tedavi ve bakıcı giderlerinin teminat dışı olduğuna yönelik istinaf itirazları yerinde değildir.
teminat dışı olduğuna yönelik istinaf itirazları yerinde değildir.
ATK 2. İhtisas Dairesinin 13/01/2025 tarihli raporunda, davacının yaralanması nedeniyle iyileşme (iş göremezlik ) süresinin 9 aya kadar uzayabileceği bildirilmiş olup, bu süre yönünden yapılan hesaplamada yanlışlık bulunmamaktadır.
5-Bakıcı Giderine itirazda;
Bakıcı giderine ilişkin de, bakım konusunda aile bireylerine böyle bir yükümlülük yüklenemeyeceği gibi, dışarıdan bir bakıcı tutulmuş olsa idi ne kadar zararının olduğu belirlenerek hüküm verilmesi gerekmektedir. Buna göre; olayda BK.’nun 43. maddesi (6098 sayılı TBK md. 52) gereğince hakkaniyet indirimi şartları bulunmamaktadır ve NEÜ Tıp Fakültesi Adli Tıp ABD'nın 16/01/2023 tarihli raporunda davacının 3 ay süre ile bakıcıya ihtiyacı olduğu bildirildiğinden, geçici iş göremezlik döneminde bu şekilde bakıcı gideri hesaplanması da yerindedir. (YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2014/21822 E , 2017/5957 K, 2017/1726 E 2017/11442 K )
Davacının, alınan maluliyet raporuna göre bakıcıya ihtiyaç duyduğu süre içinde başkasının yardımına muhtaç olması nedeniyle brüt asgari ücretle bakıcı gideri hesaplanması doğru olup itiraz yerinde değildir. (Bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2014/21822 Esas, 2017/5957 Karar sayılı ilamı)
6-Müterafik Kusur itirazında;
16 Ağustos 2022’de yayımlanan Resmi Gazete ile Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre,
Aynı Yönetmeliğe ekli “1 SAYILI CETVEL”in; C) HUSUSİYETLERİNE GÖRE ARAÇLARDA BULUNDURULACAK TEÇHİZAT” bölümünün;
1) “Taşıt” kısmında yer alan “Motorlu bisiklet, motosiklet ve elektrikli bisiklet (Sürücüsü bir çerçeve veya karoseri ile korunanlar hariç)” ibaresi “Motorlu bisiklet, motosiklet, bisiklet ve elektrikli bisiklet (Sürücüsü bir çerçeve veya karoseri ile korunanlar hariç)” şeklinde,
2) “Durum ve Nitelikleri” kısmında yer alan “Sürücüler için; gözü dış tesirlere karşı koruyacak, görüşe engel olmayacak, normal görüşü bozmayacak renkli veya renksiz (Koruma başlığının gözlüğü varsa ayrıca gözlük aranmaz) olacaktır.” ibaresi “Sürücüler için; gözü dış tesirlere karşı koruyacak, görüşe engel olmayacak, normal görüşü bozmayacak renkli veya renksiz (Koruma başlığında koruma gözlüğü olması durumunda ve bisiklet sürücülerinde koruma gözlüğü aranmaz) olacaktır.” şeklinde,
3) “Taşıt” kısmında yer alan “Bisiklet, motorlu bisiklet ve motosiklet” ibaresi “Bisiklet, elektrikli bisiklet, elektrikli skuter, motorlu bisiklet ve motosiklet” şeklinde,
4) “Teçhizat” kısmında yer alan; “Reflektif işaret” ibaresi “Reflektif kıyafet (yelek vb.)” şeklinde,
5) “Durum ve Nitelikleri” kısmında yer alan “Sürücüler ve taşınması halinde yolcular için, gece seyahatlerinde görünürlüklerini sağlayacak şekilde giyinecekler veya giysilerine reflektif işaret takacaklardır.” ibaresi “Sürücüler ve taşınması halinde yolcular için, gece seyahatlerinde görünürlüklerini sağlayacak şekilde reflektif yelek vb. giyineceklerdir.” şeklinde değiştirilmesi karşısında, 16/08/2022 tarihi öncesi 09/08/2018 tarihinde gerçekleşen kazada ilgili yönetmelik uyarınca elektrikli bisiklet sürücüsünün koruma başlığı takmasının zaruret teşkil etmediği anlaşılmakla, itirazların reddi gerekmiştir.
