- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 27. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/1152 K. 2026/315
Karar tarihi: 30 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 4
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 331/2
Karar metni
T.C.
İSTANBUL
27. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2026/1152 Esas
- KARAR NO
- 2026/315
- DAVA
- İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
- DAVA TARİHİ
- 26/06/2026
- KARAR TARİHİ
- 30/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... numaralı kasko poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın 09.05.2025 tarihinde D-100 Kadıköy istikametinde sol şeritte seyrederken, arkasından gelen davalıya ait ve sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın önce sol taraftaki bariyerlere, ardından sigortalı araca sol arka kısımdan çarpması sonucu maddi hasara uğradığını, kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsünün sol arkadan çarpıldığını, davalı araç sürücüsünün ise bariyerlere çarptığını ve lastiğinin patlaması sonucu sigortalı araca sol arkadan çarptığını beyan edip tutanağı imzaladığını, hasarın ihbarı üzerine sigorta eksperi tarafından düzenlenen 03.06.2025 tarihli kesin ekspertiz raporuyla hasar miktarının belirlendiğini, bunun üzerine 30.05.2025 tarihli 325.269,40 TL ve 28.05.2025 tarihli 20.400,00 TL bedelli faturalara dayanılarak toplam 345.668,38 TL hasar ödemesi yapıldığını, ödeme nedeniyle halefiyet hakkıyla kusurlu araç maliki, sürücü ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı...Sigorta A.Ş. hakkında İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü... E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlattıklarını, ...Sigorta A.Ş.'nin poliçe limiti ile sınırlı sorumluluğu nedeniyle dosya borcuna mahsuben 387.100,00 TL ödediğini ve vekilinin beyan dilekçesinde poliçede kalan teminat tutarı olan 285.506,00 TL asıl alacak ile 51.232,68 TL takip öncesi faiz ve diğer ferilere karşılık ödeme yapıldığını bildirdiğini (04.12.2025 tarihli tahsilat makbuzu), davalı araç maliki ...'ın ise takibe itiraz ettiğini, bu ödemeler düşüldükten sonra bakiye asıl alacağın 345.663,38 TL - 285.506,00 TL = 60.162,38 TL, bakiye takip öncesi işlemiş faizin 61.791,77 TL - 51.232,68 TL = 10.559,09 TL olduğunu ve toplam 70.721,47 TL üzerinden itirazın iptalinin gerektiğini, itiraz sonrası yapılan arabuluculuk başvurusunun 05.03.2026 tarihli son tutanakla anlaşmamayla sonuçlandığını, delil olarak kasko poliçesine, kaza tespit tutanağına, ekspertiz raporu ve fotoğraflara, faturalara, tahsilat makbuzu ve beyan dilekçesine, ruhsatlara, icra dosyasına, ödeme dekontlarına, arabuluculuk son tutanağına, bilirkişi incelemesine, tanık ve yemine dayandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür oluşmamak kaydıyla, davalının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü...E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davalı davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kasko sigorta sözleşmesine dayanılarak açılan rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir.
Davacı sigorta şirketi, bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, uyuşmazlığın çözümünde de sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun 22/03/1944 tarihli, E. 1939/37, K. 1944/9 sayılı (RG, 03/07/1944–5746) ve 17/01/1972 tarihli E. 1970/2, K. 1972/1 sayılı (RG, 20/03/1972– 14134) kararları “sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur.” şeklinde vurgulanmıştır. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukukî ilişkiye bakılması gerekir. Başka bir anlatımla, TTK’nın yukarıda anılan hükümleri kapsamında sigortacının halefiyetine dayalı dava, mutlak ticarî dava olmayıp; sigortalı ile zarara sebep olan arasındaki hukukî ilişkinin ticarî davaya sebebiyet vermesi halinde ticarî dava olarak kabul edilir. Halefiyet ilkesine dayanan davada, davanın sigortalı ile zarar sorumlusu arasındaki ilişkiye göre, hangi mahkemede görülmesi gerektiğinin değerlendirilmesi gerektiği hususu gerek doktrinde, gerekse de uygulamada çekişmesiz bir şekilde kabul edilmektedir.
Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir. TTK'nın 5. maddesinde; “aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5-(3) maddesine göre de; Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 2021/264 Esas Ve 2024/506 Karar Sayılı İlamında mahkememizin kararını; " Somut olayda davacı sigorta şirketinin, gerçek kişi olan dava dışı sigortalısının halefi olarak açtığı eldeki davada, uyuşmazlığın haksız fiilden (davalıların sürücücü ve işleteni olduğu aracın sebep olduğu trafik kazasına bağlı araç hasarından) kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki, davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu araç, kaza tespit tutanağına göre kullanım amacı 'hususi' olan otomobil olup , ticari araç değildir.
Bu durumda uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekir. (Yargıtay 17. HD'nin 2016/8933 Esas,2017/3060 Karar sayılı ilamı)
Görev, kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re’sen dikkate alınmalıdır.O halde,yerel mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasının incelenip yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." şeklindeki gerekçelerle bozduğu anlaşılmakla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 2021/264 Esas ve 2024/506 Karar Sayılı İlamına istinaden zarar gören ... plaka sayılı aracın ...'e ait olması, bu haliyle araç malikinin gerçek kişi olması, aracın hususi araç olması ve sigorta şirketinin dava dışı sigortalısının halefi olarak davayı ikame etmiş olması, hukuki uyuşmazlığı doğuran olayın da haksız fiil niteliğinde olduğu görülmekle davanın mutlak ya da nispi ticari olmadığı hususları hep bir ara da değerlendirilerek mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
İstanbul ilindeki tüm ticaret mahkemelerinin İstanbul Adliyesinde toplanması neticesinde ticaret mahkemelerinin tüm görev alanın İstanbul ili sınırları olduğu kabulüne dayalı, davacı ve davalının İstanbul Anadolu Adliyesi görev alanı sınırları içinde ikamet ediyor olması hususu nazara alınarak İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi yerine İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğu değerlendirmeleri ile sonuca gidilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK'nun 114/1-C ve 115/2. maddeleri uyarınca görevsizlik nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-HMK.20/1. maddesi uyarınca, kararın kesinleşmesinden itibaren (süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren) 2 hafta içinde mahkememize başvurularak dilekçe ile dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dosyanın bu davaya bakmaya görevli İSTANBUL ANADOLU ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi taktirde HMK.20/1. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
3-Gider avansının kullanılmayan bölümünün görevli mahkeme veznesine yatırılması için ilgililerine iadesine,
4-HMK' nun 331/2. maddesinde yapılmış olan 'görevsizlik ve yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceği, gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkemenin dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceği' şeklindeki düzenleme nazara alınarak, yargılama giderleri konusunda bu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, davacı vekilinin e-duruşma ortamında, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere tensiben verilen karar açıkça okunup anlatıldı.30/10/2026
