mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E. 2025/1127 K. 2026/1765

Karar tarihi: 27 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

GAZİANTEP

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVANIN KONUSU
Alacak

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar taraflarca istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA: Davacı . . . Anonim Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile..arasında.. tarihinde ".. Statüsünde Üretim Tesisi Kurulması, İşletilmesi ve Enerji Fazlasının Satışına İzin Verilmesine İlişkin Sözleşme" imzalandığını, bu sözleşme gereğince müvekkili tarafından, . . . Holding A.Ş. bünyesindeki şirketlerin elektrik enerjisi ve buhar ihtiyacının karşılanabilmesi için, .. ilinde .. . kurulu gücünde, nafta ve doğalgaz yakıtına dayalı, birleşik elektrik ve su buharı üreten bir otoprodüktör santralinin kurulduğunu, bu santralde üretilecek elektrik enerjisinin .. A.Ş bünyesindeki diğer şirketlere iletilebilmesi için santralin çıkışında müvekkili tarafından tesis edilen şalt merkezinin ., . ve davalı şirket genel müdürlüğü tarafından işletilen iletim ve dağıtım sistemine bağlanmasının ve bu sistemin kullanılmasının gerektiğini, müvekkili ile .. arasında imzalanan.. tarihli sözleşmenin, müvekkili şirkete, bu tesislerin kullanılması hususunda hak ve yetki verdiğini, söz konusu enerji üretim tesisisinin kurulması ile müvekkili şirketin bağlı olduğu .. kuruluşları olan işletmelerin elektrik enerjisi ve buhar ihtiyacının karşılanmasının öngörüldüğünü, santralin .. tarihinde faaliyete hazır hale getirildiğini, bu hususun .. Asliye Ticaret Mahkemesine ait .. D.İş sayılı dosya ile tespit edildiğini, tespit raporunda, .. . .. santrali kapsamındaki gaz türbünü ve jeneratör kısmının tamamlanmış olduğunun, .. . gaz türbünlerinin işletmeye alınmaya hazır olduğunun ve boşta döndüğünün, santralin, . ile . arasındaki .. tarihli ana sözleşme eki fizibilite raporlarındaki hususlara ve .. tarafından tespit edilmiş ulusal işletme esaslarına uygun olarak projelendirilerek inşaa edildiğinin,.. şalt tesisine davalı .. tarafından gerilimin uygulanmadığını, başka bir ifade ile davalı tarafından tesisin . . sistem ile bağlantısının yapılmasının kabul edilmediğinin tespit edildiğini ancak, santralin sistemi kullanarak enerji nakledebilmesi ve kendi tesisleriyle ortaklarına enerji temin edebilmesi için müvekkili ile davalı arasında, açık ve emredici mevzuat hükümleri gereğince, otoprodüktör santrali, ulusal üretim ve dağıtım şirketine bağlantı yapılmasının zorunlu olduğunu, davalının hukuka aykırı ve kötü niyetli tutumuna karşın santralin faaliyete hazır hale gelmesinden 9 ay sonra Sisteme Bağlantı ve Enerji Nakil Şartlarını Belirleyen Sözleşmenin .. tarihinde imzalandığını, ancak davalının sözleşmeyi imzalamasına karşın kötü niyetli tutumunun devam ederek davacı şirkete ait santrale .. tarihinde gerilim uyguladığını, Geçici Kabul Tutanağının .. tarihinde yapılması ile müvekkili şirkete .. tarihi itibarı ile yani hazır olduğu tarihten . ay sonra faaliyete başlayabildiğini, davalının hukuka aykırı tutumu ile davacı şirkete ait santralın .. ay süreyle faaliyete geçmesinin engellenmesi nedeni ile davacı müvekkilinin mal varlığının bulunduğu durum arasındaki farkı ve sair zararlarını karşılamakla yükümlü olduğunu, bu .. aylık süre zarfında davacı müvekkilinin zarara uğradığını, faaliyette bulunulmayan . aylık sürede davacı . . santralı çalışabilseydi müşterilerine yapacağı elektrik ve buhar satışından bir gelir elde edilerek bu gelirden zaruri nakit giderleri düşüldükten sonra kalan net nakit hasılat ile santral inşasını gerçekleştirmek için harcanan sermayenin amorti edileceğini, kredi ana paraları ile faizlerin ödeneceği ve elektrik enerjisi nakil-buhar ihtiyacının karşılanması faaliyeti sonucu kâr elde edileceğini, öncelikle net nakit hasılattan mahrum kalındığını, bu mahriyete bağlı olarak bu hasılata ait faiz gelirinden de mahrum kalınarak yerine kullanılan ilave finansman (krediye) ekstra faiz ödendiğini, santralın faaliyette olmaması nedeni ile ön görülmeyen bakım ve muhafaza giderleri ve ayrıca santralın faaliyete geçmemesi sebebi ile doğan ihtilafın yarattığı sair giderlerin yapıldığını, davalının haksız tutumandan dolayı uzun vadeli yakıt, hammedde alımı bağlantıları, anlaşmaları yapılmadığından zarara uğradıklarını, nafta fiyatlarının düşük olduğu dönemde .. toptan alınan . ton naftanın,tesis işletmeye geçmediği için ön görülen sürede kullanılmayınca, 6 ayı geçen süre ile . tarafından depolarda bekletildiğini, bu depolamanın bedeli olarak . tazminat ödendiğini, böylelikle . genelinde yeterli ve kaliteli