mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E. 2026/3391 K. 2026/2887

Karar tarihi: 30 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

KARAR TARİHİ
30/10/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
13/07/2026
NUMARASI
... Esas ... Karar
DAVA
Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ
30/10/2026
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ
30/10/2026

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " Müvekkili dava konusu olan ........ marka ... F tipi ... ........ şasi numaralı iş makinesini davalıdan 15.01.2021 tarihinde fatura ile (faturasız olarak) 15.000,00 TL bedelini peşin ödeyerek satın aldığını , Müvekkilin davalıya herhangi bir borcu olmadığını, İş makinesinin tescil işlemi henüz yapılmadığını, Tescil işleminin yapılabilmesi için TOBB ile Maliye Bakanlığı arasında imzalanan 06.08.1985 tarihli protokole göre çıkarılan İş Makinelerinin tescili ile ilgili Esasların 9/b maddesi gereğince sahiplik belgesi talep edildiğinden işbu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, ........ marka ... F tipi ... ........ şasi numaralı iş makinesinin mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Davacının, davalı aleyhine açtığı ........ marka ... F tipi ... ........ şasi numaralı iş makinesinin tespitine yönelik davasının REDDİNE dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

1-Davacının, davalı aleyhine açtığı ........ marka ... F tipi ... ........ şasi numaralı iş makinesinin tespitine yönelik davasının REDDİNE" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin, elde edilmesi için dava açılan “sahiplik belgesini” davanın kabulü için önceden ibraz edilmesi gereken bir belge olarak aramasının, davanın konusu ve hukuki amacıyla açıkça çeliştiğini, dava konusu iş makinesinin daha önce tescil edilip edilmediği araştırılmadan, tescilli araçların satışına ilişkin hükümlerin somut olaya doğrudan uygulanmasının hatalı olduğunu, davalı şirket tarafından düzenlenen e-arşiv satış faturasının mahkemece gereği gibi değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunun davacı lehine açık tespitler içermesine rağmen mahkemece yeterince incelenmediğini, satış faturası ve ticari defter kayıtları birlikte değerlendirildiğinde müvekkilinin iddiasının birbirini tamamlayan delillerle desteklendiğini, iş makinelerinin tescili ile ilgili esasların 9/1-b-4 hükmünün uygulama alanının mahkeme kararıyla ortadan kaldırıldığını, mahkemenin dayandığı emsal karar ile somut olay arasındaki maddi vaka farklılıkların değerlendirilmediğini, gerekçeli kararın, dosyadaki esaslı delillerin neden reddedildiğini açıklamadığından denetime elverişli olmadığını, mahkemece verilen kesin sürenin de davanın niteliğine uygun olmadığını, davalı şirket vekilinin verdiği beyan dilekçesi ile de bu satışın ve faturanın gerçek olduğunu açıkça ikrar ettiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 22/1-c.1 maddesinde İş makinesi türünden araçların tescillerinin özel veya tüzel kişilere ait olanlardan; tarım kesiminde kullanılanların ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların tescillerinin, üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca yapılacağı düzenlenmiş olup tarım kesiminde kullanılanların dışındaki iş makineleri

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin yukarıda belirtilen kanun hükmüne dayanarak çıkardığı, 17/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren "İş Makinelerinin Tescili İlgili Esaslar"a göre tescil edilmektedir. İş Makinelerinin Tescili İlgili Esaslar'ın 9. Maddesinde;

"(1) İş makinesinin tescil edilmesi için;

a)Odaya hitaben yazılmış ve iş makinesinin tescilini talep eden dilekçe.

b)İş makinesi sahiplik belgesi;

1)Sıfır araçlar için fatura (İş makinesi ithal edilmiş ise faturaya ek olarak gümrük giriş beyannamesi ve gümrük vergisinin ödendiğine dair makbuz).

2)İkinci el araçlar için noter satış senedi.Veraset ilamı.

3)Yukarıda anılan belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden alınacak sahiplik belgesi.

