- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/48 K. 2026/921
Karar tarihi: 27 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/A
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 115
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 50/2
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 56
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 97
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 98
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 99
Karar metni
T.C.
KONYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Maddi ve Manevi Tazminat
Davacı vekili 30.12.2024 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... 15.05.2023 tarihinde, ... plaka sayılı araçla ... Caddesinden ... Caddesine doğru seyir halinde iken, müvekkiline ters istikamette seyir halinde olan, kaza tespit tutanağına göre ... maliki olduğu, ... idaresindeki ... plakalı aracın, şerit ihlali yapmak suretiyle ters şeritten hızla çıkması nedeniyle yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, gerçekleşen kazada müvekkilinin hiç bir kusurunun bulunmadığını, davalı araç sürücüsünün ters şeritte hızla seyretmesi nedeniyle basit taksiri aşar düzeyde tam kusurunun bulunduğunu, söz konusu trafik kazası neticesinde ağır şekilde yaralanan müvekkilinin travma ve hayati tehlike geçirdiğini, yüzünde ve vücudunun değişik bölgelerinde sabit izler kaldığını, kemiklerinde ciddi mahiyette parçalı kırıklar oluştuğunu, yine tazminat ilkeleri gereğince, beden gücü eksilen kişinin kazancında eksiklik oluşmasa bile, aynı işi daha fazla güç sarfederek yapmak zorunda kalacağından tazminata hükmedilmesinin gerektiğini, başvuru konusu trafik kazasına sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın, kaza tarihi itibariyle ... numaralı Poliçe ile işbu davalı sigorta şirketinin teminatı altında olduğunu, davalı sigorta şirketine usulune uygun bir şekilde 24.08.2024 tarihinde başvuru yapıldığını, ancak sigorta şirketince herhangi bir ödeme yapılmadığını, yine işbu davaki tüm taleplerinin sigorta şirketi açısından maddi tazminat ve poliçe limiti ile sınırlı olduğundan bahisle; Davanın kabulü ile; Davalı sürücünün ters şeride girmek suretiyle kazaya sebebiyet verdiği de gözetilerek 300.000,00 TL manevi tazminatın 15.05.2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen tahsiline, belirsiz alacak davası olarak talepte bulunulduğundan zarar ve alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendikten sonra artırılmak üzere; 20.000,00TL geçici iş göremezlik, 1000,00 TL sürekli sakatlık/maluliyet, 1000,00TL tedavi giderleri ve 1000 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 23.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 30.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda en yüksek avans faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen(sigorta şirketi bakımından poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsiline; davalı sigorta şirketine başvuru sırasında Selçuk Üniversitesi Adli Tıp Aanabilim Başkanlığından alınan, adli rapor ücreti olan 5.800,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılama gideri olarak müvekkili lehine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili tarafından UYAP sistemi üzerinden Mahkememiz dosyasına sunulan 17.01.2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın iş bu davasının görevli olan Asliye Hukuk Mahkemelerinde açmasının gerektiğini, öncelikle müvekkilleri yönünden davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı taraf dava şartı olan ZMMS'ye başvuru şartını yerine getirmediğini, eksik ve usule aykırı başvuruda bulunduğunu, öncelikle bu nedenle davanın reddini talep ettiklerini, dosyada alınmış kusura ilişkin bir rapor bulunmadığını, müvekkillerine