elektrik enerjisi ihtiyacının had saflaya çıktığı bir dönemde .. TL zarar oluştuğunu, sözleşmenin davalının fiilen tekel konumunda olması nedeni ile davalı tarafından imzalanmasının zorunlu olduğunu, dava konusu otoprodüktör tesisinin . ili sınırları içinde bulunduğunu, davalının ..ile yapmış olduğu .. tarihli görev sözleşmesi uyarınca tesisin bulunduğu . ile birlikte .. . illeri ve . ilinin ..köyünde elektrik üretimi, iletim, dağıtım ve ticareti hizmetlerinin yapılması konusunda görevli olup bu konuda fiili olarak yetkili tek kuruluş olduğunu, bu özelliği ile davalının ilgili mevzuat çerçevesinde belirli bir bölgede elektrik üretimi,dağıtımı ve ticareti yapmakla görevlendirilmiş "Görevli Şirket" niteliğinde olduğunu, davalının ayrımcılık yaparak eşitlik ilkesini ihlal ettiğini, kanunsuz, keyfi ve uzlaşmaz tutum ve davranış sergilerken, aynı konumdaki başka şirketlerle sözleşme imzaladığını, gerilim uyguladığını ve tesislerin enerji üretimine başlamalarını sağladığını, nitekim .. faaliyet gösteren.. . faaliyet gösteren İsdemir ve .. faaiyet gösteren ..şirketlerine ait otoprodüktör santrallarının davalı ile imzalamış oldukları sözleşmeler çerçevesinde üretim ve nakil faaliyetlerini yürüttüklerini, .. Hukuk Dairesinn .. tarihli ve .. sayılı kararında "Kamu hizmeti gören bir idare ondan yararlanma hakkını taşıyan bütün kişilere olanakları ölçüsünde ve eşiklikle işlem yapmak zorundadır" şeklinde açıkca ifade edildiği üzere, kamu hizmeti gerçekleştiren ve görevli şirket konumunda olan davalının, yerine getirmekle görevli olduğu hizmeti, kendisinden hizmet talebinde bulunan herkese eşit ölçüde vermek zorunda olduğunu, davalının hakkını kötüye kullanarak Borçlar Hukuku ilkelerini ihlal ettiğini, sözleşme yapma zorunluluğuna uymadığını, söz konusu santralın .. İletim Sistemine bağlanması hususunda bir sözleşme yapılması için .. Genel Müdürlüğüne 9 defa başvurulduğunu, fakat bu başvuruların her defasında çeşitli gerekçelerle red edildiğini, halbuki davalı tarafın .. VE . Dışındaki ..ve İşletme İzni Verilmesi Esaslarını Belirleyen ..sayılı Yönetmeliğin madde .. bendi ve Ek madde 2 emredici hükümleri gerğince söz konusu bağlantının yapılması ve tesislere gerilim uygulanması yönünde zorunluluğunun olduğunu, taraflar arasında .. tarihinde Bağlantı Sözleşmesi imzalanmasına rağmen de söz konusu bağlantının sağlanmadığını, bağlantının sağlanması sonrası tarafların uyması gereken kuralların belirlenmesi için .. tarihli . . imzalanarak .. tarihinde söz konusu bağlantının yapıldığını, .. tarihinde tesisin . . yapılarak tesisin ancak .. tarihi itibariyle devreye girebildiğini, müvekkilinin bağlantı talebinin çeşitli gerekçelerle reddedilmesi nedeniyle santralin .. aylık bir süre ile devreye alınamadığı ve bu süre içinde santral tarafından enerji ve buhar üretilememesi nedeni ile müvekkili şirketin uğramış olduğu .. TL tutarındaki maddi zararın davalıdan tazmimine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı .. Elektrik Anonim Şirketi vekili cevabında; müvekkilinin taraf sıfatının bulunmadığını, davacının tazminat taleplerini kendisine karşı dava dilekçesinde ileri sürdüğü tahhütlerde bulunan .. yönetilmesi gerektiğini, müvekkilinin .. ile birlikte . . Anlaşması imzalamak konusunda davacıya ve Bakanlığa karşı herhangi bir yazılı ya da sözlü tahhütte bulunmadığını, Bakanlık ile müvekkili arasında imzalanan .. İlişkin İmtiyaz Sözleşmesinin 6 (b) maddesindeki "Şirket, mevcut veya yapacağı dağıtım tesisleri ile görev bölgesinin elektrik ihtiyacını karşılamak ve sokak aydınlatma hizmetleri de dahil olmak üzere hizmet bölgesindeki talepleri hiç bir aksaklığa meydan vermeden yerine getirmekle ve hizmeti yönetmeliklere uygun olarak en küçük tüketiciye kadar götürmekle yükümlüdür" hükmü, 6 (g) maddesindeki "Şirket, görev ve bölgesi içerisinde üretim tesisi kurma ve işletme izni verilen üretim şirketlerince üretilecek enerjiye gereksinim duyması halinde bu enerjiyi Bakanlıkça onaylanan tarifeye göre satın alabilecektir" hükmü ve 11.maddesindeki "Şirket, arıza halleri dışında tüm müşterilerine günün her saatinde standardına uygun elektrik enerjisi vermek zorundadır." hükmü göz önüne alındığında .. kendisi istemediği sürece herhangi bir otoprodüktör şirketin ürettiği enerjiyi grup şirketlerine iletme ya da fazla enerjiyi satın alma yükümlülüğü bulunmadığının açıkça anlaşıldığını ve 3096 Sayılı Kanunda da böyle bir yükümlülüğün bulunmadığını, Bakanlığın bu Kanun ve Yönetmelik hükümlerine aykırı bir tutumla ve İmtiyaz Sözleşmesini ihlal ederek davacıya enerji iletim ve dağıtım haklarının kullanılması konusunda yetki verdiğini, davacının Bakanlık'ın bu taahhütlerini zamanında