mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E. 2026/2117 K. 2026/2698

Karar tarihi: 20 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

KARAR TARİHİ
20/10/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ
29/04/2026
NUMARASI
... Esas ... Karar
VEKİLİ
Av. O
DAVA
Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ
20/10/2026
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ
20/10/2026

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; 03.03.2025 kaza tarihinde davalıların işleteni/sürücüsü olduğu ........ sayılı araç ile olay mahallinde seyir halinde iken müvekkiline ait ........ plakalı aracın oluşan trafik kazası sonucu müvekkilin aracında hasar meydana geldiğini, trafik kazasında, hasara uğrayan aracın onarım/tamir süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zararın, ticari araçlarda (taksi, otobüs, servis, minibüs ve diğer ticari araçlar) ticari kazanç kaybı, ticari olmayan araçlarda ise araç mahrumiyet tazminatı (ikame araç bedeli) konusunu oluşturduğunu, bu tazminatın/kazanç kaybının tazmini hususunda kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumlu olduğunu, arabuluculuk aşamasında da anlaşma sağlanamadığını, 03.03.2025 tarihli kaza neticesinde ........ plakalı aracının uğramış araç mahrumiyet bedelinin bilirkişi atanarak hesaplanmasını, şimdilik 100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin 03.03.2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı taraftan müştereken ve mütesesilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davanın, taraflar arasında oluşan trafik kazasına ilişkin davacıya ait araçta meydana gelen hasara ve mahrumiyete ilişkin Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davası olduğu, gelen yazı cevaplarına göre davacı ........'ın tacir olmaması nedeniyle davanın nispi ticari dava niteliğinde olmadığı ve davanın mutlak ticari davalardan da olmadığı anlaşılmakla; 6100 sayılı HMK uyarınca genel görevli ve yetkili Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğu kabul edildiğinden, mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davanın, 6100 sayılı HMK uyarınca Mahkememizin görevli olmaması nedeniyle USULDEN REDDİNE, görevli mahkemenin ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun TESPİTİNE,

Görevsizlik kararı kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK 20. Maddesi uyarınca talep halinde DOSYANIN YETKİLİ VE GÖREVLİ KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının ikinci sınıf tacir olduğu ve davanın nispi ticari dava niteliğinde bulunduğu dikkate alınmaksızın görevsizlik kararı verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin işletme hesabına göre defter tuttuğunun vergi dairesi yazısıyla sabit olmasının, müvekkilinin ticari faaliyet yürüten ikinci sınıf tacir olduğunu gösterdiğini, mahkemece vergi dairesi cevabındaki bu tespit göz ardı edilerek davacının tacir olmadığı sonucuna varılmasının hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, mahkemenin görevsizliğine dair verilen karar davacı tarafça görev yönünden istinaf edilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemeleri 5235 sayılı Kanunun üçüncü fıkrasında hükme bağlanmış ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemelerin, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu belirtilmiştir.

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. TTK'nın 4/1 maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari dava niteliğindedir. Nispi ticari davalarda, uyuşmazlığın taraflarının tacir olması ve uyuşmazlık konusunun da tarafların ticari işletmesine ilişkin olması şarttır. Ancak, TTK'nın 4/1. fıkrası (a)-(f) bentlerinde sayılan mevzuat ile düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları herhangi bir şart aranmaksızın mutlak ticari dava olarak kabul edilmektedir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olduğundan göreve ilişkin usul hükümleri uygulanacaktır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Yapılan açıklamalardan sonra somut uyuşmazlığa gelindiğinde ise, davanın, tarafik kazasından kaynaklı maddi tazminat talebine ilişkin olduğu, nispi ticari davalarda, uyuşmazlığın taraflarının tacir olması ve uyuşmazlık konusunun da tarafların ticari işletmesine ilişkin olması gerektiği, Gelir İdaresi Başkanlığına yazılan müzekkere cevabına göre davacının 2024 yılında İşletme esasına göre defter tuttuğu, 6102 sayılı TTK 11/2 maddesi ile Esnaf ve Sanatkarlar ile Tacir ve Sanayicinin Ayrımına İlişkin 18/06/2007 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı gereğince 2013 sayılı VUK mükerrer 177.maddesi gereğince bilanço hesabı esasına göre defter tutma hadlerine göre esnaf olduğu, işletme hesabına göre defter tuttuğu, bu sebeple davanın TTK 4.maddesi gereğince nispi ticari dava niteliğinde olmadığı, yine uyuşmazlığın TTK'nın 4/1. fıkrası (a)-(f) bentlerinde sayılan mevzuat ile düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarından olmadığından mutlak ticari dava olarak da kabulünün mümkün olmadığı, bu sebeplerle davaya Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114 ve 115. maddelerine göre dava şartı olarak görev kamu düzenine ilişkin olup taraflarca ileri sürülmese dahi yargılamanın her aşamasında mahkemece res'en göz önünde bulundurulması gerektiği ve görev konusunda kazanılmış hak da söz konusu olmayacağından, ilk derece mahkemesince görev yönünden verilen kararda bir yanlışlık bulunmamaktadır.

Anlatılan nedenlerle, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafından alınan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

HMK'nın 362/1-c maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle KESİN olarak karar verildi.20/10/2026

.....

Başkan

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Katip

...

e-imzalı

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.