Yukarıda belirtilen sahiplik belgelerinin aslı veya noter tasdikli sureti kabul edilebilir. Bu belgeler haricinde hiçbir belge sahiplik belgesi olarak kabul edilemez" denilmiştir

Dava konusu iş makinesinin 2918 sayılı Kanunun 20. maddesi uyarınca tescil edilmesi gerektiği, tescile yetkili kurumun aynı kanunun 22/1-c-2 bendi uyarınca Ticaret Odasıdır. Dava konusu makinenin ticaret odasında kaydı olmadığı için tescil işleminin yapılması için mahkemeden sahiplik belgesi istendiği anlaşılmaktadır.

Görüldüğü üzere, 9. maddenin 1/b-1,1/b-2 ve 1/b-3 bentlerindeki belgelerden birini temin edemeyenler için 1/b-4 bendine göre mahkemeden alınacak sahiplik belgesinin de geçerli olacağı belirtilmiştir. Davacı,diğer belgeleri ve noter satış senedi temin edemediği içindir ki işbu davayı açmıştır. Davacının dava açmakta hukuki yararı vardır

Yerel mahkeme kararında; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümlerinden hareketle noter satışının zorunlu olduğu, aksi halde mülkiyet tespiti yapılamayacağı kabul edilmiştir.Oysa iş makinelerinin tesciline ilişkin hükümler, sicilin oluşturulmasını amaçlayan idari düzenlemelerdir.

Somut olayda davalı tarafından düzenlenmiş satış faturası dosyaya sunulmuş olup, noter satış senedinin bulunmadığı hususu taraflar arasında çekişmesizdir. İşbu dava da zaten bu sebeple açılmıştır. Mahkemenin, noter satış senedinin bulunmadığı kabul edilmesine rağmen ayrıca "noter satışının neden yapılamadığı" hususunda davacıdan yeni bir ispat yükü beklemesi, İş Makinelerinin Tescili ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinde öngörülen "mahkemeden alınacak sahiplik belgesi" uygulamasını 9/1-b-4 hükmünü uygulanamaz duruma düşecektir.

Somut olayda iş makinesinin 2. El olduğu anlaşılmaktadır

(1) İş makinelerinin satış ve devirlerinde aşağıda gösterilen esas ve usuller uygulanır.

a) Satış ve devirlerin noterlerce yapılması zorunludur. Bunun dışında yapılan her türlü satış ve devirler geçersizdir hükmü bulunmaktadır.ancak bu hüküm satın alınan ikinci el iş makinesi daha önce bir Ticaret/Sanayi veya Ziraat Odasına kayıtlıysa (ruhsatı varsa), faturayla el değiştirmiş olsa bile mutlaka Noter Satış Senedi gereklidir.oysa somut olayda davacı taraf anlaşıldığı kadarıyla ilk sahibinden beri hiç tescil ettirilmediği (plakası/ruhsatı olmadığını) beyanla mahkemeden alınacak sahiplik belgesi ile tescil ettirmesinin istenesinde usule aykırılık yoktur

Bu durumda, FATURADA BAHSİ GEÇEN mahkemece makinenin ticaret odalarında kaydının olup olmadığı sorularak, davacının tüm delilleri toplanıp,tanıkları varsa dinlenip, ayrıca davacının ve davalının defter ve kayıtları üzerinde de bilirkişi incelemesi yaptırılarak dava konusu makinenin davalı ve davacı kayıtlarına ne şekilde yansıdığı, davacının malvarlığına ne şekilde dahil olduğunun tespiti ile hasıl olacak sonucu göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmadığından davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren yerel mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının HMK.nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf eden taraflarca yatırılan, başvurma harcı dışında kalan, istinaf karar harcının talep halinde yatıranlara iadesine,

4-İstinaf eden taraflarca istinaf aşamasında yapılan masrafların İlk Derece Mahkemesi tarafından verilecek nihai kararda hüküm altına alınmasına,

5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK m.353 uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 30/10/2026

.....

Başkan

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Katip

...

e-imzalı

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.