yöneltilen kusuru kabul etmediklerini, itiraz ettiklerini, kusur raporu alınmasından sonra fahiş ve gerçeğe aykırı olarak talep edilen tazminat miktarının hesaplanmasını (davayı , kusuru kabul etmemekle birlikte ) talep ettiklerini, tazminat hesaplamasında faiz oranının %1,8 üzerinden hesap edilmesinin gerektiğini, ayrıca her ne kadar davacı taraf avans faizi talep etmiş ise de; Müvekkillerinin tacir olmadığından ve müvekkilleri yönünden dava ticari dava olmadığından, avans faizi talep edilmesi hukuka aykırı olup bu talebin de reddine karar verilmesini, Mahkemenin aksi kanaatte olmasi halinde tazminat talepleri açısından ZMMS poliçe limitlerini aşan kısım olursa , müvekkillerinin aracının KASKO poliçesi ve sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'ye ihbar edilmesini, ... plakalı aracın kaza tarihinde ... sigorta, ... poliçe numarası ile kaskosunun mevcut olduğunu, Konya . Asliye Ceza Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında henüz karar verilmediğini, kusura ilişkin olarak Adli Tıp Kurumundan rapor aldırılmasına karar verildiğini, bu dosyanın henüz kesinleşmemiş olması nedeniyle bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağı dikkate alındığında , davacı tarafın fahiş tazminat talebinin hukuka aykırı olup bu hususa da itiraz ettiklerinden bahisle; Öncelikle davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbarına, Mahkememizin müvekkileri yönünden görevsizliğine ve davanın usulden reddine, aksi kanaatte olunursa davanın esastan reddine, aksi kanaatte olunursa , kusur raporu alınmasına, adli Tıp Kuruluna sevk ile davacıdan sağlık kurul raporu aldırılmasına, TRH 1.8 hesaplama yönteminin aktüer bilirkişi tarafından uygulanmasına, geçici iş göremezlik ödeneği talebinin reddine, ödenek alınıp almadığına ilişkin araştırma yapılmasına, bakıcı gideri talebinin reddine, kabulü halinde hakkaniyet indirimi uygulanmasına, davacının koruyucu tertibat kullanmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi uygulanmasına, avans faiz talebinin reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş.vekili tarafından UYAP sistemi üzerinden Mahkememiz dosyasına sunulan 14.01.2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Sağlık kurul raporu ile sigorta şirketine başvuru şartı yerine getirilmediğinden dava şartı eksikliği nedeniyle başvurunun usulden reddine, kusur raporu alınmasına, Adli Tıp Kuruluna sevk ile davacıdan sağlık kurul raporu aldırılmasına, TRH 1.8 hesaplama yönteminin aktüer bilirkişi tarafından uygulanmasına, Geçici iş göremezlik ödeneği talebinin reddine, ödenek alınıp almadığına ilişkin araştırma yapılmasına, bakıcı gideri talebinin reddine, kabulü halinde hakkaniyet indirimi uygulanmasına, davacının koruyucu tertibat kullanmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi uygulanmasına, avans faiz talebinin reddine, huzurdaki davaya sebebiyet vermediklerinden yargılama masrafı ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İhbar olunan ... Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından 22.07.2025 tarihinde UYAP sistemi üzerinden Mahkememiz dosyasına sunulan cevap dilekçesinde özetle; İhbar olunan olarak aleyhlerine hüküm kurulmasına imkan bulunmadığını, müvekkili şirketin davada dahili davalı sıfatını taşımadığını, taraf sıfatının kamu düzenine ilişkin olduğundan hakkında usul yasası hükümlerine göre dava açılamayan kişinin ihbar talebi ile davalı sıfatı kazanamadığından aleyhlerine hüküm kurulamayacağını, Yargıtay İçtihatlarının da bu şekilde olduğunu, dava konusu kazaya karışan ... plakalı vasıtaya ilişkin olarak, müvekkili şirket nezdinde 28.09.2022 başlangıç ve 28.09.2023 bitiş tarihli ... no’lu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinin bulunduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkil sigorta şirketinin dava konusu sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını, sorumluluğun ilk olarak ... plakalı aracın Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısına ait olduğunu, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının limitinin bittiği noktada İMM teminatının devreye gireceğini, buna göre, müvekkili şirket nezdinde olan ihtiyari mali mesuliyet sigorta teminatının ancak olay tarihi itibariyle cari olan ZMMS poliçesi teminatının bittiği yerden yani ZMMS poliçesinin limitini aşan bir zararın varlığı halinde devreye gireceğini, ilgili sigorta branşları arasındaki sorumluluk esasının müşterek ve müteselsil sorumluluk olmadığını, tazminat ödemesinde, sıralılık esasına göre, bir önceki sigorta poliçesinin teminat limitinin bittiği yerden devam etmek suretiyle sorumluluğun ortaya çıktığını, müvekkili şirket nezdindeki poliçenin ihtiyari mali mesuliyet teminatını sunduğunu, dava konusu hadiseden doğan maddi zararlar bakımından ZMM sigorta teminat limitini aşan bir durum olması halinde müvekkili şirketin sorumluluğunun ortaya çıkacağından taleplerin öncelikle ZMM sigortacısı tarafından karşılanmasının gerektiğini beyan etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Tarafların bildirmiş oldukları deliller ilgili yerlerden celbedilmiş, davacının nüfus aile kayıt tablosu, poliçe ve sigorta kayıtları, SGK kayıtları, kazaya karışan araçların trafik kayıtları, davacı ve davalı asillerin mali ve sosyal durum araştırması, davacının tedavi evrakları, Konya .Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı UYAP dosyası, Konya .İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı UYAP dosyası, davacının çalıştığı kurumdan maaş bordroları ilgili yerlerden Mahkememiz dosyası içerisine celbedilmiş, tanık beyanları alınmış ve Mahkememiz dosyasında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizin 19.11.2025 tarihli celsesinde dinlenen davacı tanığı ... beyanında; Kazayı görmedim, kaza sonrası yaşananlarla ilglii bilgi sahibiyim, bu konuda tanıklık edeceğim, kazadan 20dk sonra haber geldi, hemen hastaneye geçtik, şok sürecindeydi, ameliyat sürecinde çok kötü etkilendi, daha sonrasında platin takıldı, evde yanındaydım, hareket etmekte zorladı, zaten raporluydu, çok kötü günler geçirdik, maddi manevi çok kaybı oldu, karşı taraftan bir kere bile geçmiş olsuna gelmediler, işsiz kaldı, ... çalışıyordu, kaza nedeniyle çalışamadı, biraz daha devam etmeye çalıştı ama bacağında iltihaplar olduğu ve psikolojik tedavi gördüğü için çalışamadı, beyninde de bir iki şey görülmüştü, biz bacağı ile ilgilendiği için beyin ile ilgili sıkıntıya yoğunlaşamadık, şu anda ... de çalışıyor, asgari ücretin 1,5 katı alıyor, kaza tarihindeki ... da asgarin ücretin yine 1,5 katı kadar aldığını biliyorum, kazanın etkisi hala devam etmektedir, kazadan itibaren rapor süreçlerini tam günü gününe bilemiyorum, ... da 1 yıldır çalışıyor, tanıklık ücreti istemiyorum, demiştir.
Mahkememizin 19.11.2025 tarihli celsesinde dinlenen davacı tanığı ... beyanında; Kazayı bizzat görmedim ancak ifade ettiğim gibi eşimin yeğeni olması nedeniyle olaydan haberdarım, kaza sonrası süreçte biz vardık, bizdeydi, süreç biraz uzadı, ortopedi ve platinin uyuşması sorun oldu, şişmeler oldu, bizzat kendim götürdüm, psikolojik tedavi gördü herhalde hatırladığım kadarıyla, benim bildiğim bundan ibarettir, kazadan önceki ... ' ta çalışıyordu, maaşı asgari ücretin 1,5 katının üzerindeydi, o ara bizde değildi, ... ' tan 1,5 sene sonra falan ayrıldı, belli bir tedavi süreci geçtikten sonra çalışmaya devam edemedi, şu anda ...' da 2024 yılında başladı, maaşı 35 bin civarındadır, tanıklık ücreti istemiyorum, demiştir.