yerine getirmediği iddiasında ise,bundan doğan zarrlarının tazminini Bakanlıktan talep etmek zorunda olduğunu, davacının zararlarının tazminini müvekkilinden istemesinin hukuken mümkün olmadığını, Bakanlık ile davacı arasında imzalanan Otoprodüktör Sözleşmesinin Kanun, Yönetmelik ve İmtiyaz Sözleşmesine açıkça aykırı olması nedeni ile hukuken geçersiz olduğunu, sözleşme imzalanmadan önce .. görüşünün alınmaması nedeni ile Otoprodüktör Sözleşmesinin hukuken geçersiz olup müvekkilinin ...Sulh Hukuk mahkemesinin.. sayılı dosyası ile açtığı tespit davasında üç kişilik bilirkişi heyetinin hazırladığı bilirkişi raporunda da .. tesis edilip işletilmesi planlanan.. kurulu gücündeki nafta/doğalgaz yakıtlı üretim tesis ile ilgili Otoprodüktör Sözleşmesinin imzalanması için .. olumlu görüşünün alınmasının zorunlu olduğunun vurgulandığını..Birleştirme Büyük Genel kurulunun ... Sayılı kararıyla da ifade edildiği gibi .. süregelen uygulamalarında ayrım yapılmaksızın yönetmeliğin kanuna aykırı olması halinde, kanuna değer verilerek uyuşmazlıkların çözümlenmesi ilkesinin benimsendiğini, bu hususta müvekkilinin Yönetmeliğin iptali istemi ile . .. Dairesinde açmış oldukları davaların halen derdest olup .. Sözleşmesinin Yönetmelik'e aykırı olduğunu, Yönetmelik'e dahi aykırı olan sözleşmenin uygulanabilirliğinin bulunmadığını, davacı tarafından hazırlanarak Bakanlığa gönderilen Ön Başvuru Raporunun 4.2.3. Maddesinde ".. . . Santralinin Ana Yakıtının Doğal Gaz olması planlanmakta olduğunu fakat bölgede şu an Doğal Gaz arzının olmaması sebebiyle bu yakıtın bölgeye ulaşmasına kadar Nafta'nın ana yakıt olarak kullanılması planlanmaktadır." ifadesine yer verilmesi nedeni ile sözleşmenin hukuken geçersiz olduğunu, söz konusu santralin üreteceği enerjiyi tüketeceği belirtilen grup şirketlerinin, .. ana iletim ve dağıtım hatlarından beslenen aboneler olup bu abonelerin hiç birisinin o güne kadar müvekkiline ciddi şikayet ya da eleştri yöneltmediklerini, Görev Bölgesine ilişkin .. yıl süreli bir tam (münhasır) imtiyazın söz konusu olup davacı vekilinn de dava dilekçesinde .. Görev Bölgesinde elektrik üretim, iletim, dağıtım ve ticareti hizmetlerinin yapılması konusunda fili olarak yetkili tek kuruluş olduğunu açıkça kabul ve beyan ettiğini, müvekkilinn imtiyaza (münhasır yetkiye) sahip olduğu Görev Bölgesi içerisinde bir başka şirkete, 3.kişilere satmak üzere elektrik enerjisi üretme yetkisi verilmesinn açıkça İmtiyaz Sözleşmesine aykırı olduğunu, nitekim Anayasa Mahkemesinin ... sayılı ve aynı tarih ..K.lsayılı kararlarının gerekçesinde bu hususun, tüm imtiyaz sözleşmeleri açısından temel bir ilke olarak açıkça ortaya konduğunu, davacıya ait santralin faaliyete geç başlayabilmesinde müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, Enerji Nakil Sözleşmesinin imzalanmasında herhangi bir gecikme olmadığı gibi gecikme söz konusu olsa bile bunda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, Bakanlık tarafından .. gönderilen .. tarihli yazıda, söz konusu santralin . . . bağlantısının, .. tarafından işletilmekte olan . Trafo Merkezinden yapılacağının öngörüldüğünün bildirilmesine rağmen bu konuda önemli teknik sorunların bulunduğunu, kurulmasına hukuka aykırı şekilde izin verilen söz konusu tesiste üretilecek enrjinin iletilip nakledilmesinin mümkün olmadığını, Elektrik Tesisleri Kabul Yönetmeliğinin 5.maddesinde "Elektrik tesislerinin geçici ve kesin kabul işlemlerinin, o tesisin Bakanlıkça veya Bakanlığın yetkili kıldığı kuruluşça onaylı projesi, sözleşmesi.......Yönetmelik esaslarına göre yapılır" dendiğini, ancak müvekkilince yapılan tüm taleplere karşın, Bakanlığın müvekkiline .. tarihine kadar Bakanlıkça onaylı projeyi göndermediğini, Bakanlık tarafından gönderilen yazıda, projeye şartlı onay verildiğinin belirtildiğini, ancak bir projenin tüm hususlar tespit edilmeden şartlı olarak onaylanabileceğine dair Yönetmelikte herhangi bir hüküm bulunmadığını, projenin geçici kabul işlemine geçilmeden önce müvekkiline ibraz edilerek onun yetkili elemanları tarafından incelenip eksikliklerin tespit edilmesinin gerektiğini, ancak Bakanlığın bu talepleri dikkate almayarak .. tarihli yazısı ile geçici kabul işlemlerinin .. tarihinde başlayacağını ve müvekkilinin yetkili elemanını o tarihte hazır bulundurması gerektiğini talep etmesi nedeni ile sözleşmenin imzalanmasının geciktiğini, .. Bakanlık ile ilişkilerini bozmamak için gerekli itirazi kayıtları koyarak haklarını saklı tutmak koşuluyla .. de imzalaması nedeni ile müvekkilnin bu şekilde hakkını aramasının kusurlu bir davranış olmadığını, kaldıki davacının dava dilekçesinde belirttiği diğer otoprodüktör şirketleri