7-Davacının Manevi Tazminat miktarına itirazında;
Manevi tazminat, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56.maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükme göre, Manevi zarar; mutlak hak olan ve dolayısıyla herkese karşı korunmuş bulunan kişilik haklarının kapsamına giren değerlerden birisinin ihlali ile doğar. Şahsiyet hakkı hukuka aykırı bir şekilde tecavüze uğrayan kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat namı ile bir miktar para ödenmesini talep edebilir. Şahsi menfaatleri ihlal edilen kimseye ihlalin ve kusurun özel ağırlığının haklı kılması halinde hakimin manevi tazminat olarak verilmesine hükmedeceği para miktarının belirlenmesinde hakkaniyet gözetilmelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hak ve nisfetle hüküm vereceği Medeni Kanun'un 4. maddesinde belirtilmiştir. Ödettirilecek para miktarı ise aslında ne tazminat, ne de cezadır. Çünkü mamelek hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını amaç edinmediği gibi kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine olarak zarara uğrayanda bir huzur duygusunu doğurmaktır. Aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesinde; "Ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir" hükmü düzenlenmiş madde metninden de anlaşıldığı üzere, haksız eylem sonucu bedensel zarar görenin yakınları yararına manevi tazminata karar verilebilmesi için, zarar görenin yaralanmasının ağır bedensel zarar niteliğinde olması gerekmektedir. Ağır bedensel zarar, kanunda tanımlanmamış olup, yaralanmanın özelliğine ve yarattığı sonuçlara göre mahkemece takdir edilecektir.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu somut olayın gerçekleşme şekli, yeri, zamanı, kusur durumu, hususları hep birlikte değerlendirildiğinde, davacının yaralanmasının niteliği, tedavisinin 9 aya kadar sürecek olması ve yukarıda açıklanan ilkeler, davalının eylemindeki hukuka aykırılığın tespitinin sağlayacağı manevi tatmin ile birlikte değerlendirildiğinde İDM'ince hüküm altına alınan manevi tazminat miktarı yetersiz olup, istenilen manevi tazminatın fazla olmadığı da gözetilerek, tam kabulle 25.000,00 TL manevi tazminat takdirinin dosya kapsamına ve hakkaniyete uygun düşeceğinden bu miktara hükmedilmesi yerine mahkeme kararında yazılı şekilde daha az tazminata hükmedilmesi isabetsiz olup, davacının itirazı yerindedir.
Tüm bunlar dışında, kazanın trafik kazası şeklinde gerçekleştiği, davalı sigortanın ZMMS poliçesi kapsamında, teminat limiti ile sınırlı olarak sigortalı aracın işleteni ve sürücüsü ile birlikte müştereken sorumlu olduğu, mahkemece hükme esas alınan aktüerya raporunun, ilgili yönetmelikte gösterilen yeterliliğe sahip bilirkişi tarafından hazırlandığı, hükmedilen maddi tazminatlar nedeniyle davalı sigortanın yargılama giderinden ve AAÜT uyarınca vekalet ücretinden sorumlu tutulmasında bir yanlışlık bulunmadığından, davalının bu hususlara yönelik itirazlarının da reddi gerekmiştir.
Bu nedenle, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak mahkemece yapılan yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK 353/1/b.2 maddesi gereğince esas hakkında yeniden hüküm kurularak, karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun reddi, davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda kabulü ile incelenen kararın HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilmek üzere KALDIRILMASI VE YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMAK suretiyle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile; 09/02/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıda meydana gelen yaralanmadan dolayı, 26.580,96 TL geçici iş göremezlik zararı tazminatı, 6.088,50 TL bakıcı gideri zararı tazminatı, 9.000,00 TL tedavi gideri zararı tazminatı olmak üzere toplam 41.669,46 TL maddi tazminatın (davalı ... şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına ölüm ve sakatlık ile sağlık teminat klozu limiti ile sınırlı olarak), davalı ..., ... ve ...’ten dava tarihi olan 19/10/2020 tarihindin itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte olmak üzere, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacının manevi tazminat davasının KABULÜ İLE; 25.000,00 TL’nin davalı ... ve ...’ten kaza tarihi olan 09/02/2019 tarihindin itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte olmak üzere, müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
İlk Derece Yargılaması Yönünden;
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 4.554,19 TL karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 228,81 TL harcın mahsubu ile kalan 4.325,38 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, (davalı ...'nin 2.703,43 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu tutulmasına, diğer davalıların tamamından sorumlu olmasına)
4-Davacı tarafından dava açılışında yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 88,81 TL peşin harç ile 140,00 TL ıslah harcı, 89,60 TL tedbir talebi harcı toplamı olan 372,81 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ...'nin 233,01 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu tutulmasına, diğer davalıların tamamından sorumlu olmasına)
5-Davacı tarafından yapılan 7.195,00 TL ATK ücreti gideri, 4.125,00 TL maluliyet raporu gideri, 5.800,00 TL bilirkişi ücreti gideri, 1.489,17 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 18.609,17 TL yargılama giderinin kabul olunan miktar üzerinden hesaplanan 18.553,51 TL'nin davalılardan (davalı ... şirketinin 11.596,23 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Maddi tazminat yönünden; karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına 41.669,46 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Maddi tazminat yönünden; karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davalılar yararına 200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara eşit oranda verilmesine,
9-Manevi tazminat yönünden; karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına 25.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
10-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 1.360 TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
11-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
İstinaf Yargılaması Yönünden;
12-İstinaf başvurma harcı dışında istinaf peşin harcı olarak alınan istinaf karar harcının talep halinde davacı tarafa iadesine,
13-Alınması gereken 2.846,44 TL harçtan peşin alınan 732,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.114,44 TL harç giderinin davalı ...'nden tahsili ile hazineye irat kaydına,
14-Davacı tarafından yapılan 2.002,00 TL istinaf başvuru gideri ile 150,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 2.152,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
15-Davalı ... tarafından istinaf aşamasında yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
16-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
17-HMK'nın 359/3. fıkra gereği kararın tebliği ile 302/5. fıkrası gereği harç tahsil müzekkeresi yazılması ve tebliğ işlemlerinin İLK DERECE MAHKEMESİ tarafından yapılmasına,
Dair, 7589 sayılı yasanın 25. Maddesi ile değişik 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. Maddesine eklenen 3. fıkrası gereğince; miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 23/10/2026
...
Başkan
...
e-imzalı
...
Üye
...
e-imzalı
...
Üye
...
e-imzalı
...
Katip
...
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.