Mahkememizin 19.11.2025 tarihli celsesinde dinlenen davacı tanığı ... beyanında; Ben kaza anında araç içerisindeydim kazayı bizzat gördüm, ... arkadaşımdır, eve doğru geçerken karşıdan ters şeritten bir araç geliyordu, biz fark ettik ama manevra yapamadan kafa kafaya kaza oldu, diğer araç sürücüsü ters şeritten geldi, kaza olduktan sonra ... ile ev arkadaşıyız, geceleri platin nedeniyle çeşitli ağrıları oldu, psikolojik tedavi gördü, tedavi süreci 8 ay diye not düşüldü, ancak 1,5 yıl tedavi süreci oldu, hala da etkisi devam etmektedir, yakın arkadaşım olması nedeniyle biliyorum, kaza öncesi ... ' ta asgari ücretin 1,5 katıydı, sonra 1-2 ay daha çalışmaya çalıştı, yürüyerek iş yaptığımız için ağrıları olduğundan istifa etmek zorunda kaldı, şu anda ...' da başladı, yürümeden daha çok oturarak iş yaptığı için daha rahat bir işte çalışıyor, şu anda ne kadar maaş aldığını bilmiyorum, kazada emniyet kemerleri takılıydı, hız normal seyrindeydi, kontrollü geçiş olduğu için hızımız normal seyrindeydi, hızımızı tam hatırlamıyorum, ancak kaza mahallini düşünüldüğünde davacının hızı düşüktü, ücret istemiyorum, demiştir.
Mahkememizin ... esas sayılı dosyasının 13.07.2026 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı gereğince davacı vekilinin 14.07.2026 tarihinde dava değeri artırım dilekçesi sunduğu, tamamlama harcını 14.07.2026 tarihinde yatırdığı; bu nedenle İşbu davaya 6545 s. Kanun'un 45. Maddesi ile değişik 5235 s. Kanun'un 5/3. Maddeleri gereğince belirlenen iş dağılımına göre heyet halinde bakılarak tüm yargılama safhalarının yürütülüp sonuçlandırılması gerektiğinden dosyanın heyete tevdi edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Yaralanmalı trafik kazası sebebiyle geçici, sürekli iş göremezlik, tedavi ve bakıcı giderlerine ilişkin maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Kusur yönünden yapılan incelemede :
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
Karayolları Trafik Kanunun 86/1 maddesinde, "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" denilmektedir.
Buna göre, olaya ilişkin düzenlenen tespit tutanağı ile mahkememizce alınan kusur raporu dosya kapsamına, oluşa ve delillere uygun olup, bu rapor mahkemece nazara alınması yerinde olup, tüm dosyadaki bilgi ve belgeler ile ceza soruşturma dosyasındaki beyan ve deliller nazara alındığında davalı sürücünün kazada %100 kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
2-Maluliyet yönünden yapılan incelemede :
Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru biçimde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise, Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi ya da üniversitelerin adli tıp bölüm başkanlıklarının, çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01.09.2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine, 01.06.2015 tarihinden sonra Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğine, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.
Mahkememizce HGKK ... ESAS VE ... KARAR, ... ESAS ... KARAR SAYILI İLAMLARI ÇERÇEVESİNDE Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine belirlenen esaslara göre, kaza tarihindeki geçerli yönetmelik hükümleri gözetilerek maluliyet konusunda uzman Üniversite Adli Tıp Heyeti'nden alınan rapor kapsamında davacının maluliyetinin %11,8 ,geçici iş göremezlik süresinin 18 ay ,tedavi giderinin 36..000,00 TL , 6 ay bakıcı ihtiyacının olduğu anlaşılmıştır.