ile yapılan görüşmelerde, bu şirketlerin otoprodüktör santrallerinin geçişlerinin çok daha az olmaması ve bu nedenle fazla teknik sorun çıkmamasına karşın 7-8 aydan önce sonuçlanmadığını, davacıya İç İhtiyacı İçin Abonelik Tesis ve .. Santraline Gerilim Uygulama Zabtının .. tarihinde imzalanmasında herhangi bir gecikmenin söz konusu olmayıp bir gecikme olsa bile bunda müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra davacının . . Noterliği kanalı ile gönderdiği ihtarnamede, mevzuata ve taraflar arasında imzalanmış sözleşmeye aykırı olarak davacının bazı teknik koşulları yerine getirmeyerek, değiştirmek istemesi nedeniyle süre kaybedildiğini, üretim tesisinin bittiği noktada iletimin başlayıp otoprodüktör şirketi olarak kurulduğu iddia edilen davacının üretim dışında enerji iletim hakkı bulunmadığını, otoprodüktör şirketlerin, ancak kendi üretimi için ihtiyaç duyacağı elektriği ürettiği, . Kanununda otoprodüktörün "esas olarak kendi ihtiyacını karşılamak üzere elektrik üretim ile iştigal eden tüzel kişi"olarak tanımlandığını, davacının ise, elektrik üretim tesislerinin beslediği ve kendisine ait herhangi bir sanayi üretim tesisisinin bulunmayıp bu boyutuyla kendi ihtiyacını karşılamak ilkesine uygun hareket etmediğini,elektrik ihtiyacını doğuracak herhangi bir üretim faaliyeti olmadığı halde ürettiği elektriği grup şirketlerine aktararak elektrik ticareti yaptığını, ancak böyle bir hakkının bulunmadığını, imtiyaz sözleşmesi uyarınca . . elektrik ticareti yapma imtiyazının yalnızca müvekkiline ait olduğunu, bu nedenle de davacının sözleşmeye aykırı şekilde ticaretini yapamadığı elektrik nedeniyle uğradığını iddia ettiği kâr kaybı ve zararının tazminini istemesinin haksız olduğunu, talep edilen tazminat miktarının fahiş olup kanıtlanamadığını, davacının zarar hesabını yaparken, santralin yapımının tamamlandığı tarihte derhal üretime geçeceğini öngördüğünü, ancak bunun fiilen olanaksız olduğunu, yine davacının . .. TL tazminat ödediğini söyleyerek bunu bir zarar kalemi olarak gösterdiğini, ancak davacının basiretli biri tacir olarak hukuki uyuşmazlıklar devam ederken görüşmelerin uzun süreceği anlaşılan Enerji Nakil sözleşmesi henüz imzalanmadan, tesisin geçici kabul işlemleri yapılmadan, büyük miktarda yakıt almaması gerektiği, basiretli olmayan bir hareket tarzı ile o tarihte büyük miktarda yakıt alan davacının, bu kusurlu davranışının tüm sonuçlarına uğracağı zararlar da dahil olmak üzere bizzat katlanmasının gerektiğini, bu zararların tazmininin kusuru olmayan üçüncü kişilerden kesinlikle talep edilemeyeceğinden bahisle davanın öncelikle husumet yönünden, husumet itirazı kabul edilmediği taktirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince; "davacı ..’nın otoprodüktör sıfatıyla, grup şirketlerinin ihtiyacının karşılamak amacıyla elektrik üretmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmayıp, bu husus davalı .. tarafından açılan iptal davalarının reddedilmesi suretiyle idari yargı organlarınca da teyit edilmiş bulunmaktadır. Davacı ..’nın otoprodüktör santralında ürettiği elektriği, grup şirketlerine iletebilmesi için davalının imtiyaz sözleşmesiyle elinde bulundurduğu iletim hatlarını kullanması fiziki bir zorunluluktur. Başka bir ifadeyle davacının otoprodüktör santralında ürettiği elektriği grup şirketlerinin kullanımına sunabilmek için davalı tarafça işletilen hatları kullanmaktan başka seçeneği bulunmamaktadır. Davalı ..’ın ise otoprodüktör santralının tesis edildiği bölgede elektrik dağıtım tekelini elinde bulundurduğu gibi davacı şirketin dahil olduğu gruba ait imtiyaz sahasındaki şirketlere de, abone-hizmet sağlayıcısı ilişkisi çerçevesinde elektrik satışı yapmaktadır. Nitekim davalı şirket vekilince dosyaya sunulan dilekçelerde, otoprodüktör santralının hizmete alınmasıyla kendi enerji satışlarının önemli miktarda düşeceği açıkça belirtilmektedir. Otoprodüktör santralının .. gücünde tesis edilmesi planlandığı anlaşılmaktadır. Ancak, .. tarihli tespit raporunda “.. tarihi itibari ile yatırımın 1. kısmı olan 2 adet gaz türbini (. - .) tamamlanarak . . olarak devreye alınmaya hazır hale getirilmiştir” şeklinde tespite yer verilmiş, ardından otoprodüktör santralının .. MW’lık (yani.) gaz türbininin hazır olduğu ve boşta döndüğü belirtilmiştir. Davacı ..’nın .’na yazdığı . tarihli yazıda da .. gaz türbininin .. gündür boşta döndüğü belirtilmiştir. Gerek taraflar arasında yapılan, gerekse taraflar ile bakanlık arasında yapılan ve birer örnekleri dosyada mevcut olan yazışmalardan da santralin 2 adet gaz türbininin .. ayı sonu itibariyle geçici kabule hazır hale getirildiği ancak davalı şirketin, geçici kabul komisyonun