- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/447 K. 2026/627
Karar tarihi: 27 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
Dava dilekçesinde özetle; ... ile davalı şirketler arasında akdedilen 20../224739 ve 20../553039 İKN’li hizmet alım sözleşmeleri gereğince damga vergisi yükümlülüğünün davalılara ait olduğu, ancak müvekkilce döneminde beyan edilerek ödenen damga vergilerinin davalıların açtığı davalar sonucunda iade edildiği, Vergi Dairesince bu tutarların davacı alacaklarından mahsup edilmek suretiyle toplam 90.659,48 TL olarak yeniden tahsil edildiği, davacının sözleşme gereği sorumlu olmadığı bu bedelin davalılara rücu hakkının doğduğu, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığından söz konusu tutarın ödeme tarihlerinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili talep edilmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; öncelikle derdestlik itirazında bulunulduğu, zira aynı talebe ilişkin ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 20../... E. sayılı dosyasında yargılamanın istinaf aşamasında devam ettiği, dava dilekçesinde öne sürülen damga vergisi ödeme yükümlülüğünün kamu ihale mevzuatı ve sözleşmeler gereği davalı şirketlere ait olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığı, mükerrer ödendiği anlaşılan vergilerin müvekkil şirketlerin başvurusu üzerine Vergi Dairesi’nce haklı görülerek iade edildiği, davacı kurum hakkında tesis edilen vergi/ceza işlemlerinin müvekkillerle ilgisinin bulunmadığı ve bu nedenle davacının rücu talebinin hukuken dayanaksız olduğu, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddi gerektiği ileri sürülmüştür.
Mahkememizce; ...Vergi Mahkemesi'ne 20../... Esas, 20../... Esas, 20../... Esas ve 20../.. Esas sayılı dosyalarındaki gerekçeli kararın ve varsa kesinleşme şerhinin mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkereye verilen cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce Sakarya Defterdarlığı'na dava dilekçesine konu taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri gereği yapılan tüm ödemelere ve iade işlemlerine ilişkin tüm evrakların mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkereye verilen cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır.
Vergi müfettişi bilirkişisi ..., emekli Sayıştay denetçisi bilirkişisi ...ve yeminli mali müvaşir bilirkişisi ...30/03/2026 Tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacının talep ettiği ve tazmin edilmesi gerektiğini iddia ettiği bedelin, sözleşmeden kaynaklanan ve binde 9,48 oranında hesaplanması gereken damga vergisi değil; ihale kararından kaynaklanan ve binde 5,69 oranında hesaplanan damga vergisi olduğunu, davacı ...'ın, genel ve özel bütçeli idareler arasında sayılmadığından dolayı ve ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler resmi daire sayılamayacağından, damga vergisinin mükellefi olduğunu, ihale kararından kaynaklanan damga vergisinin; davalılar ve davacı arasında imzalanan sözleşmenin 7.1. Maddesindeki "taahüdün yerine getirilmesine ilişkin" ya da " sözleşmenin uygulanması sırasında" meydana gelen bir vergi ya da gider mahiyetinde olmadığını, davacı ...'ın sözleşmeden önce ve sözleşme dışında doğan bir vergiyi, sözleşmenin 7.1. maddesine dayandırarak davalılardan talep etmesinin, gerek sözleşmeye göre gerekse ilgili mevzuata göre mümkün bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, bilirkişi raporuna karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporunun dosya içeriği ile uyumlu ve denetime elverişli olduğu nazara alınarak rapora yönelik itirazın reddine karar verilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Açılan dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan ve davacı tarafından ödenen karar pulu damga vergisinin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları; imzalanan sözleşme gereği damga vergisinden kimin sorumlu olduğu, davacının ödemiş olduğu damga vergisi bedellerini davalıdan talep etme hakkının bulunup bulunmadığı, talep etme hakkı varsa alacağın miktarının ne olduğu hususlarıdır.
488 s. Damga Vergisi Kanunu'nun 3/1. maddesinde "Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir." hükmünün, aynı yasanın 24/2. maddesinde "Birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumludurlar. Bunlar arasında vergiden müstesna olanların bulunması Damga Vergisinin noksan ödenmesini gerektirmez. Damga Vergisinden muaf kuruluşlarca kişilerin (1) sayılı tabloda yer alan işlemleriyle ilgili olarak düzenlenen ve sadece bu kurumların imzasını taşıyan kağıtlara ait verginin tamamı kişiler tarafından ödenir. Ancak bu kağıtlara ait verginin hiç ödenmemesi veya noksan ödenmesi halinde vergi ve cezanın tamamından kişilerle birlikte kurumlar müteselsilen sorumludurlar." hükmünün yer aldığı anlaşılmıştır. Bu madde hükümlerinin damga vergisinde mükellefiyeti düzenlediği. 213 s. Vergi Usul Kanunu'nun 8/3. maddesinde "Vergi kanunlariyle kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna mütaallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz." hükmünün yer aldığı. Bu madde de vergi sorumlusunun veya mükellefinin değiştirilmesine yönelik sözleşmelerin vergi dairesini bağlamayacağı, bu tür sözleşmelerin taraflar arasında bağlayacağı olacağı düzenlenmiştir.
Vergi müfettişi bilirkişisi ..., emekli ...bilirkişisi ...ve yeminli mali müvaşir bilirkişisi ....30/03/2026 Tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacının talep ettiği ve tazmin edilmesi gerektiğini iddia ettiği bedelin, sözleşmeden kaynaklanan ve binde 9,48 oranında hesaplanması gereken damga vergisi değil; ihale kararından kaynaklanan ve binde 5,69 oranında hesaplanan damga vergisi olduğunu, davacı ...'ın, genel ve özel bütçeli idareler arasında sayılmadığından dolayı ve ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler resmi daire sayılamayacağından, damga vergisinin mükellefi olduğunu, ihale kararından kaynaklanan damga vergisinin; davalılar ve davacı arasında imzalanan sözleşmenin 7.1. Maddesindeki "taahüdün yerine getirilmesine ilişkin" ya da " sözleşmenin uygulanması sırasında" meydana gelen bir vergi ya da gider mahiyetinde olmadığını, davacı ...'ın sözleşmeden önce ve sözleşme dışında doğan bir vergiyi, sözleşmenin 7.1. maddesine dayandırarak davalılardan talep etmesinin, gerek sözleşmeye göre gerekse ilgili mevzuata göre mümkün bulunmadığı tespit edilmiştir.
Somut olayda; ihale karar pulu vergisinin ödenmesi davacının sorumluluğundadır. Nitekim davacı şirket Damga Vergisi Kanunu 8. madde kapsamında da resmi kurum statüsünde değildir ve damga vergisinden muaf değildir. Bu sebeplerle de davacının davalıdan ihale kararı damga vergisi talep etmesi hukuka uygun değildir. Nitekim taraflar arasında akdedilen gerek sözleşme hükümlerinde gerekse de şartnamede bu vergiden davalının sorumlu olduğuna yönelik açık bir hüküm bulunmadığı gibi alınan bilirkişi raporuyla da sabit olduğu üzere ihale kararı damga vergisinin taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ya da sözleşmenin uygulanması sırasında meydana gelen bir vergi ya da gider mahiyetinde değildir. Bu nedenlerle açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 816,24-TL'nin davacı tarafa iadesine,
3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nın 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
6-Gerekçeli kararın HMK'nın 321/2. maddesi gereği taraf vekillerine tebliğine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 4.700,00-TL ücretin davacıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