3-Faturasız ve bakıcı tedavi giderine yönelik incelemede :
Genel olarak sağlık hizmeti giderleri, fatura ile ispat edilmelidir. Ancak bazı giderlerin belge ile ispatlanması zordur. Biz bunlara faturalandırılmayan giderler olarak adlandırıyoruz. Örneğin yol giderleri gibi. Bu gibi giderler için hakimin belgelendirilmediği gerekçesi ile reddedilmesi doğru değildir. Çünkü TBK 50/2 maddesi gereği uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirleyecektir. Bu nedenle kişinin haksız eylemden zarar gördüğünün ve bedensel zarara uğradığının ispatlaması yeterli olup, ayrıca iyileşme harcamaları için fatura ve makbuz gibi belgeler bulup getirmesi şart değildir. Hiçbir belge sunulmasa bile, hakim, görevlendireceği uzman bilirkişilere tedavi ve tüm iyileşme giderlerini hesaplatmakla ve hüküm altına almakla yükümlüdür. (HGK.26.04.1995, E. ... K... )
Bu kapsamda, uzman doktor bilirkişiden faturasız tedavi ve bakıcı gideri konusunda rapor alınmıştır.
4- Geçici iş göremezlikte mahsup yapılması talebinin incelemesinde :
SGK tarafından yapılan geçici iş göremezlik ödemesinin de hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda geçici iş göremezlik tazminatından SGK'dan gelen yazı cevabı belgelere ve icra takip ödemesine göre davacının kaza nedeniyle geçici iş göremezlik dönemi için ödeme olmadığı anlaşılmıştır.
5-Davalı sigorta vekilinin kabul edilen Bakıcı gideri,kaçınılmaz tedavi gideri teminat kapsamı dışında olduğuna ve bu nedenle bu alacak kalemlerinin kabul edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkin incelemesinde :
2918 sayılı Kanun’un 98.maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun’un 59. maddesinde, “Trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı", kanunun geçici 1.maddesi ile de "Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanunun 59’uncu maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği" öngörülmüştür.
Sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün kanundan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluğun dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu'na geçtiğinin kabulü gerekir. Buna karşın belgesiz tedavi giderlerinden sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün sorumlulukları devam etmektedir.
Genel olarak sağlık hizmeti giderleri, fatura ile ispat edilmelidir. Ancak bazı giderlerin belge ile ispatlanması zordur. Biz bunlara faturalandırılmayan giderler olarak adlandırıyoruz. Örneğin yol giderleri gibi. Bu gibi giderler için hakimin belgelendirilmediği gerekçesi ile reddedilmesi doğru değildir. Çünkü TBK 50/2 maddesi gereği uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirleyecektir. Bu nedenle kişinin haksız eylemden zarar gördüğünün ve bedensel zarara uğradığının ispatlaması yeterli olup, ayrıca iyileşme harcamaları için fatura ve makbuz gibi belgeler bulup getirmesi şart değildir. Hiçbir belge sunulmasa bile, hakim, görevlendireceği uzman bilirkişilere tedavi ve tüm iyileşme giderlerini hesaplatmakla ve hüküm altına almakla yükümlüdür. (HGK.26.04.1995, E. ... K... )
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde " Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar,
1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri,
2-Tedaviyle ilgili diğer giderler,
3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler,
Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir.
Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.
Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki;
1-Bakıcı giderleri
2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları)
3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir.
Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez.
Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder.(Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya barosu yayınları. Shf 7-8 ,Yargıtay üyesi: ... )
Yine taraflar arasında düzenlenmiş olan Zorunlu Sigorta Mali/Sorumluluk Sigortası poliçelerinin bir anlamda mütemmim cüzü olan eki niteliğindeki genel şartların, hazırlanma ve bağıtlanmada taraf olmayan Sosyal Güvenlik Kurumu'na İdari bir düzenleme ile kanuni düzenlemesinin aksine bir sorumluluk yüklenmesi de düşünülemez.
ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve ... esas ... sayılı kararına göre 6704 SAYILI KANUNUN 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNİN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA” İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE GENEL ŞARTLARDA ’’ İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.