çalışmalarını geciktirdiği gibi tesise de gerilim uygulamadığı anlaşılmaktadır, bu durumda otoprodüktör santralinin 80 MW'lık 2 ünitesinin .. tarihi itibariyle enerji üretimine hazır hale geldiği kabul edilmiştir. Tesisin devreye alındığı tarih is... Yani davacı tesisin bir kısm.. tarihinde üretime hazır olduğu halde, .. tarihine kadar tesisten faydalanamamıştır. Davacının otoprodüktör santralinden yararlanamamasının nedeni davalı .. imtiaz sahasında bulunan bu santrali geçerli bir sebep bulunmaksızın enterkonnekte sisteme dahil etmemesidir. Bu nedenle davacı .. uğradığı zararın davalı şirket tarafından tazmin edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. . ile davacı .. arasında imzalanan.. tarihli .. otoprodüktör santrali ile ilgili sisteme bağlantı ve enerji nakil şartlarını belirleyen sözleşmenin 8. Maddesinde .. dokuz ortağı ile birlikte . . enerji nakli yapacağı belirtilmiştir. Fizilibite raporunda belirlenen grup şirketleri ile.. tarihli sözleşme de enerji nakli yapılacağı belirtilen grup şirketleri arasında fark bulunmaktadır.Taraflar arasındaki sözleşmede enerji nakledilecek grup şirketleri açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle santral zamanında hizmete alınabilmiş olsa idi sözleşmede belirtilen şirketlerin santralden beslenecek olduğu kabul edilmiştir. .. santralinin üretime hazır hale geldiği tarih .. tarihidir. Geçici kabul işlemlerinin 15 günlük süre içerisinde tamamlanacağı kabul edildiği takdirde santralin .. tarihinde işletmeye alınarak üretime başlaması mümkün olacaktır. Santralin devreye alınarak üretime başladığı tarih ise.. Dolayısı ile .. tarihinden başlamak üzere ..arihine kadar geçen süre içerisinde, davacı üretime hazır olduğu halde santralden yararlanamamış bu nedenle zarara uğramıştır. Davacı tarafın uğradığı zararın sebebi de davalının haksız eylemleridir. Davacı tarafın zararının ..tarihleri arasındaki .. günlük süredeki, santralin işletmeye alınmamasından kaynaklanmaktadır. Ayrıca davacı tarafından santral için alıp öngörülen sürede tüketilmeyen nafta için BP tarafından düzenlenmiş ..numaralı .. tutarlı bir fatura ibraz edilmiştir. Bu tutarın da davacının uğradığı zarara ilave edilmesi gerekir. Hükme esas alınan ..tarihli bilirkişi kurulu raporunda da hesaplandığı üzere; santralin tam kapasite ile çalışması halinde.. tarihleri arasındaki dönemde santralin devreye alınmaması nedeni ile davacı tarafın .. zarara uğrayacaktır. Ancak benzer yakıt kullanan santrallerde yakıt kalitesi nedeni ile ortaya çıkan sorunlar arıza, bakım, onarım gibi sebeplerle ortalama emre amadelik süresi ..kapasite ile kullanılabileceği kabul edilmiştir. .. kapasite ile çalışması durumunda ise davacının .. tarihleri arasındaki dönemde santralin devreye alınmaması nedeni ile .. TL zarara uğrayacağı kabul edilmiştir. Santralin.. kapasite ile çalıştığı varsayıldığında.. tarihleri arasındaki dönemde üretilebilecek elektrik miktarı .. kWh şeklindedir. Ancak aynı dönemde grup şirketlerinin tükettikleri elektrik miktarı ise .. kWh'dir. Görüleceği üzere grup şirketlerinin toplam tüketim miktarı, santralin toplam üretim miktarından daha fazla olup, tüketim miktarı esas alınarak, zarar hesabı yapılması halinde ortaya çıkacak zarar rakamı, santralin çalışmaması nedeniyle ortaya çıkabilecek zarardan daha fazla olacak, dolayısıyla hesaplanan zarar miktarı da davacı şirketin gerçek zarar rakamından daha fazla olacaktır. Kaldı ki; davacıya ait santralde üretilecek elektriğin tamamı otoprodüktör şirketlerinde tüketilmese dahi tüketim fazlası elektrik toptan satış şirketlerine, perakende satış şirketlerine, perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketlerine ve serbest tüketicilere satılabilecektir. Bu nedenle, santralin üretim miktarından hareketle davacının zararının hesaplanması yöntemi kabul edilmiştir. Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler ve hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alındığında, davacı şirketin uğradığı olumlu zarar miktarının, davacı tarafça.. tarihli fatura karşılığı .. ödenen .. TL'lik tazminatta dahil olmak üzere toplam .. TL olduğu kabul edilmiştir. Ayrıca hükmedilen tazminatın aylık gelir kaybı tutarları için her ayın sonundan itibaren ayrı ayrı değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir. Davacının dava dilekçesinde belirttiği diğer taleplerin ise hesaplanan olumlu zararının içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, uzun vadeli yakıt ham madde alım bağlantıları yapamadığı için talep ettiği tazminatın ise, kanıtlanamadığından davacı vekilinin fazlaya ilişkin tüm taleplerinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