Bu halde davalı vekilinin geçici iş görmezlik, kaçınılmaz tedavi gideri ve bakıcı giderlerinin sigorta teminatı kapsamı dışında olduğuna ilişkin itirazları yerinde değildir.(KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ . HUKUK DAİRESİ DOSYA NO:... KARAR NO:... )
6-Sigorta şirketine davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığı ve temerrüde düşürülmediği istinafı;
2918 sayılı KTK'nın 97.maddesinde, 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik neticesinde, 97.maddenin eski metninde, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında ön görülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi, dava açabilme hakkı mevcut iken 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik sonucunda madde hükmü "Zarar görenin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 Sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir" denilmiştir.
Yukarıda maddede yapılan değişiklikle, zarar gören hak sahipleri ZMMS sigortacısına karşı artık doğrudan dava açamayacaklardır. Öncelikle sigortacıya tazminatın ödenmesi için genel şartlarda belirtilen belgeler ile yazılı olarak başvuracaklar ve yazılı başvurudan itibaren 15 gün içinde kendilerine cevap verilmez ya da verilen cevap hak sahibinin talebini karşılamaz ise, hak sahibi tazminat için dava açabileceği gibi tahkime de başvurabileceklerdir. Bu hali ile trafik kazaları nedeniyle zarara uğrayanlar sigortaya davadan açmadan önce mutlaka sigortacıya yazılı başvuruda bulunmak zorundadırlar. Dava açabilmeleri için yazılı başvurudan itibaren 15 günlük sürenin dolmuş olması gerekmektedir. Bu sebeplerle davadan önce yazılı başvuruda bulunmak ve başvurudan itibaren 15 günlük sürenin geçmesi ZMMS sigortacısına tazminat davası açılmasının ön şartıdır. Bu husus anılan maddenin değişiklik gerekçesinde vurgulanmıştır.
6100 sayılı HMK'nın dava şartlarının düzenlendiği 114.maddesinin 2.fıkrasındaki düzenlemeye göre "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır".
HMK 115. maddenin 1.fıkrasında ise, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." denilmiş,
2.fıkrada ise, "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." düzenlemesi mevcut olup
Somut olayda 6407 sayılı Kanunla değişik 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, davalı nezdinde zorunlu mali sorumluluk poliçesiyle sigortalı araç nedeniyle meydana gelen trafik kazasında dava tarihinden önce davalı sigorta şirketine belgeler ile birlikte başvurdukları, sigorta şirketin tazminat talebini değerlendireceğini bildirilerek yasal süre içerisinde talebin karşılanmayarak sonuçsuz bırakıldığının sabit bulunduğu, bilahare eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı sigortanın istediği belgeler maluliyet tazminat talebi için Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekinde belirtilen belgelerden ise de dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru yapılmasına dair adı geçen yasanın 97. maddesinde bu belgelere yer verilmediği gibi davacının başvuru dilekçesinde eklenmesi gereken diğer tüm belgeleri ekleyerek başvuru yaptığı,davalı sigortanın cevabi ile dava tarihi arasında geçen süre de gözetildiğinde davalı sigortanın davacıya verdiği cevabın talebi karşılamadığı dolayısıyla davacının dava açmadan önce yasada öngörülen sigortaya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşıldığı,bu halde yasada belirtilen başvuruya ilişkin ön koşulun yerine getirildiği de açıktır. İstinaf itirazları yerinde değildir.
Keza somut olayda uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.
Sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu tazminatı 2918 sayılı KTK 99. maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde ödemesi gerekmektedir. Bu süre içinde ödeme yapılmaz ise bu süre sonra erdikten sonra 9.gün sigorta şirketinin temerrüde düştüğü kabul edilir.
Davacı tarafın davadan önce sigorta şirketine bir başvuruda bulunmaması halinde yada başvuru ispatlanmadığı hallerde davalı sigorta şirketinin dava tarihi itibari ile temerrüte düştüğü kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmolunması gerekmektedir.
Davacının dava açmadan önce davalı sigortacıya başvuruda bulunduğu anlaşılmakla davalı sigortacı için temerrüt faizinin temerrüt tarihinden (01/11/2024) işletilmesi gerekmektedir.