YEREL MAHKEMENİN EK KARARI: İlk derece mahkemesince .. tarihinde; "Davalı vekilinin verilen kesin süre içerisinde .. TL İstinaf Karar Harcı (Nispi) ile 250,00 TL gider avansını yatırılmadığı anlaşıldığından, HMK 344 maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına, (...) karar verildi." gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

EK KARARA KARŞI İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı vekili taraf istinaf dilekçesinde; müvekkili şirketin imtiyaz sözleşmesinin .. tarihinde ..r Bakanlığı tarafından feshedildiğini, müvekkilinin bütün mal varlığına el konulduğunu, müvekkilinin ekonomik açıdan zor duruma düştüğünü, Devletin müvekkilinin mal varlığına el koymasına karşın borçlarını ödemediğini, müvekkilinin yüksek miktarda harç ödemek zorunda bırakılarak üst mahkemeye başvuru hakkının elinden alındığını, bu durumun hak ihlali olduğunu belirterek mahkemenin ek kararının kaldırılarak istinaf taleplerinin esastan incelemeye alınmasını ve kararın esastan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

.."İstinaf yoluna başvuran davalı vekiline ilk derece mahkemesince yatırılmayan .. TL istinaf karar harcının HMK 344. maddesine göre bir haftalık kesin süre içerisinde dosyaya yatırılması, aksi halde istinaf isteminden vazgeçmiş sayılacağının ihtar edildiği, muhtıranın davalı vekiline .. tarihinde tebliğ edildiği ancak süresi içerisinde istinaf harçlarının yatırılmadığı gerek dosyanın fiziki incelenmesinden gerekse uyap sistemi üzerinde yapılan inceleme sonucu görülmekle, mahkemenin "istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına" ilişkin kararına karşı davalı vekili tarafından istinafa başvurduğu, bu başvurusu için istinaf harçlarını yatırmış olduğu, bu harçların yatırılmış olması, esas kararın istinaf başvurusu için kendisine verilen kesin sürede harç yatırılmaması sonucunu değiştirmeyeceği, dolayısıyla mahkemenin davalı vekilinin bir haftalık kesin süre içinde istinaf harçlarını yatırmadığı gerekçesiyle "istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına" ilişkin kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla davalı vekilinin bir haftalık kesin süre içinde istinaf harçlarını yatırmadığı ve bu şekilde istinaf başvurusundan vazgeçmiş olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin mahkemenin ek kararına karşı istinaf başvurusunun HMK 346. maddesi gereğince ve HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmişmiştir. 2-Davacı vekilinin istinaf başvurusu incelendiğinde; Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tazminat miktarının tespitinde, emsal santral üretim ortalamasının esas alınmasına, santralin davacı tarafından hazır hale getirildiği tarihten, devreye alındığı tarih arasındaki zarara hükmedilmiş olmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle davacı ve davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

ANAYASA MAHKEMESİNİN KARARI: Anayasa Mahkemesince..tarihli kararı ile; "Somut olayda başvuru .. eski TL tutarındaki ticari haksız fiilden kaynaklanan alacak davasında davalı taraftır. Yapılan yargılama neticesinde .. TL üzerinden kısmen kabul kararı tesis edilmiştir. İstinaf başvuru harcı ise kabul miktarı dikkate alınarak .. TL olarak hesaplanmıştır. .. tarihli ek karar ise başvurucunun öngörülen bir haftalık kesin süre içinde harç yatırmadığı gözetilerek tesis edilmiştir. Başvurucu .. tarihli ek karara karşı -ödeme güçlüğü içinde olduğunu belirterek- istinaf ve temyiz isteminde bulunmuşsa da derece mahkemelerince ek kararın şeklî açıdan ele alındığı ve başvurucunun süresi içinde harç ikmali yapmadığının tespit edilmesiyle yetinildiği görülmektedir. Diğer bir ifadeyle yargılama makamlarının gerek .. tarihli ek kararda gerekse ilgili karara yönelik istinaf ve temyiz incelemesinde başvurucunun ekonomik durumuyla ilgili bir değerlendirme yapmadığı tespit edilmiştir. 51. Bu itibarla başvuru konusu davada başvurucunun ekonomik olarak içinde bulunduğu duruma yönelik iddiaları ve bu iddialara yönelik destekleyici belgeleri incelenmeden sırf verilen kesin süre içinde harç ikmali yapmaması sebebiyle esas karara yönelik istinaf isteminin kabul edilmemesi şeklindeki müdahalenin başvurucunun mahkemeye erişimini aşırı derecede zorlaştırdığı hatta imkânsız hâle getirdiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvurucu üzerinde ağır bir külfet oluşturan söz konusu müdahalenin ölçülü olmadığı sonucuna varılmıştır. 52. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir. (...) Açıklanan gerekçelerle; A. 1. İstinaf başvuru harcının ödenmemesi sebebiyle istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesinden dolayı mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna, 2. Ek karara yönelik yapılan temyiz incelemesi neticesinde nispi onama harcı alınması sebebiyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna, 3. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna, B. 1. İstinaf başvuru harcının ödenmemesi sebebiyle istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesinden dolayı Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine, 2. Ek karara yönelik yapılan temyiz incelemesi neticesinde nispi onama harcı alınması sebebiyle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine," gerekçesiyle hak ihlali kararı vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, 6098 sayılı TBK m. 112'ye göre müspet zarar nedeniyle tazminat ve 6100 sayılı HMK m. 334 ve devamı hükümlerine göre adli yardım talebidir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ancak istinaf başvuru harcının yatırılmaması ve mahkemece verilen süre içerisinde de bu eksikliğin giderilmemesi üzerine mahkemece .. tarihinde verdiği ek karar ile davalının istinaf başvurusu yapılmamış sayılmasına karar vermiştir. Davalı tarafından mahkemenin .. tarihli ek kararı istinaf edilmekle dairemize gelmiştir. Anayasa Mahkemesinin hak ihlali kararı uyarınca davalının ek kararın istinafına ilişkin başvurusundaki istinaf harçlarına ilişkin talepleri aşağıdaki gerekçelerle değerlendirilmiştir.