Davacı taraf temerrüt faizi olarak avans faizi talep etmiş kazaya karışan araç kamyonet olduğundan avans faize hükmedilmesi gerekmektedir.
7- Müterafik kusur yönünden yapılan incelemede :
Davalı tarafın müterafik kusur yönünden yaptığı itirazlar bakımından ise; dosya içerisinde bulunan kaza tespit tutanağına göre, araçta bulunanların emniyet kemerlerinin takılı olup olmadığı "belirsiz" olarak işaretlenmiştir. Davacının emniyet kemerinin takılı olmadığına dair dosya kapsamında herhangi bir delil olmayıp, emniyet kemerinin takılı olmadığının ispatı davalı sigorta şirketinin üzerindedir. Davalı tarafça, yargılama aşamasında sunulmuş herhangi bir delil bulunmadığından ve emniyet kemerinin takılı olmadığının tespiti yapılamadığından, davalının bu yöndeki itirazının reddi gerekmektedir.
Kaldıki emniyet kemeri takılı olmasa da zararın gerçekleşeceği maluliyet raporu ile anlaşılmıştır.
8 -Tazminat hesabı yönünden :
HGKK ... ESAS VE ... KARAR, ... ESAS ... KARAR SAYILI İLAMLARI ÇERÇEVESİNDE alınan aktuerya raporu karara esas alınmış olup b) TRH 2010 Yaşam Tablosu ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik Hükümlerine Göre;
- Sürekli İş Göremezliği Nedeni ile Uğradığı Maddi Zararının ;2.741.463,19 TL
-Geçici İş Göremezlik Süresinde Uğradığı Maddi Zararının ; 367.641,54 TL
- İyileşme Süresinde Bakıcı Giderinden Doğan Maddi Zararının ; 75.377,25 TL
- Kaçınılmaz Tedavi Giderlerinden Doğan Maddi Zararının ; 36.000,00 TL olduğu
Davalı sigorta şirketinin 2024 yılı KTK ZMS Sigorta Poliçesi Kişi Başı Sakatlanma ve Ölüm Teminat Limiti 1.200.000,00 TL, Sağlık Gideri teminat Limiti 1.200.000,00 TL'dir.
Bakıcı ve Tedavi Gideri Maddi Zararı; Sağlık Gideri Kişi Başı Teminat Limitinden karşılanması gerekmektedir. Geçici ve Sürekli İş Göremezlik Maddi Zararı ise; Kişi Başı Sakatlanma ve Ölüm Teminat Limitinden karşılanması gerekmektedir.
TRH 2010 Yaşam Tablosu ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik Hükümlerine Göre hesap edilen geçici ve sürekli iş göremezlik maddi zararının teminat limitini aşmaktadır. Diğer tazminatlar ise teminat limitleri dâhilindedir.