Adli yardım hukuki müessesi 6100 sayılı HMK'nın "Adli yardımdan yararlanacak kişiler" başlıklı 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. HMK m. 334/I'e göre; "Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler." Aynı yasanın "Adli yardım talebi" başlıklı 336'ncı maddesine göre; "Adli yardım, asıl talep veya işin karara bağlanacağı mahkemeden; icra ve iflas takiplerinde ise takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesinden istenir. Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır. Kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebi bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya yapılır. Adli yardım talebine ilişkin evrak, her türlü harç ve vergiden muaftır." Her iki maddenin birlikte değerlendirilmesi sonucunda adli yardım kararı HMK m. 26 kapsamında talep edilmesi ile mahkemece değerlendirilir.

Davalı vekili ek karara ilişkin istinaf dilekçesinde açıkça adli yardım talebinde bulunduklarını belirtmemişse de dilekçesinin içeriğinde, müvekkili şirketin imtiyaz sözleşmesinin .. tarihinde .. tarafından feshedildiğini, müvekkilinin bütün mal varlığına el konulduğunu, müvekkilinin ekonomik açıdan zor duruma düştüğünü, Devletin müvekkilinin mal varlığına el koymasına karşın borçlarını ödemediğini, müvekkilinin yüksek miktarda harç ödemek zorunda bırakılarak üst mahkemeye başvuru hakkının elinden alındığını, bu durumun hak ihlali olduğunu belirtmiş ve mahkemenin ek kararının kaldırılarak istinaf taleplerinin esastan incelemeye alınmasını ve kararın esastan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Hakimin Türk hukukunu nasıl uygulayacağı 6100 sayılı HMK m. 33'de "Hâkim, Türk hukukunu resen uygular." hükmü ile düzenlenmiştir. Buna göre yargıç yalnız dilekçelerde belirtilmiş istem ve savunma dayanaklarını değil, fakat iddia edilmiş vakıalara göre varlığı anlaşılan hukuki istem ve savunma dayanaklarını da nazara almak zorundadır. Yargıç Türk hukukunun hangi kuralının olayda uygulanacağını ve o kuralın anlamını, gereğini resen belirler... Davalının ek karara karşı verdiği istinaf dilekçesindeki davalı şirketin ekonomik durumuna ilişkin açıklamaları bu kapsamda HMK m. 334'e göre adli yardım talebi olarak kabul edilerek davalının adli yardım talebi dairemizce aşağıdaki şekilde değerlendirilmiştir.

6100 sayılı HMK m. 334 ve 336'ya göre adli yardım üç koşula bağlanmıştır. Buna göre öncelikle adli yardımdan yaralanmak isteyen taraf kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olması gerekir. İkinci olarak adli yardım talep eden tarafın iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması gerekir. Son olarak da yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunması gerekir. Son koşul yasa hükmünde "zorundadır" ifadesiyle emredici olarak düzenlenmiştir.

HMK m. 336'da yer alan bu belgeler HMK m. 25'e göre taraflarca yerine getirilme ilkesine göre ve HMK m. 336'ya göre davalı tarafından dosyaya sunulmak sorundadır. Bu nedenle davalının yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olup olmadığına ilişkin inceleme talep tarihindeki dosya kapsamına göre incelenmiştir. Davalının ek karara ilişkin .. tarihli istinaf dilekçesi ekinde yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeler yer almamaktadır. Dolayısıyla mahkemeye adli yardım talebini haklı gösterecek bir delil sunmamıştır. Bu nedenlerle davalının adli yardım talebinin HMK m. 334 ve 336'ya göre reddine ve mahkemenin istinaf başvurusu yapılmamış sayılmasına ilişkin .. tarihli ek kararına karşı davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK m. 353/I-b. (1) maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tazminat miktarının tespitinde, emsal santral üretim ortalamasının esas alınmasına, santralin davacı tarafından hazır hale getirildiği tarihten, devreye alındığı tarih arasındaki zarara hükmedilmiş olmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m. 353/I-b. (1) maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-a)Davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

b)Davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-a)Alınması gereken 732,00 TL istinaf harcından peşin alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 700,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

b)Alınması gereken 732,00 TL istinaf harcından peşin alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 700,60 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5-HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının talep halinde ilgili tarafa iadesine,

6-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın Dairemizce taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 27/10/2026

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."