9-Manevi tazminat talebi yönünden yapılan incelemede :
Manevi tazminat, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56.maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükme göre, Manevi zarar; mutlak hak olan ve dolayısıyla herkese karşı korunmuş bulunan kişilik haklarının kapsamına giren değerlerden birisinin ihlali ile doğar. Şahsiyet hakkı hukuka aykırı bir şekilde tecavüze uğrayan kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat namı ile bir miktar para ödenmesini talep edebilir. Şahsi menfaatleri ihlal edilen kimseye ihlalin ve kusurun özel ağırlığının haklı kılması halinde hakimin manevi tazminat olarak verilmesine hükmedeceği para miktarının belirlenmesinde hakkaniyet gözetilmelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hak ve nisfetle hüküm vereceği Medeni Kanun'un 4. maddesinde belirtilmiştir. Ödettirilecek para miktarı ise aslında ne tazminat, ne de cezadır. Çünkü mamelek hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını amaç edinmediği gibi kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine olarak zarara uğrayanda bir huzur duygusunu doğurmaktır. Aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesinde ; "Ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir" hükmü düzenlenmiş madde metninden de anlaşıldığı üzere, haksız eylem sonucu bedensel zarar görenin yakınları yararına manevi tazminata karar verilebilmesi için, zarar görenin yaralanmasının ağır bedensel zarar niteliğinde olması gerekmektedir. Ağır bedensel zarar, kanunda tanımlanmamış olup, yaralanmanın özelliğine ve yarattığı sonuçlara göre mahkemece takdir edilecektir.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu somut olayın gerçekleşme şekli, yeri, zamanı, Ceza Mahkemesinin kararı, kusur ve yukarıda açıklanan ilkeler, davalının eylemindeki hukuka aykırılığın tespitinin sağlayacağı manevi tatmin ile birlikte değerlendirildiğinde 300.000,00 Tl manevi tazminata hükmetmek gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
a)-2.741.463,19-TL sürekli iş göremezlik zararı tazminatı 367.641,54 TL geçici iş göremezlik olmak üzere toplam 3.109.104,73 TL tazminatın davalılar ... ... yönünden kaza tarihi olan 15/05/2023 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş.yönünden temerrüt tarihi olan 27/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına ölüm ve sakatlık teminatı ( 1.200.000,00TL) ile sınırlı olarak) davalılardan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
b)-75.377,25TL bakıcı gideri tazminatı ile 36.000,00 TL tedavi giderine ilişkin olmak üzere toplam 111.377,25 TL tazminatın davalılar ... , ... yönünden kaza tarihi olan 15/05/2023 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş.yönünden temerrüt tarihi olan 27/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına ölüm ve sakatlık teminatı ( 1.200.000,00TL) ile sınırlı olarak) davalılardan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
2-Davacının manevi tazminat talebinin KABULÜ ile, 300.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... , ... alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
3-a)Maddi tazminat yönünden;Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 219.991,12 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 427,60 TL (peşin alınan 1.103,21 TL'den manevi tazminat talebi için alınan peşin harcın mahsubundan sonra kalan), 10.930,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 11.357,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 208.633,52 TL harcın (Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun kaza tarihinde geçerli poliçe limiti olan ölüm ve sakatlık teminat miktarı 1.200.000,00 TL'lik ve sağlık gideri teminat miktarı 1.200.000,00 TL'lik miktarı ile sınırlı olmak üzere ve harcın 78.222,58 TL'si ile sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
b)Manevi tazminat yönünden; Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 20.493,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 675,61 TL'nin (peşin alınan 1.103,21 TL'den maddi tazminat talebi için alınan peşin harcın mahsubundan sonra kalan) mahsubu ile bakiye 19.817,39 TL harcın davalılardan ... ve ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
4-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 3.600,00TL arabulucu ücretinin 6325 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince davacıdan tahsili ile hazine'ye gelir KAYDINA,
5-Mahkememiz dosyasında sarfına mecbur kalınan 18.450,91 TL N.E.Ü.Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Tıp Birimi tarafından düzenlenen fatura bedelleri, 11.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 1.760,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 31.210,91 TL yargılama giderinin (Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun kaza tarihinde geçerli poliçe limiti olan ölüm ve sakatlık teminat miktarı 1.200.000,00 TL'lik ve sağlık gideri teminat miktarı 1.200.000,00 TL'lik miktarı ile sınırlı olmak üzere ve yargılama giderinin 12.709,05 TL'si ile sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat yönünden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'ne göre hesaplanan 460.662,66 TL vekalet ücretinin (Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun kaza tarihinde geçerli poliçe limiti olan ölüm ve sakatlık teminat miktarı 1.200.000,00 TL'lik ve sağlık gideri teminat miktarı 1.200.000,00 TL'lik miktarı ile sınırlı olmak üzere ve vekalet ücretinin 201.592,82 TL'si ile sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
7-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'ne göre hesaplanan 48.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan ... ve ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
8-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı bulunması halinde ilgilisine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalılar ... ile ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/10/2026
Başkan Üye Üye Katip
* Bu evrak UYAP-DYS üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.
